📖 Valmiki Ramayanam

Yuddha Kanda Sarga 46

Language: Sanskrit / Vedic

Script: Devanagari / Telugu

← Previous Yuddha Kanda Sarga 45 📚 Table of Contents Next → Yuddha Kanda Sarga 47

VERSE #1

వాల్మీకి రామాయణం
యుద్ధకాండ
|| సుగ్రీవాద్యనుశోకః ||

VERSE #2

తతో ద్యాం పృథివీం చైవ వీక్షమాణా వనౌకసః |
దదృశుః సంతతౌ బాణైర్భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ ||

VERSE #3

వృష్ట్వేవోపరతే దేవే కృతకర్మణి రాక్షసే |
ఆజగామాథ తం దేశం ససుగ్రీవో విభీషణః ||

VERSE #4

నీలద్వివిదమైందాశ్చ సుషేణకుముదాంగదాః |
తూర్ణం హనుమతా సార్ధమన్వశోచంత రాఘవౌ ||

VERSE #5

అచేష్టౌ మందనిశ్వాసౌ శోణితౌఘపరిప్లుతౌ |
శరజాలాచితౌ స్తబ్ధౌ శయానౌ శరతల్పయోః ||

VERSE #6

నిఃశ్వసంతౌ యథా సర్పౌ నిశ్చేష్టౌ మందవిక్రమౌ |
రుధిరస్రావదిగ్ధాంగౌ తాపనీయావివ ధ్వజౌ ||

VERSE #7

తౌ వీరశయనే వీరౌ శయానౌ మందచేష్టితౌ |
యూథపైస్తైః పరివృతౌ బాష్పవ్యాకులలోచనైః ||

VERSE #8

రాఘవౌ పతితౌ దృష్ట్వా శరజాలసమావృతౌ |
బభూవుర్వ్యథితాః సర్వే వానరాః సవిభీషణాః ||

VERSE #9

అంతరిక్షం నిరీక్షంతో దిశః సర్వాశ్చ వానరాః |
న చైనం మాయయా చ్ఛన్నం దదృశూ రావణిం రణే ||

VERSE #10

తం తు మాయాప్రతిచ్ఛన్నం మాయయైవ విభీషణః |
వీక్షమాణో దదర్శాథ భ్రాతుః పుత్రమవస్థితమ్ ||

VERSE #11

తమప్రతిమకర్మాణమప్రతిద్వంద్వమాహవే |
దదర్శాంతర్హితం వీరం వరదానాద్విభీషణః ||

VERSE #12

తేజసా యశసా చైవ విక్రమేణ చ సంయుతమ్ |
ఇంద్రజిత్త్వాత్మనః కర్మ తౌ శయానౌ సమీక్ష్య చ ||

VERSE #13

ఉవాచ పరమప్రీతో హర్షయన్సర్వనైరృతాన్ |
దూషణస్య చ హంతారౌ ఖరస్య చ మహాబలౌ ||

VERSE #14

సాదితౌ మామకైర్బాణైర్భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ |
నేమౌ మోక్షయితుం శక్యావేతస్మాదిషుబంధనాత్ ||

VERSE #15

సర్వైరపి సమాగమ్య సర్షిసంఘైః సురాసురైః |
యత్కృతే చింతయానస్య శోకార్తస్య పితుర్మమ ||

VERSE #16

అస్పృష్ట్వా శయనం గాత్రైస్త్రియామా యాతి శర్వరీ |
కృత్స్నేయం యత్కృతే లంకా నదీ వర్షాస్వివాకులా ||

VERSE #17

సో'యం మూలహరో'నర్థః సర్వేషాం నిహతో మయా |
రామస్య లక్ష్మణస్యాపి సర్వేషాం చ వనౌకసామ్ ||

VERSE #18

విక్రమా నిష్ఫలాః సర్వే యథా శరది తోయదాః |
ఏవముక్త్వా తు తాన్సర్వాన్రాక్షసాన్పరిపార్శ్వతః ||

VERSE #19

యూథపానపి తాన్సర్వాంస్తాడయామాస రావణిః |
నీలం నవభిరాహత్య మైందం చ ద్వివిదం తథా ||

VERSE #20

త్రిభిస్త్రిభిరమిత్రఘ్నస్తతాప ప్రవరేషుభిః |
జాంబవంతం మహేష్వాసో విద్ధ్వా బాణేన వక్షసి ||

VERSE #21

హనూమతో వేగవతో విససర్జ శరాందశ |
గవాక్షం శరభం చైవ ద్వావప్యమితతేజసౌ ||

VERSE #22

ద్వాభ్యాం ద్వాభ్యాం మహావేగో వివ్యాధ యుధి రావణిః |
గోలాంగూలేశ్వరం చైవ వాలిపుత్రమథాంగదమ్ ||

VERSE #23

వివ్యాధ బహుభిర్బాణైస్త్వరమాణో'థ రావణిః |
తాన్వానరవరాన్భిత్త్వా శరైరగ్నిశిఖోపమైః ||

VERSE #24

ననాద బలవాంస్తత్ర మహాసత్త్వః స రావణిః |
తానర్దయిత్వా బాణౌఘైస్త్రాసయిత్వా చ వానరాన్ ||

VERSE #25

ప్రజహాస మహాబాహుర్వచనం చేదమబ్రవీత్ |
శరబంధేన ఘోరేణ మయా బద్ధౌ చమూముఖే ||

VERSE #26

సహితౌ భ్రాతరావేతౌ నిశామయత రాక్షసాః |
ఏవముక్తాస్తు తే సర్వే రాక్షసాః కూటయోధినః ||

VERSE #27

పరం విస్మయమాజగ్ముః కర్మణా తేన హర్షితాః |
వినేదుశ్చ మహానాదాన్సర్వతో జలదోపమాః ||

VERSE #28

హతో రామ ఇతి జ్ఞాత్వా రావణిం సమపూజయన్ |
నిష్పందౌ తు తదా దృష్ట్వా తావుభౌ రామలక్ష్మణౌ ||

VERSE #29

వసుధాయాం నిరుచ్ఛ్వాసౌ హతావిత్యన్వమన్యత |
హర్షేణ తు సమావిష్ట ఇంద్రజిత్సమితింజయః ||

VERSE #30

ప్రవివేశ పురీం లంకాం హర్షయన్సర్వరాక్షసాన్ |
రామలక్ష్మణయోర్దృష్ట్వా శరీరే సాయకైశ్చితే ||

VERSE #31

సర్వాణి చాంగోపాంగాని సుగ్రీవం భయమావిశత్ |
తమువాచ పరిత్రస్తం వానరేంద్రం విభీషణః ||

VERSE #32

సబాష్పవదనం దీనం శోకవ్యాకులలోచనమ్ |
అలం త్రాసేన సుగ్రీవ బాష్పవేగో నిగృహ్యతామ్ ||

VERSE #33

ఏవం ప్రాయాణి యుద్ధాని విజయో నాస్తి నైష్ఠికః |
సశేషభాగ్యతా'స్మాకం యది వీర భవిష్యతి ||

VERSE #34

మోహమేతౌ ప్రహాస్యేతే మహాత్మానౌ మహాబలౌ |
పర్యవస్థాపయాత్మానమనాథం మాం చ వానర ||

VERSE #35

సత్యధర్మాభిరక్తానాం నాస్తి మృత్యుకృతం భయమ్ |
ఏవముక్త్వా తతస్తస్య జలక్లిన్నేన పాణినా ||

VERSE #36

సుగ్రీవస్య శుభే నేత్రే ప్రమమార్జ విభిషణః |
తతః సలిలమాదాయ విద్యయా పరిజప్య చ ||

VERSE #37

సుగ్రీవనేత్రే ధర్మాత్మా స మమార్జ విభీషణః |
ప్రమృజ్య వదనం తస్య కపిరాజస్య ధీమతః ||

VERSE #38

అబ్రవీత్కాలసంప్రాప్తమసంభ్రమమిదం వచః |
న కాలః కపిరాజేంద్ర వైక్లవ్యమనువర్తితుమ్ ||

VERSE #39

అతిస్నేహో'ప్యకాలే'స్మిన్మరణాయోపకల్పతే |
తస్మాదుత్సృజ్య వైక్లవ్యం సర్వకార్యవినాశనమ్ ||

VERSE #40

హితం రామపురోగాణాం సైన్యానామనుచింత్యతామ్ |
అథవా రక్ష్యతాం రామో యావత్సంజ్ఞావిపర్యయః ||

VERSE #41

లబ్ధసంజ్ఞౌ హి కాకుత్స్థౌ భయం నో వ్యపనేష్యతః |
నైతత్కించన రామస్య న చ రామో ముమూర్షతి ||

VERSE #42

న హ్యేనం హాస్యతే లక్ష్మీర్దుర్లభా యా గతాయుషామ్ |
తస్మాదాశ్వాసయాత్మానం బలం చాశ్వాసయ స్వకమ్ ||

VERSE #43

యావత్కార్యాణి సర్వాణి పునః సంస్థాపయామ్యహమ్ |
ఏతే హి ఫుల్లనయనాస్త్రాసాదాగతసాధ్వసాః ||

VERSE #44

కర్ణే కర్ణే ప్రకథితా హరయో హరిసత్తమ |
మాం తు దృష్ట్వా ప్రధావంతమనీకం సంప్రహర్షితుమ్ ||

VERSE #45

త్యజంతు హరయస్త్రాసం భుక్తపూర్వామివ స్రజమ్ |
సమాశ్వాస్య తు సుగ్రీవం రాక్షసేంద్రో విభీషణః ||

VERSE #46

విద్రుతం వానరానీకం తత్సమాశ్వాసయత్పునః |
ఇంద్రజిత్తు మహామాయః సర్వసైన్యసమావృతః ||

VERSE #47

వివేశ నగరీం లంకాం పితరం చాభ్యుపాగమత్ |
తత్ర రావణమాసీనమభివాద్య కృతాంజలిః ||

VERSE #48

ఆచచక్షే ప్రియం పిత్రే నిహతౌ రామలక్ష్మణౌ |
ఉత్పపాత తతో హృష్టః పుత్రం చ పరిషస్వజే ||

VERSE #49

రావణో రక్షసాం మధ్యే శ్రుత్వా శత్రూ నిపాతితౌ |
ఉపాఘ్రాయ స మూర్ధ్న్యేనం పప్రచ్ఛ ప్రీతమానసః ||

VERSE #50

పృచ్ఛతే చ యథావృత్తం పిత్రే సర్వం న్యవేదయత్ |
యథా తౌ శరబంధేన నిశ్చేష్టౌ నిష్ప్రభా కృతౌ ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

స హర్షవేగానుగతాంతరాత్మా

VERSE #51

శ్రుత్వా వచస్తస్య మహారథస్య |
జహౌ జ్వరం దాశరథేః సముత్థితం
ప్రహృష్య వాచా'భిననంద పుత్రమ్ ||

VERSE #52

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే షట్చత్వారింశః సర్గః ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

యుద్ధకాండ సప్తచత్వారింశః సర్గః (౪౭)
సంపూర్ణ

VERSE #53

శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ

🪷

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

🕊️

ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ

నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.

🌅

శుభ ముహూర్తం

బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.

📿

జప సంఖ్యా నియమం

నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

Yuddha Kanda Sarga 46 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.

🪷

చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace): Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.

🛡️

దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being): Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.

✨

భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment): Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.

📜 సంప్రదాయ ప్రశస్తి (Scholarly Context):

Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.

← Previous Yuddha Kanda Sarga 45 Next → Yuddha Kanda Sarga 47

Sacred Work	Valmiki Ramayanam
Language	Sanskrit / Telugu

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

మరిన్ని ప్రముఖ స్తోత్రాలు & మంత్రాలు (Explore Popular Sacred Chants)

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

🕉️ Related Sacred Texts & Chants

Sri Ratnagarbha Ganesha Vilasa Stuti

Yuddha Kanda Sarga 41

Sri Datta Paduka Ashtakam

Sri Vani Stavanam (Yajnavalkya Kritam)