Yuddha Kanda Sarga 57
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
యుద్ధకాండ
|| ప్రహస్తయుద్ధమ్ ||
యుద్ధకాండ
|| ప్రహస్తయుద్ధమ్ ||
VERSE #2
అకంపనవధం శ్రుత్వా క్రుద్ధో వై రాక్షసేశ్వరః |
కించిద్దీనముఖశ్చాపి సచివాంస్తానుదైక్షతః ||
కించిద్దీనముఖశ్చాపి సచివాంస్తానుదైక్షతః ||
VERSE #3
స తు ధ్యాత్వా ముహూర్తం తు మంత్రిభిః సంవిచార్య చ |
తతస్తు రావణః పూర్వదివసే రాక్షసాధిపః ||
తతస్తు రావణః పూర్వదివసే రాక్షసాధిపః ||
VERSE #4
పురీం పరియయౌ లంకాం సర్వాన్గుల్మానవేక్షితుమ్ |
తాం రాక్షసగణైర్గుప్తాం గుల్మైర్బహుభిరావృతామ్ ||
తాం రాక్షసగణైర్గుప్తాం గుల్మైర్బహుభిరావృతామ్ ||
VERSE #5
దదర్శ నగరీం లంకాం పతాకాధ్వజమాలినీమ్ |
రుద్ధాం తు నగరీం దృష్ట్వా రావణో రాక్షసేశ్వరః ||
రుద్ధాం తు నగరీం దృష్ట్వా రావణో రాక్షసేశ్వరః ||
VERSE #6
ఉవాచామర్షతః కాలే ప్రహస్తం యుద్ధకోవిదమ్ |
పురస్యోపనివిష్టస్య సహసా పీడితస్య వా ||
పురస్యోపనివిష్టస్య సహసా పీడితస్య వా ||
VERSE #7
నాన్యం యుద్ధాత్ప్రపశ్యామి మోక్షం యుద్ధవిశారద |
అహం వా కుంభకర్ణో వా త్వం వా సేనాపతిర్మమ ||
అహం వా కుంభకర్ణో వా త్వం వా సేనాపతిర్మమ ||
VERSE #8
ఇంద్రజిద్వా నికుంభో వా వహేయుర్భారమీదృశమ్ |
స త్వం బలమతః శీఘ్రమాదాయ పరిగృహ్య చ ||
స త్వం బలమతః శీఘ్రమాదాయ పరిగృహ్య చ ||
VERSE #9
విజయాయాభినిర్యాహి యత్ర సర్వే వనౌకసః |
నిర్యాణాదేవ తే నూనం చపలా హరివాహినీ ||
నిర్యాణాదేవ తే నూనం చపలా హరివాహినీ ||
VERSE #10
నర్దతాం రాక్షసేంద్రాణాం శ్రుత్వా నాదం ద్రవిష్యతి |
చపలా హ్యవినీతాశ్చ చలచిత్తాశ్చ వానరాః ||
చపలా హ్యవినీతాశ్చ చలచిత్తాశ్చ వానరాః ||
VERSE #11
న సహిష్యంతి తే నాదం సింహనాదమివ ద్విపాః |
విద్రుతే చ బలే తస్మిన్రామః సౌమిత్రిణా సహ ||
విద్రుతే చ బలే తస్మిన్రామః సౌమిత్రిణా సహ ||
VERSE #12
అవశస్తే నిరాలంబః ప్రహస్త వశమేష్యతి |
ఆపత్సంశయితా శ్రేయో న తు నిఃసంశయీకృతా ||
ఆపత్సంశయితా శ్రేయో న తు నిఃసంశయీకృతా ||
VERSE #13
ప్రతిలోమానులోమం వా యద్వా నో మన్యసే హితమ్ |
రావణేనైవముక్తస్తు ప్రహస్తో వాహినీపతిః ||
రావణేనైవముక్తస్తు ప్రహస్తో వాహినీపతిః ||
VERSE #14
రాక్షసేంద్రమువాచేదమసురేంద్రమివోశనా |
రాజన్మంత్రితపూర్వం నః కుశలైః సహ మంత్రిభిః ||
రాజన్మంత్రితపూర్వం నః కుశలైః సహ మంత్రిభిః ||
VERSE #15
వివాదశ్చాపి నో వృత్తః సమవేక్ష్య పరస్పరమ్ |
ప్రదానేన తు సీతాయాః శ్రేయో వ్యవసితం మయా ||
ప్రదానేన తు సీతాయాః శ్రేయో వ్యవసితం మయా ||
VERSE #16
అప్రదానే పునర్యుద్ధం దృష్టమేతత్తథైవ నః |
సో'హం దానైశ్చ మానైశ్చ సతతం పూజితస్త్వయా ||
సో'హం దానైశ్చ మానైశ్చ సతతం పూజితస్త్వయా ||
VERSE #17
సాంత్వైశ్చ వివిధైః కాలే కిం న కుర్యాం ప్రియం తవ |
న హి మే జీవితం రక్ష్యం పుత్రదారధనాని వా ||
న హి మే జీవితం రక్ష్యం పుత్రదారధనాని వా ||
VERSE #18
త్వం పశ్య మాం జుహూషంతం త్వదర్థం జీవితం యుధి |
ఏవముక్త్వా తు భర్తారం రావణం వాహినీపతిః ||
ఏవముక్త్వా తు భర్తారం రావణం వాహినీపతిః ||
VERSE #19
ఉవాచేదం బలాధ్యక్షాన్ప్రహస్తః పురతః స్థితాన్ |
సమానయత మే శీఘ్రం రాక్షసానాం మహద్బలమ్ ||
సమానయత మే శీఘ్రం రాక్షసానాం మహద్బలమ్ ||
VERSE #20
మద్బాణాశనివేగేన హతానాం చ రణాజిరే |
అద్య తృప్యంతు మాంసాదాః పక్షిణః కాననౌకసామ్ ||
అద్య తృప్యంతు మాంసాదాః పక్షిణః కాననౌకసామ్ ||
VERSE #21
ఇత్యుక్తాస్తే ప్రహస్తేన బలాధ్యక్షాః కృతత్వరాః |
బలముద్యోజయామాసుస్తస్మిన్రాక్షసమందిరే ||
బలముద్యోజయామాసుస్తస్మిన్రాక్షసమందిరే ||
VERSE #22
సా బభూవ ముహూర్తేన తిగ్మనానావిధాయుధైః |
లంకా రాక్షసవీరైస్తైర్గజైరివ సమాకులా ||
లంకా రాక్షసవీరైస్తైర్గజైరివ సమాకులా ||
VERSE #23
హుతాశనం తర్పయతాం బ్రాహ్మణాంశ్చ నమస్యతామ్ |
ఆజ్యగంధప్రతివహః సురభిర్మారుతో వవౌ ||
ఆజ్యగంధప్రతివహః సురభిర్మారుతో వవౌ ||
VERSE #24
స్రజశ్చ వివిధాకారా జగృహుస్త్వభిమంత్రితాః |
సంగ్రామసజ్జాః సంహృష్టా ధారయన్రాక్షసాస్తదా ||
సంగ్రామసజ్జాః సంహృష్టా ధారయన్రాక్షసాస్తదా ||
VERSE #25
సధనుష్కాః కవచినో వేగాదాప్లుత్య రాక్షసాః |
రావణం ప్రేక్ష్య రాజానం ప్రహస్తం పర్యవారయన్ ||
రావణం ప్రేక్ష్య రాజానం ప్రహస్తం పర్యవారయన్ ||
VERSE #26
అథామంత్ర్య చ రాజానం భేరీమాహత్య భైరవామ్ |
ఆరురోహ రథం దివ్యం ప్రహస్తః సజ్జకల్పితమ్ ||
ఆరురోహ రథం దివ్యం ప్రహస్తః సజ్జకల్పితమ్ ||
VERSE #27
హయైర్మహాజవైర్యుక్తం సమ్యక్సూతసుసంయతమ్ |
మహాజలదనిర్ఘోషం సాక్షాచ్చంద్రార్కభాస్వరమ్ ||
మహాజలదనిర్ఘోషం సాక్షాచ్చంద్రార్కభాస్వరమ్ ||
VERSE #28
ఉరగధ్వజదుర్ధర్షం సువరూథం స్వవస్కరమ్ |
సువర్ణజాలసంయుక్తం ప్రహసంతమివ శ్రియా ||
సువర్ణజాలసంయుక్తం ప్రహసంతమివ శ్రియా ||
VERSE #29
తతస్తం రథమాస్థాయ రావణార్పితశాసనః |
లంకాయా నిర్యయౌ తూర్ణం బలేన మహతా''వృతః ||
లంకాయా నిర్యయౌ తూర్ణం బలేన మహతా''వృతః ||
VERSE #30
తతో దుందుభినిర్ఘోషః పర్జన్యనినదోపమః |
వాదిత్రాణాం చ నినదః పూరయన్నివ సాగరమ్ ||
వాదిత్రాణాం చ నినదః పూరయన్నివ సాగరమ్ ||
VERSE #31
శుశ్రువే శంఖశబ్దశ్చ ప్రయాతే వాహినీపతౌ |
నినదంతః స్వరాన్ఘోరాన్రాక్షసా జగ్మురగ్రతః ||
నినదంతః స్వరాన్ఘోరాన్రాక్షసా జగ్మురగ్రతః ||
VERSE #32
భీమరూపా మహాకాయాః ప్రహస్తస్య పురఃసరాః |
నరాంతకః కుంభహనుర్మహానాదః సమున్నతః ||
నరాంతకః కుంభహనుర్మహానాదః సమున్నతః ||
VERSE #33
ప్రహస్తసచివా హ్యేతే నిర్యయుః పరివార్య తమ్ |
వ్యూఢేనైవ సుఘోరేణ పూర్వద్వారాత్స నిర్యయౌ ||
వ్యూఢేనైవ సుఘోరేణ పూర్వద్వారాత్స నిర్యయౌ ||
VERSE #34
గజయూథనికాశేన బలేన మహతా వృతః |
సాగరప్రతిమౌఘేన వృతస్తేన బలేన సః ||
సాగరప్రతిమౌఘేన వృతస్తేన బలేన సః ||
VERSE #35
ప్రహస్తో నిర్యయౌ తూర్ణం కాలాంతకయమోపమః |
తస్య నిర్యాణఘోషేణ రాక్షసానాం చ నర్దతామ్ ||
తస్య నిర్యాణఘోషేణ రాక్షసానాం చ నర్దతామ్ ||
VERSE #36
లంకాయాం సర్వభూతాని వినేదుర్వికృతైః స్వరైః |
వ్యభ్రమాకాశమావిశ్య మాంసశోణితభోజనాః ||
వ్యభ్రమాకాశమావిశ్య మాంసశోణితభోజనాః ||
VERSE #37
మండలాన్యపసవ్యాని ఖగాశ్చక్రూ రథం ప్రతి |
వమంత్యః పావకజ్వాలాః శివా ఘోరం వవాశిరే ||
వమంత్యః పావకజ్వాలాః శివా ఘోరం వవాశిరే ||
VERSE #38
అంతరిక్షాత్పపాతోల్కా వాయుశ్చ పరుషో వవౌ |
అన్యోన్యమభిసంరబ్ధా గ్రహాశ్చ న చకాశిరే ||
అన్యోన్యమభిసంరబ్ధా గ్రహాశ్చ న చకాశిరే ||
VERSE #39
మేఘాశ్చ ఖరనిర్ఘోషా రథస్యోపరి రక్షసః |
వవృషూ రుధిరం చాస్య సిషిచుశ్చ పురఃసరాన్ ||
వవృషూ రుధిరం చాస్య సిషిచుశ్చ పురఃసరాన్ ||
VERSE #40
కేతుమూర్ధని గృధ్రో'స్య నిలీనో దక్షిణాముఖః |
తుదన్నుభయతః పార్శ్వం సమగ్రామహరత్ప్రభామ్ ||
తుదన్నుభయతః పార్శ్వం సమగ్రామహరత్ప్రభామ్ ||
VERSE #41
సారథేర్బహుశశ్చాస్య సంగ్రామమవగాహతః |
ప్రతోదో న్యపతద్ధస్తాత్సూతస్య హయసాదినః ||
ప్రతోదో న్యపతద్ధస్తాత్సూతస్య హయసాదినః ||
VERSE #42
నిర్యాణశ్రీశ్చ యాస్యాసీద్భాస్వరా వసుదుర్లభా |
సా ననాశ ముహూర్తేన సమే చ స్ఖలితా హయాః ||
సా ననాశ ముహూర్తేన సమే చ స్ఖలితా హయాః ||
VERSE #43
ప్రహస్తం త్వభినిర్యాంతం ప్రఖ్యాతబలపౌరుషమ్ |
యుధి నానాప్రహరణా కపిసేనా'భ్యవర్తత ||
యుధి నానాప్రహరణా కపిసేనా'భ్యవర్తత ||
అథ ఘోషః సుతుములో హరీణాం సమజాయత |
VERSE #44
వృక్షానారుజతాం చైవ గుర్వీరాగృహ్ణతాం శిలాః ||
VERSE #45
నదతాం రాక్షసానాం చ వానరాణాం చ గర్జతామ్ |
ఉభే ప్రముదితే సైన్యే రక్షోగణవనౌకసామ్ ||
ఉభే ప్రముదితే సైన్యే రక్షోగణవనౌకసామ్ ||
VERSE #46
వేగితానాం సమర్థానామన్యోన్యవధకాంక్షిణామ్ |
పరస్పరం చాహ్వయతాం నినాదః శ్రూయతే మహాన్ ||
పరస్పరం చాహ్వయతాం నినాదః శ్రూయతే మహాన్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తతః ప్రహస్తః కపిరాజవాహినీం
VERSE #47
అభిప్రతస్థే విజయాయ దుర్మతిః |
వివృద్ధవేగాం చ వివేశ తాం చమూం
యథా ముమూర్షుః శలభో విభావసుమ్ ||
వివృద్ధవేగాం చ వివేశ తాం చమూం
యథా ముమూర్షుః శలభో విభావసుమ్ ||
VERSE #48
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే సప్తపంచాశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యుద్ధకాండ అష్టపంచాశః సర్గః (౫౮)
సంపూర్ణ
సంపూర్ణ
VERSE #49
శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Yuddha Kanda Sarga 57 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.