Yuddha Kanda Sarga 17
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
యుద్ధకాండ
|| విభీషణశరణాగతినివేదనమ్ ||
యుద్ధకాండ
|| విభీషణశరణాగతినివేదనమ్ ||
VERSE #2
ఇత్యుక్త్వా పరుషం వాక్యం రావణం రావణానుజః |
ఆజగామ ముహూర్తేన యత్ర రామః సలక్ష్మణః ||
ఆజగామ ముహూర్తేన యత్ర రామః సలక్ష్మణః ||
VERSE #3
తం మేరుశిఖరాకారం దీప్తామివ శతహ్రదామ్ |
గగనస్థం మహీస్థాస్తే దదృశుర్వానరాధిపాః ||
గగనస్థం మహీస్థాస్తే దదృశుర్వానరాధిపాః ||
VERSE #4
స హి మేఘాచలప్రఖ్యో వజ్రాయుధసమప్రభః | [మహేంద్రసమవిక్రమః]
VERSE #5
వరాయుధధరో వీరో దివ్యాభరణభూషితః ||
VERSE #6
యే చాప్యనుచరాస్తస్య చత్వారో భీమవిక్రమాః |
తే'పి వర్మాయుధోపేతా భూషణైశ్చాపి భూషితాః || [సర్వా]
తే'పి వర్మాయుధోపేతా భూషణైశ్చాపి భూషితాః || [సర్వా]
VERSE #7
తమాత్మపంచమం దృష్ట్వా సుగ్రీవో వానరాధిపః |
వానరైః సహ దుర్ధర్షశ్చింతయామాస బుద్ధిమాన్ ||
వానరైః సహ దుర్ధర్షశ్చింతయామాస బుద్ధిమాన్ ||
VERSE #8
చింతయిత్వా ముహూర్తం తు వానరాంస్తానువాచ హ |
హనుమత్ప్రముఖాన్సర్వానిదం వచనముత్తమమ్ ||
హనుమత్ప్రముఖాన్సర్వానిదం వచనముత్తమమ్ ||
VERSE #9
ఏష సర్వాయుధోపేతశ్చతుర్భిః సహ రాక్షసైః |
రాక్షసో'భ్యేతి పశ్యధ్వమస్మాన్హంతుం న సంశయః ||
రాక్షసో'భ్యేతి పశ్యధ్వమస్మాన్హంతుం న సంశయః ||
VERSE #10
సుగ్రీవస్య వచః శ్రుత్వా సర్వే తే వానరోత్తమాః |
సాలానుద్యమ్య శైలాంశ్చ ఇదం వచనమబ్రువన్ ||
సాలానుద్యమ్య శైలాంశ్చ ఇదం వచనమబ్రువన్ ||
VERSE #11
శీఘ్రం వ్యాదిశ నో రాజన్వధాయైషాం దురాత్మనామ్ |
నిపతంతి హతా యావద్ధరణ్యామల్పతేజసః || [చైతే]
నిపతంతి హతా యావద్ధరణ్యామల్పతేజసః || [చైతే]
VERSE #12
తేషాం సంభాషమాణానామన్యోన్యం స విభీషణః |
ఉత్తరం తీరమాసాద్య ఖస్థ ఏవ వ్యతిష్ఠత ||
ఉత్తరం తీరమాసాద్య ఖస్థ ఏవ వ్యతిష్ఠత ||
VERSE #13
ఉవాచ చ మహాప్రాజ్ఞః స్వరేణ మహతా మహాన్ |
సుగ్రీవం తాంశ్చ సంప్రేక్ష్య సర్వాన్వానరయూథపాన్ ||
సుగ్రీవం తాంశ్చ సంప్రేక్ష్య సర్వాన్వానరయూథపాన్ ||
VERSE #14
రావణో నామ దుర్వృత్తో రాక్షసో రాక్షసేశ్వరః |
తస్యాహమనుజో భ్రాతా విభీషణ ఇతి శ్రుతః ||
తస్యాహమనుజో భ్రాతా విభీషణ ఇతి శ్రుతః ||
VERSE #15
తేన సీతా జనస్థానాద్ధృతా హత్వా జటాయుషమ్ |
రుద్ధా చ వివశా దీనా రాక్షసీభిః సురక్షితా ||
రుద్ధా చ వివశా దీనా రాక్షసీభిః సురక్షితా ||
VERSE #16
తమహం హేతుభిర్వాక్యైర్వివిధైశ్చ న్యదర్శయమ్ |
సాధు నిర్యాత్యతాం సీతా రామాయేతి పునః పునః ||
సాధు నిర్యాత్యతాం సీతా రామాయేతి పునః పునః ||
VERSE #17
స చ న ప్రతిజగ్రాహ రావణః కాలచోదితః |
ఉచ్యమానం హితం వాక్యం విపరీత ఇవౌషధమ్ ||
ఉచ్యమానం హితం వాక్యం విపరీత ఇవౌషధమ్ ||
VERSE #18
సో'హం పరుషితస్తేన దాసవచ్చావమానితః |
త్యక్త్వా పుత్రాంశ్చ దారాంశ్చ రాఘవం శరణం గతః ||
త్యక్త్వా పుత్రాంశ్చ దారాంశ్చ రాఘవం శరణం గతః ||
VERSE #19
సర్వలోకశరణ్యాయ రాఘవాయ మహాత్మనే |
నివేదయత మాం క్షిప్రం విభీషణముపస్థితమ్ ||
నివేదయత మాం క్షిప్రం విభీషణముపస్థితమ్ ||
VERSE #20
ఏతత్తు వచనం శ్రుత్వా సుగ్రీవో లఘువిక్రమః |
లక్ష్మణస్యాగ్రతో రామం సంరబ్ధమిదమబ్రవీత్ ||
లక్ష్మణస్యాగ్రతో రామం సంరబ్ధమిదమబ్రవీత్ ||
VERSE #21
రావణస్యానుజో భ్రాతా విభీషణ ఇతి శ్రుతః |
చతుర్భిః సహ రక్షోభిర్భవంతం శరణం గతః ||
చతుర్భిః సహ రక్షోభిర్భవంతం శరణం గతః ||
VERSE #22
మంత్రే వ్యూహే నయే చారే యుక్తో భవితుమర్హసి |
వానరాణాం చ భద్రం తే పరేషాం చ పరంతప ||
వానరాణాం చ భద్రం తే పరేషాం చ పరంతప ||
VERSE #23
అంతర్ధానగతా హ్యేతే రాక్షసాః కామరూపిణః |
శూరాశ్చ నికృతిజ్ఞాశ్చ తేషు జాతు న విశ్వసేత్ ||
శూరాశ్చ నికృతిజ్ఞాశ్చ తేషు జాతు న విశ్వసేత్ ||
VERSE #24
ప్రణీధీ రాక్షసేంద్రస్య రావణస్య భవేదయమ్ |
అనుప్రవిశ్య సో'స్మాసు భేదం కుర్యాన్న సంశయః ||
అనుప్రవిశ్య సో'స్మాసు భేదం కుర్యాన్న సంశయః ||
VERSE #25
అథవా స్వయమేవైష ఛిద్రమాసాద్య బుద్ధిమాన్ |
అనుప్రవిశ్య విశ్వస్తే కదాచిత్ప్రహరేదపి ||
అనుప్రవిశ్య విశ్వస్తే కదాచిత్ప్రహరేదపి ||
VERSE #26
మిత్రాటవీబలం చైవ మౌలం భృత్యబలం తథా |
సర్వమేతద్బలం గ్రాహ్యం వర్జయిత్వా ద్విషద్బలమ్ ||
సర్వమేతద్బలం గ్రాహ్యం వర్జయిత్వా ద్విషద్బలమ్ ||
VERSE #27
ప్రకృత్యా రాక్షసో హ్యేష భ్రాతా'మిత్రస్య వై ప్రభో |
ఆగతశ్చ రిపోః పక్షాత్కథమస్మిన్హి విశ్వసేత్ ||
ఆగతశ్చ రిపోః పక్షాత్కథమస్మిన్హి విశ్వసేత్ ||
VERSE #28
రావణేన ప్రణిహితం తమవేహి విభీషణమ్ |
తస్యాహం నిగ్రహం మన్యే క్షమం క్షమవతాం వర ||
తస్యాహం నిగ్రహం మన్యే క్షమం క్షమవతాం వర ||
VERSE #29
రాక్షసో జిహ్మయా బుద్ధ్యా సందిష్టో'యముపస్థితః | [ఉపాగతః]
VERSE #30
ప్రహర్తుం మాయయా చ్ఛన్నో విశ్వస్తే త్వయి రాఘవ ||
VERSE #31
ప్రవిష్టః శత్రుసైన్యం హి ప్రాజ్ఞః శత్రురతర్కితః |
నిహన్యాదంతరం లబ్ధ్వా ఉలూక ఇవ వాయసాన్ ||
నిహన్యాదంతరం లబ్ధ్వా ఉలూక ఇవ వాయసాన్ ||
VERSE #32
వధ్యతామేష దండేన తీవ్రేణ సచివైః సహ |
రావణస్య నృశంసస్య భ్రాతా హ్యేష విభీషణః ||
రావణస్య నృశంసస్య భ్రాతా హ్యేష విభీషణః ||
VERSE #33
ఏవముక్త్వా తు తం రామం సంరబ్ధో వాహినీపతిః |
వాక్యజ్ఞో వాక్యకుశలం తతో మౌనముపాగమత్ ||
వాక్యజ్ఞో వాక్యకుశలం తతో మౌనముపాగమత్ ||
VERSE #34
సుగ్రీవస్య తు తద్వాక్యం శ్రుత్వా రామో మహాయశాః |
సమీపస్థానువాచేదం హనుమత్ప్రముఖాన్హరీన్ ||
సమీపస్థానువాచేదం హనుమత్ప్రముఖాన్హరీన్ ||
VERSE #35
యదుక్తం కపిరాజేన రావణావరజం ప్రతి |
వాక్యం హేతుమదర్థ్యం చ భవద్భిరపి తచ్ఛ్రుతమ్ ||
వాక్యం హేతుమదర్థ్యం చ భవద్భిరపి తచ్ఛ్రుతమ్ ||
VERSE #36
సుహృదా హ్యర్థకృచ్ఛ్రేషు యుక్తం బుద్ధిమతా సతా |
సమర్థేనాపి సందేష్టుం శాశ్వతీం భూతిమిచ్ఛతా ||
సమర్థేనాపి సందేష్టుం శాశ్వతీం భూతిమిచ్ఛతా ||
VERSE #37
ఇత్యేవం పరిపృష్టాస్తే స్వం స్వం మతమతంద్రితాః |
సోపచారం తదా రామమూచుర్హితచికీర్షవః ||
సోపచారం తదా రామమూచుర్హితచికీర్షవః ||
VERSE #38
అజ్ఞాతం నాస్తి తే కించిత్త్రిషు లోకేషు రాఘవ |
ఆత్మానం సూచయన్రామ పృచ్ఛస్యస్మాన్సుహృత్తయా || [జానన్]
ఆత్మానం సూచయన్రామ పృచ్ఛస్యస్మాన్సుహృత్తయా || [జానన్]
VERSE #39
త్వం హి సత్యవ్రతః శూరో ధార్మికో దృఢవిక్రమః |
పరీక్ష్యకారీ స్మృతిమాన్నిసృష్టాత్మా సుహృత్సు చ ||
పరీక్ష్యకారీ స్మృతిమాన్నిసృష్టాత్మా సుహృత్సు చ ||
VERSE #40
తస్మాదేకైకశస్తావద్బ్రువంతు సచివాస్తవ |
హేతుతో మతిసంపన్నాః సమర్థాశ్చ పునః పునః ||
హేతుతో మతిసంపన్నాః సమర్థాశ్చ పునః పునః ||
VERSE #41
ఇత్యుక్తే రాఘవాయాథ మతిమానంగదో'గ్రతః |
విభీషణపరీక్షార్థమువాచ వచనం హరిః ||
విభీషణపరీక్షార్థమువాచ వచనం హరిః ||
VERSE #42
శత్రోః సకాశాత్సంప్రాప్తః సర్వథా శంక్య ఏవ హి |
విశ్వాసయోగ్యః సహసా న కర్తవ్యో విభీషణః ||
విశ్వాసయోగ్యః సహసా న కర్తవ్యో విభీషణః ||
VERSE #43
ఛాదయిత్వా''త్మభావం హి చరంతి శఠబుద్ధయః |
ప్రహరంతి చ రంధ్రేషు సో'నర్థః సుమహాన్భవేత్ ||
ప్రహరంతి చ రంధ్రేషు సో'నర్థః సుమహాన్భవేత్ ||
VERSE #44
అర్థానర్థౌ వినిశ్చిత్య వ్యవసాయం భజేత హ |
గుణతః సంగ్రహం కుర్యాద్దోషతస్తు విసర్జయేత్ ||
గుణతః సంగ్రహం కుర్యాద్దోషతస్తు విసర్జయేత్ ||
VERSE #45
యది దోషో మహాంస్తస్మింస్త్యజ్యతామవిశంకితమ్ |
గుణాన్వా'పి బహూన్ జ్ఞాత్వా సంగ్రహః క్రియతాం నృప ||
గుణాన్వా'పి బహూన్ జ్ఞాత్వా సంగ్రహః క్రియతాం నృప ||
VERSE #46
శరభస్త్వథ నిశ్చిత్య సార్థం వచనమబ్రవీత్ | [సాధ్యం]
VERSE #47
క్షిప్రమస్మిన్నరవ్యాఘ్ర చారః ప్రతివిధీయతామ్ ||
VERSE #48
ప్రణిధాయ హి చారేణ యథావత్సూక్ష్మబుద్ధినా |
పరీక్ష్య చ తతః కార్యో యథాన్యాయం పరిగ్రహః ||
పరీక్ష్య చ తతః కార్యో యథాన్యాయం పరిగ్రహః ||
VERSE #49
జాంబవాంస్త్వథ సంప్రేక్ష్య శాస్త్రబుద్ధ్యా విచక్షణః |
వాక్యం విజ్ఞాపయామాస గుణవద్దోషవర్జితమ్ ||
వాక్యం విజ్ఞాపయామాస గుణవద్దోషవర్జితమ్ ||
VERSE #50
బద్ధవైరాచ్చ పాపాచ్చ రాక్షసేంద్రాద్విభీషణః |
అదేశకాలే సంప్రాప్తః సర్వథా శంక్యతామయమ్ ||
అదేశకాలే సంప్రాప్తః సర్వథా శంక్యతామయమ్ ||
VERSE #51
తతో మైందస్తు సంప్రేక్ష్య నయాపనయకోవిదః |
వాక్యం వచనసంపన్నో బభాషే హేతుమత్తరమ్ ||
వాక్యం వచనసంపన్నో బభాషే హేతుమత్తరమ్ ||
VERSE #52
వచనం నామ తస్యైష రావణస్య విభీషణః |
పృచ్ఛ్యతాం మధురేణాయం శనైర్నరవరేశ్వర ||
పృచ్ఛ్యతాం మధురేణాయం శనైర్నరవరేశ్వర ||
VERSE #53
భావమస్య తు విజ్ఞాయ తతస్తత్త్వం కరిష్యసి |
యది దుష్టో న దుష్టో వా బుద్ధిపూర్వం నరర్షభ ||
యది దుష్టో న దుష్టో వా బుద్ధిపూర్వం నరర్షభ ||
అథ సంస్కారసంపన్నో హనూమాన్సచివోత్తమః |
VERSE #54
ఉవాచ వచనం శ్లక్ష్ణమర్థవన్మధురం లఘు ||
VERSE #55
న భవంతం మతిశ్రేష్ఠం సమర్థం వదతాం వరమ్ |
అతిశాయయితుం శక్తో బృహస్పతిరపి బ్రువన్ ||
అతిశాయయితుం శక్తో బృహస్పతిరపి బ్రువన్ ||
VERSE #56
న వాదాన్నాపి సంఘర్షాన్నాధిక్యాన్న చ కామతః |
వక్ష్యామి వచనం రాజన్యథార్థం రామగౌరవాత్ ||
వక్ష్యామి వచనం రాజన్యథార్థం రామగౌరవాత్ ||
VERSE #57
అర్థానర్థనిమిత్తం హి యదుక్తం సచివైస్తవ |
తత్ర దోషం ప్రపశ్యామి క్రియా న హ్యుపపద్యతే ||
తత్ర దోషం ప్రపశ్యామి క్రియా న హ్యుపపద్యతే ||
VERSE #58
ఋతే నియోగాత్సామర్థ్యమవబోద్ధుం న శక్యతే |
సహసా వినియోగో హి దోషవాన్ప్రతిభాతి మా ||
సహసా వినియోగో హి దోషవాన్ప్రతిభాతి మా ||
VERSE #59
చారప్రణిహితం యుక్తం యదుక్తం సచివైస్తవ |
అర్థస్యాసంభవాత్తత్ర కారణం నోపపద్యతే ||
అర్థస్యాసంభవాత్తత్ర కారణం నోపపద్యతే ||
VERSE #60
అదేశకాలే సంప్రాప్త ఇత్యయం యద్విభీషణః |
వివక్షా తత్ర మే'స్తీయం తాం నిబోధ యథామతి ||
వివక్షా తత్ర మే'స్తీయం తాం నిబోధ యథామతి ||
VERSE #61
స ఏష దేశః కాలశ్చ భవతీతి యథాతథా |
పురుషాత్పురుషం ప్రాప్య తథా దోషగుణావపి ||
పురుషాత్పురుషం ప్రాప్య తథా దోషగుణావపి ||
VERSE #62
దౌరాత్మ్యం రావణే దృష్ట్వా విక్రమం చ తథా త్వయి |
యుక్తమాగమనం తస్య సదృశం తస్య బుద్ధితః ||
యుక్తమాగమనం తస్య సదృశం తస్య బుద్ధితః ||
VERSE #63
అజ్ఞాతరూపైః పురుషైః స రాజన్పృచ్ఛ్యతామితి |
యదుక్తమత్ర మే ప్రేక్షా కాచిదస్తి సమీక్షితా ||
యదుక్తమత్ర మే ప్రేక్షా కాచిదస్తి సమీక్షితా ||
VERSE #64
పృచ్ఛ్యమానో విశంకేత సహసా బుద్ధిమాన్వచః |
తత్ర మిత్రం ప్రదుష్యేత మిథ్యా పృష్టం సుఖాగతమ్ ||
తత్ర మిత్రం ప్రదుష్యేత మిథ్యా పృష్టం సుఖాగతమ్ ||
VERSE #65
అశక్యః సహసా రాజన్భావో వేత్తుం పరస్య వై |
అంతఃస్వభావైర్గీతైస్తైర్నైపుణ్యం పశ్యతా భృశమ్ ||
అంతఃస్వభావైర్గీతైస్తైర్నైపుణ్యం పశ్యతా భృశమ్ ||
VERSE #66
న త్వస్య బ్రువతో జాతు లక్ష్యతే దుష్టభావతా |
ప్రసన్నం వదనం చాపి తస్మాన్మే నాస్తి సంశయః ||
ప్రసన్నం వదనం చాపి తస్మాన్మే నాస్తి సంశయః ||
VERSE #67
అశంకితమతిః స్వస్థో న శఠః పరిసర్పతి |
న చాస్య దుష్టా వాక్చాపి తస్మాన్నాస్తీహ సంశయః ||
న చాస్య దుష్టా వాక్చాపి తస్మాన్నాస్తీహ సంశయః ||
VERSE #68
ఆకారశ్ఛాద్యమానో'పి న శక్యో వినిగూహితుమ్ |
బలాద్ధి వివృణోత్యేవ భావమంతర్గతం నృణామ్ ||
బలాద్ధి వివృణోత్యేవ భావమంతర్గతం నృణామ్ ||
VERSE #69
దేశకాలోపపన్నం చ కార్యం కార్యవిదాం వర |
స్వఫలం కురుతే క్షిప్రం ప్రయోగేణాభిసంహితమ్ ||
స్వఫలం కురుతే క్షిప్రం ప్రయోగేణాభిసంహితమ్ ||
VERSE #70
ఉద్యోగం తవ సంప్రేక్ష్య మిథ్యావృత్తం చ రావణమ్ |
వాలినశ్చ వధం శ్రుత్వా సుగ్రీవం చాభిషేచితమ్ ||
వాలినశ్చ వధం శ్రుత్వా సుగ్రీవం చాభిషేచితమ్ ||
VERSE #71
రాజ్యం ప్రార్థయమానశ్చ బుద్ధిపూర్వమిహాగతః |
ఏతావత్తు పురస్కృత్య యుజ్యతే తత్ర సంగ్రహః ||
ఏతావత్తు పురస్కృత్య యుజ్యతే తత్ర సంగ్రహః ||
VERSE #72
యథాశక్తి మయోక్తం తు రాక్షసస్యార్జవం ప్రతి |
త్వం ప్రమాణం తు శేషస్య శ్రుత్వా బుద్ధిమతాం వర ||
త్వం ప్రమాణం తు శేషస్య శ్రుత్వా బుద్ధిమతాం వర ||
VERSE #73
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే సప్తదశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యుద్ధకాండ అష్టాదశః సర్గః (౧౮)
సంపూర్ణ
సంపూర్ణ
VERSE #74
శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Yuddha Kanda Sarga 17 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.