Yuddha Kanda Sarga 31
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
యుద్ధకాండ
|| విద్యుజ్జిహ్వమాయాప్రయోగః ||
యుద్ధకాండ
|| విద్యుజ్జిహ్వమాయాప్రయోగః ||
VERSE #2
తతస్తమక్షోభ్యబలం లంకాధిపతయే చరాః |
సువేలే రాఘవం శైలే నివిష్టం ప్రత్యవేదయన్ ||
సువేలే రాఘవం శైలే నివిష్టం ప్రత్యవేదయన్ ||
VERSE #3
చారాణాం రావణః శ్రుత్వా ప్రాప్తం రామం మహాబలమ్ |
జాతోద్వేగో'భవత్కించిత్సచివానిదమబ్రవీత్ ||
జాతోద్వేగో'భవత్కించిత్సచివానిదమబ్రవీత్ ||
VERSE #4
మంత్రిణః శీఘ్రమాయాంతు సర్వే వై సుసమాహితాః |
అయం నో మంత్రకాలో హి సంప్రాప్త ఇతి రాక్షసాః ||
అయం నో మంత్రకాలో హి సంప్రాప్త ఇతి రాక్షసాః ||
VERSE #5
తస్య తచ్ఛాసనం శ్రుత్వా మంత్రిణో'భ్యాగమన్ ద్రుతమ్ |
తతః స మంత్రయామాస సచివైః రాక్షసైః సహ ||
తతః స మంత్రయామాస సచివైః రాక్షసైః సహ ||
VERSE #6
మంత్రయిత్వా స దుర్ధర్షః క్షమం యత్సమనంతరమ్ |
విసర్జయిత్వా సచివాన్ప్రవివేశ స్వమాలయమ్ ||
విసర్జయిత్వా సచివాన్ప్రవివేశ స్వమాలయమ్ ||
VERSE #7
తతో రాక్షసమాహూయ విద్యుజ్జిహ్వం మహాబలమ్ |
మాయావిదం మహామాయః ప్రావిశద్యత్ర మైథిలీ ||
మాయావిదం మహామాయః ప్రావిశద్యత్ర మైథిలీ ||
VERSE #8
విద్యుజ్జిహ్వం చ మాయాజ్ఞమబ్రవీద్రాక్షసాధిపః |
మోహయిష్యావహే సీతాం మాయయా జనకాత్మజామ్ ||
మోహయిష్యావహే సీతాం మాయయా జనకాత్మజామ్ ||
VERSE #9
శిరో మాయామయం గృహ్య రాఘవస్య నిశాచర |
త్వం మాం సముపతిష్ఠస్వ మహచ్చ సశరం ధనుః ||
త్వం మాం సముపతిష్ఠస్వ మహచ్చ సశరం ధనుః ||
VERSE #10
ఏవముక్తస్తథేత్యాహ విద్యుజ్జిహ్వో నిశాచరః |
[* దర్శయామాస తాం మాయాం సుప్రయుక్తాం స రావణే | *]
[* దర్శయామాస తాం మాయాం సుప్రయుక్తాం స రావణే | *]
VERSE #11
తస్య తుష్టో'భవద్రాజా ప్రదదౌ చ విభూషణమ్ ||
VERSE #12
అశోకవనికాయాం తు సీతాదర్శనలాలసః |
నైరృతానామధిపతిః సంవివేశ మహాబలః ||
నైరృతానామధిపతిః సంవివేశ మహాబలః ||
VERSE #13
తతో దీనామదైన్యార్హాం దదర్శ ధనదానుజః |
అధోముఖీం శోకపరాముపవిష్టాం మహీతలే ||
అధోముఖీం శోకపరాముపవిష్టాం మహీతలే ||
VERSE #14
భర్తారమేవ ధ్యాయంతీమశోకవనికాం గతామ్ |
ఉపాస్యమానాం ఘోరాభీ రాక్షసీభిరితస్తతః ||
ఉపాస్యమానాం ఘోరాభీ రాక్షసీభిరితస్తతః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
[* అధికపాఠః –
VERSE #15
రాక్షసీభిర్వృతాం సీతాం పూర్ణచంద్రనిభాననామ్ |
ఉత్పాతమేఘజాలాభిశ్చంద్రరేఖామివావృతామ్ ||
ఉత్పాతమేఘజాలాభిశ్చంద్రరేఖామివావృతామ్ ||
VERSE #16
భూషణైరుత్తమైః కైశ్చిన్మంగలార్థమలంకృతామ్ |
చరంతీం మారుతోద్ధూతాం క్షిప్తాం పుష్పలతామివ ||
చరంతీం మారుతోద్ధూతాం క్షిప్తాం పుష్పలతామివ ||
VERSE #17
హర్షశోకాంతరే మగ్నాం విషాదస్య విలక్షణామ్ |
స్తిమితామివ గాంభీర్యాన్నదీం భాగీరథీమివ ||
స్తిమితామివ గాంభీర్యాన్నదీం భాగీరథీమివ ||
VERSE #18
ఉపసృత్య తతః సీతాం ప్రహర్షం నామ కీర్తయన్ |
ఇదం చ వచనం ధృష్టమువాచ జనకాత్మజామ్ ||
ఇదం చ వచనం ధృష్టమువాచ జనకాత్మజామ్ ||
VERSE #19
సాంత్వమానా మయా భద్రే యముపాశ్రిత్య వల్గసే | [సాంత్వ్య]
VERSE #20
ఖరహంతా స తే భర్తా రాఘవః సమరే హతః ||
VERSE #21
ఛిన్నం తే సర్వతో మూలం దర్పస్తే విహతో మయా |
వ్యసనేనాత్మనః సీతే మమ భార్యా భవిష్యసి ||
వ్యసనేనాత్మనః సీతే మమ భార్యా భవిష్యసి ||
VERSE #22
విసృజేమాం మతిం మూఢే కిం మృతేన కరిష్యసి |
భవస్వ భద్రే భార్యాణాం సర్వాసామీశ్వరీ మమ ||
భవస్వ భద్రే భార్యాణాం సర్వాసామీశ్వరీ మమ ||
VERSE #23
అల్పపుణ్యే నివృత్తార్థే మూఢే పండితమానిని |
శృణు భర్తృవధం సీతే ఘోరం వృత్రవధం యథా ||
శృణు భర్తృవధం సీతే ఘోరం వృత్రవధం యథా ||
VERSE #24
సమాయాతః సముద్రాంతం మాం హంతుం కిల రాఘవః |
వానరేంద్రప్రణీతేన బలేన మహతా వృతః ||
వానరేంద్రప్రణీతేన బలేన మహతా వృతః ||
VERSE #25
సనివిష్టః సముద్రస్య పీడ్య తీరమథోత్తరమ్ |
బలేన మహతా రామో వ్రజత్యస్తం దివాకరే ||
బలేన మహతా రామో వ్రజత్యస్తం దివాకరే ||
VERSE #26
అథాధ్వని పరిశ్రాంతమర్ధరాత్రే స్థితం బలమ్ |
సుఖసుప్తం సమాసాద్య చారితం ప్రథమం చరైః ||
సుఖసుప్తం సమాసాద్య చారితం ప్రథమం చరైః ||
VERSE #27
తత్ప్రహస్తప్రణీతేన బలేన మహతా మమ |
బలమస్య హతం రాత్రౌ యత్ర రామః సలక్ష్మణః ||
బలమస్య హతం రాత్రౌ యత్ర రామః సలక్ష్మణః ||
VERSE #28
పట్టిశాన్పరిఘాంశ్చక్రాన్ దండాన్ఖడ్గాన్మహాయసాన్ |
బాణజాలాని శూలాని భాస్వరాన్కూటముద్గరాన్ ||
బాణజాలాని శూలాని భాస్వరాన్కూటముద్గరాన్ ||
VERSE #29
యష్టీశ్చ తోమరాన్ శక్తీశ్చక్రాణి ముసలాని చ |
ఉద్యమ్యోద్యమ్య రక్షోభిర్వానరేషు నిపాతితాః ||
ఉద్యమ్యోద్యమ్య రక్షోభిర్వానరేషు నిపాతితాః ||
VERSE #30
అథ సుప్తస్య రామస్య ప్రహస్తేన ప్రమాథినా |
అసక్తం కృతహస్తేన శిరశ్ఛిన్నం మహాసినా ||
అసక్తం కృతహస్తేన శిరశ్ఛిన్నం మహాసినా ||
VERSE #31
విభీషణః సముత్పత్య నిగృహీతో యదృచ్ఛయా |
దిశః ప్రవ్రాజితః సర్వేర్లక్ష్మణః ప్లవగైః సహ ||
దిశః ప్రవ్రాజితః సర్వేర్లక్ష్మణః ప్లవగైః సహ ||
VERSE #32
సుగ్రీవో గ్రీవయా శేతే భగ్నయా ప్లవగాధిపః |
నిరస్తహనుకః శేతే హనుమాన్రాక్షసైర్హతః ||
నిరస్తహనుకః శేతే హనుమాన్రాక్షసైర్హతః ||
VERSE #33
జాంబవానథ జానుభ్యాముత్పతన్నిహతో యుధి |
పట్టిశైర్బహుభిశ్ఛిన్నో నికృత్తః పాదపో యథా ||
పట్టిశైర్బహుభిశ్ఛిన్నో నికృత్తః పాదపో యథా ||
VERSE #34
మైందశ్చ ద్వివిదశ్చోభౌ నిహతౌ వానరర్షభౌ |
నిశ్వసంతౌ రుదంతౌ చ రుధిరేణ పరిప్లుతౌ ||
నిశ్వసంతౌ రుదంతౌ చ రుధిరేణ పరిప్లుతౌ ||
VERSE #35
అసినా వ్యాయతౌ ఛిన్నౌ మధ్యే హ్యరినిషూదనౌ |
అనుతిష్ఠతి మేదిన్యాం పనసః పనసో యథా ||
అనుతిష్ఠతి మేదిన్యాం పనసః పనసో యథా ||
VERSE #36
నారాచైర్బహుభిశ్ఛిన్నః శేతే దర్యాం దరీముఖః |
కుముదస్తు మహాతేజా నిష్కూజః సాయకైః కృతః ||
కుముదస్తు మహాతేజా నిష్కూజః సాయకైః కృతః ||
VERSE #37
అంగదో బహుభిశ్ఛిన్నః శరైరాసాద్య రాక్షసైః |
పతితో రుధిరోద్గారీ క్షితౌ నిపతితాంగదః ||
పతితో రుధిరోద్గారీ క్షితౌ నిపతితాంగదః ||
VERSE #38
హరయో మథితా నాగైరథజాతైస్తథా'పరే |
శాయితా మృదితాశ్చాశ్వైర్వాయువేగైరివాంబుదాః ||
శాయితా మృదితాశ్చాశ్వైర్వాయువేగైరివాంబుదాః ||
VERSE #39
ప్రహృతాశ్చాపరే త్రస్తా హన్యమానా జఘన్యతః |
అభిద్రుతాస్తు రక్షోభిః సింహైరివ మహాద్విపాః ||
అభిద్రుతాస్తు రక్షోభిః సింహైరివ మహాద్విపాః ||
VERSE #40
సాగరే పతితాః కేచిత్కేచిద్గగనమాశ్రితాః |
ఋక్షా వృక్షానుపారూఢా వానరీం వృత్తిమాశ్రితాః ||
ఋక్షా వృక్షానుపారూఢా వానరీం వృత్తిమాశ్రితాః ||
VERSE #41
సాగరస్య చ తీరేషు శైలేషు చ వనేషు చ |
పింగలాస్తే విరూపాక్షైర్బహుభిర్బహవో హతాః ||
పింగలాస్తే విరూపాక్షైర్బహుభిర్బహవో హతాః ||
VERSE #42
ఏవం తవ హతో భర్తా ససైన్యో మమ సేనయా |
క్షతజార్ద్రం రజోధ్వస్తమిదం చాస్యాహృతం శిరః ||
క్షతజార్ద్రం రజోధ్వస్తమిదం చాస్యాహృతం శిరః ||
VERSE #43
తతః పరమదుర్ధర్షో రావణో రాక్షసాధిపః |
సీతాయాముపశృణ్వంత్యాం రాక్షసీమిదమబ్రవీత్ ||
సీతాయాముపశృణ్వంత్యాం రాక్షసీమిదమబ్రవీత్ ||
VERSE #44
రాక్షసం క్రూరకర్మాణం విద్యుజ్జిహ్వం త్వమానయ |
యేన తద్రాఘవశిరః సంగ్రామాత్స్వయమాహృతమ్ ||
యేన తద్రాఘవశిరః సంగ్రామాత్స్వయమాహృతమ్ ||
VERSE #45
విద్యుజ్జిహ్వస్తతో గృహ్య శిరస్తత్సశరాసనమ్ |
ప్రణామం శిరసా కృత్వా రావణస్యాగ్రతః స్థితః ||
ప్రణామం శిరసా కృత్వా రావణస్యాగ్రతః స్థితః ||
VERSE #46
తమబ్రవీత్తతో రాజా రావణో రాక్షసం స్థితమ్ |
విద్యుజ్జిహ్వం మహాజిహ్వం సమీపపరివర్తినమ్ ||
విద్యుజ్జిహ్వం మహాజిహ్వం సమీపపరివర్తినమ్ ||
VERSE #47
అగ్రతః కురు సీతాయాః శీఘ్రం దాశరథేః శిరః |
అవస్థాం పశ్చిమాం భర్తుః కృపణా సాధు పశ్యతు ||
అవస్థాం పశ్చిమాం భర్తుః కృపణా సాధు పశ్యతు ||
VERSE #48
ఏవముక్తం తు తద్రక్షః శిరస్తత్ప్రియదర్శనమ్ |
ఉప నిక్షిప్య సీతాయాః క్షిప్రమంతరధీయత ||
ఉప నిక్షిప్య సీతాయాః క్షిప్రమంతరధీయత ||
VERSE #49
రావణశ్చాపి చిక్షేప భాస్వరం కార్ముకం మహత్ |
త్రిషు లోకేషు విఖ్యాతం సీతామిదమువాచ చ ||
త్రిషు లోకేషు విఖ్యాతం సీతామిదమువాచ చ ||
VERSE #50
ఇదం తత్తవ రామస్య కార్ముకం జ్యాసమాయుతమ్ |
ఇహ ప్రహస్తేనానీతం హత్వా తం నిశి మానుషమ్ ||
ఇహ ప్రహస్తేనానీతం హత్వా తం నిశి మానుషమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
స విద్యుజ్జిహ్వేన సహైవ తచ్ఛిరో
VERSE #51
ధనుశ్చ భూమౌ వినికీర్య రావణః |
విదేహరాజస్య సుతాం యశస్వినీం
తతో'బ్రవీత్తాం భవ మే వశానుగా ||
విదేహరాజస్య సుతాం యశస్వినీం
తతో'బ్రవీత్తాం భవ మే వశానుగా ||
VERSE #52
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే ఏకత్రింశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యుద్ధకాండ ద్వాత్రింశః సర్గః (౩౨) >>
సంపూర్ణ
సంపూర్ణ
VERSE #53
శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Yuddha Kanda Sarga 31 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.