Yuddha Kanda Sarga 56
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
యుద్ధకాండ
|| అకంపనవధః ||
యుద్ధకాండ
|| అకంపనవధః ||
VERSE #2
తద్దృష్ట్వా సుమహత్కర్మ కృతం వానరసత్తమైః |
క్రోధమాహారయామాస యుధి తీవ్రమకంపనః ||
క్రోధమాహారయామాస యుధి తీవ్రమకంపనః ||
VERSE #3
క్రోధమూర్ఛితరూపస్తు ధూన్వన్పరమకార్ముకమ్ |
దృష్ట్వా తు కర్మ శత్రూణాం సారథిం వాక్యమబ్రవీత్ ||
దృష్ట్వా తు కర్మ శత్రూణాం సారథిం వాక్యమబ్రవీత్ ||
VERSE #4
తత్రైవ తావత్త్వరితం రథం ప్రాపయ సారథే |
యత్రైతే బహవో ఘ్నంతి సుబహూన్రాక్షసాన్రణే ||
యత్రైతే బహవో ఘ్నంతి సుబహూన్రాక్షసాన్రణే ||
VERSE #5
ఏతే'త్ర బలవంతో హి భీమకాయాశ్చ వానరాః |
ద్రుమశైలప్రహరణాస్తిష్ఠంతి ప్రముఖే మమ ||
ద్రుమశైలప్రహరణాస్తిష్ఠంతి ప్రముఖే మమ ||
VERSE #6
ఏతాన్నిహంతుమిచ్ఛామి సమరశ్లాఘినో హ్యహమ్ |
ఏతైః ప్రమథితం సర్వం దృశ్యతే రాక్షసం బలమ్ ||
ఏతైః ప్రమథితం సర్వం దృశ్యతే రాక్షసం బలమ్ ||
VERSE #7
తతః ప్రజవనాశ్వేన రథేన రథినాంవరః |
హరీనభ్యహనత్క్రోధాచ్ఛరజాలైరకంపనః ||
హరీనభ్యహనత్క్రోధాచ్ఛరజాలైరకంపనః ||
VERSE #8
న స్థాతుం వానరాః శేకుః కిం పునర్యోద్ధుమాహవే |
అకంపనశరైర్భగ్నాః సర్వ ఏవ విదుద్రువుః ||
అకంపనశరైర్భగ్నాః సర్వ ఏవ విదుద్రువుః ||
VERSE #9
తాన్మృత్యువశమాపన్నానకంపనవశం గతాన్ |
సమీక్ష్య హనుమాన్ జ్ఞాతీనుపతస్థే మహాబలః ||
సమీక్ష్య హనుమాన్ జ్ఞాతీనుపతస్థే మహాబలః ||
VERSE #10
తం మహాప్లవగం దృష్ట్వా సర్వే ప్లవగయూథపాః |
సమేత్య సమరే వీరాః సంహృష్టాః పర్యవారయన్ ||
సమేత్య సమరే వీరాః సంహృష్టాః పర్యవారయన్ ||
VERSE #11
అవస్థితం హనూమంతం తే దృష్ట్వా హరియూథపాః |
బభూవుర్బలవంతో హి బలవంతం సమాశ్రితాః ||
బభూవుర్బలవంతో హి బలవంతం సమాశ్రితాః ||
VERSE #12
అకంపనస్తు శైలాభం హనూమంతమవస్థితమ్ |
మహేంద్ర ఇవ ధారాభిః శరైరభివవర్ష హ ||
మహేంద్ర ఇవ ధారాభిః శరైరభివవర్ష హ ||
VERSE #13
అచింతయిత్వా బాణౌఘాన్ శరీరే పతితాన్ శితాన్ |
అకంపనవధార్థాయ మనో దధ్రే మహాబలః ||
అకంపనవధార్థాయ మనో దధ్రే మహాబలః ||
VERSE #14
స ప్రసహ్య మహాతేజా హనూమాన్మారుతాత్మజః |
అభిదుద్రావ తద్రక్షః కంపయన్నివ మేదినీమ్ ||
అభిదుద్రావ తద్రక్షః కంపయన్నివ మేదినీమ్ ||
VERSE #15
తస్యాభినర్దమానస్య దీప్యమానస్య తేజసా |
బభూవ రూపం దుర్ధర్షం దీప్తస్యేవ విభావసోః ||
బభూవ రూపం దుర్ధర్షం దీప్తస్యేవ విభావసోః ||
VERSE #16
ఆత్మానమప్రహరణం జ్ఞాత్వా క్రోధసమన్వితః |
శైలముత్పాటయామాస వేగేన హరిపుంగవః ||
శైలముత్పాటయామాస వేగేన హరిపుంగవః ||
VERSE #17
తం గృహీత్వా మహాశైలం పాణినైకేన మారుతిః |
స వినద్య మహానాదం భ్రామయామాస వీర్యవాన్ ||
స వినద్య మహానాదం భ్రామయామాస వీర్యవాన్ ||
VERSE #18
తతస్తమభిదుద్రావ రాక్షసేంద్రమకంపనమ్ |
పురా హి నముచిం సంఖ్యే వజ్రేణేవ పురందరః ||
పురా హి నముచిం సంఖ్యే వజ్రేణేవ పురందరః ||
VERSE #19
అకంపనస్తు తద్దృష్ట్వా గిరిశృంగం సముద్యతమ్ |
దూరాదేవ మహాబాణైరర్ధచంద్రైర్వ్యదారయత్ ||
దూరాదేవ మహాబాణైరర్ధచంద్రైర్వ్యదారయత్ ||
VERSE #20
తత్పర్వతాగ్రమాకాశే రక్షోబాణవిదారితమ్ |
విశీర్ణం పతితం దృష్ట్వా హనుమాన్ క్రోధమూర్ఛితః ||
విశీర్ణం పతితం దృష్ట్వా హనుమాన్ క్రోధమూర్ఛితః ||
VERSE #21
సో'శ్వకర్ణం సమాసాద్య రోషదర్పాన్వితో హరిః |
తూర్ణముత్పాటయామాస మహాగిరిమివోచ్ఛ్రితమ్ ||
తూర్ణముత్పాటయామాస మహాగిరిమివోచ్ఛ్రితమ్ ||
VERSE #22
తం గృహీత్వా మహాస్కంధం సో'శ్వకర్ణం మహాద్యుతిః |
ప్రహస్య పరయా ప్రీత్యా భ్రామయామాస సంయుగే ||
ప్రహస్య పరయా ప్రీత్యా భ్రామయామాస సంయుగే ||
VERSE #23
ప్రధావన్నురువేగేన ప్రభంజంస్తరసా ద్రుమాన్ |
హనుమాన్పరమక్రుద్ధశ్చరణైర్దారయక్షితిమ్ ||
హనుమాన్పరమక్రుద్ధశ్చరణైర్దారయక్షితిమ్ ||
VERSE #24
గజాంశ్చ సగజారోహాన్సరథాన్రథినస్తథా |
జఘాన హనుమాంధీమాన్రాక్షసాంశ్చ పదాతిగాన్ ||
జఘాన హనుమాంధీమాన్రాక్షసాంశ్చ పదాతిగాన్ ||
VERSE #25
తమంతకమివ క్రుద్ధం సమరే ప్రాణహారిణమ్ |
హనుమంతమభిప్రేక్ష్య రాక్షసా విప్రదుద్రువుః ||
హనుమంతమభిప్రేక్ష్య రాక్షసా విప్రదుద్రువుః ||
VERSE #26
తమాపతంతం సంక్రుద్ధం రాక్షసానాం భయావహమ్ |
దదర్శాకంపనో వీరశ్చుక్రోధ చ ననాద చ ||
దదర్శాకంపనో వీరశ్చుక్రోధ చ ననాద చ ||
VERSE #27
స చతుర్దశభిర్బాణైః శితైర్దేహవిదారణైః |
నిర్బిభేద హనూమంతం మహావీర్యమకంపనః ||
నిర్బిభేద హనూమంతం మహావీర్యమకంపనః ||
VERSE #28
స తదా ప్రతివిద్ధస్తు బహ్వీభిః శరవృష్టిభిః |
హనుమాందదృశే వీరః ప్రరూఢ ఇవ సానుమాన్ ||
హనుమాందదృశే వీరః ప్రరూఢ ఇవ సానుమాన్ ||
VERSE #29
విరరాజ మహాకాయో మహావీర్యో మహామనాః |
పుష్పితాశోకసంకాశో విధూమ ఇవ పావకః ||
పుష్పితాశోకసంకాశో విధూమ ఇవ పావకః ||
VERSE #30
తతో'న్యం వృక్షముత్పాట్య కృత్వా వేగమనుత్తమమ్ |
శిరస్యభిజఘానాశు రాక్షసేంద్రమకంపనమ్ ||
శిరస్యభిజఘానాశు రాక్షసేంద్రమకంపనమ్ ||
VERSE #31
స వృక్షేణ హతస్తేన సక్రోధేన మహాత్మనా |
రాక్షసో వానరేంద్రేణ పపాత చ మమార చ ||
రాక్షసో వానరేంద్రేణ పపాత చ మమార చ ||
VERSE #32
తం దృష్ట్వా నిహతం భూమౌ రాక్షసేంద్రమకంపనమ్ |
వ్యథితా రాక్షసాః సర్వే క్షితికంప ఇవ ద్రుమాః ||
వ్యథితా రాక్షసాః సర్వే క్షితికంప ఇవ ద్రుమాః ||
VERSE #33
త్యక్తప్రహరణాః సర్వే రాక్షసాస్తే పరాజితాః |
లంకామభియయుస్త్రస్తా వానరైస్తైరభిద్రుతాః ||
లంకామభియయుస్త్రస్తా వానరైస్తైరభిద్రుతాః ||
VERSE #34
తే ముక్తకేశాః సంభ్రాంతా భగ్నమానాః పరాజితాః |
స్రవచ్ఛ్రమజలైరంగైః శ్వసంతో విప్రదుద్రువుః ||
స్రవచ్ఛ్రమజలైరంగైః శ్వసంతో విప్రదుద్రువుః ||
VERSE #35
అన్యోన్యం ప్రమమంథుస్తే వివిశుర్నగరం భయాత్ |
పృష్ఠతస్తే హనూమంతం ప్రేక్షమాణా ముహుర్ముహుః || [సుసమ్మూఢాః]
పృష్ఠతస్తే హనూమంతం ప్రేక్షమాణా ముహుర్ముహుః || [సుసమ్మూఢాః]
VERSE #36
తేషు లంకాం ప్రవిష్టేషు రాక్షసేషు మహాబలాః |
సమేత్య హరయః సర్వే హనుమంతమపూజయన్ ||
సమేత్య హరయః సర్వే హనుమంతమపూజయన్ ||
VERSE #37
సో'పి ప్రహృష్టస్తాన్సర్వాన్హరీన్ప్రత్యభ్యపూజయత్ |
హనుమాన్సత్త్వసంపన్నో యథార్హమనుకూలతః ||
హనుమాన్సత్త్వసంపన్నో యథార్హమనుకూలతః ||
VERSE #38
వినేదుశ్చ యథాప్రాణం హరయో జితకాశినః |
చకర్షుశ్చ పునస్తత్ర సప్రాణానపి రాక్షసాన్ ||
చకర్షుశ్చ పునస్తత్ర సప్రాణానపి రాక్షసాన్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
స వీరశోభామభజన్మహాకపిః
VERSE #39
సమేత్య రక్షాంసి నిహత్య మారుతిః |
మహాసురం భీమమమిత్రనాశనం
యథైవ విష్ణుర్బలినం చమూముఖే ||
మహాసురం భీమమమిత్రనాశనం
యథైవ విష్ణుర్బలినం చమూముఖే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అపూజయందేవగణాస్తదా కపిం
VERSE #40
స్వయం చ రామో'తిబలశ్చ లక్ష్మణః |
తథైవ సుగ్రీవముఖాః ప్లవంగమా
విభీషణశ్చైవ మహాబలస్తథా ||
తథైవ సుగ్రీవముఖాః ప్లవంగమా
విభీషణశ్చైవ మహాబలస్తథా ||
VERSE #41
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే షట్పంచాశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యుద్ధకాండ సప్తపంచాశః సర్గః (౫౭)
సంపూర్ణ
సంపూర్ణ
VERSE #42
శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Yuddha Kanda Sarga 56 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.