Yuddha Kanda Sarga 32
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
యుద్ధకాండ
|| సీతావిలాపః ||
యుద్ధకాండ
|| సీతావిలాపః ||
VERSE #2
సా సీతా తచ్ఛిరో దృష్ట్వా తచ్చ కార్ముకముత్తమమ్ |
సుగ్రీవప్రతిసంసర్గమాఖ్యాతం చ హనూమతా ||
సుగ్రీవప్రతిసంసర్గమాఖ్యాతం చ హనూమతా ||
VERSE #3
నయనే ముఖవర్ణం చ భర్తుస్తత్సదృశం ముఖమ్ |
కేశాన్కేశాంతదేశం చ తం చ చూడామణిం శుభమ్ ||
కేశాన్కేశాంతదేశం చ తం చ చూడామణిం శుభమ్ ||
VERSE #4
ఏతైః సర్వైరభిజ్ఞానైరభిజ్ఞాయ సుదుఃఖితా |
విజగర్హే'త్ర కైకేయీం క్రోశంతీ కురరీ యథా ||
విజగర్హే'త్ర కైకేయీం క్రోశంతీ కురరీ యథా ||
VERSE #5
సకామా భవ కైకేయి హతో'యం కులనందనః |
కులముత్సాదితం సర్వం త్వయా కలహశీలయా ||
కులముత్సాదితం సర్వం త్వయా కలహశీలయా ||
VERSE #6
ఆర్యేణ కిం తే కైకేయి కృతం రామేణ విప్రియమ్ |
తద్గృహాచ్చీరవసనం దత్త్వా ప్రవ్రాజితో వనమ్ ||
తద్గృహాచ్చీరవసనం దత్త్వా ప్రవ్రాజితో వనమ్ ||
VERSE #7
[* ఇదానీం స హి ధర్మాత్మా రాక్షసైశ్చ కథం హతః | *]
VERSE #8
ఏవముక్త్వా తు వైదేహీ వేపమానా తపస్వినీ ||
VERSE #9
జగామ జగతీం బాలా ఛిన్నా తు కదలీ యథా |
సా ముహూర్తాత్సమాశ్వాస్య ప్రతిలభ్య చ చేతనామ్ ||
సా ముహూర్తాత్సమాశ్వాస్య ప్రతిలభ్య చ చేతనామ్ ||
VERSE #10
తచ్ఛిరః సముపాఘ్రాయ విలలాపాయతేక్షణా |
హా హతా'స్మి మహాబాహో వీరవ్రతమనువ్రతా ||
హా హతా'స్మి మహాబాహో వీరవ్రతమనువ్రతా ||
VERSE #11
ఇమాం తే పశ్చిమావస్థాం గతా'స్మి విధవా కృతా |
ప్రథమం మరణం నార్యో భర్తుర్వైగుణ్యముచ్యతే ||
ప్రథమం మరణం నార్యో భర్తుర్వైగుణ్యముచ్యతే ||
VERSE #12
సువృత్తః సాధువృత్తాయాః సంవృత్తస్త్వం మమాగ్రతః |
దుఃఖాద్దుఃఖం ప్రపన్నాయా మగ్నాయా శోకసాగరే ||
దుఃఖాద్దుఃఖం ప్రపన్నాయా మగ్నాయా శోకసాగరే ||
VERSE #13
యో హి మాముద్యతస్త్రాతుం సో'పి త్వం వినిపాతితః |
సా శ్వశ్రూర్మమ కౌసల్యా త్వయా పుత్రేణ రాఘవ ||
సా శ్వశ్రూర్మమ కౌసల్యా త్వయా పుత్రేణ రాఘవ ||
VERSE #14
వత్సేనేవ యథా ధేనుర్వివత్సా వత్సలా కృతా |
ఆదిష్టం దీర్ఘమాయుస్తే యైరచింత్యపరాక్రమ ||
ఆదిష్టం దీర్ఘమాయుస్తే యైరచింత్యపరాక్రమ ||
VERSE #15
అనృతం వచనం తేషామల్పాయురసి రాఘవ |
అథవా నశ్యతి ప్రజ్ఞా ప్రాజ్ఞస్యాపి సతస్తవ ||
అథవా నశ్యతి ప్రజ్ఞా ప్రాజ్ఞస్యాపి సతస్తవ ||
VERSE #16
పచత్యేనం యథా కాలో భూతానాం ప్రభవో హ్యయమ్ |
అదృష్టం మృత్యుమాపన్నః కస్మాత్త్వం నయశాస్త్రవిత్ ||
అదృష్టం మృత్యుమాపన్నః కస్మాత్త్వం నయశాస్త్రవిత్ ||
VERSE #17
వ్యసనానాముపాయజ్ఞః కుశలో హ్యసి వర్జనే |
తథా త్వం సంపరిష్వజ్య రౌద్రయాతినృశంసయా ||
తథా త్వం సంపరిష్వజ్య రౌద్రయాతినృశంసయా ||
VERSE #18
కాలరాత్ర్యా మమాచ్ఛిద్య హృతః కమలలోచన |
ఉపశేషే మహాబాహో మాం విహాయ తపస్వినీమ్ ||
ఉపశేషే మహాబాహో మాం విహాయ తపస్వినీమ్ ||
VERSE #19
ప్రియామివ సమాశ్లిష్య పృథివీం పురుషర్షభ |
అర్చితం సతతం యత్తద్గంధమాల్యైర్మయా తవ ||
అర్చితం సతతం యత్తద్గంధమాల్యైర్మయా తవ ||
VERSE #20
ఇదం తే మత్ప్రియం వీర ధనుః కాంచనభూషణమ్ |
పిత్రా దశరథేన త్వం శ్వశురేణ మమానఘ ||
పిత్రా దశరథేన త్వం శ్వశురేణ మమానఘ ||
VERSE #21
సర్వైశ్చ పితృభిః సార్ధం నూనం స్వర్గే సమాగతః |
దివి నక్షత్రభూతస్త్వం మహత్కర్మకృతాం ప్రియమ్ ||
దివి నక్షత్రభూతస్త్వం మహత్కర్మకృతాం ప్రియమ్ ||
VERSE #22
పుణ్యం రాజర్షివంశం త్వమాత్మనః సమవేక్షసే |
కిం మాం న ప్రేక్షసే రాజన్ కిం మాం న ప్రతిభాషసే ||
కిం మాం న ప్రేక్షసే రాజన్ కిం మాం న ప్రతిభాషసే ||
VERSE #23
బాలాం బాల్యేన సంప్రాప్తాం భార్యాం మాం సహచారిణీమ్ |
సంశ్రుతం గృహ్ణతా పాణిం చరిష్యామీతి యత్త్వయా ||
సంశ్రుతం గృహ్ణతా పాణిం చరిష్యామీతి యత్త్వయా ||
VERSE #24
స్మర తన్మమ కాకుత్స్థ నయ మామపి దుఃఖితామ్ |
కస్మాన్మామపహాయ త్వం గతో గతిమతాం వర ||
కస్మాన్మామపహాయ త్వం గతో గతిమతాం వర ||
VERSE #25
అస్మాల్లోకాదముం లోకం త్యక్త్వా మామపి దుఃఖితామ్ |
కల్యాణైరుచితం యత్తత్పరిష్వక్తం మయైవ తు ||
కల్యాణైరుచితం యత్తత్పరిష్వక్తం మయైవ తు ||
VERSE #26
క్రవ్యాదైస్తచ్ఛరీరం తే నూనం విపరికృష్యతే |
అగ్నిష్టోమాదిభిర్యజ్ఞైరిష్టవానాప్తదక్షిణైః ||
అగ్నిష్టోమాదిభిర్యజ్ఞైరిష్టవానాప్తదక్షిణైః ||
VERSE #27
అగ్నిహోత్రేణ సంస్కారం కేన త్వం తు న లప్స్యసే |
ప్రవ్రజ్యాముపపన్నానాం త్రయాణామేకమాగతమ్ ||
ప్రవ్రజ్యాముపపన్నానాం త్రయాణామేకమాగతమ్ ||
VERSE #28
పరిప్రక్ష్యతి కౌసల్యా లక్ష్మణం శోకలాలసా |
స తస్యాః పరిపృచ్ఛంత్యా వధం మిత్రబలస్య తే ||
స తస్యాః పరిపృచ్ఛంత్యా వధం మిత్రబలస్య తే ||
VERSE #29
తవ చాఖ్యాస్యతే నూనం నిశాయాం రాక్షసైర్వధమ్ |
సా త్వాం సుప్తం హతం శ్రుత్వా మాం చ రక్షోగృహం గతామ్ ||
సా త్వాం సుప్తం హతం శ్రుత్వా మాం చ రక్షోగృహం గతామ్ ||
VERSE #30
హృదయేనావదీర్ణేన న భవిష్యతి రాఘవ |
మమ హేతోరనార్యాయా హ్యనర్హః పార్థివాత్మజః ||
మమ హేతోరనార్యాయా హ్యనర్హః పార్థివాత్మజః ||
VERSE #31
రామః సాగరముత్తీర్య సత్త్వవాన్గోష్పదే హతః |
అహం దాశరథేనోఢా మోహాత్స్వకులపాంసనీ ||
అహం దాశరథేనోఢా మోహాత్స్వకులపాంసనీ ||
VERSE #32
ఆర్యపుత్రస్య రామస్య భార్యా మృత్యురజాయత |
నూనమన్యాం మయా జాతిం వారితం దానముత్తమమ్ ||
నూనమన్యాం మయా జాతిం వారితం దానముత్తమమ్ ||
VERSE #33
యా'హమద్యేహ శోచామి భార్యా సర్వాతిథేరపి |
సాధు పాతయ మాం క్షిప్రం రామస్యోపరి రావణ ||
సాధు పాతయ మాం క్షిప్రం రామస్యోపరి రావణ ||
VERSE #34
సమానయ పతిం పత్న్యా కురు కల్యాణముత్తమమ్ |
శిరసా మే శిరశ్చాస్య కాయం కాయేన యోజయ ||
శిరసా మే శిరశ్చాస్య కాయం కాయేన యోజయ ||
VERSE #35
రావణానుగమిష్యామి గతిం భర్తుర్మహాత్మనః |
[* ముహూర్తమపి నేచ్ఛామి జీవితుం పాపజీవితా *] ||
[* ముహూర్తమపి నేచ్ఛామి జీవితుం పాపజీవితా *] ||
VERSE #36
ఇతి సా దుఃఖసంతప్తా విలలాపాయతేక్షణా |
భర్తుః శిరో ధనుస్తత్ర సమీక్ష్య చ పునః పునః ||
భర్తుః శిరో ధనుస్తత్ర సమీక్ష్య చ పునః పునః ||
VERSE #37
ఏవం లాలప్యమానాయాం సీతాయాం తత్ర రాక్షసః |
అభిచక్రామ భర్తారమనీకస్థః కృతాంజలిః ||
అభిచక్రామ భర్తారమనీకస్థః కృతాంజలిః ||
VERSE #38
విజయస్వార్యపుత్రేతి సో'భివాద్య ప్రసాద్య చ |
న్యవేదయదనుప్రాప్తం ప్రహస్తం వాహినీపతిమ్ ||
న్యవేదయదనుప్రాప్తం ప్రహస్తం వాహినీపతిమ్ ||
VERSE #39
అమాత్యైః సహితైః సర్వైః ప్రహస్తః సముపస్థితః |
తేన దర్శనకామేన వయం ప్రస్థాపితాః ప్రభో ||
తేన దర్శనకామేన వయం ప్రస్థాపితాః ప్రభో ||
VERSE #40
నూనమస్తి మహారాజ రాజభావాత్ క్షమాన్వితమ్ |
కించిదాత్యయికం కార్యం తేషాం త్వం దర్శనం కురు ||
కించిదాత్యయికం కార్యం తేషాం త్వం దర్శనం కురు ||
VERSE #41
ఏతచ్ఛ్రుత్వా దశగ్రీవో రాక్షసప్రతివేదితమ్ |
అశోకవనికాం త్యక్త్వా మంత్రిణాం దర్శనం యయౌ ||
అశోకవనికాం త్యక్త్వా మంత్రిణాం దర్శనం యయౌ ||
VERSE #42
స తు సర్వం సమర్థ్యైవ మంత్రిభిః కృత్యమాత్మనః |
సభాం ప్రవిశ్య విదధే విదిత్వా రామవిక్రమమ్ ||
సభాం ప్రవిశ్య విదధే విదిత్వా రామవిక్రమమ్ ||
VERSE #43
అంతర్ధానం తు తచ్ఛీర్షం తచ్చ కార్ముకముత్తమమ్ |
జగామ రావణస్యైవ నిర్యాణసమనంతరమ్ ||
జగామ రావణస్యైవ నిర్యాణసమనంతరమ్ ||
VERSE #44
రాక్షసేంద్రస్తు తైః సార్ధం మంత్రిభిర్భీమవిక్రమైః |
సమర్థయామాస తదా రామకార్యవినిశ్చయమ్ ||
సమర్థయామాస తదా రామకార్యవినిశ్చయమ్ ||
VERSE #45
అవిదూరస్థితాన్సర్వాన్బలాధ్యక్షాన్హితైషిణః |
అబ్రవీత్కాలసదృశం రావణో రాక్షసాధిపః ||
అబ్రవీత్కాలసదృశం రావణో రాక్షసాధిపః ||
VERSE #46
శీఘ్రం భేరీనినాదేన స్ఫుటకోణాహతేన మే |
సమానయధ్వం సైన్యాని వక్తవ్యం చ న కారణమ్ ||
సమానయధ్వం సైన్యాని వక్తవ్యం చ న కారణమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తతస్తథేతి ప్రతిగృహ్య తద్వచో
VERSE #47
బలాధిపాస్తే మహదాత్మనో బలమ్ |
సమానయంశ్చైవ సమాగమం చ తే
న్యవేదయన్భర్తరి యుద్ధకాంక్షిణి ||
సమానయంశ్చైవ సమాగమం చ తే
న్యవేదయన్భర్తరి యుద్ధకాంక్షిణి ||
VERSE #48
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే ద్వాత్రింశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యుద్ధకాండ త్రయస్త్రింశః సర్గః (౩౩)
సంపూర్ణ
సంపూర్ణ
VERSE #49
శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Yuddha Kanda Sarga 32 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.