Yuddha Kanda Sarga 103
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
యుద్ధకాండ
|| ఐంద్రరథకేతుపాతనమ్ ||
యుద్ధకాండ
|| ఐంద్రరథకేతుపాతనమ్ ||
VERSE #2
లక్ష్మణేన తు తద్వాక్యముక్తం శ్రుత్వా స రాఘవః |
సందధే పరవీరఘ్నో ధనురాదాయ వీర్యవాన్ ||
సందధే పరవీరఘ్నో ధనురాదాయ వీర్యవాన్ ||
VERSE #3
రావణాయ శరాన్ఘోరాన్విససర్జ చమూముఖే |
అథాన్యం రథమారుహ్య రావణో రాక్షసాధిపః ||
అథాన్యం రథమారుహ్య రావణో రాక్షసాధిపః ||
VERSE #4
అభ్యద్రవత కాకుత్స్థం స్వర్భానురివ భాస్కరమ్ |
దశగ్రీవో రథస్థస్తు రామం వజ్రోపమైః శరైః ||
దశగ్రీవో రథస్థస్తు రామం వజ్రోపమైః శరైః ||
VERSE #5
ఆజఘాన మహాఘోరైర్ధారాభిరివ తోయదః |
దీప్తపావకసంకాశైః శరైః కాంచనభూషణైః ||
దీప్తపావకసంకాశైః శరైః కాంచనభూషణైః ||
VERSE #6
నిర్బిభేద రణే రామో దశగ్రీవం సమాహితమ్ |
భూమౌ స్థితస్య రామస్య రథస్థస్య చ రక్షసః ||
భూమౌ స్థితస్య రామస్య రథస్థస్య చ రక్షసః ||
VERSE #7
న సమం యుద్ధమిత్యాహుర్దేవగంధర్వదానవాః |
తతః కాంచనచిత్రాంగః కింకిణీశతభూషితః ||
తతః కాంచనచిత్రాంగః కింకిణీశతభూషితః ||
VERSE #8
తరుణాదిత్యసంకాశో వైడూర్యమయకూబరః |
సదశ్వైః కాంచనాపీడైర్యుక్తః శ్వేతప్రకీర్ణకైః ||
సదశ్వైః కాంచనాపీడైర్యుక్తః శ్వేతప్రకీర్ణకైః ||
VERSE #9
హరిభిః సూర్యసంకాశైర్హేమజాలవిభూషితైః |
రుక్మవేణుధ్వజః శ్రీమాన్ దేవరాజరథో వరః ||
రుక్మవేణుధ్వజః శ్రీమాన్ దేవరాజరథో వరః ||
VERSE #10
దేవరాజేన సందిష్టో రథమారుహ్య మాతలిః |
అభ్యవర్తత కాకుత్స్థమవతీర్య త్రివిష్టపాత్ ||
అభ్యవర్తత కాకుత్స్థమవతీర్య త్రివిష్టపాత్ ||
VERSE #11
అబ్రవీచ్చ తదా రామం సప్రతోదో రథే స్థితః |
ప్రాంజలిర్మాతలిర్వాక్యం సహస్రాక్షస్య సారథిః ||
ప్రాంజలిర్మాతలిర్వాక్యం సహస్రాక్షస్య సారథిః ||
VERSE #12
సహస్రాక్షేణ కాకుత్స్థ రథో'యం విజయాయ తే |
దత్తస్తవ మహాసత్త్వ శ్రీమాన్ శత్రునిబర్హణ ||
దత్తస్తవ మహాసత్త్వ శ్రీమాన్ శత్రునిబర్హణ ||
VERSE #13
ఇదమైంద్రం మహచ్చాపం కవచం చాగ్నిసన్నిభమ్ |
శరాశ్చాదిత్యసంకాశాః శక్తిశ్చ విమలా శితా ||
శరాశ్చాదిత్యసంకాశాః శక్తిశ్చ విమలా శితా ||
VERSE #14
ఆరుహ్యేమం రథం వీర రాక్షసం జహి రావణమ్ |
మయా సారథినా రాజన్మహేంద్ర ఇవ దానవాన్ ||
మయా సారథినా రాజన్మహేంద్ర ఇవ దానవాన్ ||
VERSE #15
ఇత్యుక్తః సంపరిక్రమ్య రథం సమభివాద్య చ |
ఆరురోహ తదా రామో లోకాఁల్లక్ష్మ్యా విరాజయన్ ||
ఆరురోహ తదా రామో లోకాఁల్లక్ష్మ్యా విరాజయన్ ||
VERSE #16
తద్బభూవాద్భుతం యుద్ధం తుములం రోమహర్షణమ్ |
రామస్య చ మహాబాహో రావణస్య చ రక్షసః ||
రామస్య చ మహాబాహో రావణస్య చ రక్షసః ||
VERSE #17
స గాంధర్వేణ గాంధర్వం దైవం దైవేన రాఘవః |
అస్త్రం రాక్షసరాజస్య జఘాన పరమాస్త్రవిత్ ||
అస్త్రం రాక్షసరాజస్య జఘాన పరమాస్త్రవిత్ ||
VERSE #18
అస్త్రం తు పరమం ఘోరం రాక్షసం రాక్షసాధిపః |
ససర్జ పరమక్రుద్ధః పునరేవ నిశాచరః ||
ససర్జ పరమక్రుద్ధః పునరేవ నిశాచరః ||
VERSE #19
తే రావణధనుర్ముక్తాః శరాః కాంచనభూషణాః |
అభ్యవర్తంత కాకుత్స్థం సర్పా భూత్వా మహావిషాః ||
అభ్యవర్తంత కాకుత్స్థం సర్పా భూత్వా మహావిషాః ||
VERSE #20
తే దీప్తవదనా దీప్తం వమంతో జ్వలనం ముఖైః |
రామమేవాభ్యవర్తంత వ్యాదితాస్యా భయానకాః ||
రామమేవాభ్యవర్తంత వ్యాదితాస్యా భయానకాః ||
VERSE #21
తైర్వాసుకిసమస్పర్శైర్దీప్తభోగైర్మహావిషైః |
దిశశ్చ సంతతాః సర్వాః ప్రదిశశ్చ సమావృతాః ||
దిశశ్చ సంతతాః సర్వాః ప్రదిశశ్చ సమావృతాః ||
VERSE #22
తాందృష్ట్వా పన్నగాన్రామః సమాపతత ఆహవే |
అస్త్రం గారుత్మతం ఘోరం ప్రాదుశ్చకే భయావహమ్ ||
అస్త్రం గారుత్మతం ఘోరం ప్రాదుశ్చకే భయావహమ్ ||
VERSE #23
తే రాఘవశరా ముక్తా రుక్మపుంఖాః శిఖిప్రభాః |
సుపర్ణాః కాంచనా భూత్వా విచేరుః సర్పశత్రవః ||
సుపర్ణాః కాంచనా భూత్వా విచేరుః సర్పశత్రవః ||
VERSE #24
తే తాన్సర్వాన్ శరాన్జఘ్నుః సర్పరూపాన్మహాజవాన్ |
సుపర్ణరూపా రామస్య విశిఖాః కామరూపిణః ||
సుపర్ణరూపా రామస్య విశిఖాః కామరూపిణః ||
VERSE #25
అస్త్రే ప్రతిహతే క్రుద్ధో రావణో రాక్షసాధిపః |
అభ్యవర్షత్తదా రామం ఘోరాభిః శరవృష్టిభిః ||
అభ్యవర్షత్తదా రామం ఘోరాభిః శరవృష్టిభిః ||
VERSE #26
తతః శరసహస్రేణ రామమక్లిష్టకారిణమ్ |
అర్దయిత్వా శరౌఘేణ మాతలిం ప్రత్యవిధ్యత ||
అర్దయిత్వా శరౌఘేణ మాతలిం ప్రత్యవిధ్యత ||
VERSE #27
చిచ్ఛేద కేతుముద్దిశ్య శరేణైకేన రావణః |
పాతయిత్వా రథోపస్థే రథాత్కేతుం చ కాంచనమ్ ||
పాతయిత్వా రథోపస్థే రథాత్కేతుం చ కాంచనమ్ ||
VERSE #28
ఐంద్రానపి జఘానాశ్వాన్ శరజాలేన రావణః |
తం దృష్ట్వా సుమహత్కర్మ రావణస్య దురాత్మనః ||
తం దృష్ట్వా సుమహత్కర్మ రావణస్య దురాత్మనః ||
VERSE #29
విషేదుర్దేవగంధర్వా దానవాశ్చారణైః సహ |
రామమార్తం తదా దృష్ట్వా సిద్ధాశ్చ పరమర్షయః ||
రామమార్తం తదా దృష్ట్వా సిద్ధాశ్చ పరమర్షయః ||
VERSE #30
వ్యథితా వానరేంద్రాశ్చ బభూవుః సవిభీషణాః |
రామచంద్రమసం దృష్ట్వా గ్రస్తం రావణరాహుణా ||
రామచంద్రమసం దృష్ట్వా గ్రస్తం రావణరాహుణా ||
VERSE #31
ప్రాజాపత్యం చ నక్షత్రం రోహిణీం శశినః ప్రియామ్ |
సమాక్రమ్య బుధస్తస్థౌ ప్రజానామశుభావహః ||
సమాక్రమ్య బుధస్తస్థౌ ప్రజానామశుభావహః ||
VERSE #32
సధూమపరివృత్తోర్మిః ప్రజ్వలన్నివ సాగరః |
ఉత్పపాత తదా క్రుద్ధః స్పృశన్నివ దివాకరమ్ ||
ఉత్పపాత తదా క్రుద్ధః స్పృశన్నివ దివాకరమ్ ||
VERSE #33
శస్త్రవర్ణః సుపరుషో మందరశ్మిర్దివాకరః |
అదృశ్యత కబంధాంకః సంసక్తో ధూమకేతునా ||
అదృశ్యత కబంధాంకః సంసక్తో ధూమకేతునా ||
VERSE #34
కోసలానాం చ నక్షత్రం వ్యక్తమింద్రాగ్నిదైవతమ్ |
ఆక్రమ్యాంగారకస్తస్థౌ విశాఖామపి చాంబరే ||
ఆక్రమ్యాంగారకస్తస్థౌ విశాఖామపి చాంబరే ||
VERSE #35
దశాస్యో వింశతిభుజః ప్రగృహీతశరాసనః |
అదృశ్యత దశగ్రీవో మైనాక ఇవ పర్వతః ||
అదృశ్యత దశగ్రీవో మైనాక ఇవ పర్వతః ||
VERSE #36
నిరస్యమానో రామస్తు దశగ్రీవేణ రక్షసా |
నాశక్నోదభిసంధాతుం సాయకాన్రణమూర్ధని ||
నాశక్నోదభిసంధాతుం సాయకాన్రణమూర్ధని ||
VERSE #37
స కృత్వా భ్రుకుటిం క్రుద్ధః కించిత్సంరక్తలోచనః |
జగామ సుమహాక్రోధం నిర్దహన్నివ చక్షుషా ||
జగామ సుమహాక్రోధం నిర్దహన్నివ చక్షుషా ||
VERSE #38
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే త్ర్యుత్తరశతతమః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యుద్ధకాండ చతురుత్తరశతతమః సర్గః (౧౦౪)
సంపూర్ణ
సంపూర్ణ
VERSE #39
శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Yuddha Kanda Sarga 103 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.