Yuddha Kanda Sarga 131

तॆलुगु
स्तोत्रनिधि
वाल्मीकि रामायणं
युद्धकांड
गमनिक
: ई श्रीरामपट्टाभिषेक सर्ग, “
श्रीराम स्तोत्रनिधि
” पुस्तकमुलो कूडा उन्नदि.
गमनिक
श्रीरामपट्टाभिषेक सर्गकि तॆलुगु अर्थमु
कूडा उन्नदि चूडंडि.)
|| श्रीरामपट्टाभिषेकः ||

शिरस्यंजलिमाधाय कैकेय्यानंदवर्धनः |
बभाषे भरतो ज्येष्ठं रामं सत्यपराक्रमम् ||

पूजिता मामिका माता दत्तं राज्यमिदं मम |
तद्ददामि पुनस्तुभ्यं यथा त्वमददा मम ||

धुरमेकाकिना न्यस्तामृषभेण बलीयसा |
किशोरवद्गुरुं भारं न वोढुमहमुत्सहे ||

वारिवेगेन महता भिन्नः सेतुरिव क्षरन् |
दुर्बंधनमिदं मन्ये राज्यच्छिद्रमसंवृतम् ||

गतिं खर इवाश्वस्य हंसस्येव च वायसः |
नान्वेतुमुत्सहे राम तव मार्गमरिंदम ||

यथा चारोपितो वृक्षो जातश्चांतर्निवेशने |
महांश्च सुदुरारोहो महास्कंधप्रशाखवान् ||

शीर्येत पुष्पितो भूत्वा न फलानि प्रदर्शयन् |
तस्य नानुभवेदर्थं यस्य हेतोः स रोप्यते ||

एषोपमा महाबाहो त्वदर्थं वेत्तुमर्हसि |
यद्यस्मान्मनुजेंद्र त्वं भक्तान्भृत्यान्न शाधि हि ||

जगदद्याभिषिक्तं त्वामनुपश्यतु सर्वतः |
प्रतपंतमिवादित्यं मध्याह्ने दीप्ततेजसम् ||

तूर्यसंघातनिर्घोषैः कांचीनूपुरनिस्वनैः |
मधुरैर्गीतशब्दैश्च प्रतिबुध्यस्व राघव ||

यावदावर्तते चक्रं यावती च वसुंधरा |
तावत्त्वमिह सर्वस्य स्वामित्वमनुवर्तय ||

भरतस्य वचः श्रुत्वा रामः परपुरंजयः |
तथेति प्रतिजग्राह निषसादासने शुभे ||

ततः शत्रुघ्नवचनान्निपुणाः श्मश्रुवर्धकाः |
सुखहस्ताः सुशीघ्राश्च राघवं पर्युपासत ||

पूर्वं तु भरते स्नाते लक्ष्मणे च महाबले |
सुग्रीवे वानरेंद्रे च राक्षसेंद्रे विभीषणे ||

विशोधितजटः स्नातश्चित्रमाल्यानुलेपनः |
महार्हवसनो रामस्तस्थौ तत्र श्रिया ज्वलन् ||

प्रतिकर्म च रामस्य कारयामास वीर्यवान् |
लक्ष्मणस्य च लक्ष्मीवानिक्ष्वाकुकुलवर्धनः ||

प्रतिकर्म च सीतायाः सर्वा दशरथस्त्रियः |
आत्मनैव तदा चक्रुर्मनस्विन्यो मनोहरम् ||

ततो वानरपत्नीनां सर्वासामेव शोभनम् |
चकार यत्नात्कौसल्या प्रहृष्टा पुत्रलालसा ||

ततः शत्रुघ्नवचनात्सुमंत्रो नाम सारथिः |
योजयित्वाऽभिचक्राम रथं सर्वांगशोभनम् ||

अर्कमंडलसंकाशं दिव्यं दृष्ट्वा रथोत्तमम् |
आरुरोह महाबाहू रामः सत्यपराक्रमः ||

सुग्रीवो हनुमांश्चैव महेंद्रसदृशद्युती |
स्नातौ दिव्यनिभैर्वस्त्रैर्जग्मतुः शुभकुंडलौ ||

वराभरणसंपन्ना ययुस्ताः शुभकुंडलाः |
सुग्रीवपत्न्यः सीता च द्रष्टुं नगरमुत्सुकाः ||

अयोध्यायां तु सचिवा राज्ञो दशरथस्य ये |
पुरोहितं पुरस्कृत्य मंत्रयामासुरर्थवत् ||

अशोको विजयश्चैव सुमंत्रश्चैव संगताः |
मंत्रयन्रामवृद्ध्यर्थमृद्ध्यर्थं नगरस्य च ||

सर्वमेवाभिषेकार्थं जयार्हस्य महात्मनः |
कर्तुमर्हथ रामस्य यद्यन्मंगळपूर्वकम् ||

इति ते मंत्रिणः सर्वे संदिश्य तु पुरोहितम् |
नगरान्निर्ययुस्तूर्णं रामदर्शनबुद्धयः ||

हरियुक्तं सहस्राक्षो रथमिंद्र इवानघः |
प्रययौ रथमास्थाय रामो नगरमुत्तमम् ||

जग्राह भरतो रश्मीञ्शत्रुघ्नश्छत्रमाददे |
लक्ष्मणो व्यजनं तस्य मूर्ध्नि संपर्यवीजयत् ||

श्वेतं च वालव्यजनं जग्राह पुरतः स्थितः |
अपरं चंद्रसंकाशं राक्षसेंद्रो विभीषणः ||

ऋषिसंघैस्तदाऽऽकाशे देवैश्च समरुद्गणैः |
स्तूयमानस्य रामस्य शुश्रुवे मधुरध्वनिः ||

ततः शत्रुंजयं नाम कुंजरं पर्वतोपमम् |
आरुरोह महातेजाः सुग्रीवः प्लवगर्षभः ||

नवनागसहस्राणि ययुरास्थाय वानराः |
मानुषं विग्रहं कृत्वा सर्वाभरणभूषिताः ||

शंखशब्दप्रणादैश्च दुंदुभीनां च निस्वनैः |
प्रययौ पुरुषव्याघ्रस्तां पुरीं हर्म्यमालिनीम् ||

ददृशुस्ते समायांतं राघवं सपुरःसरम् |
विराजमानं वपुषा रथेनातिरथं तदा ||

ते वर्धयित्वा काकुत्स्थं रामेण प्रतिनंदिताः |
अनुजग्मुर्महात्मानं भ्रातृभिः परिवारितम् ||

अमात्यैर्ब्राह्मणैश्चैव तथा प्रकृतिभिर्वृतः |
श्रिया विरुरुचे रामो नक्षत्रैरिव चंद्रमाः ||

स पुरोगामिभिस्तूर्यैस्तालस्वस्तिकपाणिभिः |
प्रव्याहरद्भिर्मुदितैर्मंगळानि ययौ वृतः ||

अक्षतं जातरूपं च गावः कन्यास्तथा द्विजाः |
नरा मोदकहस्ताश्च रामस्य पुरतो ययुः ||

सख्यं च रामः सुग्रीवे प्रभावं चानिलात्मजे |
वानराणां च तत्कर्म राक्षसानां च तद्बलम् ||

विभीषणस्य संयोगमाचचक्षे च मंत्रिणाम् |
श्रुत्वा तु विस्मयं जग्मुरयोध्यापुरवासिनः ||

द्युतिमानेतदाख्याय रामो वानरसंवृतः |
हृष्टपुष्टजनाकीर्णामयोध्यां प्रविवेश ह ||

ततो ह्यभ्युच्छ्रयन्पौराः पताकास्ते गृहे गृहे |
ऐक्ष्वाकाध्युषितं रम्यमाससाद पितुर्गृहम् ||

अथाब्रवीद्राजपुत्रो भरतं धर्मिणां वरम् | [सुतो]

अर्थोपहितया वाचा मधुरं रघुनंदनः ||

पितुर्भवनमासाद्य प्रविश्य च महात्मनः |
कौसल्यां च सुमित्रां च कैकेयीमभिवादयत् ||

यच्च मद्भवनं श्रेष्ठं साशोकवनिकं महत् |
मुक्तावैडूर्यसंकीर्णं सुग्रीवाय निवेदय ||

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भरतः सत्यविक्रमः |
पाणौ गृहीत्वा सुग्रीवं प्रविवेश तमालयम् ||

ततस्तैलप्रदीपांश्च पर्यंकास्तरणानि च |
गृहीत्वा विविशुः क्षिप्रं शत्रुघ्नेन प्रचोदिताः ||

उवाच च महातेजाः सुग्रीवं राघवानुजः |
अभिषेकाय रामस्य दूतानाज्ञापय प्रभो ||

सौवर्णान्वानरेंद्राणां चतुर्णां चतुरो घटान् |
ददौ क्षिप्रं स सुग्रीवः सर्वरत्नविभूषितान् ||

यथा प्रत्यूषसमये चतुर्णां सागरांभसाम् |
पूर्णैर्घटैः प्रतीक्षध्वं तथा कुरुत वानराः ||

एवमुक्ता महात्मानो वानरा वारणोपमाः |
उत्पेतुर्गगनं शीघ्रं गरुडानिलशीघ्रगाः ||

जांबवांश्च सुषेणश्च वेगदर्शी च वानराः | [हनूमांश्च]

ऋषभश्चैव कलशाञ्जलपूर्णानथानयन् ||

नदीशतानां पंचानां जलं कुंभेषु चाहरन् |
पूर्वात्समुद्रात्कलशं जलपूर्णमथानयत् ||

सुषेणः सत्त्वसंपन्नः सर्वरत्नविभूषितम् |
ऋषभो दक्षिणात्तूर्णं समुद्राज्जलमाहरत् ||

रक्तचंदनशाखाभिः संवृतं कांचनं घटम् |
गवयः पश्चिमात्तोयमाजहार महार्णवात् ||

रत्नकुंभेन महता शीतं मारुतविक्रमः |
उत्तराच्च जलं शीघ्रं गरुडानिलविक्रमः ||

आजहार स धर्मात्मा नलः सर्वगुणान्वितः |
ततस्तैर्वानरश्रेष्ठैरानीतं प्रेक्ष्य तज्जलम् ||

अभिषेकाय रामस्य शत्रुघ्नः सचिवैः सह |
पुरोहिताय श्रेष्ठाय सुहृद्भ्यश्च न्यवेदयत् ||

|| पट्टाभिषेक घट्टः ||

ततः स प्रयतो वृद्धो वसिष्ठो ब्राह्मणैः सह |
रामं रत्नमये पीठे सहसीतं न्यवेशयत् ||

वसिष्ठो वामदेवश्च जाबालिरथ काश्यपः |
कात्यायनः सुयज्ञश्च गौतमो विजयस्तथा ||

अभ्यषिंचन्नरव्याघ्रं प्रसन्नेन सुगंधिना |
सलिलेन सहस्राक्षं वसवो वासवं यथा ||

ऋत्विग्भिर्ब्राह्मणैः पूर्वं कन्याभिर्मंत्रिभिस्तथा |
योधैश्चैवाभ्यषिंचंस्ते संप्रहृष्टाः सनैगमैः ||

सर्वौषधिरसैर्दिव्यैर्दैवतैर्नभसि स्थितैः |
चतुर्भिर्लोकपालैश्च सर्वैर्देवैश्च संगतैः ||

ब्रह्मणा निर्मितं पूर्वं किरीटं रत्नशोभितम् |
अभिषिक्तः पुरा येन मनुस्तं दीप्ततेजसम् ||

तस्यान्ववाये राजानः क्रमाद्येनाभिषेचिताः |
सभायां हेमक्लुप्तायां शोभितायां महाजनैः ||

रत्नैर्नानाविधैश्चैव चित्रितायां सुशोभनैः |
नानारत्नमये पीठे कल्पयित्वा यथाविधि ||

किरीटेन ततः पश्चाद्वसिष्ठेन महात्मना |
ऋत्विग्भिर्भूषणैश्चैव समयोक्ष्यत राघवः ||

छत्रं तु तस्य जग्राह शत्रुघ्नः पांडुरं शुभम् |
श्वेतं च वालव्यजनं सुग्रीवो वानरेश्वरः ||

अपरं चंद्रसंकाशं राक्षसेंद्रो विभीषणः |
मालां ज्वलंतीं वपुषा कांचनीं शतपुष्कराम् ||

राघवाय ददौ वायुर्वासवेन प्रचोदितः |
सर्वरत्नसमायुक्तं मणिरत्नविभूषितम् ||

मुक्ताहारं नरेंद्राय ददौ शक्रप्रचोदितः |
प्रजगुर्देवगंधर्वा ननृतुश्चाप्सरोगणाः ||

अभिषेके तदर्हस्य तदा रामस्य धीमतः |
भूमिः सस्यवती चैव फलवंतश्च पादपाः ||

गंधवंति च पुष्पाणि बभूवू राघवोत्सवे |
सहस्रशतमश्वानां धेनूनां च गवां तथा ||

ददौ शतं वृषान्पूर्वं द्विजेभ्यो मनुजर्षभः |
त्रिंशत्कोटीर्हिरण्यस्य ब्राह्मणेभ्यो ददौ पुनः ||

नानाभरणवस्त्राणि महार्हाणि च राघवः |
अर्करश्मिप्रतीकाशां कांचनीं मणिविग्रहाम् ||

सुग्रीवाय स्रजं दिव्यां प्रायच्छन्मनुजर्षभः |
वैडूर्यमणिचित्रे च वज्ररत्नविभूषिते ||

वालिपुत्राय धृतिमानंगदायांगदे ददौ |
मणिप्रवरजुष्टं च मुक्ताहारमनुत्तमम् ||

सीतायै प्रददौ रामश्चंद्ररश्मिसमप्रभम् |
अरजे वाससी दिव्ये शुभान्याभरणानि च ||

अवेक्षमाणा वैदेही प्रददौ वायुसूनवे |
अवमुच्यात्मनः कंठाद्धारं जनकनंदिनी ||

अवैक्षत हरीन्सर्वान्भर्तारं च मुहुर्मुहुः |
तामिंगितज्ञः संप्रेक्ष्य बभाषे जनकात्मजाम् ||

प्रदेहि सुभगे हारं यस्य तुष्टासि भामिनि |
पौरुषं विक्रमो बुद्धिर्यस्मिन्नेतानि सर्वशः ||

ददौ सा वायुपुत्राय तं हारमसितेक्षणा |
हनुमांस्तेन हारेण शुशुभे वानरर्षभः ||

चंद्रांशुचयगौरेण श्वेताभ्रेण यथाऽचलः |
ततो द्विविदमैंदाभ्यां नीलाय च परंतपः ||

सर्वान्कामगुणान्वीक्ष्य प्रददौ वसुधाधिपः |
सर्वे वानरवृद्धाश्च ये चान्ये वानरेश्वराः ||

वासोभिर्भूषणैश्चैव यथार्हं प्रतिपूजिताः |
विभीषणोऽथ सुग्रीवो हनुमान् जांबवांस्तथा ||

सर्ववानरमुख्याश्च रामेणाक्लिष्टकर्मणा |
यथार्हं पूजिताः सर्वैः कामै रत्नैश्च पुष्कलैः ||

प्रहृष्टमनसः सर्वे जग्मुरेव यथागतम् |
नत्वा सर्वे महात्मानं ततस्ते प्लवगर्षभाः ||

विसृष्टाः पार्थिवेंद्रेण किष्किंधामभ्युपागमन् |
सुग्रीवो वानरश्रेष्ठो दृष्ट्वा रामाभिषेचनम् ||

पूजितश्चैव रामेण किष्किंधां प्राविशत्पुरीम् |
रामेण सर्वकामैश्च यथार्हं प्रतिपूजितः ||

लब्ध्वा कुलधनं राजा लंकां प्रायाद्विभीषणः |
स राज्यमखिलं शासन्निहतारिर्महायशाः ||

राघवः परमोदारः शशास परया मुदा |
उवाच लक्ष्मणं रामो धर्मज्ञं धर्मवत्सलः ||

गां पूर्वराजाध्युषितां बलेन |
तुल्यं मया त्वं पितृभिर्धृता या
तां यौवराज्ये धुरमुद्वहस्व ||

यदा न सौमित्रिरुपैति योगम् |
नियुज्यमानोऽपि च यौवराज्ये
ततोऽभ्यषिंचद्भरतं महात्मा ||

पौंडरीकाश्वमेधाभ्यां वाजपेयेन चासकृत् |
अन्यैश्च विविधैर्यज्ञैरयजत्पार्थिवात्मजः ||

राज्यं दशसहस्राणि प्राप्य वर्षाणि राघवः |
शताश्वमेधानाजह्रे सदश्वान्भूरिदक्षिणान् ||

आजानुलंबबाहुः स महास्कंधः प्रतापवान् |
लक्ष्मणानुचरो रामः पृथिवीमन्वपालयत् ||

राघवश्चापि धर्मात्मा प्राप्य राज्यमनुत्तमम् |
ईजे बहुविधैर्यज्ञैः ससुहृज्ज्ञातिबांधवः ||

न पर्यदेवन्विधवा न च व्यालकृतं भयम् |
न व्याधिजं भयं चासीद्रामे राज्यं प्रशासति || [वापि]

निर्दस्युरभवल्लोको नानर्थः कं‍चिदस्पृशत् |
न च स्म वृद्धा बालानां प्रेतकार्याणि कुर्वते ||

सर्वं मुदितमेवासीत्सर्वो धर्मपरोऽभवत् |
राममेवानुपश्यंतो नाभ्यहिंसन्परस्परम् ||

आसन्वर्षसहस्राणि तथा पुत्रसहस्रिणः |
निरामया विशोकाश्च रामे राज्यं प्रशासति ||

रामो रामो राम इति प्रजानामभवन्कथाः |
रामभूतं जगदभूद्रामे राज्यं प्रशासति ||

नित्यपुष्पा नित्यफलास्तरवः स्कंधविस्तृताः |
काले वर्षी च पर्जन्यः सुखस्पर्शश्च मारुतः ||

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा लोभविवर्जिताः |
स्वकर्मसु प्रवर्तंते तुष्टाः स्वैरेव कर्मभिः ||

आसन्प्रजा धर्मरता रामे शासति नानृताः |
सर्वे लक्षणसंपन्नाः सर्वे धर्मपरायणाः ||

दश वर्षसहस्राणि दश वर्षशतानि च |
भ्रातृभिः सहितः श्रीमान्रामो राज्यमकारयत् ||

|| रामायण फलश्रुति ||

धन्यं यशस्यमायुष्यं राज्ञां च विजयावहम् |
आदिकाव्यमिदं त्वार्षं पुरा वाल्मीकिना कृतम् ||

यः पठेच्छृणुयाल्लोके नरः पापाद्विमुच्यते |
पुत्रकामस्तु पुत्रान्वै धनकामो धनानि च ||

लभते मनुजो लोके श्रुत्वा रामाभिषेचनम् |
महीं विजयते राजा रिपूंश्चाप्यधितिष्ठति ||

राघवेण यथा माता सुमित्रा लक्ष्मणेन च |
भरतेन च कैकेयी जीवपुत्रास्तथा स्त्रियः ||

भविष्यंति सदानंदाः पुत्रपौत्रसमन्विताः |
श्रुत्वा रामायणमिदं दीर्घमायुश्च विंदति ||

रामस्य विजयं चैव सर्वमक्लिष्टकर्मणः |
शृणोति य इदं काव्यमार्षं वाल्मीकिना कृतम् ||

श्रद्दधानो जितक्रोधो दुर्गाण्यतितरत्यसौ |
समागमं प्रवासांते लभते चापि बांधवैः ||

प्रार्थितांश्च वरान्सर्वान्प्राप्नुयादिह राघवात् |
श्रवणेन सुराः सर्वे प्रीयंते सं‍प्रशृण्वताम् ||

विनायकाश्च शाम्यंति गृहे तिष्ठंति यस्य वै |
विजयेत महीं राजा प्रवासी स्वस्तिमान्व्रजेत् ||

स्त्रियो रजस्वलाः श्रुत्वा पुत्रान्सूयुरनुत्तमान् |
पूजयंश्च पठंश्चेममितिहासं पुरातनम् ||

सर्वपापात्प्रमुच्येत दीर्घमायुरवाप्नुयात् |
प्रणम्य शिरसा नित्यं श्रोतव्यं क्षत्रियैर्द्विजात् ||

ऐश्वर्यं पुत्रलाभश्च भविष्यति न संशयः |
रामायणमिदं कृत्स्नं शृण्वतः पठतः सदा ||

प्रीयते सततं रामः स हि विष्णुः सनातनः |
आदिदेवो महाबाहुर्हरिर्नारायणः प्रभुः |
साक्षाद्रामो रघुश्रेष्ठः शेषो लक्ष्मण उच्यते ||

स्त्रियश्च मुख्याः सुखमुत्तमं च |
शृत्वा शुभं काव्यमिदं महार्थं
प्राप्नोति सर्वां भुवि चार्थसिद्धिम् ||

सौभ्रातृकं बुद्धिकरं शुभं च |
श्रोतव्यमेतन्नियमेन सद्भि-
एवमेतत्पुरावृत्तमाख्यानं भद्रमस्तु वः |
प्रव्याहरत विस्रब्धं बलं विष्णोः प्रवर्धताम् ||

देवाश्च सर्वे तुष्यंति ग्रहणाच्छ्रवणात्तथा |
रामायणस्य श्रवणात्तुष्यंति पितरस्तथा ||

भक्त्या रामस्य ये चेमां संहितामृषिणा कृताम् |
लेखयंतीह च नरास्तेषां वासस्त्रिविष्टपे ||

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये युद्धकांडे श्रीरामपट्टाभिषेको नाम एकत्रिंशदुत्तरशततमः सर्गः |
विषूचिका मंत्र कथनं (योगवासिष्ठं)
गमनिक
: ई श्रीरामपट्टाभिषेक सर्ग, “
श्रीराम स्तोत्रनिधि
” पुस्तकमुलो कूडा उन्नदि.
संपूर्ण
श्रीवाल्मीकि रामायण युद्धकांड
चूडंडि.
मा प्रचुरण:
श्री बगळामुखी स्तोत्रनिधि (तात्पर्य सहितं)
प्रिंटिंगु पूर्ति अयि कॊनुगोलुकु सिद्धंगा उंदि.
स्तोत्रनिधि (तॆलुगु) वाट्साप् छानल् :
मा तॆलुगु वाट्साप् छानल् नि फालो चेयडानिकि
इक्कड क्लिक् चेयंडि
"तॆलुगु"
विप्रुलकु, द्विजुलकु विज्ञप्ति :
मंत्र अनुष्ठानं लेक नेटि कालंलो धर्माचरण क्षीणिस्तू उन्नदि. दयचेसि मीकु उपदेशं उन्न मंत्रं कनीसं लक्ष जपं चेयंडि. मीकु अतिदग्गरलो उन्न देवालयानिकि प्रतिरोजू वॆळ्ळि अक्कडि देवत मंत्रान्नि कनीसं 108 जपंचेसि, आ देवत बलान्नि वृद्धि चेयंडि. देवत अनुग्रहं उंटेने आ प्रांतंलो धर्मं वर्धिल्लुतुंदि.
तॆलुगु