Yuddha Kanda Sarga 95
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
యుద్ధకాండ
|| రాక్షసీవిలాపః ||
యుద్ధకాండ
|| రాక్షసీవిలాపః ||
VERSE #2
తాని తాని సహస్రాణి సారోహాణాం చ వాజినామ్ |
రథానాం త్వగ్నివర్ణానాం సధ్వజానాం సహస్రశః ||
రథానాం త్వగ్నివర్ణానాం సధ్వజానాం సహస్రశః ||
VERSE #3
రాక్షసానాం సహస్రాణి గదాపరిఘయోధినామ్ |
కాంచనధ్వజచిత్రాణాం శూరాణాం కామరూపిణామ్ ||
కాంచనధ్వజచిత్రాణాం శూరాణాం కామరూపిణామ్ ||
VERSE #4
నిహతాని శరైస్తీక్ష్ణైస్తప్తకాంచనభూషణైః |
రావణేన ప్రయుక్తాని రామేణాక్లిష్టకర్మణా ||
రావణేన ప్రయుక్తాని రామేణాక్లిష్టకర్మణా ||
VERSE #5
దృష్ట్వా శ్రుత్వా చ సంభ్రాంతా హతశేషా నిశాచరాః |
రాక్షసీశ్చ సమాగమ్య దీనాశ్చింతాపరిప్లుతాః ||
రాక్షసీశ్చ సమాగమ్య దీనాశ్చింతాపరిప్లుతాః ||
VERSE #6
విధవా హతపుత్రాశ్చ క్రోశంత్యో హతబాంధవాః |
రాక్షస్యః సహ సంగమ్య దుఃఖార్తాః పర్యదేవయన్ ||
రాక్షస్యః సహ సంగమ్య దుఃఖార్తాః పర్యదేవయన్ ||
VERSE #7
కథం శూర్పణఖా వృద్ధా కరాళా నిర్ణతోదరీ |
ఆససాద వనే రామం కందర్పమివ రూపిణమ్ ||
ఆససాద వనే రామం కందర్పమివ రూపిణమ్ ||
VERSE #8
సుకుమారం మహాసత్త్వం సర్వభూతహితే రతమ్ |
తం దృష్ట్వా లోకనింద్యా సా హీనరూపా ప్రకామితా ||
తం దృష్ట్వా లోకనింద్యా సా హీనరూపా ప్రకామితా ||
VERSE #9
కథం సర్వగుణైర్హీనా గుణవంతం మహౌజసమ్ |
సుముఖం దుర్ముఖీ రామం కామయామాస రాక్షసీ ||
సుముఖం దుర్ముఖీ రామం కామయామాస రాక్షసీ ||
VERSE #10
జనస్యాస్యాల్పభాగ్యత్వాద్వలినీ శ్వేతమూర్ధజా |
అకార్యమపహాస్యం చ సర్వలోకవిగర్హితమ్ ||
అకార్యమపహాస్యం చ సర్వలోకవిగర్హితమ్ ||
VERSE #11
రాక్షసానాం వినాశాయ దూషణస్య ఖరస్య చ |
చకారాప్రతిరూపా సా రాఘవస్య ప్రధర్షణమ్ ||
చకారాప్రతిరూపా సా రాఘవస్య ప్రధర్షణమ్ ||
VERSE #12
తన్నిమిత్తమిదం వైరం రావణేన కృతం మహత్ |
వధాయ సీతా సానీతా దశగ్రీవేణ రక్షసా ||
వధాయ సీతా సానీతా దశగ్రీవేణ రక్షసా ||
VERSE #13
న చ సీతాం దశగ్రీవః ప్రాప్నోతి జనకాత్మజామ్ |
బద్ధం బలవతా వైరమక్షయం రాఘవేణ చ ||
బద్ధం బలవతా వైరమక్షయం రాఘవేణ చ ||
VERSE #14
వైదేహీం ప్రార్థయానం తం విరాధం ప్రేక్ష్య రాక్షసమ్ |
హతమేకేన రామేణ పర్యాప్తం తన్నిదర్శనమ్ ||
హతమేకేన రామేణ పర్యాప్తం తన్నిదర్శనమ్ ||
VERSE #15
చతుర్దశసహస్రాణి రక్షసాం భీమకర్మణామ్ |
నిహతాని జనస్థానే శరైరగ్నిశిఖోపమైః ||
నిహతాని జనస్థానే శరైరగ్నిశిఖోపమైః ||
VERSE #16
ఖరశ్చ నిహతః సంఖ్యే దూషణస్త్రిశిరాస్తథా |
శరైరాదిత్యసంకాశైః పర్యాప్తం తన్నిదర్శనమ్ ||
శరైరాదిత్యసంకాశైః పర్యాప్తం తన్నిదర్శనమ్ ||
VERSE #17
హతో యోజనబాహుశ్చ కబంధో రుధిరాశనః |
క్రోధాన్నాదం నదన్సో'థ పర్యాప్తం తన్నిదర్శనమ్ ||
క్రోధాన్నాదం నదన్సో'థ పర్యాప్తం తన్నిదర్శనమ్ ||
VERSE #18
జఘాన బలినం రామః సహస్రనయనాత్మజమ్ |
వాలినం మేరుసంకాశం పర్యాప్తం తన్నిదర్శనమ్ ||
వాలినం మేరుసంకాశం పర్యాప్తం తన్నిదర్శనమ్ ||
VERSE #19
ఋశ్యమూకే వసన్ శైలే దీనో భగ్నమనోరథః |
సుగ్రీవః స్థాపితో రాజ్యే పర్యాప్తం తన్నిదర్శనమ్ ||
సుగ్రీవః స్థాపితో రాజ్యే పర్యాప్తం తన్నిదర్శనమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
[* అధికపాఠః –
VERSE #20
ఏకో వాయుసుతః ప్రాప్య లంకాం హత్వా చ రాక్షసాన్ |
దగ్ధ్వా తాం చ పునర్యాతః పర్యాప్తం తన్నిదర్శనమ్ |
నిగృహ్య సాగరం తస్మిన్సేతుం బధ్వా ప్లవంగమైః |
వృతో'తరత్తం యద్రామః పర్యాప్తం తన్నిదర్శనమ్ |
ధర్మార్థసహితం వాక్యం సర్వేషాం రక్షసాం హితమ్ |
యుక్తం విభీషణేనోక్తం మోహాత్తస్య న రోచతే ||
దగ్ధ్వా తాం చ పునర్యాతః పర్యాప్తం తన్నిదర్శనమ్ |
నిగృహ్య సాగరం తస్మిన్సేతుం బధ్వా ప్లవంగమైః |
వృతో'తరత్తం యద్రామః పర్యాప్తం తన్నిదర్శనమ్ |
ధర్మార్థసహితం వాక్యం సర్వేషాం రక్షసాం హితమ్ |
యుక్తం విభీషణేనోక్తం మోహాత్తస్య న రోచతే ||
VERSE #21
విభీషణవచః కుర్యాద్యది స్మ ధనదానుజః |
శ్మశానభూతా దుఃఖార్తా నేయం లంకా పురీ భవేత్ ||
శ్మశానభూతా దుఃఖార్తా నేయం లంకా పురీ భవేత్ ||
VERSE #22
కుంభకర్ణం హతం శ్రుత్వా రాఘవేణ మహాబలమ్ |
అతికాయం చ దుర్ధర్షం లక్ష్మణేన హతం పునః ||
అతికాయం చ దుర్ధర్షం లక్ష్మణేన హతం పునః ||
VERSE #23
ప్రియం చేంద్రజితం పుత్రం రావణో నావబుధ్యతే |
మమ పుత్రో మమ భ్రాతా మమ భర్తా రణే హతః ||
మమ పుత్రో మమ భ్రాతా మమ భర్తా రణే హతః ||
VERSE #24
ఇత్యేవం శ్రూయతే శబ్దో రాక్షసానాం కులే కులే |
రథాశ్చాశ్వాశ్చ నాగాశ్చ హతాః శతసహస్రశః ||
రథాశ్చాశ్వాశ్చ నాగాశ్చ హతాః శతసహస్రశః ||
VERSE #25
రణే రామేణ శూరేణ రాక్షసాశ్చ పదాతయః |
రుద్రో వా యది వా విష్ణుర్మహేంద్రో వా శతక్రతుః ||
రుద్రో వా యది వా విష్ణుర్మహేంద్రో వా శతక్రతుః ||
VERSE #26
హంతి నో రామరూపేణ యది వా స్వయమంతకః |
హతప్రవీరా రామేణ నిరాశా జీవితే వయమ్ ||
హతప్రవీరా రామేణ నిరాశా జీవితే వయమ్ ||
VERSE #27
అపశ్యంతో భయస్యాంతమనాథా విలపామహే |
రామహస్తాద్దశగ్రీవః శూరో దత్తమహావరః ||
రామహస్తాద్దశగ్రీవః శూరో దత్తమహావరః ||
VERSE #28
ఇదం భయం మహాఘోరముత్పన్నం నావబుధ్యతే |
న దేవా న చ గంధర్వా న పిశాచా న రాక్షసాః ||
న దేవా న చ గంధర్వా న పిశాచా న రాక్షసాః ||
VERSE #29
ఉపసృష్టం పరిత్రాతుం శక్తా రామేణ సంయుగే |
ఉత్పాతాశ్చాపి దృశ్యంతే రావణస్య రణే రణే ||
ఉత్పాతాశ్చాపి దృశ్యంతే రావణస్య రణే రణే ||
VERSE #30
కథయిష్యంతి రామేణ రావణస్య నిబర్హణమ్ |
పితామహేన ప్రీతేన దేవదానవరాక్షసైః ||
పితామహేన ప్రీతేన దేవదానవరాక్షసైః ||
VERSE #31
రావణస్యాభయం దత్తం మానుషేభ్యో న యాచితమ్ |
తదిదం మానుషం మన్యే ప్రాప్తం నిఃసంశయం భయమ్ ||
తదిదం మానుషం మన్యే ప్రాప్తం నిఃసంశయం భయమ్ ||
VERSE #32
జీవితాంతకరం ఘోరం రక్షసాం రావణస్య చ |
పీడ్యమానాస్తు బలినా వరదానేన రక్షసా ||
పీడ్యమానాస్తు బలినా వరదానేన రక్షసా ||
VERSE #33
దీప్తైస్తపోభిర్విబుధాః పితామహమపూజయన్ |
దేవతానాం హితార్థాయ మహాత్మా వై పితామహః ||
దేవతానాం హితార్థాయ మహాత్మా వై పితామహః ||
VERSE #34
ఉవాచ దేవతాః సర్వా ఇదం తుష్టో మహద్వచః |
అద్యప్రభృతి లోకాంస్త్రీన్సర్వే దానవరాక్షసాః ||
అద్యప్రభృతి లోకాంస్త్రీన్సర్వే దానవరాక్షసాః ||
VERSE #35
భయేన ప్రావృతా నిత్యం విచరిష్యంతి శాశ్వతమ్ |
దైవతైస్తు సమాగమ్య సర్వైశ్చేంద్రపురోగమైః ||
దైవతైస్తు సమాగమ్య సర్వైశ్చేంద్రపురోగమైః ||
VERSE #36
వృషధ్వజస్త్రిపురహా మహాదేవః ప్రసాదితః |
ప్రసన్నస్తు మహాదేవో దేవానేతద్వచో'బ్రవీత్ ||
ప్రసన్నస్తు మహాదేవో దేవానేతద్వచో'బ్రవీత్ ||
VERSE #37
ఉత్పత్స్యతి హితార్థం వో నారీ రక్షఃక్షయావహా |
ఏషా దేవైః ప్రయుక్తా తు క్షుద్యథా దానవాన్పురా ||
ఏషా దేవైః ప్రయుక్తా తు క్షుద్యథా దానవాన్పురా ||
VERSE #38
భక్షయిష్యతి నః సీతా రాక్షసఘ్నీ సరావణాన్ |
రావణస్యాపనీతేన దుర్వినీతస్య దుర్మతేః ||
రావణస్యాపనీతేన దుర్వినీతస్య దుర్మతేః ||
VERSE #39
అయం నిష్ఠానకో ఘోరః శోకేన సమభిప్లుతః |
తం న పశ్యామహే లోకే యో నః శరణదో భవేత్ ||
తం న పశ్యామహే లోకే యో నః శరణదో భవేత్ ||
VERSE #40
రాఘవేణోపసృష్టానాం కాలేనేవ యుగక్షయే |
నాస్తి నః శరణం కశ్చిద్భయే మహతి తిష్ఠతామ్ ||
నాస్తి నః శరణం కశ్చిద్భయే మహతి తిష్ఠతామ్ ||
VERSE #41
దవాగ్నివేష్టితానాం హి కరేణూనాం యథా వనే |
ప్రాప్తకాలం కృతం తేన పౌలస్త్యేన మహాత్మనా |
యత ఏవ భయం దృష్టం తమేవ శరణం గతః ||
ప్రాప్తకాలం కృతం తేన పౌలస్త్యేన మహాత్మనా |
యత ఏవ భయం దృష్టం తమేవ శరణం గతః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఇతీవ సర్వా రజనీచరస్త్రియః
VERSE #42
పరస్పరం సంపరిరభ్య బాహుభిః |
విషేదురార్తా భయభారపీడితాః
వినేదురుచ్చైశ్చ తదా సుదారుణమ్ ||
విషేదురార్తా భయభారపీడితాః
వినేదురుచ్చైశ్చ తదా సుదారుణమ్ ||
VERSE #43
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే పంచనవతితమః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యుద్ధకాండ షణ్ణవతితమః సర్గః (౯౬)
సంపూర్ణ
సంపూర్ణ
VERSE #44
శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Yuddha Kanda Sarga 95 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.