Yuddha Kanda Sarga 48
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
యుద్ధకాండ
|| సీతాశ్వాసనమ్ ||
యుద్ధకాండ
|| సీతాశ్వాసనమ్ ||
VERSE #2
భర్తారం నిహతం దృష్ట్వా లక్ష్మణం చ మహాబలమ్ |
విలలాప భృశం సీతా కరుణం శోకకర్శితా ||
విలలాప భృశం సీతా కరుణం శోకకర్శితా ||
VERSE #3
ఊచుర్లక్షణినో యే మాం పుత్రిణ్యవిధవేతి చ |
తే'ద్య సర్వే హతే రామే జ్ఞానినో'నృతవాదినః ||
తే'ద్య సర్వే హతే రామే జ్ఞానినో'నృతవాదినః ||
VERSE #4
యజ్వనో మహిషీం యే మామూచుః పత్నీం చ సత్రిణః |
తే'ద్య సర్వే హతే రామే జ్ఞానినో'నృతవాదినః ||
తే'ద్య సర్వే హతే రామే జ్ఞానినో'నృతవాదినః ||
VERSE #5
ఊచుః సంశ్రవణే యే మాం ద్విజాః కార్తాంతికాః శుభామ్ |
తే'ద్య సర్వే హతే రామే జ్ఞానినో'నృతవాదినః ||
తే'ద్య సర్వే హతే రామే జ్ఞానినో'నృతవాదినః ||
VERSE #6
వీరపార్థివపత్నీ త్వం యే ధన్యేతి చ మాం విదుః |
తే'ద్య సర్వే హతే రామే జ్ఞానినో'నృతవాదినః ||
తే'ద్య సర్వే హతే రామే జ్ఞానినో'నృతవాదినః ||
VERSE #7
ఇమాని ఖలు పద్మాని పాదయోర్యైః కిల స్త్రియః |
ఆధిరాజ్యే'భిషిచ్యంతే నరేంద్రైః పతిభిః సహ ||
ఆధిరాజ్యే'భిషిచ్యంతే నరేంద్రైః పతిభిః సహ ||
VERSE #8
వైధవ్యం యాంతి యైర్నార్యో లక్షణైర్భాగ్యదుర్లభాః |
నాత్మనస్తాని పశ్యామి పశ్యంతీ హతలక్షణా ||
నాత్మనస్తాని పశ్యామి పశ్యంతీ హతలక్షణా ||
VERSE #9
సత్యనామాని పద్మాని స్త్రీణాముక్తాని లక్షణైః |
తాన్యద్య నిహతే రామే వితథాని భవంతి మే ||
తాన్యద్య నిహతే రామే వితథాని భవంతి మే ||
VERSE #10
కేశాః సూక్ష్మాః సమా నీలా భ్రువౌ చాసంగతే మమ |
వృత్తే చారోమశే జంఘే దంతాశ్చావిరలా మమ ||
వృత్తే చారోమశే జంఘే దంతాశ్చావిరలా మమ ||
VERSE #11
శంఖే నేత్రే కరౌ పాదౌ గుల్ఫావూరూ చ మే చితౌ |
అనువృత్తనఖాః స్నిగ్ధాః సమాశ్చాంగులయో మమ ||
అనువృత్తనఖాః స్నిగ్ధాః సమాశ్చాంగులయో మమ ||
VERSE #12
స్తనౌ చావిరలౌ పీనౌ మమేమౌ మగ్నచూచుకౌ |
మగ్నా చోత్సంగినీ నాభిః పార్శ్వోరస్కాశ్చ మే చితాః ||
మగ్నా చోత్సంగినీ నాభిః పార్శ్వోరస్కాశ్చ మే చితాః ||
VERSE #13
మమ వర్ణో మణినిభో మృదూన్యంగరుహాణి చ |
ప్రతిష్ఠితాం ద్వాదశభిర్మామూచుః శుభలక్షణామ్ ||
ప్రతిష్ఠితాం ద్వాదశభిర్మామూచుః శుభలక్షణామ్ ||
VERSE #14
సమగ్రయవమచ్ఛిద్రం పాణిపాదం చ వర్ణవత్ |
మందస్మితేత్యేవ చ మాం కన్యాలక్షణినో ద్విజాః ||
మందస్మితేత్యేవ చ మాం కన్యాలక్షణినో ద్విజాః ||
VERSE #15
ఆధిరాజ్యే'భిషేకో మే బ్రాహ్మణైః పతినా సహ |
కృతాంతకుశలైరుక్తం తత్సర్వం వితథీకృతమ్ ||
కృతాంతకుశలైరుక్తం తత్సర్వం వితథీకృతమ్ ||
VERSE #16
శోధయిత్వా జనస్థానం ప్రవృత్తిముపలభ్య చ |
తీర్త్వా సాగరమక్షోభ్యం భ్రాతరౌ గోష్పదే హతౌ ||
తీర్త్వా సాగరమక్షోభ్యం భ్రాతరౌ గోష్పదే హతౌ ||
VERSE #17
నను వారుణమాగ్నేయమైంద్రం వాయవ్యమేవ చ |
అస్త్రం బ్రహ్మశిరశ్చైవ రాఘవౌ ప్రత్యపద్యతామ్ ||
అస్త్రం బ్రహ్మశిరశ్చైవ రాఘవౌ ప్రత్యపద్యతామ్ ||
VERSE #18
అదృశ్యమానేన రణే మాయయా వాసవోపమౌ |
మమ నాథావనాథాయా నిహతౌ రామలక్ష్మణౌ ||
మమ నాథావనాథాయా నిహతౌ రామలక్ష్మణౌ ||
VERSE #19
న హి దృష్టిపథం ప్రాప్య రాఘవస్య రణే రిపుః |
జీవన్ప్రతి నివర్తేత యద్యపి స్యాన్మనోజవః ||
జీవన్ప్రతి నివర్తేత యద్యపి స్యాన్మనోజవః ||
VERSE #20
న కాలస్యాతిభారో'స్తి కృతాంతశ్చ సుదుర్జయః |
యత్ర రామః సహ భ్రాత్రా శేతే యుధి నిపాతితః ||
యత్ర రామః సహ భ్రాత్రా శేతే యుధి నిపాతితః ||
VERSE #21
న శోచామి తథా రామం లక్ష్మణం చ మహాబలమ్ |
నాత్మానం జననీం వా'పి యథా శ్వశ్రూం తపస్వినీమ్ ||
నాత్మానం జననీం వా'పి యథా శ్వశ్రూం తపస్వినీమ్ ||
VERSE #22
సా'నుచింతయతే నిత్యం సమాప్తవ్రతమాగతమ్ |
కదా ద్రక్ష్యామి సీతాం చ లక్ష్మణం చ సరాఘవమ్ ||
కదా ద్రక్ష్యామి సీతాం చ లక్ష్మణం చ సరాఘవమ్ ||
VERSE #23
పరిదేవయమానాం తాం రాక్షసీ త్రిజటాబ్రవీత్ |
మా విషాదం కృథా దేవి భర్తా'యం తవ జీవతి ||
మా విషాదం కృథా దేవి భర్తా'యం తవ జీవతి ||
VERSE #24
కారణాని చ వక్ష్యామి మహాంతి సదృశాని చ |
యథేమౌ జీవతో దేవి భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ ||
యథేమౌ జీవతో దేవి భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ ||
VERSE #25
న హి కోపపరీతాని హర్షపర్యుత్సుకాని చ |
భవంతి యుధి యోధానాం ముఖాని నిహతే పతౌ ||
భవంతి యుధి యోధానాం ముఖాని నిహతే పతౌ ||
VERSE #26
ఇదం విమానం వైదేహి పుష్పకం నామ నామతః |
దివ్యం త్వాం ధారయేన్నైవం యద్యేతౌ గతజీవితౌ ||
దివ్యం త్వాం ధారయేన్నైవం యద్యేతౌ గతజీవితౌ ||
VERSE #27
హతవీరప్రధానా హి హతోత్సాహా నిరుద్యమా |
సేనా భ్రమతి సంఖ్యేషు హతకర్ణేవ నౌర్జలే ||
సేనా భ్రమతి సంఖ్యేషు హతకర్ణేవ నౌర్జలే ||
VERSE #28
ఇయం పునరసంభ్రాంతా నిరుద్విగ్నా తరస్వినీ |
సేనా రక్షతి కాకుత్స్థౌ మయా ప్రీత్యా నివేదితౌ ||
సేనా రక్షతి కాకుత్స్థౌ మయా ప్రీత్యా నివేదితౌ ||
VERSE #29
సా త్వం భవ సువిస్రబ్ధా అనుమానైః సుఖోదయైః |
అహతౌ పశ్య కాకుత్స్థౌ స్నేహాదేతద్బ్రవీమి తే ||
అహతౌ పశ్య కాకుత్స్థౌ స్నేహాదేతద్బ్రవీమి తే ||
VERSE #30
అనృతం నోక్తపూర్వం మే న చ వక్ష్యే కదాచన |
చారిత్రసుఖశీలత్వాత్ప్రవిష్టాసి మనో మమ ||
చారిత్రసుఖశీలత్వాత్ప్రవిష్టాసి మనో మమ ||
VERSE #31
నేమౌ శక్యౌ రణే జేతుం సేంద్రైరపి సురాసురైః |
తాదృశం దర్శనం దృష్ట్వా మయా చావేదితం తవ ||
తాదృశం దర్శనం దృష్ట్వా మయా చావేదితం తవ ||
VERSE #32
ఇదం చ సుమహచ్చిహ్నం శనైః పశ్యస్వ మైథిలి |
నిఃసంజ్ఞావప్యుభావేతౌ నైవ లక్ష్మీర్వియుజ్యతే ||
నిఃసంజ్ఞావప్యుభావేతౌ నైవ లక్ష్మీర్వియుజ్యతే ||
VERSE #33
ప్రాయేణ గతసత్త్వానాం పురుషాణాం గతాయుషామ్ |
దృశ్యమానేషు వక్త్రేషు పరం భవతి వైకృతమ్ ||
దృశ్యమానేషు వక్త్రేషు పరం భవతి వైకృతమ్ ||
VERSE #34
త్యజ శోకం చ మోహం చ దుఃఖం చ జనకాత్మజే |
రామలక్ష్మణయోరర్థే నాద్య శక్యమజీవితుమ్ ||
రామలక్ష్మణయోరర్థే నాద్య శక్యమజీవితుమ్ ||
VERSE #35
శ్రుత్వా తు వచనం తస్యాః సీతా సురసుతోపమా |
కృతాంజలిరువాచేదమేవమస్త్వితి మైథిలీ ||
కృతాంజలిరువాచేదమేవమస్త్వితి మైథిలీ ||
VERSE #36
విమానం పుష్పకం తత్తు సన్నివర్త్య మనోజవమ్ |
దీనా త్రిజటయా సీతా లంకామేవ ప్రవేశితా ||
దీనా త్రిజటయా సీతా లంకామేవ ప్రవేశితా ||
VERSE #37
తతస్త్రిజటయా సార్ధం పుష్పకాదవరుహ్య సా |
అశోకవనికామేవ రాక్షసీభిః ప్రవేశితా ||
అశోకవనికామేవ రాక్షసీభిః ప్రవేశితా ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ప్రవిశ్య సీతా బహువృక్షషండాం
VERSE #38
తాం రాక్షసేంద్రస్య విహారభూమిమ్ |
సంప్రేక్ష్య సంచింత్య చ రాజపుత్రౌ
పరం విషాదం సముపాజగామ ||
సంప్రేక్ష్య సంచింత్య చ రాజపుత్రౌ
పరం విషాదం సముపాజగామ ||
VERSE #39
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే అష్టచత్వారింశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యుద్ధకాండ ఏకోనపంచాశః సర్గః (౪౯) >>
సంపూర్ణ
సంపూర్ణ
VERSE #40
శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Yuddha Kanda Sarga 48 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.