Yuddha Kanda Sarga 129
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
యుద్ధకాండ
|| హనూమద్భరతసంభాషణమ్ ||
యుద్ధకాండ
|| హనూమద్భరతసంభాషణమ్ ||
VERSE #2
బహూని నామ వర్షాణి గతస్య సుమహద్వనమ్ |
శృణోమ్యహం ప్రీతికరం మమ నాథస్య కీర్తనమ్ ||
శృణోమ్యహం ప్రీతికరం మమ నాథస్య కీర్తనమ్ ||
VERSE #3
కల్యాణీ బత గాథేయం లౌకికీ ప్రతిభాతి మే |
ఏతి జీవంతమానందో నరం వర్షశతాదపి ||
ఏతి జీవంతమానందో నరం వర్షశతాదపి ||
VERSE #4
రాఘవస్య హరీణాం చ కథమాసీత్సమాగమః |
కస్మిందేశే కిమాశ్రిత్య తత్త్వమాఖ్యాహి పృచ్ఛతః ||
కస్మిందేశే కిమాశ్రిత్య తత్త్వమాఖ్యాహి పృచ్ఛతః ||
VERSE #5
స పృష్టో రాజపుత్రేణ బృస్యాం సముపవేశితః |
ఆచచక్షే తతః సర్వం రామస్య చరితం వనే ||
ఆచచక్షే తతః సర్వం రామస్య చరితం వనే ||
VERSE #6
యథా ప్రవ్రాజితో రామో మాతుర్దత్తో వరస్తవ |
యథా చ పుత్రశోకేన రాజా దశరథో మృతః ||
యథా చ పుత్రశోకేన రాజా దశరథో మృతః ||
VERSE #7
యథా దూతైస్త్వమానీతస్తూర్ణం రాజగృహాత్ప్రభో |
త్వయా'యోధ్యాం ప్రవిష్టేన యథా రాజ్యం న చేప్సితమ్ ||
త్వయా'యోధ్యాం ప్రవిష్టేన యథా రాజ్యం న చేప్సితమ్ ||
VERSE #8
చిత్రకూటం గిరిం గత్వా రాజ్యేనామిత్రకర్శనః |
నిమంత్రితస్త్వయా భ్రాతా ధర్మమాచరితా సతామ్ ||
నిమంత్రితస్త్వయా భ్రాతా ధర్మమాచరితా సతామ్ ||
VERSE #9
స్థితేన రాజ్ఞో వచనే యథా రాజ్యం విసర్జితమ్ |
ఆర్యస్య పాదుకే గృహ్య యథా'సి పునరాగతః ||
ఆర్యస్య పాదుకే గృహ్య యథా'సి పునరాగతః ||
VERSE #10
సర్వమేతన్మహాబాహో యథావద్విదితం తవ |
త్వయి ప్రతిప్రయాతే తు యద్వృత్తం తన్నిబోధ మే ||
త్వయి ప్రతిప్రయాతే తు యద్వృత్తం తన్నిబోధ మే ||
VERSE #11
అపయాతే త్వయి తదా సముద్భ్రాంతమృగద్విజమ్ |
పరిద్యూనమివాత్యర్థం తద్వనం సమపద్యత ||
పరిద్యూనమివాత్యర్థం తద్వనం సమపద్యత ||
VERSE #12
తద్ధస్తిమృదితం ఘోరం సింహవ్యాఘ్రమృగాయుతమ్ |
ప్రవివేశాథ విజనం సుమహద్దండకావనమ్ ||
ప్రవివేశాథ విజనం సుమహద్దండకావనమ్ ||
VERSE #13
తేషాం పురస్తాద్బలవాన్గచ్ఛతాం గహనే వనే |
నినదన్సుమహానాదం విరాధః ప్రత్యదృశ్యత ||
నినదన్సుమహానాదం విరాధః ప్రత్యదృశ్యత ||
VERSE #14
తముత్క్షిప్య మహానాదమూర్ధ్వబాహుమధోముఖమ్ |
నిఖాతే ప్రక్షిపంతి స్మ నదంతమివ కుంజరమ్ ||
నిఖాతే ప్రక్షిపంతి స్మ నదంతమివ కుంజరమ్ ||
VERSE #15
తత్కృత్వా దుష్కరం కర్మ భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ |
సాయాహ్నే శరభంగస్య రమ్యమాశ్రమమీయతుః ||
సాయాహ్నే శరభంగస్య రమ్యమాశ్రమమీయతుః ||
VERSE #16
శరభంగే దివం ప్రాప్తే రామః సత్యపరాక్రమః |
అభివాద్య మునీన్సర్వాంజనస్థానముపాగమత్ ||
అభివాద్య మునీన్సర్వాంజనస్థానముపాగమత్ ||
VERSE #17
తతః పశ్చాచ్ఛూర్పణఖా రామపార్శ్వముపాగతా |
తతో రామేణ సందిష్టో లక్ష్మణః సహసోత్థితః ||
తతో రామేణ సందిష్టో లక్ష్మణః సహసోత్థితః ||
VERSE #18
ప్రగృహ్య ఖడ్గం చిచ్ఛేద కర్ణనాసం మహాబలః |
చతుర్దశ సహస్రాణి రక్షసాం భీమకర్మణామ్ ||
చతుర్దశ సహస్రాణి రక్షసాం భీమకర్మణామ్ ||
VERSE #19
హతాని వసతా తత్ర రాఘవేణ మహాత్మనా |
ఏకేన సహ సంగమ్య రణే రామేణ సంగతాః ||
ఏకేన సహ సంగమ్య రణే రామేణ సంగతాః ||
VERSE #20
అహ్నశ్చతుర్థభాగేన నిఃశేషా రాక్షసాః కృతాః |
మహాబలా మహావీర్యాస్తపసో విఘ్నకారిణః ||
మహాబలా మహావీర్యాస్తపసో విఘ్నకారిణః ||
VERSE #21
నిహతా రాఘవేణాజౌ దండకారణ్యవాసినః |
రాక్షసాశ్చ వినిష్పిష్టాః ఖరశ్చ నిహతో రణే ||
రాక్షసాశ్చ వినిష్పిష్టాః ఖరశ్చ నిహతో రణే ||
VERSE #22
తతస్తేనార్దితా బాలా రావణం సముపాగతా |
రావణానుచరో ఘోరో మారీచో నామ రాక్షసః ||
రావణానుచరో ఘోరో మారీచో నామ రాక్షసః ||
VERSE #23
లోభయామాస వైదేహీం భూత్వా రత్నమయో మృగః |
అథైనమబ్రవీద్రామం వైదేహీ గృహ్యతామితి ||
అథైనమబ్రవీద్రామం వైదేహీ గృహ్యతామితి ||
VERSE #24
అహో మనోహరః కాంత ఆశ్రమో నో భవిష్యతి |
తతో రామో ధనుష్పాణిర్ధావంతమనుధావతి ||
తతో రామో ధనుష్పాణిర్ధావంతమనుధావతి ||
VERSE #25
స తం జఘాన ధావంతం శరేణానతపర్వణా |
అథ సౌమ్య దశగ్రీవో మృగం యాతే తు రాఘవే ||
అథ సౌమ్య దశగ్రీవో మృగం యాతే తు రాఘవే ||
VERSE #26
లక్ష్మణే చాపి నిష్క్రాంతే ప్రవివేశాశ్రమం తదా |
జగ్రాహ తరసా సీతాం గ్రహః ఖే రోహిణీమివ ||
జగ్రాహ తరసా సీతాం గ్రహః ఖే రోహిణీమివ ||
VERSE #27
త్రాతుకామం తతో యుద్ధే హత్వా గృధ్రం జటాయుషమ్ |
ప్రగృహ్య సీతాం సహసా జగామాశు స రావణః ||
ప్రగృహ్య సీతాం సహసా జగామాశు స రావణః ||
VERSE #28
తతస్త్వద్భుతసంకాశాః స్థితాః పర్వతమూర్ధని |
సీతాం గృహీత్వా గచ్ఛంతం వానరాః పర్వతోపమాః ||
సీతాం గృహీత్వా గచ్ఛంతం వానరాః పర్వతోపమాః ||
VERSE #29
దదృశుర్విస్మితాస్తత్ర రావణం రాక్షసాధిపమ్ |
ప్రవివేశ తతో లంకాం రావణో లోకరావణః ||
ప్రవివేశ తతో లంకాం రావణో లోకరావణః ||
VERSE #30
తాం సువర్ణపరిక్రాంతే శుభే మహతి వేశ్మని |
ప్రవేశ్య మైథిలీం వాక్యైః సాంత్వయామాస రావణః ||
ప్రవేశ్య మైథిలీం వాక్యైః సాంత్వయామాస రావణః ||
VERSE #31
తృణవద్భాషితం తస్య తం చ నైరృతపుంగవమ్ |
అచింతయంతీ వైదేహీ అశోకవనికాం గతా ||
అచింతయంతీ వైదేహీ అశోకవనికాం గతా ||
VERSE #32
న్యవర్తత తతో రామో మృగం హత్వా మహావనే |
నివర్తమానః కాకుత్స్థో'దృష్ట్వా గృధ్రం ప్రవివ్యథే ||
నివర్తమానః కాకుత్స్థో'దృష్ట్వా గృధ్రం ప్రవివ్యథే ||
VERSE #33
గృధ్రం హతం తతో దగ్ధ్వా రామః ప్రియసఖం పితుః |
మార్గమాణస్తు వైదేహీం రాఘవః సహలక్ష్మణః ||
మార్గమాణస్తు వైదేహీం రాఘవః సహలక్ష్మణః ||
VERSE #34
గోదావరీమన్వచరద్వనోద్దేశాంశ్చ పుష్పితాన్ |
ఆసేదతుర్మహారణ్యే కబంధం నామ రాక్షసమ్ ||
ఆసేదతుర్మహారణ్యే కబంధం నామ రాక్షసమ్ ||
VERSE #35
తతః కబంధవచనాద్రామః సత్యపరాక్రమః |
ఋశ్యమూకం గిరిం గత్వా సుగ్రీవేణ సమాగతః ||
ఋశ్యమూకం గిరిం గత్వా సుగ్రీవేణ సమాగతః ||
VERSE #36
తయోః సమాగమః పూర్వం ప్రీత్యా హార్దో వ్యజాయత |
భ్రాత్రా నిరస్తః కృద్ధేన సూగ్రీవో వాలినా పురా ||
భ్రాత్రా నిరస్తః కృద్ధేన సూగ్రీవో వాలినా పురా ||
VERSE #37
ఇతరేతరసంవాదాత్ప్రగాఢః ప్రణయస్తయోః |
రామస్య బాహువీర్యేణ స్వరాజ్యం ప్రత్యపాదయత్ ||
రామస్య బాహువీర్యేణ స్వరాజ్యం ప్రత్యపాదయత్ ||
VERSE #38
వాలినం సమరే హత్వా మహాకాయం మహాబలమ్ |
సుగ్రీవః స్థాపితో రాజ్యే సహితః సర్వవానరైః ||
సుగ్రీవః స్థాపితో రాజ్యే సహితః సర్వవానరైః ||
VERSE #39
రామాయ ప్రతిజానీతే రాజపుత్ర్యాశ్చ మార్గణమ్ |
ఆదిష్టా వానరేంద్రేణ సుగ్రీవేణ మహాత్మనా ||
ఆదిష్టా వానరేంద్రేణ సుగ్రీవేణ మహాత్మనా ||
VERSE #40
దశ కోట్యః ప్లవంగానాం సర్వాః ప్రస్థాపితా దిశః |
తేషాం నో విప్రకృష్టానాం వింధ్యే పర్వతసత్తమే ||
తేషాం నో విప్రకృష్టానాం వింధ్యే పర్వతసత్తమే ||
VERSE #41
భృశం శోకాభితప్తానాం మహాన్కాలో'త్యవర్తత |
భ్రాతా తు గృధ్రరాజస్య సంపాతిర్నామ వీర్యవాన్ ||
భ్రాతా తు గృధ్రరాజస్య సంపాతిర్నామ వీర్యవాన్ ||
VERSE #42
సమాఖ్యాతి స్మ వసతిం సీతాయా రావణాలయే |
సో'హం దుఃఖపరీతానాం దుఃఖం తజ్జ్ఞాతినాం నుదన్ ||
సో'హం దుఃఖపరీతానాం దుఃఖం తజ్జ్ఞాతినాం నుదన్ ||
VERSE #43
ఆత్మవీర్యం సమాస్థాయ యోజనానాం శతం ప్లుతః |
తత్రాహమేకామద్రాక్షమశోకవనికాం గతామ్ ||
తత్రాహమేకామద్రాక్షమశోకవనికాం గతామ్ ||
VERSE #44
కౌశేయవస్త్రాం మలినాం నిరానందాం దృఢవ్రతామ్ |
తయా సమేత్య విధివత్పృష్ట్వా సర్వమనిందితామ్ ||
తయా సమేత్య విధివత్పృష్ట్వా సర్వమనిందితామ్ ||
VERSE #45
అభిజ్ఞానం చ మే దత్తమర్చిష్మాన్స మహామణిః |
అభిజ్ఞానం మణిం లబ్ధ్వా చరితార్థో'హమాగతః ||
అభిజ్ఞానం మణిం లబ్ధ్వా చరితార్థో'హమాగతః ||
VERSE #46
మయా చ పునరాగమ్య రామస్యాక్లిష్టకర్మణః |
అభిజ్ఞానం మయా దత్తమర్చిష్మాన్స మహామణిః ||
అభిజ్ఞానం మయా దత్తమర్చిష్మాన్స మహామణిః ||
VERSE #47
శ్రుత్వా తాం మైథిలీం హృష్టస్త్వాశశంసే స జీవితమ్ |
జీవితాంతమనుప్రాప్తః పీత్వా'మృతమివాతురః ||
జీవితాంతమనుప్రాప్తః పీత్వా'మృతమివాతురః ||
VERSE #48
ఉద్యోజయిష్యన్నుద్యోగం దధ్రే కామం వధే మనః |
జిఘాంసురివ లోకాంతే సర్వాంల్లోకాన్విభావసుః ||
జిఘాంసురివ లోకాంతే సర్వాంల్లోకాన్విభావసుః ||
VERSE #49
తతః సముద్రమాసాద్య నలం సేతుమకారయత్ |
అతరత్కపివీరాణాం వాహినీ తేన సేతునా ||
అతరత్కపివీరాణాం వాహినీ తేన సేతునా ||
VERSE #50
ప్రహస్తమవధీన్నీలః కుంభకర్ణం తు రాఘవః |
లక్ష్మణో రావణసుతం స్వయం రామస్తు రావణమ్ ||
లక్ష్మణో రావణసుతం స్వయం రామస్తు రావణమ్ ||
VERSE #51
స శక్రేణ సమాగమ్య యమేన వరుణేన చ |
మహేశ్వరస్వయంభూభ్యాం తథా దశరథేన చ ||
మహేశ్వరస్వయంభూభ్యాం తథా దశరథేన చ ||
VERSE #52
తైశ్చ దత్తవరః శ్రీమానృషిభిశ్చ సమాగతః |
సురర్షిభిశ్చ కాకుత్స్థో వరాఁల్లేభే పరంతపః ||
సురర్షిభిశ్చ కాకుత్స్థో వరాఁల్లేభే పరంతపః ||
VERSE #53
స తు దత్తవరః ప్రీత్యా వానరైశ్చ సమాగతః |
పుష్పకేణ విమానేన కిష్కింధామభ్యుపాగమత్ ||
పుష్పకేణ విమానేన కిష్కింధామభ్యుపాగమత్ ||
VERSE #54
తం గంగాం పునరాసాద్య వసంతం మునిసన్నిధౌ |
అవిఘ్నం పుష్యయోగేన శ్వో రామం ద్రష్టుమర్హసి ||
అవిఘ్నం పుష్యయోగేన శ్వో రామం ద్రష్టుమర్హసి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తతస్తు సత్యం హనుమద్వచో మహ-
ఉవాచ వాణీం మనసః ప్రహర్షిణీం
ఉవాచ వాణీం మనసః ప్రహర్షిణీం
VERSE #55
చిరస్య పూర్ణః ఖలు మే మనోరథః ||
VERSE #56
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే ఏకోనత్రింశదుత్తరశతతమః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యుద్ధకాండ త్రింశదుత్తరశతతమః సర్గః (౧౩౦)
సంపూర్ణ
సంపూర్ణ
VERSE #57
శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Yuddha Kanda Sarga 129 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.