Yuddha Kanda Sarga 20
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
యుద్ధకాండ
|| సుగ్రీవభేదనోపాయః ||
యుద్ధకాండ
|| సుగ్రీవభేదనోపాయః ||
VERSE #2
తతో నివిష్టాం ధ్వజినీం సుగ్రీవేణాభిపాలితామ్ |
దదర్శ రాక్షసో'భ్యేత్య శార్దూలో నామ వీర్యవాన్ ||
దదర్శ రాక్షసో'భ్యేత్య శార్దూలో నామ వీర్యవాన్ ||
VERSE #3
చారో రాక్షసరాజస్య రావణస్య దురాత్మనః |
తాం దృష్ట్వా సర్వతో వ్యగ్రం ప్రతిగమ్య స రాక్షసః ||
తాం దృష్ట్వా సర్వతో వ్యగ్రం ప్రతిగమ్య స రాక్షసః ||
VERSE #4
ప్రవిశ్య లంకాం వేగేన రావణం వాక్యమబ్రవీత్ |
ఏష వానరఋక్షౌఘో లంకాం సమభివర్తతే ||
ఏష వానరఋక్షౌఘో లంకాం సమభివర్తతే ||
VERSE #5
అగాధశ్చాప్రమేయశ్చ ద్వితీయ ఇవ సాగరః |
పుత్రౌ దశరథస్యేమౌ భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ ||
పుత్రౌ దశరథస్యేమౌ భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ ||
VERSE #6
ఉత్తమాయుధసంపన్నౌ సీతాయాః పదమాగతౌ |
ఏతౌ సాగరమాసాద్య సన్నివిష్టౌ మహాద్యుతీ ||
ఏతౌ సాగరమాసాద్య సన్నివిష్టౌ మహాద్యుతీ ||
VERSE #7
బలమాకాశమావృత్య సర్వతో దశయోజనమ్ |
తత్త్వభూతం మహారజ క్షిప్రం వేదితుమర్హసి ||
తత్త్వభూతం మహారజ క్షిప్రం వేదితుమర్హసి ||
VERSE #8
తవ దూతా మహారాజ క్షిప్రమర్హంత్యవేక్షితుమ్ |
ఉపప్రదానం సాంత్వం వా భేదో వాత్ర ప్రయుజ్యతామ్ ||
ఉపప్రదానం సాంత్వం వా భేదో వాత్ర ప్రయుజ్యతామ్ ||
VERSE #9
శార్దూలస్య వచః శ్రుత్వా రావణో రాక్షసేశ్వరః |
ఉవాచ సహసా వ్యగ్రః సంప్రధార్యార్థమాత్మనః ||
ఉవాచ సహసా వ్యగ్రః సంప్రధార్యార్థమాత్మనః ||
VERSE #10
శుకం నామ తదా రక్షో వాక్యమర్థవిదాం వరమ్ |
సుగ్రీవం బ్రూహి గత్వా త్వం రాజానం వచనాన్మమ |
యథా సందేశమక్లీబం శ్లక్ష్ణయా పరయా గిరా ||
సుగ్రీవం బ్రూహి గత్వా త్వం రాజానం వచనాన్మమ |
యథా సందేశమక్లీబం శ్లక్ష్ణయా పరయా గిరా ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
త్వం వై మహారాజ కులప్రసూతో
VERSE #11
మహాబలశ్చర్క్షరజఃసుతశ్చ |
న కశ్చిదర్థస్తవ నాస్త్యనర్థ-
అహం యద్యహరం భార్యాం రాజపుత్రస్య ధీమతః |
కిం తత్ర తవ సుగ్రీవ కిష్కింధాం ప్రతిగమ్యతామ్ ||
న కశ్చిదర్థస్తవ నాస్త్యనర్థ-
అహం యద్యహరం భార్యాం రాజపుత్రస్య ధీమతః |
కిం తత్ర తవ సుగ్రీవ కిష్కింధాం ప్రతిగమ్యతామ్ ||
VERSE #12
న హీయం హరిభిర్లంకా శక్యా ప్రాప్తుం కథంచన |
దేవైరపి సగంధర్వైః కిం పునర్నరవానరైః ||
దేవైరపి సగంధర్వైః కిం పునర్నరవానరైః ||
VERSE #13
స తథా రాక్షసేంద్రేణ సందిష్టో రజనీచరః |
శుకో విహంగమో భూత్వా తూర్ణమాప్లుత్య చాంబరమ్ ||
శుకో విహంగమో భూత్వా తూర్ణమాప్లుత్య చాంబరమ్ ||
VERSE #14
స గత్వా దూరమధ్వానముపర్యుపరి సాగరమ్ |
సంస్థితో హ్యంబరే వాక్యం సుగ్రీవమిదమబ్రవీత్ ||
సంస్థితో హ్యంబరే వాక్యం సుగ్రీవమిదమబ్రవీత్ ||
VERSE #15
సర్వముక్తం యథాదిష్టం రావణేన దురాత్మనా |
తం ప్రాపయంతం వచనం తూర్ణమాప్లుత్య వానరాః ||
తం ప్రాపయంతం వచనం తూర్ణమాప్లుత్య వానరాః ||
VERSE #16
ప్రాపద్యంత దివం క్షిప్రం లోప్తుం హంతుం చ ముష్టిభిః |
స తైః ప్లవంగైః ప్రసభం నిగృహీతో నిశాచరః ||
స తైః ప్లవంగైః ప్రసభం నిగృహీతో నిశాచరః ||
VERSE #17
గగనాద్భూతలే చాశు పరిగృహ్య నిపాతితః |
వానరైః పీడ్యమానస్తు శుకో వచనమబ్రవీత్ ||
వానరైః పీడ్యమానస్తు శుకో వచనమబ్రవీత్ ||
VERSE #18
న దూతాన్ఘ్నంతి కాకుత్స్థ వార్యంతాం సాధు వానరాః |
యస్తు హిత్వా మతం భర్తుః స్వమతం సంప్రభాషతే ||
యస్తు హిత్వా మతం భర్తుః స్వమతం సంప్రభాషతే ||
VERSE #19
అనుక్తవాదీ దూతః సన్స దూతో వధమర్హతి |
శుకస్య వచనం శ్రుత్వా రామస్తు పరిదేవితమ్ ||
శుకస్య వచనం శ్రుత్వా రామస్తు పరిదేవితమ్ ||
VERSE #20
ఉవాచ మా వధిష్ఠేతి ఘ్నతః శాఖామృగర్షభాన్ |
స చ పత్రలఘుర్భూత్వా హరిభిర్దర్శితే భయే ||
స చ పత్రలఘుర్భూత్వా హరిభిర్దర్శితే భయే ||
VERSE #21
అంతరిక్షస్థితో భూత్వా పునర్వచనమబ్రవీత్ |
సుగ్రీవ సత్త్వసంపన్న మహాబలపరాక్రమ |
కిం మయా ఖలు వక్తవ్యో రావణో లోకరావణః ||
సుగ్రీవ సత్త్వసంపన్న మహాబలపరాక్రమ |
కిం మయా ఖలు వక్తవ్యో రావణో లోకరావణః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
స ఏవముక్తః ప్లవగాధిపస్తదా
VERSE #22
ప్లవంగమానామృషభో మహాబలః |
ఉవాచ వాక్యం రజనీచరస్య
చారం శుకం దీనమదీనసత్త్వః ||
ఉవాచ వాక్యం రజనీచరస్య
చారం శుకం దీనమదీనసత్త్వః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
న మే'సి మిత్రం న తథా'నుకంప్యో
VERSE #23
న చోపకర్తా'సి న మే ప్రియోసి |
అరిశ్చ రామస్య సహానుబంధః
స మేసి వాలీవ వధార్హ వధ్యః ||
అరిశ్చ రామస్య సహానుబంధః
స మేసి వాలీవ వధార్హ వధ్యః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నిహన్మ్యహం త్వాం ససుతం సబంధుం
VERSE #24
సజ్ఞాతివర్గం రజనీచరేశ |
లంకాం చ సర్వాం మహతా బలేన |
క్షిప్రం కరిష్యామి సమేత్య భస్మ ||
లంకాం చ సర్వాం మహతా బలేన |
క్షిప్రం కరిష్యామి సమేత్య భస్మ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
న మోక్ష్యసే రావణ రాఘవస్య
VERSE #25
సురైః సహేంద్రైరపి మూఢ గుప్తః |
అంతర్హితః సూర్యపథం గతో వా
నభో న పాతాలమనుప్రవిష్టః ||
అంతర్హితః సూర్యపథం గతో వా
నభో న పాతాలమనుప్రవిష్టః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
[* అధికపాఠః –
గిరీశపాదాంబుజసంగతో వా
గిరీశపాదాంబుజసంగతో వా
VERSE #26
హతో'సి రామేణ సహానుజస్త్వమ్ |
తస్య తే త్రిషు లోకేషు న పిశాచం న రాక్షసమ్ |
త్రాతారమనుపశ్యామి న గంధర్వం న చాసురమ్ ||
తస్య తే త్రిషు లోకేషు న పిశాచం న రాక్షసమ్ |
త్రాతారమనుపశ్యామి న గంధర్వం న చాసురమ్ ||
VERSE #27
అవధీర్యజ్జరావృద్ధం గృధ్రరాజానమక్షమమ్ | [జటాయుషమ్]
VERSE #28
కిం ను తే రామసాన్నిధ్యే సకాశే లక్ష్మణస్య వా ||
VERSE #29
హృతా సీతా విశాలాక్షీ యాం త్వం గృహ్య న బుధ్యసే |
మహాబలం మహాప్రాజ్ఞం దుర్ధర్షమమరైరపి || [మహాత్మానం]
మహాబలం మహాప్రాజ్ఞం దుర్ధర్షమమరైరపి || [మహాత్మానం]
VERSE #30
న బుధ్యసే రఘుశ్రేష్ఠం యస్తే ప్రాణాన్హరిష్యతి |
తతో'బ్రవీద్వాలిసుతస్త్వంగదో హరిసత్తమః ||
తతో'బ్రవీద్వాలిసుతస్త్వంగదో హరిసత్తమః ||
VERSE #31
నాయం దూతో మహారాజ చారికః ప్రతిభాతి మే |
తులితం హి బలం సర్వమనేనాత్రైవ తిష్ఠతా ||
తులితం హి బలం సర్వమనేనాత్రైవ తిష్ఠతా ||
VERSE #32
గృహ్యతాం మా గమల్లంకామేతద్ధి మమ రోచతే |
తతో రాజ్ఞా సమాదిష్టాః సముత్ప్లుత్య వలీముఖాః ||
తతో రాజ్ఞా సమాదిష్టాః సముత్ప్లుత్య వలీముఖాః ||
VERSE #33
జగృహుస్తం బబంధుశ్చ విలపంతమనాథవత్ |
శుకస్తు వానరైశ్చండైస్తత్ర తైః సంప్రపీడితః ||
శుకస్తు వానరైశ్చండైస్తత్ర తైః సంప్రపీడితః ||
VERSE #34
వ్యాక్రోశత మహాత్మానం రామం దశరథాత్మజమ్ |
లుప్యేతే మే బలాత్పక్షౌ భిద్యేతే మే తథా'క్షిణీ ||
లుప్యేతే మే బలాత్పక్షౌ భిద్యేతే మే తథా'క్షిణీ ||
VERSE #35
యాం చ రాత్రిం మరిష్యామి జాయే రాత్రిం చ యామహమ్ |
ఏతస్మిన్నంతరే కాలే యన్మయా హ్యశుభం కృతమ్ ||
ఏతస్మిన్నంతరే కాలే యన్మయా హ్యశుభం కృతమ్ ||
VERSE #36
సర్వం తదుపపద్యేథా జహ్యాం చేద్యది జీవితమ్ |
నాఘాతయత్తదా రామః శ్రుత్వా తత్పరిదేవనమ్ |
వానరానబ్రవీద్రామో ముచ్యతాం దూత ఆగతః ||
నాఘాతయత్తదా రామః శ్రుత్వా తత్పరిదేవనమ్ |
వానరానబ్రవీద్రామో ముచ్యతాం దూత ఆగతః ||
VERSE #37
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే వింశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యుద్ధకాండ ఏకవింశః సర్గః (౨౧)
సంపూర్ణ
సంపూర్ణ
VERSE #38
శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Yuddha Kanda Sarga 20 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.