Yuddha Kanda Sarga 65
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
యుద్ధకాండ
|| కుంభకర్ణాభిషేణనమ్ ||
యుద్ధకాండ
|| కుంభకర్ణాభిషేణనమ్ ||
VERSE #2
స తథోక్తస్తు నిర్భర్త్స్య కుంభకర్ణో మహోదరమ్ |
అబ్రవీద్రాక్షసశ్రేష్ఠం భ్రాతరం రావణం తతః ||
అబ్రవీద్రాక్షసశ్రేష్ఠం భ్రాతరం రావణం తతః ||
VERSE #3
సో'హం తవ భయం ఘోరం వధాత్తస్య దురాత్మనః |
రామస్యాద్య ప్రమార్జామి నిర్వైరో హి సుఖీ భవ ||
రామస్యాద్య ప్రమార్జామి నిర్వైరో హి సుఖీ భవ ||
VERSE #4
గర్జంతి న వృథా శూరా నిర్జలా ఇవ తోయదాః |
పశ్య సంపాద్యమానం తు గర్జితం యుధి కర్మణా ||
పశ్య సంపాద్యమానం తు గర్జితం యుధి కర్మణా ||
VERSE #5
న మర్షయతి చాత్మానం సంభావయతి నాత్మనా |
అదర్శయిత్వా శూరాస్తు కర్మ కుర్వంతి దుష్కరమ్ ||
అదర్శయిత్వా శూరాస్తు కర్మ కుర్వంతి దుష్కరమ్ ||
VERSE #6
విక్లవానామబుద్ధీనాం రాజ్ఞా పండితమానినామ్ |
శృణ్వతా సాదితమిదం త్వద్విధానాం మహోదర ||
శృణ్వతా సాదితమిదం త్వద్విధానాం మహోదర ||
VERSE #7
యుద్ధే కాపురుషైర్నిత్యం భవద్భిః ప్రియవాదిభిః |
రాజానమనుగచ్ఛద్భిః కృత్యమేతద్ధి సాదితమ్ ||
రాజానమనుగచ్ఛద్భిః కృత్యమేతద్ధి సాదితమ్ ||
VERSE #8
రాజశేషా కృతా లంకా క్షీణః కోశో బలం హతమ్ |
రాజానమిమమాసాద్య సుహృచ్చిహ్నమమిత్రకమ్ ||
రాజానమిమమాసాద్య సుహృచ్చిహ్నమమిత్రకమ్ ||
VERSE #9
ఏష నిర్యామ్యహం యుద్ధముద్యతః శత్రునిర్జయే |
దుర్నయం భవతామద్య సమీకర్తుమిహాహవే ||
దుర్నయం భవతామద్య సమీకర్తుమిహాహవే ||
VERSE #10
ఏవముక్తవతో వాక్యం కుంభకర్ణస్య ధీమతః |
ప్రత్యువాచ తతో వాక్యం ప్రహసన్రాక్షసాధిపః ||
ప్రత్యువాచ తతో వాక్యం ప్రహసన్రాక్షసాధిపః ||
VERSE #11
మహోదరో'యం రామాత్తు పరిత్రస్తో న సంశయః |
న హి రోచయతే తాత యుద్ధం యుద్ధవిశారద ||
న హి రోచయతే తాత యుద్ధం యుద్ధవిశారద ||
VERSE #12
కశ్చిన్మే త్వత్సమో నాస్తి సౌహృదేన బలేన చ |
గచ్ఛ శత్రువధాయ త్వం కుంభకర్ణ జయాయ చ ||
గచ్ఛ శత్రువధాయ త్వం కుంభకర్ణ జయాయ చ ||
VERSE #13
తస్మాత్తు భయనాశార్థం భవాన్సంబోధితో మయా |
అయం హి కాలః సుహృదాం రాక్షసానామరిందమ ||
అయం హి కాలః సుహృదాం రాక్షసానామరిందమ ||
VERSE #14
తద్గచ్ఛ శూలమాదాయ పాశహస్త ఇవాంతకః |
వానరాన్రాజపుత్రౌ చ భక్షయాదిత్యతేజసౌ ||
వానరాన్రాజపుత్రౌ చ భక్షయాదిత్యతేజసౌ ||
VERSE #15
సమాలోక్య తు తే రూపం విద్రవిష్యంతి వానరాః |
రామలక్ష్మణయోశ్చాపి హృదయే ప్రస్ఫుటిష్యతః ||
రామలక్ష్మణయోశ్చాపి హృదయే ప్రస్ఫుటిష్యతః ||
VERSE #16
ఏవముక్త్వా మహారాజః కుంభకర్ణం మహాబలమ్ |
పునర్జాతమివాత్మానం మేనే రాక్షసపుంగవః ||
పునర్జాతమివాత్మానం మేనే రాక్షసపుంగవః ||
VERSE #17
కుంభకర్ణబలాభిజ్ఞో జానంస్తస్య పరాక్రమమ్ |
బభూవ ముదితో రాజా శశాంక ఇవ నిర్మలః ||
బభూవ ముదితో రాజా శశాంక ఇవ నిర్మలః ||
VERSE #18
ఇత్యేవముక్తః సంహృష్టో నిర్జగామ మహాబలః |
రాజ్ఞస్తు వచనం శ్రుత్వా కుంభకర్ణః సముద్యతః ||
రాజ్ఞస్తు వచనం శ్రుత్వా కుంభకర్ణః సముద్యతః ||
VERSE #19
ఆదదే నిశితం శూలం వేగాచ్ఛత్రునిబర్హణమ్ |
సర్వకాలాయసం దీప్తం తప్తకాంచనభూషణమ్ ||
సర్వకాలాయసం దీప్తం తప్తకాంచనభూషణమ్ ||
VERSE #20
ఇంద్రాశనిసమం భీమం వజ్రప్రతిమగౌరవమ్ |
దేవదానవగంధర్వయక్షకిన్నరసూదనమ్ ||
దేవదానవగంధర్వయక్షకిన్నరసూదనమ్ ||
VERSE #21
రక్తమాల్యం మహాధామ స్వతశ్చోద్గతపావకమ్ |
ఆదాయ నిశితం శూలం శత్రుశోణితరంజితమ్ ||
ఆదాయ నిశితం శూలం శత్రుశోణితరంజితమ్ ||
VERSE #22
కుంభకర్ణో మహాతేజా రావణం వాక్యమబ్రవీత్ |
గమిష్యామ్యహమేకాకీ తిష్ఠత్విహ బలం మహత్ || [మమ]
గమిష్యామ్యహమేకాకీ తిష్ఠత్విహ బలం మహత్ || [మమ]
VERSE #23
అద్య తాన్ క్షుభితాన్క్రుద్ధో భక్షయిష్యామి వానరాన్ |
కుంభకర్ణవచః శ్రుత్వా రావణో వాక్యమబ్రవీత్ ||
కుంభకర్ణవచః శ్రుత్వా రావణో వాక్యమబ్రవీత్ ||
VERSE #24
సైన్యైః పరివృతో గచ్ఛ శూలముద్గరపాణిభిః |
వానరా హి మహాత్మానః శీఘ్రాః సువ్యవసాయినః ||
వానరా హి మహాత్మానః శీఘ్రాః సువ్యవసాయినః ||
VERSE #25
ఏకాకినం ప్రమత్తం వా నయేయుర్దశనైః క్షయమ్ |
తస్మాత్పరమదుర్ధర్షైః సైన్యైః పరివృతో వ్రజ ||
తస్మాత్పరమదుర్ధర్షైః సైన్యైః పరివృతో వ్రజ ||
VERSE #26
రక్షసామహితం సర్వం శత్రుపక్షం నిషూదయ |
అథాసనాత్సముత్పత్య స్రజం మణికృతాంతరామ్ ||
అథాసనాత్సముత్పత్య స్రజం మణికృతాంతరామ్ ||
VERSE #27
ఆబబంధ మహాతేజాః కుంభకర్ణస్య రావణః |
అంగదాన్యంగులీవేష్టాన్వరాణ్యాభరణాని చ ||
అంగదాన్యంగులీవేష్టాన్వరాణ్యాభరణాని చ ||
VERSE #28
హారం చ శశిసంకాశమాబబంధ మహాత్మనః |
దివ్యాని చ సుగంధీని మాల్యదామాని రావణః ||
దివ్యాని చ సుగంధీని మాల్యదామాని రావణః ||
VERSE #29
శ్రోత్రే చాసంజయామాస శ్రీమతీ చాస్య కుండలే |
కాంచనాంగదకేయూరనిష్కాభరణభూషితః ||
కాంచనాంగదకేయూరనిష్కాభరణభూషితః ||
VERSE #30
కుంభకర్ణో బృహత్కర్ణః సుహతో'గ్నిరివాబభౌ |
శ్రోణీసూత్రేణ మహతా మేచకేన వ్యరాజత |
అమృతోత్పాదనే నద్ధో భుజంగేనేవ మందరః ||
శ్రోణీసూత్రేణ మహతా మేచకేన వ్యరాజత |
అమృతోత్పాదనే నద్ధో భుజంగేనేవ మందరః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
స కాంచనం భారసహం నివాతం
VERSE #31
విద్యుత్ప్రభం దీప్తమివాత్మభాసా |
ఆబధ్యమానః కవచం రరాజ
సంధ్యాభ్రసంవీత ఇవాద్రిరాజః ||
ఆబధ్యమానః కవచం రరాజ
సంధ్యాభ్రసంవీత ఇవాద్రిరాజః ||
VERSE #32
సర్వాభరణసర్వాంగః శూలపాణిః స రాక్షసః |
త్రివిక్రమకృతోత్సాహో నారాయణ ఇవాబభౌ ||
త్రివిక్రమకృతోత్సాహో నారాయణ ఇవాబభౌ ||
VERSE #33
భ్రాతరం సంపరిష్వజ్య కృత్వా చాభిప్రదక్షిణమ్ |
ప్రణమ్య శిరసా తస్మై సంప్రతస్థే మహాబలః ||
ప్రణమ్య శిరసా తస్మై సంప్రతస్థే మహాబలః ||
VERSE #34
నిష్పతంతం మహాకాయం మహానాదం మహాబలమ్ |
తమాశీర్భిః ప్రశస్తాభిః ప్రేషయామాస రావణః ||
తమాశీర్భిః ప్రశస్తాభిః ప్రేషయామాస రావణః ||
VERSE #35
శంఖదుందుభినిర్ఘోషైః సైన్యైశ్చాపి వరాయుధైః |
తం గజైశ్చ తురంగైశ్చ స్యందనైశ్చాంబుదస్వనైః ||
తం గజైశ్చ తురంగైశ్చ స్యందనైశ్చాంబుదస్వనైః ||
VERSE #36
అనుజగ్ముర్మహాత్మానం రథినో రథినాం వరమ్ |
సర్పైరుష్ట్రైః ఖరైరశ్వైః సింహద్విపమృగద్విజైః |
అనుజగ్ముశ్చ తం ఘోరం కుంభకర్ణం మహాబలమ్ ||
సర్పైరుష్ట్రైః ఖరైరశ్వైః సింహద్విపమృగద్విజైః |
అనుజగ్ముశ్చ తం ఘోరం కుంభకర్ణం మహాబలమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
స పుష్పవర్షైరవకీర్యమాణో
VERSE #37
ధృతాతపత్రః శితశూలపాణిః |
మదోత్కటః శోణితగంధమత్తో
వినిర్యయౌ దానవదేవశత్రుః ||
మదోత్కటః శోణితగంధమత్తో
వినిర్యయౌ దానవదేవశత్రుః ||
VERSE #38
పదాతయశ్చ బహవో మహానాదా మహాబలాః |
అన్వయూ రాక్షసా భీమా భీమాక్షాః శస్త్రపాణయః ||
అన్వయూ రాక్షసా భీమా భీమాక్షాః శస్త్రపాణయః ||
VERSE #39
రక్తాక్షాః సుమహాకాయా నీలాంజనచయోపమాః |
శూలానుద్యమ్య ఖడ్గాంశ్చ నిశితాంశ్చ పరశ్వధాన్ ||
శూలానుద్యమ్య ఖడ్గాంశ్చ నిశితాంశ్చ పరశ్వధాన్ ||
VERSE #40
భిందిపాలాంశ్చ పరిఘాన్గదాశ్చ ముసలాని చ | [బహువ్యామాంశ్చ]
VERSE #41
తాలస్కంధాంశ్చ విపులాన్ క్షేపణీయాందురాసదాన్ ||
VERSE #42
అథాన్యద్వపురాదాయ దారుణం రోమహర్షణమ్ |
నిష్పపాత మహాతేజాః కుంభకర్ణో మహాబలః ||
నిష్పపాత మహాతేజాః కుంభకర్ణో మహాబలః ||
VERSE #43
ధనుఃశతపరీణాహః స షట్ శతసముచ్ఛ్రితః |
రౌద్రః శకటచక్రాక్షో మహాపర్వతసన్నిభః ||
రౌద్రః శకటచక్రాక్షో మహాపర్వతసన్నిభః ||
VERSE #44
సన్నిపత్య చ రక్షాంసి దగ్ధశైలోపమో మహాన్ |
కుంభకర్ణో మహావక్త్రః ప్రహసన్నిదమబ్రవీత్ ||
కుంభకర్ణో మహావక్త్రః ప్రహసన్నిదమబ్రవీత్ ||
VERSE #45
అద్య వానరముఖ్యానాం తాని యూథాని భాగశః |
నిర్దహిష్యామి సంక్రుద్ధః శలభానివ పావకః ||
నిర్దహిష్యామి సంక్రుద్ధః శలభానివ పావకః ||
VERSE #46
నాపరాధ్యంతి మే కామం వానరా వనచారిణః |
జాతిరస్మద్విధానాం సా పురోద్యానవిభూషణమ్ ||
జాతిరస్మద్విధానాం సా పురోద్యానవిభూషణమ్ ||
VERSE #47
పురరోధస్య మూలం తు రాఘవః సహలక్ష్మణః |
హతే తస్మిన్హతం సర్వం తం వధిష్యామి సంయుగే ||
హతే తస్మిన్హతం సర్వం తం వధిష్యామి సంయుగే ||
VERSE #48
ఏవం తస్య బ్రువాణస్య కుంభకర్ణస్య రాక్షసాః |
నాదం చక్రుర్మహాఘోరం కంపయంత ఇవార్ణవమ్ ||
నాదం చక్రుర్మహాఘోరం కంపయంత ఇవార్ణవమ్ ||
VERSE #49
తస్య నిష్పతతస్తూర్ణం కుంభకర్ణస్య ధీమతః |
బభూవుర్ఘోరరూపాణి నిమిత్తాని సమంతతః ||
బభూవుర్ఘోరరూపాణి నిమిత్తాని సమంతతః ||
VERSE #50
ఉల్కాశనియుతా మేఘా బభూవుర్గర్దభారుణాః |
ససాగరవనా చైవ వసుధా సమకంపత ||
ససాగరవనా చైవ వసుధా సమకంపత ||
VERSE #51
ఘోరరూపాః శివా నేదుః సజ్వాలకవలైర్ముఖైః |
మండలాన్యపసవ్యాని బబంధుశ్చ విహంగమాః ||
మండలాన్యపసవ్యాని బబంధుశ్చ విహంగమాః ||
VERSE #52
నిష్పపాత చ గృధ్రో'స్య శూలే వై పథి గచ్ఛతః | [మాలేవ]
VERSE #53
ప్రాస్ఫురన్నయనం చాస్య సవ్యో బాహుశ్చ కంపతే ||
VERSE #54
నిపపాత తదా చోల్కా జ్వలంతీ భీమనిఃస్వనా |
ఆదిత్యో నిష్ప్రభశ్చాసీన్న ప్రవాతి సుఖో'నిలః ||
ఆదిత్యో నిష్ప్రభశ్చాసీన్న ప్రవాతి సుఖో'నిలః ||
VERSE #55
అచింతయన్మహోత్పాతానుత్థితాన్రోమహర్షణాన్ |
నిర్యయౌ కుంభకర్ణస్తు కృతాంతబలచోదితః ||
నిర్యయౌ కుంభకర్ణస్తు కృతాంతబలచోదితః ||
VERSE #56
స లంఘయిత్వా ప్రాకారం పద్భ్యాం పర్వతసన్నిభః |
దదర్శాభ్రఘనప్రఖ్యం వానరానీకమద్భుతమ్ ||
దదర్శాభ్రఘనప్రఖ్యం వానరానీకమద్భుతమ్ ||
VERSE #57
తే దృష్ట్వా రాక్షసశ్రేష్ఠం వానరాః పర్వతోపమమ్ |
వాయునున్నా ఇవ ఘనా యయుః సర్వా దిశస్తదా ||
వాయునున్నా ఇవ ఘనా యయుః సర్వా దిశస్తదా ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తద్వానరానీకమతిప్రచండం
VERSE #58
దిశో ద్రవద్భిన్నమివాభ్రజాలమ్ |
స కుంభకర్ణః సమవేక్ష్య హర్షాన్
ననాద భూయో ఘనవద్ఘనాభః ||
స కుంభకర్ణః సమవేక్ష్య హర్షాన్
ననాద భూయో ఘనవద్ఘనాభః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తే తస్య ఘోరం నినదం నిశమ్య
VERSE #59
యథా నినాదం దివి వారిదస్య |
పేతుర్ధరణ్యాం బహవః ప్లవంగా
నికృత్తమూలా ఇవ సాలవృక్షాః ||
పేతుర్ధరణ్యాం బహవః ప్లవంగా
నికృత్తమూలా ఇవ సాలవృక్షాః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
విపులపరిఘవాన్స కుంభకర్ణో
VERSE #60
రిపునిధనాయ వినిఃసృతో మహాత్మా |
కపిగణభయమాదదత్సుభీమం
ప్రభురివ కింకరదండవాన్యుగాంతే ||
కపిగణభయమాదదత్సుభీమం
ప్రభురివ కింకరదండవాన్యుగాంతే ||
VERSE #61
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే పంచషష్టితమః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యుద్ధకాండ షట్షష్టితమః సర్గః (౬౬)
సంపూర్ణ
సంపూర్ణ
VERSE #62
శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Yuddha Kanda Sarga 65 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.