Yuddha Kanda Sarga 130
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
యుద్ధకాండ
|| భరతసమాగమః ||
యుద్ధకాండ
|| భరతసమాగమః ||
VERSE #2
శ్రుత్వా తు పరమానందం భరతః సత్యవిక్రమః |
హృష్టమాజ్ఞాపయామాస శత్రుఘ్నం పరవీరహా ||
హృష్టమాజ్ఞాపయామాస శత్రుఘ్నం పరవీరహా ||
VERSE #3
దైవతాని చ సర్వాణి చైత్యాని నగరస్య చ |
సుగంధమాల్యైర్వాదిత్రైరర్చంతు శుచయో నరాః ||
సుగంధమాల్యైర్వాదిత్రైరర్చంతు శుచయో నరాః ||
VERSE #4
సూతాః స్తుతిపురాణజ్ఞాః సర్వే వైతాలికాస్తథా |
సర్వే వాదిత్రకుశలా గణకాశ్చాపి సంఘశః ||
సర్వే వాదిత్రకుశలా గణకాశ్చాపి సంఘశః ||
VERSE #5
అభినిర్యాంతు రామస్య ద్రష్టుం శశినిభం ముఖమ్ |
భరతస్య వచః శ్రుత్వా శత్రుఘ్నః పరవీరహా ||
భరతస్య వచః శ్రుత్వా శత్రుఘ్నః పరవీరహా ||
VERSE #6
విష్టీరనేకసాహస్రాశ్చోదయామాస వీర్యవాన్ |
సమీకురుత నిమ్నాని విషమాణి సమాని చ ||
సమీకురుత నిమ్నాని విషమాణి సమాని చ ||
VERSE #7
స్థలాని చ నిరస్యంతాం నందిగ్రామాదితః పరమ్ |
సించంతు పృథివీం కృత్స్నాం హిమశీతేన వారిణా ||
సించంతు పృథివీం కృత్స్నాం హిమశీతేన వారిణా ||
VERSE #8
తతో'భ్యవకిరంత్వన్యే లాజైః పుష్పైశ్చ సర్వశః |
సముచ్ఛ్రితపతాకాస్తు రథ్యాః పురవరోత్తమే ||
సముచ్ఛ్రితపతాకాస్తు రథ్యాః పురవరోత్తమే ||
VERSE #9
శోభయంతు చ వేశ్మాని సూర్యస్యోదయనం ప్రతి |
స్రగ్దామభిర్ముక్తపుష్పైః సుగంధైః పంచవర్ణకైః ||
స్రగ్దామభిర్ముక్తపుష్పైః సుగంధైః పంచవర్ణకైః ||
VERSE #10
రాజమార్గమసంబాధం కిరంతు శతశో నరాః |
రాజదారాస్తథా'మాత్యాః సైన్యాః సేనాగణాంగనాః ||
రాజదారాస్తథా'మాత్యాః సైన్యాః సేనాగణాంగనాః ||
VERSE #11
బ్రాహ్మణాశ్చ సరాజన్యాః శ్రేణీముఖ్యాస్తథా గణాః |
ధృష్టిర్జయంతో విజయః సిద్ధార్థో హ్యర్థసాధకః ||
ధృష్టిర్జయంతో విజయః సిద్ధార్థో హ్యర్థసాధకః ||
VERSE #12
అశోకో మంత్రపాలశ్చ సుమంత్రశ్చాపి నిర్యయుః |
మత్తైర్నాగసహస్రైశ్చ శాతకుంభవిభూషితైః ||
మత్తైర్నాగసహస్రైశ్చ శాతకుంభవిభూషితైః ||
VERSE #13
అపరే హేమకక్ష్యాభిః సగజాభిః కరేణుభిః |
నిర్యయుస్తురగాక్రాంతై రథైశ్చ సుమహారథాః ||
నిర్యయుస్తురగాక్రాంతై రథైశ్చ సుమహారథాః ||
VERSE #14
శక్త్యుష్టిప్రాసహస్తానాం సధ్వజానాం పతాకినామ్ |
తురగాణాం సహస్రైశ్చ ముఖ్యైర్ముఖ్యనరాన్వితైః ||
తురగాణాం సహస్రైశ్చ ముఖ్యైర్ముఖ్యనరాన్వితైః ||
VERSE #15
పదాతీనాం సహస్రైశ్చ వీరాః పరివృతా యయుః |
తతో యానాన్యుపారూఢాః సర్వా దశరథస్త్రియః ||
తతో యానాన్యుపారూఢాః సర్వా దశరథస్త్రియః ||
VERSE #16
కౌసల్యాం ప్రముఖే కృత్వా సుమిత్రాం చాపి నిర్యయుః |
కైకేయ్యా సహితాః సర్వా నందిగ్రామముపాగమన్ ||
కైకేయ్యా సహితాః సర్వా నందిగ్రామముపాగమన్ ||
VERSE #17
కృత్స్నం చ నగరం తత్తు నందిగ్రామముపాగమత్ |
అశ్వానాం ఖురశబ్దేన రథనేమిస్వనేన చ ||
అశ్వానాం ఖురశబ్దేన రథనేమిస్వనేన చ ||
VERSE #18
శంఖదుందుభినాదేన సంచచాలేవ మేదినీ |
ద్విజాతిముఖ్యైర్ధర్మాత్మా శ్రేణీముఖ్యైః సనైగమైః ||
ద్విజాతిముఖ్యైర్ధర్మాత్మా శ్రేణీముఖ్యైః సనైగమైః ||
VERSE #19
మాల్యమోదకహస్తైశ్చ మంత్రిభిర్భరతో వృతః |
శంఖభేరీనినాదైశ్చ వందిభిశ్చాభివందితః ||
శంఖభేరీనినాదైశ్చ వందిభిశ్చాభివందితః ||
VERSE #20
ఆర్యపాదౌ గృహీత్వా తు శిరసా ధర్మకోవిదః |
పాండురం ఛత్రమాదాయ శుక్లమాల్యోపశోభితమ్ ||
పాండురం ఛత్రమాదాయ శుక్లమాల్యోపశోభితమ్ ||
VERSE #21
శుక్లే చ వాలవ్యజనే రాజార్హే హేమభూషితే |
ఉపవాసకృశో దీనశ్చీరకృష్ణాజినాంబరః ||
ఉపవాసకృశో దీనశ్చీరకృష్ణాజినాంబరః ||
VERSE #22
భ్రాతురాగమనం శ్రుత్వా తత్పూర్వం హర్షమాగతః |
ప్రత్యుద్యయౌ తతో రామం మహాత్మా సచివైః సహ ||
ప్రత్యుద్యయౌ తతో రామం మహాత్మా సచివైః సహ ||
VERSE #23
సమీక్ష్య భరతో వాక్యమువాచ పవనాత్మజమ్ |
కచ్చిన్న ఖలు కాపేయీ సేవ్యతే చలచిత్తతా ||
కచ్చిన్న ఖలు కాపేయీ సేవ్యతే చలచిత్తతా ||
VERSE #24
న హి పశ్యామి కాకుత్స్థం రామమార్యం పరంతపమ్ |
కచ్చిన్న ఖలు దృశ్యంతే వానరాః కామరూపిణః ||
కచ్చిన్న ఖలు దృశ్యంతే వానరాః కామరూపిణః ||
VERSE #25
అథైవముక్తే వచనే హనుమానిదమబ్రవీత్ |
అర్థం విజ్ఞాపయన్నేవ భరతం సత్యవిక్రమమ్ ||
అర్థం విజ్ఞాపయన్నేవ భరతం సత్యవిక్రమమ్ ||
VERSE #26
సదాఫలాన్కుసుమితాన్వృక్షాన్ప్రాప్య మధుస్రవాన్ |
భరద్వాజప్రసాదేన మత్తభ్రమరనాదితాన్ ||
భరద్వాజప్రసాదేన మత్తభ్రమరనాదితాన్ ||
VERSE #27
తస్య చైష వరో దత్తో వాసవేన పరంతప |
ససైన్యస్య తదా''తిథ్యం కృతం సర్వగుణాన్వితమ్ ||
ససైన్యస్య తదా''తిథ్యం కృతం సర్వగుణాన్వితమ్ ||
VERSE #28
నిస్వనః శ్రూయతే భీమః ప్రహృష్టానాం వనౌకసామ్ |
మన్యే వానరసేనా సా నదీం తరతి గోమతీమ్ ||
మన్యే వానరసేనా సా నదీం తరతి గోమతీమ్ ||
VERSE #29
రజోవర్షం సముద్ధూతం పశ్య వాలుకినీం ప్రతి |
మన్యే సాలవనం రమ్యం లోలయంతి ప్లవంగమాః ||
మన్యే సాలవనం రమ్యం లోలయంతి ప్లవంగమాః ||
VERSE #30
తదేతద్దృశ్యతే దూరాద్విమలం చంద్రసన్నిభమ్ |
విమానం పుష్పకం దివ్యం మనసా బ్రహ్మనిర్మితమ్ ||
విమానం పుష్పకం దివ్యం మనసా బ్రహ్మనిర్మితమ్ ||
VERSE #31
రావణం బాంధవైః సార్ధం హత్వా లబ్ధం మహాత్మనా |
తరుణాదిత్యసంకాశం విమానం రామవాహనమ్ ||
తరుణాదిత్యసంకాశం విమానం రామవాహనమ్ ||
VERSE #32
ధనదస్య ప్రసాదేన దివ్యమేతన్మనోజవమ్ |
ఏతస్మిన్భ్రాతరౌ వీరౌ వైదేహ్యా సహ రాఘవౌ ||
ఏతస్మిన్భ్రాతరౌ వీరౌ వైదేహ్యా సహ రాఘవౌ ||
VERSE #33
సుగ్రీవశ్చ మహాతేజా రాక్షసేంద్రో విభీషణః |
తతో హర్షసముద్భూతో నిస్వనో దివమస్పృశత్ ||
తతో హర్షసముద్భూతో నిస్వనో దివమస్పృశత్ ||
VERSE #34
స్త్రీబాలయువవృద్ధానాం రామో'యమితి కీర్తితే |
రథకుంజరవాజిభ్యస్తే'వతీర్య మహీం గతాః ||
రథకుంజరవాజిభ్యస్తే'వతీర్య మహీం గతాః ||
VERSE #35
దదృశుస్తం విమానస్థం నరాః సోమమివాంబరే |
ప్రాంజలిర్భరతో భూత్వా ప్రహృష్టో రాఘవోన్ముఖః ||
ప్రాంజలిర్భరతో భూత్వా ప్రహృష్టో రాఘవోన్ముఖః ||
VERSE #36
స్వాగతేన యథార్థేన తతో రామమపూజయత్ |
మనసా బ్రహ్మణా సృష్టే విమానే భరతాగ్రజః ||
మనసా బ్రహ్మణా సృష్టే విమానే భరతాగ్రజః ||
VERSE #37
రరాజ పృథుదీర్ఘాక్షో వజ్రపాణిరివాపరః |
తతో విమానాగ్రగతం భరతో భ్రాతరం తదా ||
తతో విమానాగ్రగతం భరతో భ్రాతరం తదా ||
VERSE #38
వవందే ప్రయతో రామం మేరుస్థమివ భాస్కరమ్ |
తతో రామాభ్యనుజ్ఞాతం తద్విమానమనుత్తమమ్ ||
తతో రామాభ్యనుజ్ఞాతం తద్విమానమనుత్తమమ్ ||
VERSE #39
హంసయుక్తం మహావేగం నిష్పపాత మహీతలే |
ఆరోపితో విమానం తద్భరతః సత్యవిక్రమః ||
ఆరోపితో విమానం తద్భరతః సత్యవిక్రమః ||
VERSE #40
రామమాసాద్య ముదితః పునరేవాభ్యవాదయత్ |
తం సముత్థాప్య కాకుత్స్థశ్చిరస్యాక్షిపథం గతమ్ ||
తం సముత్థాప్య కాకుత్స్థశ్చిరస్యాక్షిపథం గతమ్ ||
VERSE #41
అంకే భరతమారోప్య ముదితః పరిషస్వజే |
తతో లక్ష్మణమాసాద్య వైదేహీం చాభ్యవాదయత్ || [పరంతప]
తతో లక్ష్మణమాసాద్య వైదేహీం చాభ్యవాదయత్ || [పరంతప]
VERSE #42
అభివాద్య తతః ప్రీతో భరతో నామ చాబ్రవీత్ |
సుగ్రీవం కైకయీపుత్రో జాంబవంతం తథా'ంగదమ్ ||
సుగ్రీవం కైకయీపుత్రో జాంబవంతం తథా'ంగదమ్ ||
VERSE #43
మైందం చ ద్వివిదం నీలమృషభం పరిషస్వజే |
సుషేణం చ నలం చైవ గవాక్షం గంధమాదనమ్ ||
సుషేణం చ నలం చైవ గవాక్షం గంధమాదనమ్ ||
VERSE #44
శరభం పనసం చైవ భరతః పరిషస్వజే |
తే కృత్వా మానుషం రూపం వానరాః కామరూపిణః ||
తే కృత్వా మానుషం రూపం వానరాః కామరూపిణః ||
VERSE #45
కుశలం పర్యపృచ్ఛంస్తే ప్రహృష్టా భరతం తదా |
అథాబ్రవీద్రాజపుత్రః సుగ్రీవం వానరర్షభమ్ ||
అథాబ్రవీద్రాజపుత్రః సుగ్రీవం వానరర్షభమ్ ||
VERSE #46
పరిష్వజ్య మహాతేజా భరతో ధర్మిణాం వరః |
త్వమస్మాకం చతుర్ణాం తు భ్రాతా సుగ్రీవ పంచమః ||
త్వమస్మాకం చతుర్ణాం తు భ్రాతా సుగ్రీవ పంచమః ||
VERSE #47
సౌహృదాజ్జాయతే మిత్రమపకారో'రిలక్షణమ్ |
విభీషణం చ భరతః సాంత్వవాక్యమథాబ్రవీత్ ||
విభీషణం చ భరతః సాంత్వవాక్యమథాబ్రవీత్ ||
VERSE #48
దిష్ట్యా త్వయా సహాయేన కృతం కర్మ సుదుష్కరమ్ |
శత్రుఘ్నశ్చ తదా రామమభివాద్య సలక్ష్మణమ్ ||
శత్రుఘ్నశ్చ తదా రామమభివాద్య సలక్ష్మణమ్ ||
VERSE #49
సీతాయాశ్చరణౌ పశ్చాద్వినయాదభ్యవాదయత్ |
రామో మాతరమాసాద్య విషణ్ణాం శోకకర్శితామ్ ||
రామో మాతరమాసాద్య విషణ్ణాం శోకకర్శితామ్ ||
VERSE #50
జగ్రాహ ప్రణతః పాదౌ మనో మాతుః ప్రసాదయన్ |
అభివాద్య సుమిత్రాం చ కైకేయీం చ యశస్వినీం ||
అభివాద్య సుమిత్రాం చ కైకేయీం చ యశస్వినీం ||
VERSE #51
స మాతౄశ్చ తతః సర్వాః పురోహితముపాగమత్ |
స్వాగతం తే మహాబాహో కౌసల్యానందవర్ధన ||
స్వాగతం తే మహాబాహో కౌసల్యానందవర్ధన ||
VERSE #52
ఇతి ప్రాంజలయః సర్వే నాగరా రామమబ్రువన్ |
తాన్యంజలిసహస్రాణి ప్రగృహీతాని నాగరైః ||
తాన్యంజలిసహస్రాణి ప్రగృహీతాని నాగరైః ||
VERSE #53
వ్యాకోశానీవ పద్మాని దదర్శ భరతాగ్రజః |
పాదుకే తే తు రామస్య గృహీత్వా భరతః స్వయమ్ ||
పాదుకే తే తు రామస్య గృహీత్వా భరతః స్వయమ్ ||
VERSE #54
చరణాభ్యాం నరేంద్రస్య యోజయామాస ధర్మవిత్ |
అబ్రవీచ్చ తదా రామం భరతః స కృతాంజలిః ||
అబ్రవీచ్చ తదా రామం భరతః స కృతాంజలిః ||
VERSE #55
ఏతత్తే రక్షితం రాజన్రాజ్యం నిర్యాతితం మయా |
అద్య జన్మ కృతార్థం మే సంవృత్తశ్చ మనోరథః ||
అద్య జన్మ కృతార్థం మే సంవృత్తశ్చ మనోరథః ||
VERSE #56
యస్త్వాం పశ్యామి రాజానమయోధ్యాం పునరాగతమ్ |
అవేక్షతాం భవాన్కోశం కోష్ఠాగారం పురం బలమ్ ||
అవేక్షతాం భవాన్కోశం కోష్ఠాగారం పురం బలమ్ ||
VERSE #57
భవతస్తేజసా సర్వం కృతం దశగుణం మయా |
తథా బ్రువాణం భరతం దృష్ట్వా తం భ్రాతృవత్సలమ్ ||
తథా బ్రువాణం భరతం దృష్ట్వా తం భ్రాతృవత్సలమ్ ||
VERSE #58
ముముచుర్వానరా బాష్పం రాక్షసశ్చ విభీషణః |
తతః ప్రహర్షాద్భరతమంకమారోప్య రాఘవః ||
తతః ప్రహర్షాద్భరతమంకమారోప్య రాఘవః ||
VERSE #59
యయౌ తేన విమానేన ససైన్యో భరతాశ్రమమ్ |
భరతాశ్రమమాసాద్య ససైన్యో రాఘవస్తదా ||
భరతాశ్రమమాసాద్య ససైన్యో రాఘవస్తదా ||
VERSE #60
అవతీర్య విమానాగ్రాదవతస్థే మహీతలే |
అబ్రవీచ్చ తదా రామస్తద్విమానమనుత్తమమ్ ||
అబ్రవీచ్చ తదా రామస్తద్విమానమనుత్తమమ్ ||
VERSE #61
వహ వైశ్రవణం దేవమనుజానామి గమ్యతామ్ |
తతో రామాభ్యనుజ్ఞాతం తద్విమానమనుత్తమమ్ |
ఉత్తరాం దిశమాగమ్య జగామ ధనదాలయమ్ ||
తతో రామాభ్యనుజ్ఞాతం తద్విమానమనుత్తమమ్ |
ఉత్తరాం దిశమాగమ్య జగామ ధనదాలయమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
పురోహితస్యాత్మసమస్య రాఘవో
VERSE #62
బృహస్పతేః శక్ర ఇవామరాధిపః |
నిపీడ్య పాదౌ పృథగాసనే శుభే
సహైవ తేనోపవివేశ రాఘవః ||
నిపీడ్య పాదౌ పృథగాసనే శుభే
సహైవ తేనోపవివేశ రాఘవః ||
VERSE #63
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే త్రింశదుత్తరశతతమః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యుద్ధకాండ ఏకత్రింశదుత్తరశతతమః సర్గః (౧౩౧)
సంపూర్ణ
సంపూర్ణ
VERSE #64
శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Yuddha Kanda Sarga 130 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.