Yuddha Kanda Sarga 4
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
యుద్ధకాండ
|| రామాభిషేణనమ్ ||
యుద్ధకాండ
|| రామాభిషేణనమ్ ||
VERSE #2
శ్రుత్వా హనుమతో వాక్యం యథావదనుపూర్వశః |
తతో'బ్రవీన్మహాతేజా రామః సత్యపరాక్రమః ||
తతో'బ్రవీన్మహాతేజా రామః సత్యపరాక్రమః ||
VERSE #3
యాం నివేదయసే లంకాం పురీం భీమస్య రక్షసః |
క్షిప్రమేనాం మథిష్యామి సత్యమేతద్బ్రవీమి తే ||
క్షిప్రమేనాం మథిష్యామి సత్యమేతద్బ్రవీమి తే ||
VERSE #4
అస్మిన్ముహూర్తే సుగ్రీవ ప్రయాణమభిరోచయే |
యుక్తో ముహూర్తో విజయః ప్రాప్తో మధ్యం దివాకరః ||
యుక్తో ముహూర్తో విజయః ప్రాప్తో మధ్యం దివాకరః ||
VERSE #5
అస్మిన్ ముహూర్తే విజయే ప్రాప్తే మధ్యం దివాకరే |
సీతాం హృత్వా తు మే జాతు క్వాసౌ యాస్యతి యాస్యతః ||
సీతాం హృత్వా తు మే జాతు క్వాసౌ యాస్యతి యాస్యతః ||
VERSE #6
సీతా శ్రుత్వా'భియానం మే ఆశామేష్యతి జీవితే |
జీవితాంతే'మృతం స్పృష్ట్వా పీత్వా విషమివాతురః ||
జీవితాంతే'మృతం స్పృష్ట్వా పీత్వా విషమివాతురః ||
VERSE #7
ఉత్తరాఫల్గునీ హ్యద్య శ్వస్తు హస్తేన యోక్ష్యతే |
అభిప్రయామ సుగ్రీవ సర్వానీకసమావృతాః ||
అభిప్రయామ సుగ్రీవ సర్వానీకసమావృతాః ||
VERSE #8
నిమిత్తాని చ ధన్యాని యాని ప్రాదుర్భవంతి చ |
నిహత్య రావణం సీతామానయిష్యామి జానకీమ్ ||
నిహత్య రావణం సీతామానయిష్యామి జానకీమ్ ||
VERSE #9
ఉపరిష్టాద్ధి నయనం స్ఫురమాణమిదం మమ |
విజయం సమనుప్రాప్తం శంసతీవ మనోరథమ్ ||
విజయం సమనుప్రాప్తం శంసతీవ మనోరథమ్ ||
VERSE #10
తతో వానరరాజేన లక్ష్మణేన చ పూజితః |
ఉవాచ రామో ధర్మాత్మా పునరప్యర్థకోవిదః ||
ఉవాచ రామో ధర్మాత్మా పునరప్యర్థకోవిదః ||
VERSE #11
అగ్రే యాతు బలస్యాస్య నీలో మార్గమవేక్షితుమ్ |
వృతః శతసహస్రేణ వానరాణాం తరస్వినామ్ ||
వృతః శతసహస్రేణ వానరాణాం తరస్వినామ్ ||
VERSE #12
ఫలమూలవతా నీల శీతకాననవారిణా |
పథా మధుమతా చాశు సేనాం సేనాపతే నయ ||
పథా మధుమతా చాశు సేనాం సేనాపతే నయ ||
VERSE #13
దూషయేయుర్దురాత్మానః పథి మూలఫలోదకమ్ |
రాక్షసాః పరిరక్షేథాస్తేభ్యస్త్వం నిత్యముద్యతః ||
రాక్షసాః పరిరక్షేథాస్తేభ్యస్త్వం నిత్యముద్యతః ||
VERSE #14
నిమ్నేషు వనదుర్గేషు వనేషు చ వనౌకసః | [గిరి]
VERSE #15
అభిప్లుత్యాభిపశ్యేయుః పరేషాం నిహితం బలమ్ ||
VERSE #16
యచ్చ ఫల్గు బలం కించిత్తదత్రైవోపయుజ్యతామ్ |
ఏతద్ధి కృత్యం ఘోరం నో విక్రమేణ ప్రయుధ్యతామ్ ||
ఏతద్ధి కృత్యం ఘోరం నో విక్రమేణ ప్రయుధ్యతామ్ ||
VERSE #17
సాగరౌఘనిభం భీమమగ్రానీకం మహాబలాః |
కపిసింహాః ప్రకర్షంతు శతశో'థ సహస్రశః ||
కపిసింహాః ప్రకర్షంతు శతశో'థ సహస్రశః ||
VERSE #18
గజశ్చ గిరిసంకాశో గవయశ్చ మహాబలః |
గవాక్షశ్చాగ్రతో యాంతు గవాం దృప్తా ఇవర్షభాః ||
గవాక్షశ్చాగ్రతో యాంతు గవాం దృప్తా ఇవర్షభాః ||
VERSE #19
యాతు వానరవాహిన్యా వానరః ప్లవతాం వరః |
పాలయన్ దక్షిణం పార్శ్వమృషభో వానరర్షభః ||
పాలయన్ దక్షిణం పార్శ్వమృషభో వానరర్షభః ||
VERSE #20
గంధహస్తీవ దుర్ధర్షస్తరస్వీ గంధమాదనః |
యాతు వానరవాహిన్యాః సవ్యం పార్శ్వమధిష్ఠితః ||
యాతు వానరవాహిన్యాః సవ్యం పార్శ్వమధిష్ఠితః ||
VERSE #21
యాస్యామి బలమధ్యే'హం బలౌఘమభిహర్షయన్ |
అధిరుహ్య హనూమంతమైరావతమివేశ్వరః ||
అధిరుహ్య హనూమంతమైరావతమివేశ్వరః ||
VERSE #22
అంగదేనైష సంయాతు లక్ష్మణశ్చాంతకోపమః |
సార్వభౌమేన భూతేశో ద్రవిణాధిపతిర్యథా ||
సార్వభౌమేన భూతేశో ద్రవిణాధిపతిర్యథా ||
VERSE #23
జాంబవాంశ్చ సుషేణశ్చ వేగదర్శీ చ వానరః |
ఋక్షరాజో మహాసత్త్వః కుక్షిం రక్షంతు తే త్రయః ||
ఋక్షరాజో మహాసత్త్వః కుక్షిం రక్షంతు తే త్రయః ||
VERSE #24
రాఘవస్య వచః శ్రుత్వా సుగ్రీవో వాహినీపతిః |
వ్యాదిదేశ మహావీర్యాన్ వానరాన్ వానరర్షభః ||
వ్యాదిదేశ మహావీర్యాన్ వానరాన్ వానరర్షభః ||
VERSE #25
తే వానరగణాః సర్వే సముత్పత్య యుయుత్సవః |
గుహాభ్యః శిఖరేభ్యశ్చ ఆశు పుప్లువిరే తదా ||
గుహాభ్యః శిఖరేభ్యశ్చ ఆశు పుప్లువిరే తదా ||
VERSE #26
తతో వానరరాజేన లక్ష్మణేన చ పూజితః |
జగామ రామో ధర్మాత్మా ససైన్యో దక్షిణాం దిశమ్ ||
జగామ రామో ధర్మాత్మా ససైన్యో దక్షిణాం దిశమ్ ||
VERSE #27
శతైః శతసహస్రైశ్చ కోటీభిరయుతైరపి |
వారణాభైశ్చ హరిభిర్యయౌ పరివృతస్తదా ||
వారణాభైశ్చ హరిభిర్యయౌ పరివృతస్తదా ||
VERSE #28
తం యాంతమనుయాతి స్మ మహతీ హరివాహినీ |
దృప్తాః ప్రముదితాః సర్వే సుగ్రీవేణాభిపాలితాః || [హృష్టాః]
దృప్తాః ప్రముదితాః సర్వే సుగ్రీవేణాభిపాలితాః || [హృష్టాః]
VERSE #29
ఆప్లవంతః ప్లవంతశ్చ గర్జంతశ్చ ప్లవంగమాః |
క్ష్వేలంతో నినదంతశ్చ జగ్ముర్వై దక్షిణాం దిశమ్ ||
క్ష్వేలంతో నినదంతశ్చ జగ్ముర్వై దక్షిణాం దిశమ్ ||
VERSE #30
భక్షయంతః సుగంధీని మధూని చ ఫలాని చ |
ఉద్వహంతో మహావృక్షాన్మంజరీపుంజధారిణః ||
ఉద్వహంతో మహావృక్షాన్మంజరీపుంజధారిణః ||
VERSE #31
అన్యోన్యం సహసా దృప్తా నిర్వహంతి క్షిపంతి చ |
పతతశ్చాక్షిపంత్యన్యే పాతయంత్యపరే పరాన్ ||
పతతశ్చాక్షిపంత్యన్యే పాతయంత్యపరే పరాన్ ||
VERSE #32
రావణో నో నిహంతవ్యః సర్వే చ రజనీచరాః |
ఇతి గర్జంతి హరయో రాఘవస్య సమీపతః ||
ఇతి గర్జంతి హరయో రాఘవస్య సమీపతః ||
VERSE #33
పురస్తాదృషభో వీరో నీలః కుముద ఏవ చ |
పంథానం శోధయంతి స్మ వానరైర్బహుభిః సహ ||
పంథానం శోధయంతి స్మ వానరైర్బహుభిః సహ ||
VERSE #34
మధ్యే తు రాజా సుగ్రీవో రామో లక్ష్మణ ఏవ చ |
బహుభిర్బలిభిర్భీమైర్వృతాః శత్రునిబర్హణాః ||
బహుభిర్బలిభిర్భీమైర్వృతాః శత్రునిబర్హణాః ||
VERSE #35
హరిః శతవలిర్వీరః కోటీభిర్దశభిర్వృతః |
సర్వామేకో హ్యవష్టభ్య రరక్ష హరివాహినీమ్ ||
సర్వామేకో హ్యవష్టభ్య రరక్ష హరివాహినీమ్ ||
VERSE #36
కోటీశతపరీవారః కేసరీ పనసో గజః |
అర్కశ్చాతిబలః పార్శ్వమేకం తస్యాభిరక్షతి ||
అర్కశ్చాతిబలః పార్శ్వమేకం తస్యాభిరక్షతి ||
VERSE #37
సుషేణో జాంబవాంశ్చైవ ఋక్షైశ్చ బహుభిర్వృతౌ |
సుగ్రీవం పురతః కృత్వా జఘనం సంరరక్షతుః ||
సుగ్రీవం పురతః కృత్వా జఘనం సంరరక్షతుః ||
VERSE #38
తేషాం సేనాపతిర్వీరో నీలో వానరపుంగవః |
సంపతన్పతతాం శ్రేష్ఠస్తద్బలం పర్యపాలయత్ ||
సంపతన్పతతాం శ్రేష్ఠస్తద్బలం పర్యపాలయత్ ||
VERSE #39
దరీముఖః ప్రజంఘశ్చ రంభో'థ రభసః కపిః |
సర్వతశ్చ యయుర్వీరాస్త్వరయంతః ప్లవంగమాన్ ||
సర్వతశ్చ యయుర్వీరాస్త్వరయంతః ప్లవంగమాన్ ||
VERSE #40
ఏవం తే హరిశార్దూలా గచ్ఛంతో బలదర్పితాః |
అపశ్యంస్తే గిరిశ్రేష్ఠం సహ్యం ద్రుమలతాయుతమ్ ||
అపశ్యంస్తే గిరిశ్రేష్ఠం సహ్యం ద్రుమలతాయుతమ్ ||
VERSE #41
సరాంసి చ సుఫుల్లాని తటాకాని వనాని చ |
రామస్య శాసనం జ్ఞాత్వా భీమకోపస్య భీతవత్ ||
రామస్య శాసనం జ్ఞాత్వా భీమకోపస్య భీతవత్ ||
VERSE #42
వర్జయన్నగరాభ్యాశాంస్తథా జనపదానపి |
సాగరౌఘనిభం భీమం తద్వానరబలం మహత్ ||
సాగరౌఘనిభం భీమం తద్వానరబలం మహత్ ||
VERSE #43
ఉత్ససర్ప మహాఘోషం భీమఘోష ఇవార్ణవః |
తస్య దాశరథేః పార్శ్వే శూరాస్తే కపికుంజరాః ||
తస్య దాశరథేః పార్శ్వే శూరాస్తే కపికుంజరాః ||
VERSE #44
తూర్ణమాపుప్లువుః సర్వే సదశ్వా ఇవ చోదితాః |
కపిభ్యాముహ్యమానౌ తౌ శుశుభాతే నరోత్తమౌ ||
కపిభ్యాముహ్యమానౌ తౌ శుశుభాతే నరోత్తమౌ ||
VERSE #45
మహద్భ్యామివ సంస్పృష్టౌ గ్రహాభ్యాం చంద్రభాస్కరౌ |
తతో వానరరాజేన లక్ష్మణేన చ పూజితః ||
తతో వానరరాజేన లక్ష్మణేన చ పూజితః ||
VERSE #46
జగామ రామో ధర్మాత్మా ససైన్యో దక్షిణాం దిశమ్ |
తమంగదగతో రామం లక్ష్మణః శుభయా గిరా ||
తమంగదగతో రామం లక్ష్మణః శుభయా గిరా ||
VERSE #47
ఉవాచ పరిపూర్ణార్థః స్మృతిమాన్ ప్రతిభానవాన్ |
హృతామవాప్య వైదేహీం క్షిప్రం హత్వా చ రావణమ్ ||
హృతామవాప్య వైదేహీం క్షిప్రం హత్వా చ రావణమ్ ||
VERSE #48
సమృద్ధార్థః సమృద్ధార్థామయోధ్యాం ప్రతి యాస్యసి |
మహాంతి చ నిమిత్తాని దివి భూమౌ చ రాఘవ ||
మహాంతి చ నిమిత్తాని దివి భూమౌ చ రాఘవ ||
VERSE #49
శుభాని తవ పశ్యామి సర్వాణ్యేవార్థసిద్ధయే |
అనువాతి శుభో వాయుః సేనాం మృదుహితః సుఖః ||
అనువాతి శుభో వాయుః సేనాం మృదుహితః సుఖః ||
VERSE #50
పూర్ణవల్గుస్వరాశ్చేమే ప్రవదంతి మృగద్విజాః |
ప్రసన్నాశ్చ దిశః సర్వా విమలశ్చ దివాకరః ||
ప్రసన్నాశ్చ దిశః సర్వా విమలశ్చ దివాకరః ||
VERSE #51
ఉశనాశ్చ ప్రసన్నార్చిరను త్వాం భార్గవో గతః |
బ్రహ్మరాశిర్విశుద్ధశ్చ శుద్ధాశ్చ పరమర్షయః ||
బ్రహ్మరాశిర్విశుద్ధశ్చ శుద్ధాశ్చ పరమర్షయః ||
VERSE #52
అర్చిష్మంతః ప్రకాశంతే ధ్రువం సర్వే ప్రదక్షిణమ్ |
త్రిశంకుర్విమలో భాతి రాజర్షిః సపురోహితః ||
త్రిశంకుర్విమలో భాతి రాజర్షిః సపురోహితః ||
VERSE #53
పితామహవరో'స్మాకమిక్ష్వాకూణాం మహాత్మనామ్ |
విమలే చ ప్రకాశేతే విశాఖే నిరుపద్రవే ||
విమలే చ ప్రకాశేతే విశాఖే నిరుపద్రవే ||
VERSE #54
నక్షత్రవరమస్మాకమిక్ష్వాకూణాం మహాత్మనామ్ |
నైరృతం నైరృతానాం చ నక్షత్రమభిపీడ్యతే ||
నైరృతం నైరృతానాం చ నక్షత్రమభిపీడ్యతే ||
VERSE #55
మూలో మూలవతా స్పృష్టో ధూప్యతే ధూమకేతునా |
సరం చైతద్వినాశాయ రాక్షసానాముపస్థితమ్ ||
సరం చైతద్వినాశాయ రాక్షసానాముపస్థితమ్ ||
VERSE #56
కాలే కాలగృహీతానాం నక్షత్రం గ్రహపీడితమ్ |
ప్రసన్నాః సురసాశ్చాపో వనాని ఫలవంతి చ ||
ప్రసన్నాః సురసాశ్చాపో వనాని ఫలవంతి చ ||
VERSE #57
ప్రవాంత్యభ్యధికం గంధాన్ యథర్తుకుసుమా ద్రుమాః |
వ్యూఢాని కపిసైన్యాని ప్రకాశంతే'ధికం ప్రభో ||
వ్యూఢాని కపిసైన్యాని ప్రకాశంతే'ధికం ప్రభో ||
VERSE #58
దేవానామివ సైన్యాని సంగ్రామే తారకామయే |
ఏవమార్య సమీక్ష్యైతాన్ ప్రీతో భవితుమర్హసి ||
ఏవమార్య సమీక్ష్యైతాన్ ప్రీతో భవితుమర్హసి ||
VERSE #59
ఇతి భ్రాతరమాశ్వాస్య హృష్టః సౌమిత్రిరబ్రవీత్ |
అథావృత్య మహీం కృత్స్నాం జగామ మహతీ చమూః ||
అథావృత్య మహీం కృత్స్నాం జగామ మహతీ చమూః ||
VERSE #60
ఋక్షవానరశార్దూలైర్నఖదంష్ట్రాయుధైర్వృతా |
కరాగ్రైశ్చరణాగ్రైశ్చ వానరైరుత్థితం రజః ||
కరాగ్రైశ్చరణాగ్రైశ్చ వానరైరుత్థితం రజః ||
VERSE #61
భీమమంతర్దధే లోకం నివార్య సవితుః ప్రభామ్ |
సపర్వతవనాకాశాం దక్షిణాం హరివాహినీ ||
సపర్వతవనాకాశాం దక్షిణాం హరివాహినీ ||
VERSE #62
ఛాదయంతీ యయౌ భీమా ద్యామివాంబుదసంతతిః |
ఉత్తరంత్యాం చ సేనాయాం సంతతం బహుయోజనమ్ ||
ఉత్తరంత్యాం చ సేనాయాం సంతతం బహుయోజనమ్ ||
VERSE #63
నదీస్రోతాంసి సర్వాణి సస్యందుర్విపరీతవత్ |
సరాంసి విమలాంభాంసి ద్రుమాకీర్ణాంశ్చ పర్వతాన్ ||
సరాంసి విమలాంభాంసి ద్రుమాకీర్ణాంశ్చ పర్వతాన్ ||
VERSE #64
సమాన్ భూమిప్రదేశాంశ్చ వనాని ఫలవంతి చ |
మధ్యేన చ సమంతాచ్చ తిర్యక్చాధశ్చ సా'విశత్ ||
మధ్యేన చ సమంతాచ్చ తిర్యక్చాధశ్చ సా'విశత్ ||
VERSE #65
సమావృత్య మహీం కృత్స్నాం జగామ మహతీ చమూః |
తే హృష్టమనసః సర్వే జగ్ముర్మారుతరంహసః ||
తే హృష్టమనసః సర్వే జగ్ముర్మారుతరంహసః ||
VERSE #66
హరయో రాఘవస్యార్థే సమారోపితవిక్రమాః |
హర్షవీర్యబలోద్రేకాన్ దర్శయంతః పరస్పరమ్ ||
హర్షవీర్యబలోద్రేకాన్ దర్శయంతః పరస్పరమ్ ||
VERSE #67
యౌవనోత్సేకజాన్ దర్పాన్ వివిధాంశ్చక్రురధ్వని |
తత్ర కేచిద్ద్రుతం జగ్మురుపేతుశ్చ తథా'పరే ||
తత్ర కేచిద్ద్రుతం జగ్మురుపేతుశ్చ తథా'పరే ||
VERSE #68
కేచిత్కిలకిలాం చక్రుర్వానరా వనగోచరాః |
ప్రాస్ఫోటయంశ్చ పుచ్ఛాని సన్నిజఘ్నుః పదాన్యపి ||
ప్రాస్ఫోటయంశ్చ పుచ్ఛాని సన్నిజఘ్నుః పదాన్యపి ||
VERSE #69
భుజాన్విక్షిప్య శైలాంశ్చ ద్రుమానన్యే బభంజిరే |
ఆరోహంతశ్చ శృంగాణి గిరీణాం గిరిగోచరాః ||
ఆరోహంతశ్చ శృంగాణి గిరీణాం గిరిగోచరాః ||
VERSE #70
మహానాదాన్విముంచంతి క్ష్వేలామన్యే ప్రచక్రిరే |
ఊరువేగైశ్చ మమృదుర్లతాజాలాన్యనేకశః ||
ఊరువేగైశ్చ మమృదుర్లతాజాలాన్యనేకశః ||
VERSE #71
జృంభమాణాశ్చ విక్రాంతా విచిక్రీడుః శిలాద్రుమైః |
శతైః శతసహస్రైశ్చ కోటీభిశ్చ సహస్రశః ||
శతైః శతసహస్రైశ్చ కోటీభిశ్చ సహస్రశః ||
VERSE #72
వానరాణాం తు ఘోరాణాం శ్రీమత్పరివృతా మహీ |
సా స్మ యాతి దివారాత్రం మహతీ హరివాహినీ ||
సా స్మ యాతి దివారాత్రం మహతీ హరివాహినీ ||
VERSE #73
హృష్టా ప్రముదితా సేనా సుగ్రీవేణాభిరక్షితా |
వానరాస్త్వరితం యాంతి సర్వే యుద్ధాభినందినః ||
వానరాస్త్వరితం యాంతి సర్వే యుద్ధాభినందినః ||
VERSE #74
ప్రమోక్షయిషవః సీతాం ముహూర్తం క్వాపి నాసత |
తతః పాదపసంబాధం నానామృగసమాయుతమ్ ||
తతః పాదపసంబాధం నానామృగసమాయుతమ్ ||
VERSE #75
సహ్యపర్వతమాసేదుర్మలయం చ మహీధరమ్ |
కాననాని విచిత్రాణి నదీప్రస్రవణాని చ ||
కాననాని విచిత్రాణి నదీప్రస్రవణాని చ ||
VERSE #76
పశ్యన్నతియయౌ రామః సహ్యస్య మలయస్య చ |
వకులాంస్తిలకాంశ్చూతానశోకాన్సింధువారకాన్ || [చంపకాన్]
వకులాంస్తిలకాంశ్చూతానశోకాన్సింధువారకాన్ || [చంపకాన్]
VERSE #77
కరవీరాంశ్చ తిమిశాన్ భంజంతి స్మ ప్లవంగమాః |
అంకోలాంశ్చ కరంజాంశ్చ ప్లక్షన్యగ్రోధతిందుకాన్ ||
అంకోలాంశ్చ కరంజాంశ్చ ప్లక్షన్యగ్రోధతిందుకాన్ ||
VERSE #78
జంబూకామలకాన్నీపాన్భజంతి స్మ ప్లవంగమాః |
ప్రస్తరేషు చ రమ్యేషు వివిధాః కాననద్రుమాః ||
ప్రస్తరేషు చ రమ్యేషు వివిధాః కాననద్రుమాః ||
VERSE #79
వాయువేగప్రచలితాః పుష్పైరవకిరంతి తాన్ |
మారుతః సుఖసంస్పర్శో వాతి చందనశీతలః ||
మారుతః సుఖసంస్పర్శో వాతి చందనశీతలః ||
VERSE #80
షట్పదైరనుకూజద్భిర్వనేషు మధుగంధిషు |
అధికం శైలరాజస్తు ధాతుభిః సువిభూషితః ||
అధికం శైలరాజస్తు ధాతుభిః సువిభూషితః ||
VERSE #81
ధాతుభ్యః ప్రసృతో రేణుర్వాయువేగవిఘట్టితః |
సుమహద్వానరానీకం ఛాదయామాస సర్వతః ||
సుమహద్వానరానీకం ఛాదయామాస సర్వతః ||
VERSE #82
గిరిప్రస్థేషు రమ్యేషు సర్వతః సంప్రపుష్పితాః |
కేతక్యః సింధువారాశ్చ వాసంత్యశ్చ మనోరమాః ||
కేతక్యః సింధువారాశ్చ వాసంత్యశ్చ మనోరమాః ||
VERSE #83
మాధవ్యో గంధపూర్ణాశ్చ కుందగుల్మాశ్చ పుష్పితాః |
చిరిబిల్వా మధూకాశ్చ వంజులా వకులాస్తథా || [ప్రియకాః]
చిరిబిల్వా మధూకాశ్చ వంజులా వకులాస్తథా || [ప్రియకాః]
VERSE #84
స్ఫూర్జకాస్తిలకాశ్చైవ నాగవృక్షాశ్చ పుష్పితాః |
చూతాః పాటలయశ్చైవ కోవిదారాశ్చ పుష్పితాః ||
చూతాః పాటలయశ్చైవ కోవిదారాశ్చ పుష్పితాః ||
VERSE #85
ముచులిందార్జునాశ్చైవ శింశుపాః కుటజాస్తథా |
ధవాః శాల్మలయశ్చైవ రక్తాః కురవకాస్తథా ||
ధవాః శాల్మలయశ్చైవ రక్తాః కురవకాస్తథా ||
VERSE #86
హింతాలాస్తిమిశాశ్చైవ చూర్ణకా నీపకాస్తథా |
నీలాశోకాశ్చ వరణా అంకోలాః పద్మకాస్తథా ||
నీలాశోకాశ్చ వరణా అంకోలాః పద్మకాస్తథా ||
VERSE #87
ప్లవమానైః ప్లవంగైస్తు సర్వే పర్యాకులీకృతాః |
వాప్యస్తస్మిన్ గిరౌ శీతాః పల్వలాని తథైవ చ ||
వాప్యస్తస్మిన్ గిరౌ శీతాః పల్వలాని తథైవ చ ||
VERSE #88
చక్రవాకానుచరితాః కారండవనిషేవితాః |
ప్లవైః క్రౌంచైశ్చ సంకీర్ణా వరాహమృగసేవితాః ||
ప్లవైః క్రౌంచైశ్చ సంకీర్ణా వరాహమృగసేవితాః ||
VERSE #89
ఋక్షైస్తరక్షుభిః సింహైః శార్దూలైశ్చ భయావహైః |
వ్యాలైశ్చ బహుభిర్భీమైః సేవ్యమానాః సమంతతః ||
వ్యాలైశ్చ బహుభిర్భీమైః సేవ్యమానాః సమంతతః ||
VERSE #90
పద్మైః సౌగంధికైః ఫుల్లైః కుముదైశ్చోత్పలైస్తథా |
వారిజైర్వివిధైః పుష్పై రమ్యాస్తత్ర జలాశయాః ||
వారిజైర్వివిధైః పుష్పై రమ్యాస్తత్ర జలాశయాః ||
VERSE #91
తస్య సానుషు కూజంతి నానాద్విజగణాస్తథా |
స్నాత్వా పీత్వోదకాన్యత్ర జలే క్రీడంతి వానరాః ||
స్నాత్వా పీత్వోదకాన్యత్ర జలే క్రీడంతి వానరాః ||
VERSE #92
అన్యోన్యం ప్లావయంతి స్మ శైలమారుహ్య వానరాః |
ఫలాన్యమృతగంధీని మూలాని కుసుమాని చ ||
ఫలాన్యమృతగంధీని మూలాని కుసుమాని చ ||
VERSE #93
బుభుజుర్వానరాస్తత్ర పాదపానాం మదోత్కటాః |
ద్రోణమాత్రప్రమాణాని లంబమానాని వానరాః ||
ద్రోణమాత్రప్రమాణాని లంబమానాని వానరాః ||
VERSE #94
యయుః పిబంతో హృష్టాస్తే మధూని మధుపింగలాః |
పాదపానవభంజంతో వికర్షంతస్తథా లతాః ||
పాదపానవభంజంతో వికర్షంతస్తథా లతాః ||
VERSE #95
విధమంతో గిరివరాన్ ప్రయయుః ప్లవగర్షభాః |
వృక్షేభ్యో'న్యే తు కపయో నర్దంతో మధుదర్పితాః ||
వృక్షేభ్యో'న్యే తు కపయో నర్దంతో మధుదర్పితాః ||
VERSE #96
అన్యే వృక్షాన్ ప్రపద్యంతే ప్రపతంత్యపి చాపరే |
బభూవ వసుధా తైస్తు సంపూర్ణా హరియూథపైః ||
బభూవ వసుధా తైస్తు సంపూర్ణా హరియూథపైః ||
VERSE #97
యథా కమలకేదారైః పక్వైరివ వసుంధరా |
మహేంద్రమథ సంప్రాప్య రామో రాజీవలోచనః ||
మహేంద్రమథ సంప్రాప్య రామో రాజీవలోచనః ||
VERSE #98
అధ్యారోహన్మహాబాహుః శిఖరం ద్రుమభూషితమ్ |
తతః శిఖరమారుహ్య రామో దశరథాత్మజః ||
తతః శిఖరమారుహ్య రామో దశరథాత్మజః ||
VERSE #99
కూర్మమీనసమాకీర్ణమపశ్యత్సలిలాకరమ్ |
తే సహ్యం సమతిక్రమ్య మలయం చ మహాగిరిమ్ ||
తే సహ్యం సమతిక్రమ్య మలయం చ మహాగిరిమ్ ||
VERSE #100
ఆసేదురానుపూర్వ్యేణ సముద్రం భీమనిస్వనమ్ |
అవరుహ్య జగామాశు వేలావనమనుత్తమమ్ ||
అవరుహ్య జగామాశు వేలావనమనుత్తమమ్ ||
VERSE #101
రామో రమయతాం శ్రేష్ఠః ససుగ్రీవః సలక్ష్మణః |
అథ ధౌతోపలతలాం తోయౌఘైః సహసోత్థితైః ||
అథ ధౌతోపలతలాం తోయౌఘైః సహసోత్థితైః ||
VERSE #102
వేలామాసాద్య విపులాం రామో వచనమబ్రవీత్ |
ఏతే వయమనుప్రాప్తాః సుగ్రీవ వరుణాలయమ్ ||
ఏతే వయమనుప్రాప్తాః సుగ్రీవ వరుణాలయమ్ ||
VERSE #103
ఇహేదానీం విచింతా సా యా నః పూర్వం సముత్థితా |
అతః పరమతీరో'యం సాగరః సరితాం పతిః ||
అతః పరమతీరో'యం సాగరః సరితాం పతిః ||
VERSE #104
న చాయమనుపాయేన శక్యస్తరితుమర్ణవః |
తదిహైవ నివేశో'స్తు మంత్రః ప్రస్తూయతామితి ||
తదిహైవ నివేశో'స్తు మంత్రః ప్రస్తూయతామితి ||
VERSE #105
యథేదం వానరబలం పరం పారమవాప్నుయాత్ |
ఇతీవ స మహాబాహుః సీతాహరణకర్శితః ||
ఇతీవ స మహాబాహుః సీతాహరణకర్శితః ||
VERSE #106
రామః సాగరమాసాద్య వాసమాజ్ఞాపయత్తదా |
సర్వాః సేనా నివేశ్యంతాం వేలాయాం హరిపుంగవ ||
సర్వాః సేనా నివేశ్యంతాం వేలాయాం హరిపుంగవ ||
VERSE #107
సంప్రాప్తో మంత్రకాలో నః సాగరస్యాస్య లంఘనే |
స్వాం స్వాం సేనాం సముత్సృజ్య మా చ కశ్చిత్కుతో వ్రజేత్ ||
స్వాం స్వాం సేనాం సముత్సృజ్య మా చ కశ్చిత్కుతో వ్రజేత్ ||
VERSE #108
గచ్ఛంతు వానరాః శూరాః జ్ఞేయం ఛన్నం భయం చ నః | [బలం]
VERSE #109
రామస్య వచనం శ్రుత్వా సుగ్రీవః సహలక్ష్మణః ||
VERSE #110
సేనాం న్యవేశయత్తీరే సాగరస్య ద్రుమాయుతే |
విరరాజ సమీపస్థం సాగరస్య చ తద్బలమ్ ||
విరరాజ సమీపస్థం సాగరస్య చ తద్బలమ్ ||
VERSE #111
మధుపాండుజలః శ్రీమాన్ ద్వితీయ ఇవ సాగరః |
వేలావనముపాగమ్య తతస్తే హరిపుంగవాః ||
వేలావనముపాగమ్య తతస్తే హరిపుంగవాః ||
VERSE #112
వినివిష్టాః పరం పారం కాంక్షమాణా మహోదధేః |
తేషాం నివిశమానానాం సైన్యసన్నాహనిస్వనః ||
తేషాం నివిశమానానాం సైన్యసన్నాహనిస్వనః ||
VERSE #113
అంతర్ధాయ మహానాదమర్ణవస్య ప్రశుశ్రువే |
సా వానరాణాం ధ్వజినీ సుగ్రీవేణాభిపాలితా ||
సా వానరాణాం ధ్వజినీ సుగ్రీవేణాభిపాలితా ||
VERSE #114
త్రిధా నివిష్టా మహతీ రామస్యార్థపరా'భవత్ |
సా మహార్ణవమాసాద్య హృష్టా వానరవాహినీ ||
సా మహార్ణవమాసాద్య హృష్టా వానరవాహినీ ||
VERSE #115
వాయువేగసమాధూతం పశ్యమానా మహార్ణవమ్ |
దూరపారమసంబాధం రక్షోగణనిషేవితమ్ ||
దూరపారమసంబాధం రక్షోగణనిషేవితమ్ ||
VERSE #116
పశ్యంతో వరుణావాసం నిషేదుర్హరియూథపాః |
చండనక్రగ్రహం ఘోరం క్షపాదౌ దివసక్షయే ||
చండనక్రగ్రహం ఘోరం క్షపాదౌ దివసక్షయే ||
VERSE #117
హసంతమివ ఫేనౌఘైర్నృత్యంతమివ చోర్మిభిః |
చంద్రోదయసముద్ధూతం ప్రతిచంద్రసమాకులమ్ ||
చంద్రోదయసముద్ధూతం ప్రతిచంద్రసమాకులమ్ ||
VERSE #118
పినష్టీవ తరంగాగ్రైరర్ణవః ఫేనచందనమ్ |
తదాదాయ కరైరిందుర్లింపతీవ దిగంగనాః ||
తదాదాయ కరైరిందుర్లింపతీవ దిగంగనాః ||
VERSE #119
చండానిలమహాగ్రాహైః కీర్ణం తిమితిమింగిలైః |
దీప్తభోగైరివాకీర్ణం భుజంగైర్వరుణాలయమ్ ||
దీప్తభోగైరివాకీర్ణం భుజంగైర్వరుణాలయమ్ ||
VERSE #120
అవగాఢం మహాసత్త్వైర్నానాశైలసమాకులమ్ |
సుదుర్గం దుర్గమార్గం తమగాధమసురాలయమ్ ||
సుదుర్గం దుర్గమార్గం తమగాధమసురాలయమ్ ||
VERSE #121
మకరైర్నాగభోగైశ్చ విగాఢా వాతలోలితాః |
ఉత్పేతుశ్చ నిపేతుశ్చ ప్రవృద్ధా జలరాశయః ||
ఉత్పేతుశ్చ నిపేతుశ్చ ప్రవృద్ధా జలరాశయః ||
VERSE #122
అగ్నిచూర్ణమివావిద్ధం భాస్వరాంబు మహోరగమ్ |
సురారివిషయం ఘోరం పాతాలవిషమం సదా ||
సురారివిషయం ఘోరం పాతాలవిషమం సదా ||
VERSE #123
సాగరం చాంబరప్రఖ్యమంబరం సాగరోపమమ్ |
సాగరం చాంబరం చేతి నిర్విశేషమదృశ్యత ||
సాగరం చాంబరం చేతి నిర్విశేషమదృశ్యత ||
VERSE #124
సంపృక్తం నభసాప్యంభః సంపృక్తం చ నభోంభసా |
తాదృగ్రూపే స్మ దృశ్యేతే తారారత్నసమాకులే ||
తాదృగ్రూపే స్మ దృశ్యేతే తారారత్నసమాకులే ||
VERSE #125
సముత్పతితమేఘస్య వీచిమాలాకులస్య చ |
విశేషో న ద్వయోరాసీత్సాగరస్యాంబరస్య చ ||
విశేషో న ద్వయోరాసీత్సాగరస్యాంబరస్య చ ||
VERSE #126
అన్యోన్యమాహతాః సక్తాః సస్వనుర్భీమనిఃస్వనాః |
ఊర్మయః సింధురాజస్య మహాభేర్య ఇవాహవే ||
ఊర్మయః సింధురాజస్య మహాభేర్య ఇవాహవే ||
VERSE #127
రత్నౌఘజలసన్నాదం విషక్తమివ వాయునా |
ఉత్పతంతమివ క్రుద్ధం యాదోగణసమాకులమ్ ||
ఉత్పతంతమివ క్రుద్ధం యాదోగణసమాకులమ్ ||
VERSE #128
దదృశుస్తే మహోత్సాహా వాతాహతజలాశయమ్ |
అనిలోద్ధూతమాకాశే ప్రవల్గంతమివోర్మిభిః ||
అనిలోద్ధూతమాకాశే ప్రవల్గంతమివోర్మిభిః ||
VERSE #129
తతో విస్మయమాపన్నా దదృశుర్హరయస్తదా |
భ్రాంతోర్మిజలసన్నాదం ప్రలోలమివ సాగరమ్ ||
భ్రాంతోర్మిజలసన్నాదం ప్రలోలమివ సాగరమ్ ||
VERSE #130
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే చతుర్థః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యుద్ధకాండ పంచమః సర్గః (౫)>>
సంపూర్ణ
సంపూర్ణ
VERSE #131
శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Yuddha Kanda Sarga 4 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.