Yuddha Kanda Sarga 14
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
యుద్ధకాండ
|| ప్రహస్తవిభీషణవివాదః ||
యుద్ధకాండ
|| ప్రహస్తవిభీషణవివాదః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నిశాచరేంద్రస్య నిశమ్య వాక్యం
VERSE #2
స కుంభకర్ణస్య చ గర్జితాని |
విభీషణో రాక్షసరాజముఖ్యం
ఉవాచ వాక్యం హితమర్థయుక్తమ్ ||
విభీషణో రాక్షసరాజముఖ్యం
ఉవాచ వాక్యం హితమర్థయుక్తమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వృతో హి బాహ్వంతరభోగరాశి-
పంచాంగులీపంచశిరోతికాయః
పంచాంగులీపంచశిరోతికాయః
VERSE #3
సీతామహాహిస్తవ కేన రాజన్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యావన్న లంకాం సమభిద్రవంతి
VERSE #4
వలీముఖాః పర్వతకూటమాత్రాః |
దంష్ట్రాయుధాశ్చైవ నఖాయుధాశ్చ
ప్రదీయతాం దాశరథాయ మైథిలీ ||
దంష్ట్రాయుధాశ్చైవ నఖాయుధాశ్చ
ప్రదీయతాం దాశరథాయ మైథిలీ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యావన్న గృహ్ణంతి శిరాంసి బాణా
VERSE #5
రామేరితా రాక్షసపుంగవానామ్ |
వజ్రోపమా వాయుసమానవేగాః
ప్రదీయతాం దాశరథాయ మైథిలీ ||
వజ్రోపమా వాయుసమానవేగాః
ప్రదీయతాం దాశరథాయ మైథిలీ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
[* అధికశ్లోకం –
భిత్త్వా న తావత్ప్రవిశంతి కాయం
భిత్త్వా న తావత్ప్రవిశంతి కాయం
VERSE #6
ప్రాణాంతికాస్తే'శనితుల్యవేగాః |
శితాః శరా రాఘవవిప్రముక్తాః
ప్రహస్త తేనైవ వికత్థసే త్వమ్ ||
శితాః శరా రాఘవవిప్రముక్తాః
ప్రహస్త తేనైవ వికత్థసే త్వమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
న కుంభకర్ణేంద్రజితౌ న రాజా
VERSE #7
తథా మహాపార్శ్వమహోదరౌ వా |
నికుంభకుంభౌ చ తథాతికాయః
స్థాతుం న శక్తా యుధి రాఘవస్య ||
నికుంభకుంభౌ చ తథాతికాయః
స్థాతుం న శక్తా యుధి రాఘవస్య ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
జీవంస్తు రామస్య న మోక్ష్యసే త్వం
VERSE #8
గుప్తః సవిత్రా'ప్యథవా మరుద్భిః |
న వాసవస్యాంకగతో న మృత్యో-
నిశమ్య వాక్యం తు విభీషణస్య
తతః ప్రహస్తో వచనం బభాషే |
న నో భయం విద్మ న దైవతేభ్యో
న దానవేభ్యో హ్యథవా కుతశ్చిత్ ||
న వాసవస్యాంకగతో న మృత్యో-
నిశమ్య వాక్యం తు విభీషణస్య
తతః ప్రహస్తో వచనం బభాషే |
న నో భయం విద్మ న దైవతేభ్యో
న దానవేభ్యో హ్యథవా కుతశ్చిత్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
న యక్షగంధర్వమహోరగేభ్యో
VERSE #9
భయం న సంఖ్యే పతగోత్తమేభ్యః |
కథం ను రామాద్భవితా భయం నో
నరేంద్రపుత్రాత్సమరే కదాచిత్ ||
కథం ను రామాద్భవితా భయం నో
నరేంద్రపుత్రాత్సమరే కదాచిత్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ప్రహస్తవాక్యం త్వహితం నిశమ్య
VERSE #10
విభీషణో రాజహితానుకాంక్షీ |
తతో మహాత్మా వచనం బభాషే |
ధర్మార్థకామేషు నివిష్టబుద్ధిః ||
తతో మహాత్మా వచనం బభాషే |
ధర్మార్థకామేషు నివిష్టబుద్ధిః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ప్రహస్త రాజా చ మహోదరశ్చ
VERSE #11
త్వం కుంభకర్ణశ్చ యథార్థజాతమ్ |
బ్రవీథ రామం ప్రతి తన్న శక్యం
యథా గతిః స్వర్గమధర్మబుద్ధేః ||
బ్రవీథ రామం ప్రతి తన్న శక్యం
యథా గతిః స్వర్గమధర్మబుద్ధేః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వధస్తు రామస్య మయా త్వయా వా
VERSE #12
ప్రహస్త సర్వైరపి రాక్షసైర్వా |
కథం భవేదర్థవిశారదస్య
మహార్ణవం తర్తుమివాప్లవస్య ||
కథం భవేదర్థవిశారదస్య
మహార్ణవం తర్తుమివాప్లవస్య ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ధర్మప్రధానస్య మహారథస్య
VERSE #13
ఇక్ష్వాకువంశప్రభవస్య రాజ్ఞః |
ప్రహస్త దేవాశ్చ తథావిధస్య
కృత్యేషు శక్తస్య భవంతి మూఢాః ||
ప్రహస్త దేవాశ్చ తథావిధస్య
కృత్యేషు శక్తస్య భవంతి మూఢాః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తీక్ష్ణా నతా యత్తవ కంకపత్రా
VERSE #14
దురాసదా రాఘవవిప్రముక్తాః |
భిత్త్వా శరీరం ప్రవిశంతి బాణాః
ప్రహస్త తేనైవ వికత్థసే త్వమ్ ||
భిత్త్వా శరీరం ప్రవిశంతి బాణాః
ప్రహస్త తేనైవ వికత్థసే త్వమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
న రావణో నాతిబలస్త్రిశీర్షో
VERSE #15
న కుంభకర్ణస్య సుతో నికుంభః |
న చేంద్రజిద్దాశరథిం ప్రసోఢుం
త్వం వా రణే శక్రసమం సమర్థాః ||
న చేంద్రజిద్దాశరథిం ప్రసోఢుం
త్వం వా రణే శక్రసమం సమర్థాః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
దేవాంతకో వా'పి నరాంతకో వా
VERSE #16
తథా'తికాయో'తిరథో మహాత్మా |
అకంపనశ్చాద్రిసమానసారః
స్థాతుం న శక్తా యుధి రాఘవస్య ||
అకంపనశ్చాద్రిసమానసారః
స్థాతుం న శక్తా యుధి రాఘవస్య ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అయం హి రాజా వ్యసనాభిభూతో
VERSE #17
మిత్రైరమిత్రప్రతిమైర్భవద్భిః |
అన్వాస్యతే రాక్షసనాశనాయ
తీక్ష్ణః ప్రకృత్యా హ్యసమీక్ష్యకారీ ||
అన్వాస్యతే రాక్షసనాశనాయ
తీక్ష్ణః ప్రకృత్యా హ్యసమీక్ష్యకారీ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అనంతభోగేన సహస్రమూర్ధ్నా
VERSE #18
నాగేన భీమేన మహాబలేన |
బలాత్పరిక్షిప్తమిమం భవంతో
రాజానముత్క్షిప్య విమోచయంతు ||
బలాత్పరిక్షిప్తమిమం భవంతో
రాజానముత్క్షిప్య విమోచయంతు ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యావద్ధి కేశగ్రహణాం సుహృద్భిః
VERSE #19
సమేత్య సర్వైః పరిపూర్ణకామైః |
నిగృహ్య రాజా పరిరక్షితవ్యో
భూతైర్యథా భీమబలైర్గృహీతః ||
నిగృహ్య రాజా పరిరక్షితవ్యో
భూతైర్యథా భీమబలైర్గృహీతః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సంహారిణా రాఘవసాగరేణ
VERSE #20
ప్రచ్ఛాద్యమానస్తరసా భవద్భిః |
యుక్తస్త్వయం తారయితుం సమేత్య
కాకుత్స్థపాతాలముఖే పతన్సః ||
యుక్తస్త్వయం తారయితుం సమేత్య
కాకుత్స్థపాతాలముఖే పతన్సః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఇదం పురస్యాస్య సరాక్షసస్య
VERSE #21
రాజ్ఞశ్చ పథ్యం ససుహృజ్జనస్య |
సమ్యగ్ఘి వాక్యం స్వమతం బ్రవీమి
నరేంద్రపుత్రాయ దదామ పత్నీమ్ ||
సమ్యగ్ఘి వాక్యం స్వమతం బ్రవీమి
నరేంద్రపుత్రాయ దదామ పత్నీమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
పరస్య వీర్యం స్వబలం చ బుద్ధ్వా
VERSE #22
స్థానం క్షయం చైవ తథైవ వృద్ధిమ్ |
తథా స్వపక్షేప్యనుమృశ్య బుద్ధ్యా
వదేత్క్షమం స్వామిహితం చ మంత్రీ ||
తథా స్వపక్షేప్యనుమృశ్య బుద్ధ్యా
వదేత్క్షమం స్వామిహితం చ మంత్రీ ||
VERSE #23
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే చతుర్దశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యుద్ధకాండ పంచదశః సర్గః (౧౫)
సంపూర్ణ
సంపూర్ణ
VERSE #24
శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Yuddha Kanda Sarga 14 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.