📖 Valmiki Ramayanam

Yuddha Kanda Sarga 58

Language: Sanskrit / Vedic

Script: Devanagari / Telugu

← Previous Yuddha Kanda Sarga 57 📚 Table of Contents Next → Yuddha Kanda Sarga 59

VERSE #1

వాల్మీకి రామాయణం
యుద్ధకాండ
|| ప్రహస్తవధః ||

VERSE #2

తతః ప్రహస్తం నిర్యాంతం దృష్ట్వా భీమపరాక్రమమ్ |
ఉవాచ సస్మితం రామో విభీషణమరిందమః ||

VERSE #3

క ఏష సుమహాకాయో బలేన మహతా వృతః |
[* ఆగచ్ఛతి మహావేగః కింరూపబలపౌరుషః | *]

VERSE #4

ఆచక్ష్వ మే మహాబాహో వీర్యవంతం నిశాచరమ్ ||

VERSE #5

రాఘవస్య వచః శ్రుత్వా ప్రత్యువాచ విభీషణః |
ఏష సేనాపతిస్తస్య ప్రహస్తో నామ రాక్షసః ||

VERSE #6

లంకాయాం రాక్షసేంద్రస్య త్రిభాగబలసంవృతః |
వీర్యవానస్త్రవిచ్ఛూరః ప్రఖ్యాతశ్చ పరాక్రమే ||

VERSE #7

తతః ప్రహస్తం నిర్యాంతం భీమం భీమపరాక్రమమ్ |
గర్జంతం సుమహాకాయం రాక్షసైరభిసంవృతమ్ ||

VERSE #8

దదర్శ మహతీ సేనా వానరాణాం బలీయసామ్ |
అతిసంజాతరోషాణాం ప్రహస్తమభిగర్జతామ్ ||

VERSE #9

ఖడ్గశక్త్యృష్టిబాణాశ్చ శూలాని ముసలాని చ |
గదాశ్చ పరిఘాః ప్రాసా వివిధాశ్చ పరశ్వధాః ||

VERSE #10

ధనూంషి చ విచిత్రాణి రాక్షసానాం జయైషిణామ్ |
ప్రగృహీతాన్యశోభంత వానరానభిధావతామ్ ||

VERSE #11

జగృహుః పాదపాంశ్చాపి పుష్పితాన్వానరర్షభాః |
శిలాశ్చ విపులా దీర్ఘా యోద్ధుకామాః ప్లవంగమాః ||

VERSE #12

తేషామన్యోన్యమాసాద్య సంగ్రామః సుమహానభూత్ |
బహూనామశ్మవృష్టిం చ శరవృష్టిం చ వర్షతామ్ ||

VERSE #13

బహవో రాక్షసా యుద్ధే బహూన్వానరయూథపాన్ |
వానరా రాక్షసాంశ్చాపి నిజఘ్నుర్బహవో బహూన్ ||

VERSE #14

శూలైః ప్రమథితాః కేచిత్కేచిచ్చ పరమాయుధైః |
పరిఘైరాహతాః కేచిత్కేచిచ్ఛిన్నాః పరశ్వధైః ||

VERSE #15

నిరుచ్ఛ్వాసాః కృతాః కేచిత్పతితా ధరణీతలే |
విభిన్నహృదయాః కేచిదిషుసంధానసందితాః ||

VERSE #16

కేచిద్ద్విధా కృతాః ఖడ్గైః స్ఫురంతః పతితా భువి |
వానరా రాక్షసైః శూలైః పార్శ్వతశ్చ విదారితాః ||

VERSE #17

వానరైశ్చాపి సంక్రుద్ధై రాక్షసౌఘాః సమంతతః |
పాదపైర్గిరిశృంగైశ్చ సంపిష్టా వసుధాతలే ||

VERSE #18

వజ్రస్పర్శతలైర్హస్తైర్ముష్టిభిశ్చ హతా భృశమ్ |
వేముః శోణితమాస్యేభ్యో విశీర్ణదశనేక్షణాః ||

VERSE #19

ఆర్తస్వనం చ స్వనతాం సింహనాదం చ నర్దతామ్ |
బభూవ తుములః శబ్దో హరీణాం రక్షసాం యుధి ||

VERSE #20

వానరా రాక్షసాః క్రుద్ధా వీరమార్గమనువ్రతాః |
వివృత్తనయనాః క్రూరాశ్చక్రుః కర్మాణ్యభీతవత్ ||

VERSE #21

నరాంతకః కుంభహనుర్మహానాదః సమున్నతః |
ఏతే ప్రహస్తసచివాః సర్వే జఘ్నుర్వనౌకసః ||

VERSE #22

తేషామాపతతాం శీఘ్రం నిఘ్నతాం చాపి వానరాన్ |
ద్వివిదో గిరిశృంగేణ జఘానైకం నరాంతకమ్ ||

VERSE #23

దుర్ముఖః పునరుత్థాయ కపిః స విపులద్రుమమ్ |
రాక్షసం క్షిప్రహస్తస్తు సమున్నతమపోథయత్ ||

VERSE #24

జాంబవాంస్తు సుసంక్రుద్ధః ప్రగృహ్య మహతీం శిలామ్ |
పాతయామాస తేజస్వీ మహానాదస్య వక్షసి ||

VERSE #25

అథ కుంభహనుస్తత్ర తారేణాసాద్య వీర్యవాన్ |
వృక్షేణాభిహతో మూర్ధ్ని ప్రాణాన్సంత్యాజయద్రణే ||

VERSE #26

అమృష్యమాణస్తత్కర్మ ప్రహస్తో రథమాస్థితః |
చకార కదనం ఘోరం ధనుష్పాణిర్వనౌకసామ్ ||

VERSE #27

ఆవర్త ఇవ సంజజ్ఞే ఉభయోః సేనయోస్తదా |
క్షుభితస్యాప్రమేయస్య సాగరస్యేవ నిఃస్వనః ||

VERSE #28

మహతా హి శరౌఘేణ ప్రహస్తో యుద్ధకోవిదః |
అర్దయామాస సంక్రుద్ధో వానరాన్పరమాహవే ||

VERSE #29

వానరాణాం శరీరైశ్చ రాక్షసానాం చ మేదినీ |
బభూవ నిచితా ఘోరా పతితైరివ పర్వతైః ||

VERSE #30

సా మహీ రుధిరౌఘేణ ప్రచ్ఛన్నా సంప్రకాశతే |
సంఛన్నా మాధవే మాసి పలాశైరివ పుష్పితైః ||

VERSE #31

హతవీరౌఘవప్రాం తు భగ్నాయుధమహాద్రుమామ్ |
శోణితౌఘమహాతోయాం యమసాగరగామినీమ్ ||

VERSE #32

యకృత్ప్లీహమహాపంకాం వినికీర్ణాంత్రశైవలామ్ |
భిన్నకాయశిరోమీనామంగావయవశాద్వలామ్ ||

VERSE #33

గృధ్రహంసగణాకీర్ణాం కంకసారససేవితామ్ |
మేదఃఫేనసమాకీర్ణామార్తస్తనితనిఃస్వనామ్ ||

VERSE #34

తాం కాపురుషదుస్తారాం యుద్ధభూమిమయీం నదీమ్ |
నదీమివ ఘనాపాయే హంససారససేవితామ్ ||

VERSE #35

రాక్షసాః కపిముఖ్యాశ్చ తేరుస్తాం దుస్తరాం నదీమ్ |
యథా పద్మరజోధ్వస్తాం నలినీం గజయూథపాః ||

VERSE #36

తతః సృజంతం బాణౌఘాన్ప్రహస్తం స్యందనే స్థితమ్ |
దదర్శ తరసా నీలో వినిఘ్నంతం ప్లవంగమాన్ ||

VERSE #37

ఉద్ధూత ఇవ వాయుః ఖే మహదభ్రబలం బలాత్ |
సమీక్ష్యాభిద్రుతం యుద్ధే ప్రహస్తో వాహినీపతిః ||

VERSE #38

రథేనాదిత్యవర్ణేన నీలమేవాభిదుద్రువే |
స ధనుర్ధన్వినాం శ్రేష్ఠో వికృష్య పరమాహవే ||

VERSE #39

నీలాయ వ్యసృజద్బాణాన్ప్రహస్తో వాహినీపతిః |
తే ప్రాప్య విశిఖా నీలం వినిర్భిద్య సమాహితాః ||

VERSE #40

మహీం జగ్ముర్మహావేగా రుషితా ఇవ పన్నగాః |
నీలః శరైరభిహతో నిశితైర్జ్వలనోపమైః ||

VERSE #41

స తం పరమదుర్ధర్షమాపతంతం మహాకపిః |
ప్రహస్తం తాడయామాస వృక్షముత్పాట్య వీర్యవాన్ ||

VERSE #42

స తేనాభిహతః క్రుద్ధో నదన్రాక్షసపుంగవః |
వవర్ష శరవర్షాణి ప్లవంగానాం చమూపతౌ ||

VERSE #43

తస్య బాణగణాన్ఘోరాన్రాక్షసస్య మహాబలః |
అపారయన్వారయితుం ప్రత్యగృహ్ణాన్నిమీలితః ||

VERSE #44

యథైవ గోవృషో వర్షం శారదం శీఘ్రమాగతమ్ |
ఏవమేవ ప్రహస్తస్య శరవర్షం దురాసదమ్ ||

VERSE #45

నిమీలితాక్షః సహసా నీలః సేహే సుదారుణమ్ |
రోషితః శరవర్షేణ సాలేన మహతా మహాన్ ||

VERSE #46

ప్రజఘాన హయాన్నీలః ప్రహస్తస్య మనోజవాన్ |
తతః స చాపముద్గృహ్య ప్రహస్తస్య మహాబలః ||

VERSE #47

బభంజ తరసా నీలో ననాద చ పునః పునః |
విధనుస్తు కృతస్తేన ప్రహస్తో వాహినీపతిః ||

VERSE #48

ప్రగృహ్య ముసలం ఘోరం స్యందనాదవపుప్లువే |
తావుభౌ వాహినీముఖ్యౌ జాతవైరౌ తరస్వినౌ ||

VERSE #49

స్థితౌ క్షతజదిగ్ధాంగౌ ప్రభిన్నావివ కుంజరౌ |
ఉల్లిఖంతౌ సుతీక్ష్ణాభిర్దంష్ట్రాభిరితరేతరమ్ ||

VERSE #50

సింహశార్దూలసదృశౌ సింహశార్దూలచేష్టితౌ |
విక్రాంతవిజయౌ వీరౌ సమరేష్వనివర్తినౌ ||

VERSE #51

కాంక్షమాణౌ యశః ప్రాప్తుం వృత్రవాసవయోః సమౌ |
ఆజఘాన తదా నీలం లలాటే ముసలేన సః ||

VERSE #52

ప్రహస్తః పరమాయత్తస్తస్య సుస్రావ శోణితమ్ |
తతః శోణితదిగ్ధాంగః ప్రగృహ్య సుమహాతరుమ్ ||

VERSE #53

ప్రహస్తస్యోరసి క్రుద్ధో విససర్జ మహాకపిః |
తమచింత్యప్రహారం స ప్రగృహ్య ముసలం మహత్ ||

VERSE #54

అభిదుద్రావ బలినం బలాన్నీలం ప్లవంగమమ్ |
తముగ్రవేగం సంరబ్ధమాపతంతం మహాకపిః ||

VERSE #55

తతః సంప్రేక్ష్య జగ్రాహ మహావేగో మహాశిలామ్ |
తస్య యుద్ధాభికామస్య మృధే ముసలయోధినః ||

VERSE #56

ప్రహస్తస్య శిలాం నీలో మూర్ధ్ని తూర్ణమపాతయత్ |
సా తేన కపిముఖ్యేన విముక్తా మహతీ శిలా ||

VERSE #57

బిభేద బహుధా ఘోరా ప్రహస్తస్య శిరస్తదా |
స గతాసుర్గతశ్రీకో గతసత్త్వో గతేంద్రియః ||

VERSE #58

పపాత సహసా భూమౌ ఛిన్నమూల ఇవ ద్రుమః |
ప్రభిన్నశిరసస్తస్య బహు సుస్రావ శోణితమ్ ||

VERSE #59

శరీరాదపి సుస్రావ గిరేః ప్రస్రవణం యథా |
హతే ప్రహస్తే నీలేన తదకంప్యం మహద్బలమ్ ||

VERSE #60

రాక్షసామప్రహృష్టానాం లంకామభిజగామ హ |
న శేకుః సమరే స్థాతుం నిహతే వాహినీపతౌ ||

VERSE #61

సేతుబంధం సమాసాద్య వికీర్ణం సలిలం యథా |
హతే తస్మింశ్చమూముఖ్యే రాక్షసాస్తే నిరుద్యమాః ||

VERSE #62

రక్షఃపతిగృహం గత్వా ధ్యానమూకత్వమాస్థితాః |
ప్రాప్తాః శోకార్ణవం తీవ్రం నిఃసంజ్ఞా ఇవ తే'భవన్ ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

తతస్తు నీలో విజయీ మహాబలః

VERSE #63

ప్రశస్యమానః స్వకృతేన కర్మణా |
సమేత్య రామేణ సలక్ష్మణేన చ
ప్రహృష్టరూపస్తు బభూవ యూథపః ||

VERSE #64

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే అష్టపంచాశః సర్గః ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

యుద్ధకాండ ఏకోనషష్టితమః సర్గః (౫౯)
సంపూర్ణ

VERSE #65

శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ

🪷

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

🕊️

ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ

నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.

🌅

శుభ ముహూర్తం

బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.

📿

జప సంఖ్యా నియమం

నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

Yuddha Kanda Sarga 58 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.

🪷

చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace): Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.

🛡️

దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being): Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.

✨

భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment): Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.

📜 సంప్రదాయ ప్రశస్తి (Scholarly Context):

Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.

← Previous Yuddha Kanda Sarga 57 Next → Yuddha Kanda Sarga 59

Sacred Work	Valmiki Ramayanam
Language	Sanskrit / Telugu

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

మరిన్ని ప్రముఖ స్తోత్రాలు & మంత్రాలు (Explore Popular Sacred Chants)

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

🕉️ Related Sacred Texts & Chants

Sri Ganapathi Geeta

Ratri Suktam

Sri Maha Sastha Anugraha Kavacham

Sri Surya Chandrakala Stotram