📖 Valmiki Ramayanam

Yuddha Kanda Sarga 93

Language: Sanskrit / Vedic

Script: Devanagari / Telugu

← Previous Yuddha Kanda Sarga 92 📚 Table of Contents Next → Yuddha Kanda Sarga 94

VERSE #1

వాల్మీకి రామాయణం
యుద్ధకాండ
|| సీతాహననోద్యమనివృత్తిః ||

VERSE #2

తతః పౌలస్త్యసచివాః శ్రుత్వా చేంద్రజితం హతమ్ |
ఆచచక్షురభిజ్ఞాయ దశగ్రీవాయ సవ్యథాః ||

VERSE #3

యుద్ధే హతో మహారాజ లక్ష్మణేన తవాత్మజః |
విభీషణసహాయేన మిషతాం నో మహాద్యుతిః ||

VERSE #4

శూరః శూరేణ సంగమ్య సంయుగేష్వపరజితః |
లక్ష్మణేన హతః శూరః పుత్రస్తు విబుధేంద్రజిత్ ||

VERSE #5

గతః స పరమాన్లోకాన్ శరైః సంతాప్య లక్ష్మణమ్ |
స తం ప్రతిభయం శ్రుత్వా వధం పుత్రస్య దారుణమ్ ||

VERSE #6

ఘోరమింద్రజితః సంఖ్యే కశ్మలం చావిశన్మహత్ |
ఉపలభ్య చిరాత్సంజ్ఞాం రాజా రాక్షసపుంగవః ||

VERSE #7

పుత్రశోకార్దితో దీనో విలలాపాకులేంద్రియః |
హా రాక్షసచమూముఖ్య మమ వత్స మహారథ ||

VERSE #8

జిత్వేంద్రం కథమద్య త్వం లక్ష్మణస్య వశం గతః |
నను త్వమిషుభిః క్రుద్ధో భింద్యాః కాలాంతకావపి ||

VERSE #9

మందరస్యాపి శృంగాణి కిం పునర్లక్ష్మణం యుధి |
అద్య వైవస్వతో రాజా భూయో బహుమతో మమ ||

VERSE #10

యేనాద్య త్వం మహాబాహో సంయుక్తః కాలధర్మణా |
ఏష పంథాః సుయోధానాం సర్వామరగణేష్వపి ||

VERSE #11

యః కృతే హన్యతే భర్తుః స పుమాన్ స్వర్గమృచ్ఛతి |
అద్య దేవగణాః సర్వే లోకపాలాస్తథర్షయః ||

VERSE #12

హతమింద్రజితం శ్రుత్వా సుఖం స్వప్స్యంతి నిర్భయాః |
అద్య లోకాస్త్రయః కృత్స్నా పృథివీ చ సకాననా ||

VERSE #13

ఏకేనేంద్రజితా హీనా శూన్యేవ ప్రతిభాతి మే |
అద్య నైరృతకన్యానాం శ్రోష్యామ్యంతఃపురే రవమ్ ||

VERSE #14

కరేణుసంఘస్య యథా నినాదం గిరిగహ్వరే |
యౌవరాజ్యం చ లంకాం చ రక్షాంసి చ పరంతప ||

VERSE #15

మాతరం మాం చ భార్యాం చ క్వ గతో'సి విహాయ నః |
మమ నామ త్వయా వీర గతస్య యమసాదనమ్ ||

VERSE #16

ప్రేతకార్యాణి కార్యాణి విపరీతే హి వర్తసే |
స త్వం జీవతి సుగ్రీవే లక్ష్మణే చ సరాఘవే ||

VERSE #17

మమ శల్యమనుద్ధృత్య క్వ గతో'సి విహాయ నః |
ఏవమాదివిలాపార్తం రావణం రాక్షసాధిపమ్ ||

VERSE #18

ఆవివేశ మహాన్కోపః పుత్రవ్యసనసంభవః |
ప్రకృత్యా కోపనం హ్యేనం పుత్రస్య పునరాధయః ||

VERSE #19

దీప్తం సందీపయామాసుర్ఘర్మే'ర్కమివ రశ్మయః |
లలాటే భ్రుకుటీభిశ్చ సంగతాభిర్వ్యారోచత ||

VERSE #20

యుగాంతే సహ నక్రైస్తు మహోర్మిభిరివోదధిః |
కోపాద్విజృంభమాణస్య వక్త్రాద్వ్యక్తమభిజ్వలన్ ||

VERSE #21

ఉత్పపాత స భూయో'గ్నిర్వృత్రస్య వదనాదివ |
స పుత్రవధసంతప్తః శూరః క్రోధవశం గతః ||

VERSE #22

సమీక్ష్య రావణో బుద్ధ్యా వైదేహ్యా రోచయద్వధమ్ |
తస్య ప్రకృత్యా రక్తే చ రక్తే క్రోధాగ్నినా'పి చ ||

VERSE #23

రావణస్య మహాఘోరే దీప్తే నేత్రే బభూవతుః |
ఘోరం ప్రకృత్యా రూపం తత్తస్య క్రోధాగ్నిమూర్ఛితమ్ ||

VERSE #24

బభూవ రూపం క్రుద్ధస్య రుద్రస్యేవ దురాసదమ్ |
తస్య క్రుద్ధస్య నేత్రాభ్యాం ప్రాపతన్నస్రబిందవః ||

VERSE #25

దీప్తాభ్యామివ దీపాభ్యాం సార్చిషః స్నేహబిందవః |
దంతాన్విదశతస్తస్య శ్రూయతే దశనస్వనః ||

VERSE #26

యంత్రస్యావేష్ట్యమానస్య మహతో దానవైరివ |
కాలాగ్నిరివ సంక్రుద్ధో యాం యాం దిశమవైక్షత ||

VERSE #27

తస్యాం తస్యాం భయత్రస్తా రాక్షసాః సంవిలిల్యిరే |
తమంతకమివ క్రుద్ధం చరాచరచిఖాదిషుమ్ ||

VERSE #28

వీక్షమాణం దిశః సర్వా రాక్షసా నోపచక్రముః |
తతః పరమసంక్రుద్ధో రావణో రాక్షసాధిపః ||

VERSE #29

అబ్రవీద్రక్షసాం మధ్యే సంస్తంభయిషురాహవే |
మయా వర్షసహస్రాణి చరిత్వా దుశ్చరం తపః ||

VERSE #30

తేషు తేష్వవకాశేషు స్వయంభూః పరితోషితః |
తస్యైవ తపసో వ్యుష్ట్యా ప్రసాదాచ్చ స్వయంభువః ||

VERSE #31

నాసురేభ్యో న దేవేభ్యో భయం మమ కదాచన |
కవచం బ్రహ్మదత్తం మే యదాదిత్యసమప్రభమ్ ||

VERSE #32

దేవాసురవిమర్దేషు న భిన్నం వజ్రశక్తిభిః |
తేన మామద్య సంయుక్తం రథస్థమిహ సంయుగే ||

VERSE #33

ప్రతీయాత్కో'ద్య మామాజౌ సాక్షాదపి పురందరః |
యత్తదా'భిప్రసన్నేన సశరం కార్ముకం మహత్ ||

VERSE #34

దేవాసురవిమర్దేషు మమ దత్తం స్వయంభువా |
అద్య తూర్యశతైర్భీమం ధనురుత్థాప్యతాం మమ ||

VERSE #35

రామలక్ష్మణయోరేవ వధాయ పరమాహవే |
స పుత్రవధసంతప్తః శూరః క్రోధవశం గతః ||

VERSE #36

సమీక్ష్య రావణో బుద్ధ్యా సీతాం హంతుం వ్యవస్యత |
ప్రత్యవేక్ష్య తు తామ్రాక్షః సుఘోరో ఘోరదర్శనః ||

VERSE #37

దీనో దీనస్వరాన్సర్వాంస్తానువాచ నిశాచరాన్ |
మాయయా మమ వత్సేన వంచనార్థం వనౌకసామ్ ||

VERSE #38

కించిదేవ హతం తత్ర సీతేయమితి దర్శితమ్ |
తదిదం తథ్యమేవాహం కరిష్యే ప్రియమాత్మనః ||

VERSE #39

వైదేహీం నాశయిష్యామి క్షత్రబంధుమనువ్రతామ్ |
ఇత్యేవముక్త్వా సచివాన్ఖడ్గమాశు పరామృశత్ ||

VERSE #40

ఉద్ధృత్య గుణసంపన్నం విమలాంబరవర్చసమ్ |
నిష్పపాత స వేగేన సభార్యః సచివైర్వృతః ||

VERSE #41

రావణః పుత్రశోకేన భృశమాకులచేతనః |
సంక్రుద్ధః ఖడ్గమాదాయ సహసా యత్ర మైథిలీ ||

VERSE #42

వ్రజంతం రాక్షసం ప్రేక్ష్య సింహనాదం ప్రచుక్రుశుః |
ఊచుశ్చాన్యోన్యమాశ్లిష్య సంక్రుద్ధం ప్రేక్ష్య రాక్షసాః ||

VERSE #43

అద్యైనం తావుభౌ దృష్ట్వా భ్రాతరౌ ప్రవ్యథిష్యతః |
లోకపాలా హి చత్వారః క్రుద్ధేనానేన నిర్జితాః ||

VERSE #44

బహవః శత్రవశ్చాపి సంయుగేషు నిపాతితాః |
త్రిషు లోకేషు రత్నాని భుంక్తే చాహృత్య రావణః ||

VERSE #45

విక్రమే చ బలే చైవ నాస్త్యస్య సదృశో భువి |
తేషాం సంజల్పమానానామశోకవనికాం గతామ్ ||

VERSE #46

అభిదుద్రావ వైదేహీం రావణః క్రోధమూర్ఛితః |
వార్యమాణః సుసంక్రుద్ధః సుహృద్భిర్హితబుద్ధిభిః ||

VERSE #47

అభ్యధావత సంక్రుద్ధః ఖే గ్రహో రోహిణీమివ |
మైథిలీ రక్ష్యమాణా తు రాక్షసీభిరనిందితా ||

VERSE #48

దదర్శ రాక్షసం క్రుద్ధం నిస్త్రింశవరధారిణమ్ |
తం నిశామ్య సనిస్త్రింశం వ్యథితా జనకాత్మజా ||

VERSE #49

నివార్యమాణం బహుశః సుహృద్భిరనువర్తినమ్ |
సీతా దుఃఖసమావిష్టా విలపంతీదమబ్రవీత్ ||

VERSE #50

యథా'యం మామభిక్రుద్ధః సమభిద్రవతి స్వయమ్ |
వధిష్యతి సనాథాం మామనాథామివ దుర్మతిః ||

VERSE #51

బహుశశ్చోదయామాస భర్తారం మామనువ్రతామ్ |
భార్యా భవ రమస్వేతి ప్రత్యాఖ్యాతో ధ్రువం మయా ||

VERSE #52

సో'యం మమానుపస్థానే వ్యక్తం నైరాశ్యమాగతః |
క్రోధమోహసమావిష్టో నిహంతుం మాం సముద్యతః ||

VERSE #53

అథవా తౌ నరవ్యాఘ్రౌ భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ |
మన్నిమిత్తమనార్యేణ సమరే'ద్య నిపాతితౌ ||

VERSE #54

అహో ధిఙ్మన్నిమిత్తో'యం వినాశో రాజపుత్రయోః |
అథవా పుత్రశోకేన అహత్వా రామలక్ష్మణౌ ||

VERSE #55

విధమిష్యతి మాం రౌద్రో రాక్షసః పాపనిశ్చయః |
హనూమతో'పి యద్వాక్యం న కృతం క్షుద్రయా మయా ||

VERSE #56

యద్యహం తస్య పృష్ఠేన తదా యాయామనిందితా |
నాద్యైవమనుశోచేయం భర్తురంకగతా సతీ ||

VERSE #57

మన్యే తు హృదయం తస్యాః కౌసల్యాయాః ఫలిష్యతి |
ఏకపుత్రా యదా పుత్రం వినష్టం శ్రోష్యతే యుధి ||

VERSE #58

సా హి జన్మ చ బాల్యం చ యౌవనం చ మహాత్మనః |
ధర్మకార్యానురూపం చ రుదంతీ సంస్మరిష్యతి ||

VERSE #59

నిరాశా నిహతే పుత్రే దత్త్వా శ్రాద్ధమచేతనా |
అగ్నిమారోక్ష్యతే నూనమపో వా'పి ప్రవేక్ష్యతి ||

VERSE #60

ధిగస్తు కుబ్జామసతీం మంథరాం పాపనిశ్చయామ్ |
యన్నిమిత్తమిదం దుఃఖం కౌసల్యా ప్రతిపత్స్యతే ||

VERSE #61

ఇత్యేవం మైథిలీం దృష్ట్వా విలపంతీం తపస్వినీమ్ |
రోహిణీమివ చంద్రేణ వినా గ్రహవశం గతామ్ ||

VERSE #62

ఏతస్మిన్నంతరే తస్య అమాత్యో బుద్ధిమాన్ శుచిః |
సుపార్శ్వో నామ మేధావీ రాక్షసో రాక్షసేశ్వరమ్ ||

VERSE #63

నివార్యమాణం సచివైరిదం వచనమబ్రవీత్ |
కథం నామ దశగ్రీవ సాక్షాద్వైశ్రవణానుజ ||

VERSE #64

హంతుమిచ్ఛసి వైదేహీం క్రోధాద్ధర్మమపాస్య హి |
వేదవిద్యావ్రతస్నాతః స్వకర్మనిరతః సదా ||

VERSE #65

స్త్రియాః కస్మాద్వధం వీర మన్యసే రాక్షసేశ్వర |
మైథిలీం రూపసంపన్నాం ప్రత్యవేక్షస్వ పార్థివ ||

VERSE #66

త్వమేవ తు సహాస్మాభీ రాఘవే క్రోధముత్సృజ |
అభ్యుత్థానం త్వమద్యైవ కృష్ణపక్షచతుర్దశీమ్ ||

VERSE #67

కృత్వా నిర్యాహ్యమావాస్యాం విజయాయ బలైర్వృతః |
శూరో ధీమాన్రథీ ఖడ్గీ రథప్రవరమాస్థితః |
హత్వా దాశరథిం రామం భవాన్ప్రాప్స్యతి మైథిలీమ్ ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

స తద్దురాత్మా సుహృదా నివేదితం

VERSE #68

వచః సుధర్మ్యం ప్రతిగృహ్య రావణః |
గృహం జగామాథ తతశ్చ వీర్యవాన్
పునః సభాం చ ప్రయయౌ సుహృద్వృతః ||

VERSE #69

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే త్రినవతితమః సర్గః ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

యుద్ధకాండ చతుర్నవతితమః సర్గః (౯౪)
సంపూర్ణ

VERSE #70

శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ

🪷

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

🕊️

ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ

నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.

🌅

శుభ ముహూర్తం

బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.

📿

జప సంఖ్యా నియమం

నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

Yuddha Kanda Sarga 93 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.

🪷

చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace): Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.

🛡️

దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being): Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.

✨

భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment): Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.

📜 సంప్రదాయ ప్రశస్తి (Scholarly Context):

Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.

← Previous Yuddha Kanda Sarga 92 Next → Yuddha Kanda Sarga 94

Sacred Work	Valmiki Ramayanam
Language	Sanskrit / Telugu

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

మరిన్ని ప్రముఖ స్తోత్రాలు & మంత్రాలు (Explore Popular Sacred Chants)

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

🕉️ Related Sacred Texts & Chants

Sri Venkatesha Karavalamba Stotram

Sundara Kanda Sarga (Chapter) 61

Sri Dhanvantari Ashtottara Shatanama Stotram

Sri Mahalakshmi Kavacham 1