📖 Valmiki Ramayanam

Yuddha Kanda Sarga 22

Language: Sanskrit / Vedic

Script: Devanagari / Telugu

← Previous Yuddha Kanda Sarga 21 📚 Table of Contents Next → Yuddha Kanda Sarga 23

VERSE #1

వాల్మీకి రామాయణం
యుద్ధకాండ
|| సేతుబంధః ||

VERSE #2

అథోవాచ రఘుశ్రేష్ఠః సాగరం దారుణం వచః |
అద్య త్వాం శోషయిష్యామి సపాతాలం మహార్ణవ ||

VERSE #3

శరనిర్దగ్ధతోయస్య పరిశుష్కస్య సాగర |
మయా శోషితసత్త్వస్య పాంసురుత్పద్యతే మహాన్ ||

VERSE #4

మత్కార్ముకవిసృష్టేన శరవర్షేణ సాగర |
పారం తే'ద్య గమిష్యంతి పద్భిరేవ ప్లవంగమాః ||

VERSE #5

విచిన్వన్నాభిజానాసి పౌరుషం వా'పి విక్రమమ్ |
దానవాలయ సంతాపం మత్తో నాధిగమిష్యసి ||

VERSE #6

బ్రాహ్మేణాస్త్రేణ సంయోజ్య బ్రహ్మదండనిభం శరమ్ |
సంయోజ్య ధనుషి శ్రేష్ఠే విచకర్ష మహాబలః ||

VERSE #7

తస్మిన్వికృష్టే సహసా రాఘవేణ శరాసనే |
రోదసీ సంపఫాలేవ పర్వతాశ్చ చకంపిరే ||

VERSE #8

తమశ్చ లోకమావవ్రే దిశశ్చ న చకాశిరే |
పరిచుక్షుభిరే చాశు సరాంసి సరితస్తథా ||

VERSE #9

తిర్యక్చ సహ నక్షత్రః సంగతౌ చంద్రభాస్కరౌ |
భాస్కరాంశుభిరాదీప్తం తమసా చ సమావృతమ్ ||

VERSE #10

ప్రచకాశే తదాకాశముల్కాశతవిదీపితమ్ |
అంతరిక్షాచ్చ నిర్ఘాతా నిర్జగ్మురతులస్వనాః ||

VERSE #11

పుస్ఫురుశ్చ ఘనా దివ్యా దివి మారుతపంక్తయః |
బభంజ చ తదా వృక్షాన్ జలదానుద్వహన్నపి ||

VERSE #12

అరుజంశ్చైవ శైలాగ్రాన్ శిఖరాణి ప్రభంజనః |
దివిస్పృశో మహామేఘాః సంగతాః సమహాస్వనాః ||

VERSE #13

ముముచుర్వైద్యుతానగ్నీంస్తే మహాశనయస్తదా |
యాని భూతాని దృశ్యాని చక్రుశుశ్చాశనేః సమమ్ ||

VERSE #14

అదృశ్యాని చ భూతాని ముముచుర్భైరవస్వనమ్ |
శిశ్యరే చాపి భూతాని సంత్రస్తాన్యుద్విజంతి చ ||

VERSE #15

సంప్రవివ్యథిరే చాపి న చ పస్పందిరే భయాత్ |
సహ భూతైః సతోయోర్మిః సనాగః సహరాక్షసః ||

VERSE #16

సహసా'భూత్తతో వేగాద్భీమవేగో మహోదధిః |
యోజనం వ్యతిచక్రామ వేలామన్యత్ర సంప్లవాత్ ||

VERSE #17

తం తదా సమతిక్రాంతం నాతిచక్రామ రాఘవః |
సముద్ధతమమిత్రఘ్నో రామో నదనదీపతిమ్ ||

VERSE #18

తతో మధ్యాత్సముద్రస్య సాగరః స్వయముత్థితః |
ఉదయన్హి మహాశైలాన్మేరోరివ దివాకరః ||

VERSE #19

పన్నగైః సహ దీప్తాస్యైః సముద్రః ప్రత్యదృశ్యత |
స్నిగ్ధవైడూర్యసంకాశో జాంబూనదవిభూషితః ||

VERSE #20

రక్తమాల్యాంబరధరః పద్మపత్రనిభేక్షణః |
సర్వపుష్పమయీం దివ్యాం శిరసా ధారయన్స్రజమ్ ||

VERSE #21

జాతరూపమయైశ్చైవ తపనీయవిభూషితైః |
ఆత్మజానాం చ రత్నానాం భూషితో భూషణోత్తమైః ||

VERSE #22

ధాతుభిర్మండితః శైలో వివిధైర్హిమవానివ |
ఏకావలీమధ్యగతం తరలం పాండరప్రభమ్ || [పాటల]

VERSE #23

విపులేనోరసా బిభ్రత్కౌస్తుభస్య సహోదరమ్ |
ఆఘూర్ణితతరంగౌఘః కాలికానిలసంకులః ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

[* అధికశ్లోకః –

VERSE #24

ఉద్వర్తితమహాగ్రాహః సంభ్రాంతోరగరాక్షసః |
దేవతానాం సురూపాణాం నానారూపాభిరీశ్వరః |
గంగాసింధుప్రధానాభిరాపగాభిః సమావృతః |
సాగరః సముపక్రమ్య పూర్వమామంత్ర్య వీర్యవాన్ ||

VERSE #25

అబ్రవీత్ప్రాంజలిర్వాక్యం రాఘవం శరపాణినమ్ |
పృథివీ వాయురాకాశమాపో జ్యోతిశ్చ రాఘవ ||

VERSE #26

స్వభావే సౌమ్య తిష్ఠంతి శాశ్వతం మార్గమాశ్రితాః |
తత్స్వభావో మమాప్యేష యదగాధో'హమప్లవః ||

VERSE #27

వికారస్తు భవేద్గాధ ఏతత్తే వేదయామ్యహమ్ | [ప్రవదామి]

VERSE #28

న కామాన్న చ లోభాద్వా న భయాత్పార్థివాత్మజ ||

VERSE #29

గ్రాహనక్రాకులజలం స్తంభయేయం కథంచన |
విధాస్యే రామ యేనాపి విషహిష్యే హ్యహం తథా ||

VERSE #30

గ్రాహా న ప్రహరిష్యంతి యావత్సేనా తరిష్యతి |
హరీణాం తరణే రామ కరిష్యామి యథా స్థలమ్ ||

VERSE #31

తమబ్రవీత్తదా రామ ఉద్యతో హి నదీపతే |
అమోఘో'యం మహాబాణః కస్మిందేశే నిపాత్యతామ్ ||

VERSE #32

రామస్య వచనం శ్రుత్వా తం చ దృష్ట్వా మహాశరమ్ |
మహోదధిర్మహాతేజా రాఘవం వాక్యమబ్రవీత్ ||

🪷

ఉత్తరేణావకాశో'స్తి కశ్చిత్పుణ్యతమో మమ |

VERSE #33

ద్రుమకుల్య ఇతి ఖ్యాతో లోకే ఖ్యాతో యథా భవాన్ ||

VERSE #34

ఉగ్రదర్శనకర్మాణో బహవస్తత్ర దస్యవః |
ఆభీరప్రముఖాః పాపాః పిబంతి సలిలం మమ ||

VERSE #35

తైస్తు సంస్పర్శనం ప్రాప్తైర్న సహే పాపకర్మభిః |
అమోఘః క్రియతాం రామ తత్ర తేషు శరోత్తమః ||

VERSE #36

తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా సాగరస్య స రాఘవః |
ముమోచ తం శరం దీప్తం వీరః సాగరదర్శనాత్ ||

VERSE #37

తేన తన్మరుకాంతారం పృథివ్యాం ఖలు విశ్రుతమ్ |
నిపాతితః శరో యత్ర దీప్తాశనిసమప్రభః ||

VERSE #38

ననాద చ తదా తత్ర వసుధా శల్యపీడితా |
తస్మాద్వ్రణముఖాత్తోయముత్పపాత రసాతలాత్ ||

VERSE #39

స బభూవ తదా కూపో వ్రణ ఇత్యభివిశ్రుతః |
సతతం చోత్థితం తోయం సముద్రస్యేవ దృశ్యతే ||

VERSE #40

అవదారణశబ్దశ్చ దారుణః సమపద్యత |
తస్మాత్తద్బాణపాతేన త్వపః కుక్షిష్వశోషయత్ ||

VERSE #41

విఖ్యాతం త్రిషు లోకేషు మరుకాంతారమేవ తత్ |
శోషయిత్వా తతః కుక్షిం రామో దశరథాత్మజః ||

VERSE #42

వరం తస్మై దదౌ విద్వాన్మరవే'మరవిక్రమః |
పశవ్యశ్చాల్పరోగశ్చ ఫలమూలరసాయుతః ||

VERSE #43

బహుస్నేహో బహుక్షీరః సుగంధిర్వివిధౌషధః |
ఏవమేతైర్గుణైర్యుక్తో బహుభిః సతతం మరుః ||

VERSE #44

రామస్య వరదానాచ్చ శివః పంథా బభూవ హ |
తస్మిందగ్ధే తదా కుక్షౌ సముద్రః సరితాం పతిః ||

VERSE #45

రాఘవం సర్వశాస్త్రజ్ఞమిదం వచనమబ్రవీత్ |
అయం సౌమ్య నలో నామ తనుజో విశ్వకర్మణః ||

VERSE #46

పిత్రా దత్తవరః శ్రీమాన్ప్రతిమో విశ్వకర్మణః |
ఏష సేతుం మహోత్సాహః కరోతు మయి వానరః ||

VERSE #47

తమహం ధారయిష్యామి తథా హ్యేష యథా పితా |
ఏవముక్త్వోదధిర్నష్టః సముత్థాయ నలస్తదా ||

VERSE #48

అబ్రవీద్వానరశ్రేష్ఠో వాక్యం రామం మహాబలః |
అహం సేతుం కరిష్యామి విస్తీర్ణే వరుణాలయే ||

VERSE #49

పితుః సామర్థ్యమాస్థాయ తత్త్వమాహ మహోదధిః |
దండ ఏవ వరో లోకే పురుషస్యేతి మే మతిః ||

VERSE #50

ధిక్ క్షమామకృతజ్ఞేషు సాంత్వాం దానమథాపి వా |
అయం హి సాగరో భీమః సేతుకర్మదిదృక్షయా ||

VERSE #51

దదౌ దండభయాద్గాధం రాఘవాయ మహోదధిః |
మమ మాతుర్వరో దత్తో మందరే విశ్వకర్మణా ||

VERSE #52

[* మయా తు సదృశః పుత్రస్తవ దేవి భవిష్యతి | *]

VERSE #53

ఔరసస్తస్య పుత్రో'హం సదృశో విశ్వకర్మణా ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

[* అధికపాఠః –

VERSE #54

పిత్రోః ప్రాసాదాత్కాకుత్స్థ తతః సేతుం కరోమ్యహమ్ |
స్మారితో'స్మ్యహమేతేన తత్త్వమాహ మహోదధిః |
న చాప్యహమనుక్తో వై ప్రబ్రూయామాత్మనో గుణాన్ ||

VERSE #55

సమర్థశ్చాప్యహం సేతుం కర్తుం వై వరుణాలయే |
కామమద్యైవ బధ్నంతు సేతుం వానరపుంగవాః ||

VERSE #56

తతో'తిసృష్టా రామేణ సర్వతో హరియూథపాః |
అభిపేతుర్మహారణ్యం హృష్టాః శతసహస్రశః ||

VERSE #57

తే నగాన్నగసంకాశాః శాఖామృగగణర్షభాః |
బభంజుర్వానరాస్తత్ర ప్రచకర్షుశ్చ సాగరమ్ ||

VERSE #58

తే సాలైశ్చాశ్వకర్ణైశ్చ ధవైర్వంశైశ్చ వానరాః |
కుటజైరర్జునైస్తాలైస్తిలకైస్తిమిశైరపి ||

VERSE #59

బిల్వైశ్చ సప్తపర్ణైశ్చ కర్ణికారైశ్చ పుష్పితైః |
చూతైశ్చాశోకవృక్షైశ్చ సాగరం సమపూరయన్ ||

VERSE #60

సమూలాంశ్చ విమూలాంశ్చ పాదపాన్హరిసత్తమాః |
ఇంద్రకేతూనివోద్యమ్య ప్రజహ్రుర్హరయస్తరూన్ ||

VERSE #61

తాలాందాడిమగుల్మాంశ్చ నారికేలాన్విభీతకాన్ |
వకులాన్ఖదిరాన్నింబాన్సమాజహ్రుః సమంతతః ||

VERSE #62

హస్తిమాత్రాన్మహాకాయాః పాషాణాంశ్చ మహాబలాః |
పర్వతాంశ్చ సముత్పాట్య యంత్రైః పరివహంతి చ ||

VERSE #63

ప్రక్షిప్యమాణైరచలైః సహసా జలముద్ధతమ్ |
సముత్పతితమాకాశముపాసర్పత్తతస్తతః ||

VERSE #64

సముద్రం క్షోభయామాసుర్వానరాశ్చ సమంతతః |
సూత్రాణ్యన్యే ప్రగృహ్ణంతి వ్యాయతం శతయోజనమ్ ||

VERSE #65

నలశ్చక్రే మహాసేతుం మధ్యే నదనదీపతేః |
స తథా క్రియతే సేతుర్వానరైర్ఘోరకర్మభిః ||

VERSE #66

దండానన్యే ప్రగృహ్ణంతి విచిన్వంతి తథా పరే |
వానరాః శతశస్తత్ర రామస్యాజ్ఞాపురః సరాః ||

VERSE #67

మేఘాభైః పర్వతాగ్రైశ్చ తృణైః కాష్ఠైర్బబంధిరే |
పుష్పితాగ్రైశ్చ తరుభిః సేతుం బధ్నంతి వానరాః ||

VERSE #68

పాషాణాంశ్చ గిరిప్రఖ్యాన్గిరీణాం శిఖరాణి చ |
దృశ్యంతే పరిధావంతో గృహ్య వారణసన్నిభాః ||

VERSE #69

శిలానాం క్షిప్యమాణానాం శైలానాం చ నిపాత్యతామ్ |
బభూవ తుములః శబ్దస్తదా తస్మిన్మహోదధౌ ||

VERSE #70

కృతాని ప్రథమేనాహ్నా యోజనాని చతుర్దశ |
ప్రహృష్టైర్గజసంకాశైస్త్వరమాణైః ప్లవంగమైః ||

VERSE #71

ద్వితీయేన తథా చాహ్నా యోజనాని తు వింశతిః |
కృతాని ప్లవగైస్తూర్ణం భీమకాయైర్మహాబలైః ||

VERSE #72

అహ్నా తృతీయేన తథా యోజనాని కృతాని తు |
త్వరమాణైర్మహాకాయైరేకవింశతిరేవ చ ||

VERSE #73

చతుర్థేన తథా చాహ్నా ద్వావింశతిరథాపి చ |
యోజనాని మహావేగైః కృతాని త్వరితైస్తు తైః ||

VERSE #74

పంచమేన తథా చాహ్నా ప్లవగైః క్షిప్రకారిభిః |
యోజనాని త్రయోవింశత్సువేలమధికృత్య వై ||

VERSE #75

స వానరవరః శ్రీమాన్విశ్వకర్మాత్మజో బలీ |
బబంధ సాగరే సేతుం యథా చాస్య పితా తథా ||

VERSE #76

స నలేన కృతః సేతుః సాగరే మకరాలయే |
శుశుభే సుభగః శ్రీమాన్ స్వాతీపథ ఇవాంబరే ||

VERSE #77

తతో దేవాః సగంధర్వాః సిద్ధాశ్చ పరమర్షయః |
ఆగమ్య గగనే తస్థుర్ద్రష్టుకామాస్తదద్భుతమ్ ||

VERSE #78

దశయోజనవిస్తీర్ణం శతయోజనమాయతమ్ |
దదృశుర్దేవగంధర్వా నలసేతుం సుదుష్కరమ్ ||

VERSE #79

ఆప్లవంతః ప్లవంతశ్చ గర్జంతశ్చ ప్లవంగమాః |
తదచింత్యమసహ్యం చ అద్భుతం రోమహర్షణమ్ ||

VERSE #80

దదృశుః సర్వభూతాని సాగరే సేతుబంధనమ్ |
తానికోటిసహస్రాణి వానరాణాం మహౌజసామ్ ||

VERSE #81

బధ్నంతః సాగరే సేతుం జగ్ముః పారం మహోదధేః |
విశాలః సుకృతః శ్రీమాన్సుభూమిః సుసమాహితః ||

VERSE #82

అశోభత మహాసేతుః సీమంత ఇవ సాగరే |
తతః పారే సముద్రస్య గదాపాణిర్విభీషణః ||

VERSE #83

పరేషామభిఘాతార్థమతిష్ఠత్సచివైః సహ |
సుగ్రీవస్తు తతః ప్రాహ రామం సత్యపరాక్రమమ్ ||

VERSE #84

హనుమంతం త్వమారోహ అంగదం చాపి లక్ష్మణః |
అయం హి విపులో వీర సాగరో మకరాలయః ||

VERSE #85

వైహాయసౌ యువామేతౌ వానరౌ తారయిష్యతః |
అగ్రతస్తస్య సైన్యస్య శ్రీమాన్రామః సలక్ష్మణః ||

VERSE #86

జగామ ధన్వీ ధర్మాత్మా సుగ్రీవేణ సమన్వితః |
అన్యే మధ్యేన గచ్ఛంతి పార్శ్వతో'న్యే ప్లవంగమాః ||

VERSE #87

సలిలే ప్రపతంత్యన్యే మార్గమన్యే న లేభిరే |
కేచిద్వైహాయసగతాః సుపర్ణా ఇవ పుప్లువుః ||

VERSE #88

ఘోషేణ మహతా తస్య సింధోర్ఘోషం సముచ్ఛ్రితమ్ |
భీమమంతర్దధే భీమా తరంతీ హరివాహినీ ||

VERSE #89

వానరాణాం హి సా తీర్ణా వాహినీ నలసేతునా |
తీరే నివివిశే రాజ్ఞో బహుమూలఫలోదకే ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

తదద్భుతం రాఘవకర్మ దుష్కరం

VERSE #90

సమీక్ష్య దేవాః సహ సిద్ధచారణైః |
ఉపేత్య రామం సహసా మహర్షిభిః
సమభ్యషించన్సుశుభైర్జలైః పృథక్ ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

జయస్వ శత్రూన్నరదేవ మేదినీం

VERSE #91

ససాగరాం పాలయ శాశ్వతీః సమాః |
ఇతీవ రామం నరదేవసత్కృతం
శుభైర్వచోభిర్వివిధైరపూజయన్ ||

VERSE #92

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే ద్వావింశః సర్గః ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

యుద్ధకాండ త్రయోవింశః సర్గః (౨౩)
సంపూర్ణ

VERSE #93

శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ

🪷

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

🕊️

ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ

నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.

🌅

శుభ ముహూర్తం

బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.

📿

జప సంఖ్యా నియమం

నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

Yuddha Kanda Sarga 22 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.

🪷

చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace): Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.

🛡️

దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being): Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.

✨

భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment): Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.

📜 సంప్రదాయ ప్రశస్తి (Scholarly Context):

Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.

← Previous Yuddha Kanda Sarga 21 Next → Yuddha Kanda Sarga 23

Sacred Work	Valmiki Ramayanam
Language	Sanskrit / Telugu

ఉత్తరేణావకాశో'స్తి కశ్చిత్పుణ్యతమో మమ |

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

మరిన్ని ప్రముఖ స్తోత్రాలు & మంత్రాలు (Explore Popular Sacred Chants)

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

🕉️ Related Sacred Texts & Chants

Bala Kanda Sarga 41

Abhirami Stotram

Sri Halasyesha Ashtakam

Yuddha Kanda Sarga 56