📖 Valmiki Ramayanam

Yuddha Kanda Sarga 43

Language: Sanskrit / Vedic

Script: Devanagari / Telugu

← Previous Yuddha Kanda Sarga 42 📚 Table of Contents Next → Yuddha Kanda Sarga 44

VERSE #1

వాల్మీకి రామాయణం
యుద్ధకాండ
|| ద్వంద్వయుద్ధమ్ ||

VERSE #2

యుద్ధ్యతాం తు తతస్తేషాం వానరాణాం మహాత్మనామ్ |
రక్షసాం సంబభూవాథ బలకోపః సుదారుణః ||

VERSE #3

తే హయైః కాంచనాపీడైర్ధ్వజైశ్చాగ్నిశిఖోపమైః |
రథైశ్చాదిత్యసంకాశైః కవచైశ్చ మనోరమైః ||

VERSE #4

నిర్యయూ రాక్షసవ్యాఘ్రా నాదయంతో దిశో దశ |
రాక్షసా భీమకర్మాణో రావణస్య జయైషిణః ||

VERSE #5

వానరాణామపి చమూర్బృహతీ జయమిచ్ఛతామ్ |
అభ్యధావత తాం సేనాం రక్షసాం కామరూపిణామ్ ||

VERSE #6

ఏతస్మిన్నంతరే తేషామన్యోన్యమభిధావతామ్ |
రక్షసాం వానరాణాం చ ద్వంద్వయుద్ధమవర్తత ||

VERSE #7

అంగదేనేంద్రజిత్సార్ధం వాలిపుత్రేణ రాక్షసః |
అయుధ్యత మహాతేజాస్త్ర్యంబకేణ యథాంతకః ||

VERSE #8

ప్రజంఘేన చ సంపాతిర్నిత్యం దుర్మర్షణో రణే |
జంబుమాలినమారబ్ధో హనుమానపి వానరః ||

VERSE #9

సంగతః సుమహాక్రోధో రాక్షసో రావణానుజః |
సమరే తీక్ష్ణవేగేన మిత్రఘ్నేన విభీషణః ||

VERSE #10

తపనేన గజః సార్ధం రాక్షసేన మహాబలః |
నికుంభేన మహాతేజా నీలో'పి సమయుధ్యత ||

VERSE #11

వానరేంద్రస్తు సుగ్రీవః ప్రఘసేన సమాగతః |
సంగతః సమరే శ్రీమాన్విరూపాక్షేణ లక్ష్మణః ||

VERSE #12

అగ్నికేతుశ్చ దుర్ధర్షో రశ్మికేతుశ్చ రాక్షసః |
సుప్తఘ్నో యజ్ఞకోపశ్చ రామేణ సహ సంగతాః ||

VERSE #13

వజ్రముష్టిస్తు మైందేన ద్వివిదేనాశనిప్రభః |
రాక్షసాభ్యాం సుఘోరాభ్యాం కపిముఖ్యౌ సమాగతౌ ||

VERSE #14

వీరః ప్రతపనో ఘోరో రాక్షసో రణదుర్ధరః |
సమరే తీక్ష్ణవేగేన నలేన సమయుధ్యత ||

VERSE #15

ధర్మస్య పుత్రో బలవాన్సుషేణ ఇతి విశ్రుతః |
స విద్యున్మాలినా సార్ధమయుధ్యత మహాకపిః ||

VERSE #16

వానరాశ్చాపరే భీమా రాక్షసైరపరైః సహ |
ద్వంద్వం సమీయుర్బహుధా యుద్ధాయ బహుభిః సహ ||

VERSE #17

తత్రాసీత్సుమహద్యుద్ధం తుములం రోమహర్షణమ్ |
రక్షసాం వానరాణాం చ వీరాణాం జయమిచ్ఛతామ్ ||

VERSE #18

హరిరాక్షసదేహేభ్యః ప్రభూతాః కేశశాద్వలాః |
శరీరసంఘాటవహాః ప్రసుస్రుః శోణితాపగాః ||

VERSE #19

ఆజఘానేంద్రజిత్క్రుద్ధో వజ్రేణేవ శతక్రతుః |
అంగదం గదయా వీరం శత్రుసైన్యవిదారణమ్ ||

VERSE #20

తస్య కాంచనచిత్రాంగం రథం సాశ్వం ససారథిమ్ |
జఘాన సమరే శ్రీమానంగదో వేగవాన్కపిః ||

VERSE #21

సంపాతిస్తు త్రిభిర్బాణైః ప్రజంఘేన సమాహతః |
నిజఘానాశ్వకర్ణేన ప్రజంఘం రణమూర్ధని ||

VERSE #22

జంబుమాలీ రథస్థస్తు రథశక్త్యా మహాబలః |
బిభేద సమరే క్రుద్ధో హనూమంతం స్తనాంతరే ||

VERSE #23

తస్య తం రథమాస్థాయ హనూమాన్మారుతాత్మజః |
ప్రమమాథ తలేనాశు సహ తేనైవ రక్షసా ||

VERSE #24

నదన్ప్రతపనో ఘోరో నలం సో'ప్యన్వధావత |
నలః ప్రతపనస్యాశు పాతయామాస చక్షుషీ ||

VERSE #25

భిన్నగాత్రః శరైస్తీక్ష్ణైః క్షిప్రహస్తేన రక్షసా |
గ్రసంతమివ సైన్యాని ప్రఘసం వానరాధిపః ||

VERSE #26

సుగ్రీవః సప్తపర్ణేన నిర్బిభేద జఘాన చ |
[* అధికపాఠః –
ప్రపీడ్య శరవర్షేణ రాక్షసం భీమదర్శనమ్ |
నిజఘాన విరూపాక్షం శరణైకేన లక్ష్మణః |
అగ్నికేతుశ్చ దుర్ధర్షో రశ్మికేతుశ్చ రాక్షసః ||

VERSE #27

సుప్తఘ్నో యజ్ఞకోపశ్చ రామం నిర్బిభిదుః శరైః |
తేషాం చతుర్ణాం రామస్తు శిరాంసి నిశితైః శరై ||

VERSE #28

క్రుద్ధశ్చతుర్భిశ్చిచ్ఛేద ఘోరైరగ్నిశిఖోపమైః |
వజ్రముష్టిస్తు మైందేన ముష్టినా నిహతో రణే ||

VERSE #29

పపాత సరథః సాశ్వః సురాట్ట ఇవ భూతలే | [పురాట్ట]

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

[* అధికపాఠః –

VERSE #30

మిత్రఘ్నమరిదర్పఘ్న ఆపతంతం విభీషణః |
ఆసాద్య గదయా గుర్వ్యా జఘాన రణమూర్ధని |
భిన్నగాత్రః శరైస్తీక్ష్ణైః క్షిప్రహస్తేన రక్షసా |
నికుంభస్తు రణే నీలం నీలాంజనచయప్రభమ్ |
నిర్బిభేద శరైస్తీక్ష్ణైః కరైర్మేఘమివాంశుమాన్ ||

VERSE #31

పునః శరశతేనాథ క్షిప్రహస్తో నిశాచరః |
బిభేద సమరే నీలం నికుంభః ప్రజహాస చ ||

VERSE #32

తస్యైవ రథచక్రేణ నీలో విష్ణురివాహవే |
శిరశ్చిచ్ఛేద సమరే నికుంభస్య చ సారథేః ||

VERSE #33

వజ్రాశనిసమస్పర్శో ద్వివిదో'ప్యశనిప్రభమ్ |
జఘాన గిరిశృంగేణ మిషతాం సర్వరక్షసామ్ ||

VERSE #34

ద్వివిదం వానరేంద్రం తు నగయోధినమాహవే |
శరైరశనిసంకాశైః స వివ్యాధాశనిప్రభః ||

VERSE #35

స శరైరతివిద్ధాంగో ద్వివిదః క్రోధమూర్ఛితః |
సాలేన సరథం సాశ్వం నిజఘానాశనిప్రభమ్ ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

[* అధికశ్లోకం –

VERSE #36

నదన్ప్రపతనో ఘోరో నలం సో'ప్యన్వధావత |
నలః ప్రతపనస్యాశు పాతయామాస చక్షుషీ ||

VERSE #37

విద్యున్మాలీ రథస్థస్తు శరైః కాంచనభూషణైః |
సుషేణం తాడయామాస ననాద చ ముహుర్ముహుః ||

VERSE #38

తం రథస్థమథో దృష్ట్వా సుషేణో వానరోత్తమః |
గిరిశృంగేణ మహతా రథమాశు న్యపాతయత్ ||

VERSE #39

లాఘవేన తు సంయుక్తో విద్యున్మాలీ నిశాచరః |
అపక్రమ్య రథాత్తూర్ణం గదాపాణిః క్షితౌ స్థితః ||

VERSE #40

తతః క్రోధసమావిష్టః సుషేణో హరిపుంగవః |
శిలాం సుమహతీం గృహ్య నిశాచరమభిద్రవత్ ||

VERSE #41

తమాపతంతం గదయా విద్యున్మాలీ నిశాచరః |
వక్షస్యభిజఘానాశు సుషేణం హరిసత్తమమ్ ||

VERSE #42

గదాప్రహారం తం ఘోరమచింత్య ప్లవగోత్తమః |
తాం శిలాం పాతయామాస తస్యోరసి మహామృధే ||

VERSE #43

శిలాప్రహారాభిహతో విద్యున్మాలీ నిశాచరః |
నిష్పిష్టహృదయో భూమౌ గతాసుర్నిపపాత హ ||

VERSE #44

ఏవం తైర్వానరైః శూరైః శూరాస్తే రజనీచరాః |
ద్వంద్వే విమృదితాస్తత్ర దైత్యా ఇవ దివౌకసైః ||

VERSE #45

భగ్నైః ఖడ్గైర్గదాభిశ్చ శక్తితోమరపట్టిశైః |
అపవిద్ధైశ్చ భిన్నైశ్చ రథైః సాంగ్రామికైర్హయైః ||

VERSE #46

నిహతైః కుంజరైర్మత్తైస్తథా వానరరాక్షసైః |
చక్రాక్షయుగదండైశ్చ భగ్నైర్ధరణిసంశ్రితైః ||

VERSE #47

బభూవాయోధనం ఘోరం గోమాయుగణసంకులమ్ |
కబంధాని సముత్పేతుర్దిక్షు వానరరక్షసామ్ |
విమర్దే తుములే తస్మిందేవాసురరణోపమే ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

విదార్యమాణా హరిపుంగవైస్తదా

VERSE #48

నిశాచరాః శోణితదిగ్ధగాత్రాః |
పునః సుయుద్ధం తరసా సమాస్థితా
దివాకరస్యాస్తమయాభికాంక్షిణః ||

VERSE #49

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే త్రిచత్వారింశః సర్గః ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

యుద్ధకాండ చతుశ్చత్వారింశః సర్గః (౪౪)
సంపూర్ణ

VERSE #50

శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ

🪷

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

🕊️

ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ

నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.

🌅

శుభ ముహూర్తం

బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.

📿

జప సంఖ్యా నియమం

నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

Yuddha Kanda Sarga 43 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.

🪷

చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace): Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.

🛡️

దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being): Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.

✨

భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment): Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.

📜 సంప్రదాయ ప్రశస్తి (Scholarly Context):

Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.

← Previous Yuddha Kanda Sarga 42 Next → Yuddha Kanda Sarga 44

Sacred Work	Valmiki Ramayanam
Language	Sanskrit / Telugu

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

మరిన్ని ప్రముఖ స్తోత్రాలు & మంత్రాలు (Explore Popular Sacred Chants)

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

🕉️ Related Sacred Texts & Chants

Sri Dakshinasya Pancharatna Stotram

Sri Rajarajeshwari Shodasi

Sri Vindhyavasini (Vindhyeshwari) Stotram

Sri Subrahmanya Mala Mantra