Aranya Kanda Sarga 55
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అరణ్యకాండ
|| సీతావిలోభనోద్యమః ||
అరణ్యకాండ
|| సీతావిలోభనోద్యమః ||
VERSE #2
సందిశ్య రాక్షసాన్ ఘోరాన్ రావణో'ష్టౌ మహాబలాన్ |
ఆత్మానం బుద్ధివైక్లవ్యాత్ కృతకృత్యమమన్యత ||
ఆత్మానం బుద్ధివైక్లవ్యాత్ కృతకృత్యమమన్యత ||
VERSE #3
స చింతయానో వైదేహీం కామబాణసమర్పితః |
ప్రవివేశ గృహం రమ్యం సీతాం ద్రష్టుమభిత్వరన్ ||
ప్రవివేశ గృహం రమ్యం సీతాం ద్రష్టుమభిత్వరన్ ||
VERSE #4
స ప్రవిశ్య తు తద్వేశ్మ రావణో రాక్షసాధిపః |
అపశ్యద్రాక్షసీమధ్యే సీతాం శోకపరాయణామ్ ||
అపశ్యద్రాక్షసీమధ్యే సీతాం శోకపరాయణామ్ ||
VERSE #5
అశ్రుపూర్ణముఖీం దీనాం శోకభారాభిపీడితామ్ |
వాయువేగైరివాక్రాంతాం మజ్జంతీం నావమర్ణవే ||
వాయువేగైరివాక్రాంతాం మజ్జంతీం నావమర్ణవే ||
VERSE #6
మృగయూథపరిభ్రష్టాం మృగీం శ్వభిరివావృతామ్ |
అధోముఖముఖీం సీతామభ్యేత్య చ నిశాచరః ||
అధోముఖముఖీం సీతామభ్యేత్య చ నిశాచరః ||
VERSE #7
తాం తు శోకపరాం దీనామవశాం రాక్షసాధిపః |
స బలాద్దర్శయామాస గృహం దేవగృహోపమమ్ ||
స బలాద్దర్శయామాస గృహం దేవగృహోపమమ్ ||
VERSE #8
హర్మ్యప్రాసాదసంబాధం స్త్రీసహస్రనిషేవితమ్ |
నానాపక్షిగణైర్జుష్టం నానారత్నసమన్వితమ్ ||
నానాపక్షిగణైర్జుష్టం నానారత్నసమన్వితమ్ ||
VERSE #9
కాంచనైస్తాపనీయైశ్చ స్ఫాటికై రాజతైరపి |
వజ్రవైడూర్యచిత్రైశ్చ స్తంభైర్దృష్టిమనోహరైః ||
వజ్రవైడూర్యచిత్రైశ్చ స్తంభైర్దృష్టిమనోహరైః ||
VERSE #10
దివ్యదుందుభినిర్హ్రాదం తప్తకాంచనతోరణమ్ |
సోపానం కాంచనం చిత్రమారురోహ తయా సహ ||
సోపానం కాంచనం చిత్రమారురోహ తయా సహ ||
VERSE #11
దాంతికా రాజతాశ్చైవ గవాక్షాః ప్రియదర్శనాః |
హేమజాలావృతాశ్చాసంస్తత్ర ప్రాసాదపంక్తయః ||
హేమజాలావృతాశ్చాసంస్తత్ర ప్రాసాదపంక్తయః ||
VERSE #12
సుధామణివిచిత్రాణి భూమిభాగాని సర్వశః |
దశగ్రీవః స్వభవనే ప్రాదర్శయత మైథిలీమ్ ||
దశగ్రీవః స్వభవనే ప్రాదర్శయత మైథిలీమ్ ||
VERSE #13
దీర్ఘికాః పుష్కరిణ్యశ్చ నానావృక్షసమన్వితాః |
రావణో దర్శయామాస సీతాం శోకపరాయణామ్ ||
రావణో దర్శయామాస సీతాం శోకపరాయణామ్ ||
VERSE #14
దర్శయిత్వా తు వైదేహ్యాః కృత్స్నం తద్భవనోత్తమమ్ |
ఉవాచ వాక్యం పాపాత్మా సీతాం లోభితుమిచ్ఛయా ||
ఉవాచ వాక్యం పాపాత్మా సీతాం లోభితుమిచ్ఛయా ||
VERSE #15
దశ రాక్షసకోట్యశ్చ ద్వావింశతిరథాపరాః |
తేషాం ప్రభురహం సీతే సర్వేషాం భీమకర్మణామ్ ||
తేషాం ప్రభురహం సీతే సర్వేషాం భీమకర్మణామ్ ||
VERSE #16
వర్జయిత్వా జరావృద్ధాన్ బాలాంశ్చ రజనీచరాన్ |
సహస్రమేకమేకస్య మమ కార్యపురఃసరమ్ ||
సహస్రమేకమేకస్య మమ కార్యపురఃసరమ్ ||
VERSE #17
యదిదం రాజతంత్రం మే త్వయి సర్వం ప్రతిష్ఠితమ్ |
జీవితం చ విశాలాక్షి త్వం మే ప్రాణైర్గరీయసీ ||
జీవితం చ విశాలాక్షి త్వం మే ప్రాణైర్గరీయసీ ||
VERSE #18
బహూనాం స్త్రీసహస్రాణాం మమ యో'సౌ పరిగ్రహః |
తాసాం త్వమీశ్వరా సీతే మమ భార్యా భవ ప్రియే ||
తాసాం త్వమీశ్వరా సీతే మమ భార్యా భవ ప్రియే ||
VERSE #19
సాధు కిం తే'న్యథా బుద్ధ్యా రోచయస్వ వచో మమ |
భజస్వ మా'భితప్తస్య ప్రసాదం కర్తుమర్హసి ||
భజస్వ మా'భితప్తస్య ప్రసాదం కర్తుమర్హసి ||
VERSE #20
పరిక్షిప్తా సహస్రేణ లంకేయం శతయోజనా |
నేయం ధర్షయితుం శక్యా సేంద్రైరపి సురాసురైః ||
నేయం ధర్షయితుం శక్యా సేంద్రైరపి సురాసురైః ||
VERSE #21
న దేవేషు న యక్షేషు న గంధర్వేషు పక్షిషు |
అహం పశ్యామి లోకేషు యో మే వీర్యసమో భవేత్ ||
అహం పశ్యామి లోకేషు యో మే వీర్యసమో భవేత్ ||
VERSE #22
రాజ్యభ్రష్టేన దీనేన తాపసేన గతాయుషా |
కిం కరిష్యసి రామేణ మానుషేణాల్పతేజసా ||
కిం కరిష్యసి రామేణ మానుషేణాల్పతేజసా ||
VERSE #23
భజస్వ సీతే మామేవ భర్తాహం సదృశస్తవ |
యౌవనం హ్యధ్రువం భీరు రమస్వేహ మయా సహ ||
యౌవనం హ్యధ్రువం భీరు రమస్వేహ మయా సహ ||
VERSE #24
దర్శనే మా కృథా బుద్ధిం రాఘవస్య వరాననే |
కా'స్య శక్తిరిహాగంతుమపి సీతే మనోరథైః ||
కా'స్య శక్తిరిహాగంతుమపి సీతే మనోరథైః ||
VERSE #25
న శక్యో వాయురాకాశే పాశైర్బద్ధుం మహాజవః |
దీప్యమానస్య చాప్యగ్నేర్గ్రహీతుం విమలాం శిఖామ్ ||
దీప్యమానస్య చాప్యగ్నేర్గ్రహీతుం విమలాం శిఖామ్ ||
VERSE #26
త్రయాణామపి లోకానాం న తం పశ్యామి శోభనే |
విక్రమేణ నయేద్యస్త్వాం మద్బాహుపరిపాలితామ్ ||
విక్రమేణ నయేద్యస్త్వాం మద్బాహుపరిపాలితామ్ ||
VERSE #27
లంకాయాం సుమహద్రాజ్యమిదం త్వమనుపాలయ |
త్వత్ప్రేష్యా మద్విధాశ్చైవ దేవాశ్చాపి చరాచరాః ||
త్వత్ప్రేష్యా మద్విధాశ్చైవ దేవాశ్చాపి చరాచరాః ||
VERSE #28
అభిషేకోదకక్లిన్నా తుష్టా చ రమయస్వ మామ్ |
దుష్కృతం యత్పురా కర్మ వనవాసేన తద్గతమ్ ||
దుష్కృతం యత్పురా కర్మ వనవాసేన తద్గతమ్ ||
VERSE #29
యశ్చ తే సుకృతో ధర్మస్తస్యేహ ఫలమాప్నుహి |
ఇహ మాల్యాని సర్వాణి దివ్యగంధాని మైథిలీ ||
ఇహ మాల్యాని సర్వాణి దివ్యగంధాని మైథిలీ ||
VERSE #30
భూషణాని చ ముఖ్యాని సేవస్వ చ మయా సహ |
పుష్పకం నామ సుశ్రోణి భ్రాతుర్వైశ్రవణస్య మే ||
పుష్పకం నామ సుశ్రోణి భ్రాతుర్వైశ్రవణస్య మే ||
VERSE #31
విమానం సూర్యసంకాశం తరసా నిర్జితం మయా |
విశాలం రమణీయం చ తద్విమానమనుత్తమమ్ ||
విశాలం రమణీయం చ తద్విమానమనుత్తమమ్ ||
VERSE #32
తత్ర సీతే మయా సార్ధం విహరస్వ యథాసుఖమ్ |
వదనం పద్మసంకాశం విమలం చారుదర్శనమ్ ||
వదనం పద్మసంకాశం విమలం చారుదర్శనమ్ ||
VERSE #33
శోకార్తం తు వరారోహే న భ్రాజతి వరాననే |
ఏవం వదతి తస్మిన్ సా వస్త్రాంతేన వరాంగనా ||
ఏవం వదతి తస్మిన్ సా వస్త్రాంతేన వరాంగనా ||
VERSE #34
పిధాయేందునిభం సీతా ముఖమశ్రూణ్యవర్తయత్ |
ధ్యాయంతీం తామివాస్వస్థాం దీనాం చింతాహతప్రభామ్ ||
ధ్యాయంతీం తామివాస్వస్థాం దీనాం చింతాహతప్రభామ్ ||
VERSE #35
ఉవాచ వచనం పాపో రావణో రాక్షసేశ్వరః |
అలం వ్రీడేన వైదేహి ధర్మలోపకృతేన చ ||
అలం వ్రీడేన వైదేహి ధర్మలోపకృతేన చ ||
VERSE #36
ఆర్షో'యం దైవనిష్యందో యస్త్వామభిగమిష్యతి |
ఏతౌ పాదౌ మయా స్నిగ్ధౌ శిరోభిః పరిపీడితౌ ||
ఏతౌ పాదౌ మయా స్నిగ్ధౌ శిరోభిః పరిపీడితౌ ||
VERSE #37
ప్రసాదం కురు మే క్షిప్రం వశ్యో దాసో'హమస్మి తే |
ఇమాః శూన్యా మయా వాచః శుష్యమాణేన భాషితాః |
న చాపి రావణః కాంచిన్మూర్ధ్నా స్త్రీం ప్రణమేత హ ||
ఇమాః శూన్యా మయా వాచః శుష్యమాణేన భాషితాః |
న చాపి రావణః కాంచిన్మూర్ధ్నా స్త్రీం ప్రణమేత హ ||
VERSE #38
ఏవముక్త్వా దశగ్రీవో మైథీలీం జనకాత్మజామ్ |
కృతాంతవశమాపన్నో మమేయమితి మన్యతే ||
కృతాంతవశమాపన్నో మమేయమితి మన్యతే ||
VERSE #39
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే పంచపంచాశః సర్గః ||
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Aranya Kanda Sarga 55 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.