Yuddha Kanda Sarga 79
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
యుద్ధకాండ
|| మకరాక్షవధః ||
యుద్ధకాండ
|| మకరాక్షవధః ||
VERSE #2
నిర్గతం మకరాక్షం తే దృష్ట్వా వానరయూథపాః |
ఆప్లుత్య సహసా సర్వే యోద్ధుకామా వ్యవస్థితాః ||
ఆప్లుత్య సహసా సర్వే యోద్ధుకామా వ్యవస్థితాః ||
VERSE #3
తతః ప్రవృత్తం సుమహత్తద్యుద్ధం రోమహర్షణమ్ |
నిశాచరైః ప్లవంగానాం దేవానాం దానవైరివ ||
నిశాచరైః ప్లవంగానాం దేవానాం దానవైరివ ||
VERSE #4
వృక్షశూలనిపాతైశ్చ శిలాపరిఘపాతనైః |
అన్యోన్యం మర్దయంతి స్మ తదా కపినిశాచరాః ||
అన్యోన్యం మర్దయంతి స్మ తదా కపినిశాచరాః ||
VERSE #5
శక్తిఖడ్గగదాకుంతైస్తోమరైశ్చ నిశాచరాః |
పట్టిశైర్భిందిపాలైశ్చ నిర్ఘాతైశ్చ సమంతతః ||
పట్టిశైర్భిందిపాలైశ్చ నిర్ఘాతైశ్చ సమంతతః ||
VERSE #6
పాశముద్గరదండైశ్చ నిఖాతైశ్చాపరే తదా |
కదనం కపివీరాణాం చక్రుస్తే రజనీచరాః ||
కదనం కపివీరాణాం చక్రుస్తే రజనీచరాః ||
VERSE #7
బాణౌఘైరర్దితాశ్చాపి ఖరపుత్రేణ వానరాః |
సంభ్రాంతమనసః సర్వే దుద్రువుర్భయపీడితాః ||
సంభ్రాంతమనసః సర్వే దుద్రువుర్భయపీడితాః ||
VERSE #8
తాన్ దృష్ట్వా రాక్షసాః సర్వే ద్రవమాణాన్వలీముఖాన్ |
నేదుస్తే సింహవద్ధృష్టా రాక్షసా జితకాశినః ||
నేదుస్తే సింహవద్ధృష్టా రాక్షసా జితకాశినః ||
VERSE #9
విద్రవత్సు తదా తేషు వానరేషు సమంతతః |
రామస్తాన్వారయామాస శరవర్షేణ రాక్షసాన్ ||
రామస్తాన్వారయామాస శరవర్షేణ రాక్షసాన్ ||
VERSE #10
వారితాన్రాక్షసాందృష్ట్వా మకరాక్షో నిశాచరః |
క్రోధానలసమావిష్టో వచనం చేదమబ్రవీత్ ||
క్రోధానలసమావిష్టో వచనం చేదమబ్రవీత్ ||
VERSE #11
తిష్ఠ రామ మయా సార్ధం ద్వంద్వయుద్ధం దదామి తే |
త్యాజయిష్యామి తే ప్రాణాంధనుర్ముక్తైః శితైః శరైః ||
త్యాజయిష్యామి తే ప్రాణాంధనుర్ముక్తైః శితైః శరైః ||
VERSE #12
యత్తదా దండకారణ్యే పితరం హతవాన్మమ |
మదగ్రతః స్వకర్మస్థం దృష్ట్వా రోషో'భివర్ధతే ||
మదగ్రతః స్వకర్మస్థం దృష్ట్వా రోషో'భివర్ధతే ||
VERSE #13
దహ్యంతే భృశమంగాని దురాత్మన్మమ రాఘవ |
యన్మయాసి న దృష్టస్త్వం తస్మిన్కాలే మహావనే ||
యన్మయాసి న దృష్టస్త్వం తస్మిన్కాలే మహావనే ||
VERSE #14
దిష్ట్యా'సి దర్శనం రామ మమ త్వం ప్రాప్తవానిహ |
కాంక్షితో'సి క్షుధార్తస్య సింహస్యేవేతరో మృగః ||
కాంక్షితో'సి క్షుధార్తస్య సింహస్యేవేతరో మృగః ||
VERSE #15
అద్య మద్బాణవేగేన ప్రేతరాడ్విషయం గతః |
యే త్వయా నిహతా వీరాః సహ తైశ్చ సమేష్యసి ||
యే త్వయా నిహతా వీరాః సహ తైశ్చ సమేష్యసి ||
VERSE #16
బహునా'త్ర కిముక్తేన శృణు రామ వచో మమ |
పశ్యంతు సకలా లోకాస్త్వాం మాం చైవ రణాజిరే ||
పశ్యంతు సకలా లోకాస్త్వాం మాం చైవ రణాజిరే ||
VERSE #17
అస్త్రైర్వా గదయా వా'పి బాహుభ్యాం వా మహాహవే |
అభ్యస్తం యేన వా రామ తేనైవ యుధి వర్తతామ్ ||
అభ్యస్తం యేన వా రామ తేనైవ యుధి వర్తతామ్ ||
VERSE #18
మకరాక్షవచః శ్రుత్వా రామో దశరథాత్మజః |
అబ్రవీత్ప్రహసన్వాక్యముత్తరోత్తరవాదినమ్ ||
అబ్రవీత్ప్రహసన్వాక్యముత్తరోత్తరవాదినమ్ ||
VERSE #19
కత్థసే కిం వృథా రక్షో బహూన్యసదృశాని తు |
న రణే శక్యతే జేతుం వినా యుద్ధేన వాగ్బలాత్ ||
న రణే శక్యతే జేతుం వినా యుద్ధేన వాగ్బలాత్ ||
VERSE #20
చతుర్దశసహస్రాణి రక్షసాం త్వత్పితా చ యః |
త్రిశిరా దూషణశ్చైవ దండకే నిహతా మయా ||
త్రిశిరా దూషణశ్చైవ దండకే నిహతా మయా ||
VERSE #21
స్వాశితాస్తవ మాంసేన గృధ్రగోమాయువాయసాః |
భవిష్యంత్యద్య వై పాప తీక్ష్ణతుండనఖాంకురాః ||
భవిష్యంత్యద్య వై పాప తీక్ష్ణతుండనఖాంకురాః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
[* అధికశ్లోకం –
VERSE #22
రుధిరార్ద్రముఖా హృష్టా రక్తపక్షాః ఖగాశ్చ యే |
ఖే గతా వసుధాయాం చ భ్రమిష్యంతి సమంతతః ||
ఖే గతా వసుధాయాం చ భ్రమిష్యంతి సమంతతః ||
VERSE #23
రాఘవేణైవముక్తస్తు ఖరపుత్రో నిశాచరః |
బాణౌఘానముచత్తస్మై రాఘవాయ రణాజిరే ||
బాణౌఘానముచత్తస్మై రాఘవాయ రణాజిరే ||
VERSE #24
తాన్ శరాన్ శరవర్షేణ రామశ్చిచ్ఛేద నైకధా |
నిపేతుర్భువి తే చ్ఛిన్నా రుక్మపుంఖాః సహస్రశః ||
నిపేతుర్భువి తే చ్ఛిన్నా రుక్మపుంఖాః సహస్రశః ||
VERSE #25
తద్యుద్ధమభవత్తత్ర సమేత్యాన్యోన్యమోజసా |
రక్షసః ఖరపుత్రస్య సూనోర్దశరథస్య చ ||
రక్షసః ఖరపుత్రస్య సూనోర్దశరథస్య చ ||
VERSE #26
జీమూతయోరివాకాశే శబ్దో జ్యాతలయోస్తదా |
ధనుర్ముక్తః స్వనోత్కృష్టః శ్రూయతే చ రణాజిరే ||
ధనుర్ముక్తః స్వనోత్కృష్టః శ్రూయతే చ రణాజిరే ||
VERSE #27
దేవదానవగంధర్వాః కిన్నరాశ్చ మహోరగాః |
అంతరిక్షగతాః సర్వే ద్రష్టుకామాస్తదద్భుతమ్ ||
అంతరిక్షగతాః సర్వే ద్రష్టుకామాస్తదద్భుతమ్ ||
VERSE #28
విద్ధమన్యోన్యగాత్రేషు ద్విగుణం వర్ధతే పరమ్ |
కృతప్రతికృతాన్యోన్యం కురుతాం తౌ రణాజిరే ||
కృతప్రతికృతాన్యోన్యం కురుతాం తౌ రణాజిరే ||
VERSE #29
రామముక్తాంస్తు బాణౌఘాన్రాక్షసస్త్వచ్ఛినద్రణే |
రక్షోముక్తాంస్తు రామో వై నైకధా ప్రాచ్ఛినచ్ఛరైః ||
రక్షోముక్తాంస్తు రామో వై నైకధా ప్రాచ్ఛినచ్ఛరైః ||
VERSE #30
బాణౌఘైర్వితతాః సర్వా దిశశ్చ ప్రదిశస్తథా |
సంఛన్నా వసుధా చైవ సమంతాన్న ప్రకాశతే ||
సంఛన్నా వసుధా చైవ సమంతాన్న ప్రకాశతే ||
VERSE #31
తతః క్రుద్ధో మహాబాహుర్ధనుశ్చిచ్ఛేద రక్షసః |
అష్టాభిరథ నారాచైః సూతం వివ్యాధ రాఘవః ||
అష్టాభిరథ నారాచైః సూతం వివ్యాధ రాఘవః ||
VERSE #32
భిత్త్వా శరై రథం రామో రథాశ్వాన్సమపాతయత్ |
విరథో వసుధాం తిష్ఠన్మకరాక్షో నిశాచరః ||
విరథో వసుధాం తిష్ఠన్మకరాక్షో నిశాచరః ||
VERSE #33
తత్తిష్ఠద్వసుధాం రక్షః శూలం జగ్రాహ పాణినా |
త్రాసనం సర్వభూతానాం యుగాంతాగ్నిసమప్రభమ్ ||
త్రాసనం సర్వభూతానాం యుగాంతాగ్నిసమప్రభమ్ ||
VERSE #34
విభ్రామ్య తు మహచ్ఛూలం ప్రజ్వలంతం నిశాచరః |
స క్రోధాత్ప్రాహిణోత్తస్మై రాఘవాయ మహాహవే ||
స క్రోధాత్ప్రాహిణోత్తస్మై రాఘవాయ మహాహవే ||
VERSE #35
తమాపతంతం జ్వలితం ఖరపుత్రకరాచ్చ్యుతమ్ |
బాణైస్తు త్రిభిరాకాశే శూలం చిచ్ఛేద రాఘవః ||
బాణైస్తు త్రిభిరాకాశే శూలం చిచ్ఛేద రాఘవః ||
VERSE #36
స చ్ఛిన్నో నైకధా శూలో దివ్యహాటకమండితః |
వ్యశీర్యత మహోల్కేవ రామబాణార్దితో భువి ||
వ్యశీర్యత మహోల్కేవ రామబాణార్దితో భువి ||
VERSE #37
తచ్ఛూలం నిహతం దృష్ట్వా రామేణాక్లిష్టకర్మణా |
సాధు సాధ్వితి భూతాని వ్యాహరంతి నభోగతా ||
సాధు సాధ్వితి భూతాని వ్యాహరంతి నభోగతా ||
VERSE #38
తం దృష్ట్వా నిహతం శూలం మకారాక్షో నిశాచరః |
ముష్టిముద్యమ్య కాకుత్స్థం తిష్ఠ తిష్ఠేతి చాబ్రవీత్ ||
ముష్టిముద్యమ్య కాకుత్స్థం తిష్ఠ తిష్ఠేతి చాబ్రవీత్ ||
VERSE #39
స తం దృష్ట్వా పతంతం వై ప్రహస్య రఘునందనః |
పావకాస్త్రం తతో రామః సందధే తు శరాసనే ||
పావకాస్త్రం తతో రామః సందధే తు శరాసనే ||
VERSE #40
తేనాస్త్రేణ హతం రక్షః కాకుత్స్థేన తదా రణే |
సంఛిన్నహృదయం తత్ర పపాత చ మమార చ ||
సంఛిన్నహృదయం తత్ర పపాత చ మమార చ ||
VERSE #41
దృష్ట్వా తే రాక్షసాః సర్వే మకరాక్షస్య పాతనమ్ |
లంకామేవాభ్యధావంత రామబాణార్దితాస్తదా ||
లంకామేవాభ్యధావంత రామబాణార్దితాస్తదా ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
దశరథనృపపుత్రబాణవేగై
VERSE #42
రజనిచరం నిహతం ఖరాత్మజం తమ్ |
దదృశురథ సురా భృశం ప్రహృష్టా
గిరిమివ వజ్రహతం యథా వికీర్ణమ్ ||
దదృశురథ సురా భృశం ప్రహృష్టా
గిరిమివ వజ్రహతం యథా వికీర్ణమ్ ||
VERSE #43
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే ఏకోనాశీతితమః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యుద్ధకాండ అశీతితమః సర్గః (౮౦)
సంపూర్ణ
సంపూర్ణ
VERSE #44
శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Yuddha Kanda Sarga 79 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.