Yuddha Kanda Sarga 87
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
యుద్ధకాండ
|| విభీషణరావణిపరస్పరనిందా ||
యుద్ధకాండ
|| విభీషణరావణిపరస్పరనిందా ||
VERSE #2
ఏవముక్త్వా తు సౌమిత్రిం జాతహర్షో విభీషణః |
ధనుష్పాణినమాదాయ త్వరమాణో జగామ హ ||
ధనుష్పాణినమాదాయ త్వరమాణో జగామ హ ||
VERSE #3
అవిదూరం తతో గత్వా ప్రవిశ్య చ మహద్వనమ్ |
దర్శయామాస తత్కర్మ లక్ష్మణాయ విభీషణః ||
దర్శయామాస తత్కర్మ లక్ష్మణాయ విభీషణః ||
VERSE #4
నీలజీమూతసంకాశం న్యగ్రోధం భీమదర్శనమ్ |
తేజస్వీ రావణభ్రాతా లక్ష్మణాయ న్యవేదయత్ ||
తేజస్వీ రావణభ్రాతా లక్ష్మణాయ న్యవేదయత్ ||
VERSE #5
ఇహోపహారం భూతానాం బలవాన్రావణాత్మజః |
ఉపహృత్య తతః పశ్చాత్సంగ్రామమభివర్తతే ||
ఉపహృత్య తతః పశ్చాత్సంగ్రామమభివర్తతే ||
VERSE #6
అదృశ్యః సర్వభూతానాం తతో భవతి రాక్షసః |
నిహంతి సమరే శత్రూన్బధ్నాతి చ శరోత్తమైః ||
నిహంతి సమరే శత్రూన్బధ్నాతి చ శరోత్తమైః ||
VERSE #7
తమప్రవిష్టన్యగ్రోధం బలినం రావణాత్మజమ్ |
విధ్వంసయ శరైస్తీక్ష్ణైః సరథం సాశ్వసారథిమ్ ||
విధ్వంసయ శరైస్తీక్ష్ణైః సరథం సాశ్వసారథిమ్ ||
VERSE #8
తథేత్యుక్త్వా మహాతేజాః సౌమిత్రిర్మిత్రనందనః |
బభూవావస్థితస్తత్ర చిత్రం విస్ఫారయంధనుః ||
బభూవావస్థితస్తత్ర చిత్రం విస్ఫారయంధనుః ||
VERSE #9
స రథేనాగ్నివర్ణేన బలవాన్రావణాత్మజః |
ఇంద్రజిత్కవచీ ధన్వీ సధ్వజః ప్రత్యదృశ్యత ||
ఇంద్రజిత్కవచీ ధన్వీ సధ్వజః ప్రత్యదృశ్యత ||
VERSE #10
తమువాచ మహాతేజాః పౌలస్త్యమపరాజితమ్ |
సమాహ్వయే త్వాం సమరే సమ్యగ్యుద్ధం ప్రయచ్ఛ మే ||
సమాహ్వయే త్వాం సమరే సమ్యగ్యుద్ధం ప్రయచ్ఛ మే ||
VERSE #11
ఏవముక్తో మహాతేజా మనస్వీ రావణాత్మజః |
అబ్రవీత్పరుషం వాక్యం తత్ర దృష్ట్వా విభీషణమ్ ||
అబ్రవీత్పరుషం వాక్యం తత్ర దృష్ట్వా విభీషణమ్ ||
VERSE #12
ఇహ త్వం జాతసంవృద్ధః సాక్షాద్భ్రాతా పితుర్మమ |
కథం ద్రుహ్యసి పుత్రస్య పితృవ్యో మమ రాక్షస ||
కథం ద్రుహ్యసి పుత్రస్య పితృవ్యో మమ రాక్షస ||
VERSE #13
న జ్ఞాతిత్వం న సౌహార్దం న జాతిస్తవ దుర్మతే |
ప్రమాణం న చ సౌందర్యం న ధర్మో ధర్మదూషణ ||
ప్రమాణం న చ సౌందర్యం న ధర్మో ధర్మదూషణ ||
VERSE #14
శోచ్యస్త్వమసి దుర్బుద్ధే నిందనీయశ్చ సాధుభిః |
యస్త్వం స్వజనముత్సృజ్య పరభృత్యత్వమాగతః ||
యస్త్వం స్వజనముత్సృజ్య పరభృత్యత్వమాగతః ||
VERSE #15
నైతచ్ఛిథిలయా బుద్ధ్యా త్వం వేత్సి మహదంతరమ్ |
క్వ చ స్వజనసంవాసః క్వ చ నీచపరాశ్రయః ||
క్వ చ స్వజనసంవాసః క్వ చ నీచపరాశ్రయః ||
VERSE #16
గుణవాన్వా పరజనః స్వజనో నిర్గుణో'పి వా |
నిర్గుణః స్వజనః శ్రేయాన్యః పరః పర ఏవ సః ||
నిర్గుణః స్వజనః శ్రేయాన్యః పరః పర ఏవ సః ||
VERSE #17
యః స్వపక్షం పరిత్యజ్య పరపక్షం నిషేవతే |
స స్వపక్షే క్షయం ప్రాప్తే పశ్చాత్తైరేవ హన్యతే ||
స స్వపక్షే క్షయం ప్రాప్తే పశ్చాత్తైరేవ హన్యతే ||
VERSE #18
నిరనుక్రోశతా చేయం యాదృశీ తే నిశాచర |
స్వజనేన త్వయా శక్యం పరుషం రావణానుజ ||
స్వజనేన త్వయా శక్యం పరుషం రావణానుజ ||
VERSE #19
ఇత్యుక్తో భ్రాతృపుత్రేణ ప్రత్యువాచ విభీషణః |
అజానన్నివ మచ్ఛీలం కిం రాక్షస వికత్థసే ||
అజానన్నివ మచ్ఛీలం కిం రాక్షస వికత్థసే ||
VERSE #20
రాక్షసేంద్రసుతాసాధో పారుష్యం త్యజ గౌరవాత్ |
కులే యద్యప్యహం జాతో రక్షసాం క్రూరకర్మణామ్ ||
కులే యద్యప్యహం జాతో రక్షసాం క్రూరకర్మణామ్ ||
VERSE #21
గుణో'యం ప్రథమో నృణాం తన్మే శీలమరాక్షసమ్ |
న రమే దారుణేనాహం న చాధర్మేణ వై రమే ||
న రమే దారుణేనాహం న చాధర్మేణ వై రమే ||
VERSE #22
భ్రాత్రా విషమశీలేన కథం భ్రాతా నిరస్యతే |
ధర్మాత్ప్రచ్యుతశీలం హి పురుషం పాపనిశ్చయమ్ ||
ధర్మాత్ప్రచ్యుతశీలం హి పురుషం పాపనిశ్చయమ్ ||
VERSE #23
త్యక్త్వా సుఖమవాప్నోతి హస్తాదాశీవిషం యథా |
హింసాపరస్వహరణే పరదారాభిమర్శనమ్ ||
హింసాపరస్వహరణే పరదారాభిమర్శనమ్ ||
VERSE #24
త్యాజ్యమాహుర్దురాచారం వేశ్మ ప్రజ్వలితం యథా |
పరస్వానాం చ హరణం పరదారాభిమర్శనమ్ ||
పరస్వానాం చ హరణం పరదారాభిమర్శనమ్ ||
VERSE #25
సుహృదామతిశంకా చ త్రయో దోషాః క్షయావహాః |
మహర్షీణాం వధో ఘోరః సర్వదేవైశ్చ విగ్రహః ||
మహర్షీణాం వధో ఘోరః సర్వదేవైశ్చ విగ్రహః ||
VERSE #26
అభిమానశ్చ కోపశ్చ వైరిత్వం ప్రతికూలతా |
ఏతే దోషా మమ భ్రాతుర్జీవితైశ్వర్యనాశనాః ||
ఏతే దోషా మమ భ్రాతుర్జీవితైశ్వర్యనాశనాః ||
VERSE #27
గుణాన్ప్రచ్ఛాదయామాసుః పర్వతానివ తోయదాః |
దోషైరేతైః పరిత్యక్తో మయా భ్రాతా పితా తవ ||
దోషైరేతైః పరిత్యక్తో మయా భ్రాతా పితా తవ ||
VERSE #28
నేయమస్తి పురీ లంకా న చ త్వం న చ తే పితా |
అతిమానీ చ బాలశ్చ దుర్వినీతశ్చ రాక్షస ||
అతిమానీ చ బాలశ్చ దుర్వినీతశ్చ రాక్షస ||
VERSE #29
బద్ధస్త్వం కాలపాశేన బ్రూహి మాం యద్యదిచ్ఛసి |
అద్య తే వ్యసనం ప్రాప్తం కిం మాం త్వమిహ వక్ష్యసి ||
అద్య తే వ్యసనం ప్రాప్తం కిం మాం త్వమిహ వక్ష్యసి ||
VERSE #30
ప్రవేష్టుం న త్వయా శక్యో న్యగ్రోధో రాక్షసాధమ |
ధర్షయిత్వా చ కాకుత్స్థౌ న శక్యం జీవితుం త్వయా ||
ధర్షయిత్వా చ కాకుత్స్థౌ న శక్యం జీవితుం త్వయా ||
VERSE #31
యుధ్యస్వ నరదేవేన లక్ష్మణేన రణే సహ |
హతస్త్వం దేవతాకార్యం కరిష్యసి యమక్షయే ||
హతస్త్వం దేవతాకార్యం కరిష్యసి యమక్షయే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నిదర్శయ స్వాత్మబలం సముద్యతం
VERSE #32
కురుష్వ సర్వాయుధసాయకవ్యయమ్ |
న లక్ష్మణస్యైత్య హి బాణగోచరం
త్వమద్య జీవన్సబలో గమిష్యసి ||
న లక్ష్మణస్యైత్య హి బాణగోచరం
త్వమద్య జీవన్సబలో గమిష్యసి ||
VERSE #33
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే సప్తాశీతితమః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యుద్ధకాండ అష్టాశీతితమః సర్గః (౮౮)
సంపూర్ణ
సంపూర్ణ
VERSE #34
శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Yuddha Kanda Sarga 87 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.