Yuddha Kanda Sarga 28
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
యుద్ధకాండ
|| మైందాదిపరాక్రమాఖ్యానమ్ ||
యుద్ధకాండ
|| మైందాదిపరాక్రమాఖ్యానమ్ ||
VERSE #2
సారణస్య వచః శ్రుత్వా రావణం రాక్షసాధిపమ్ |
బలమాదిష్య తత్సర్వం శుకో వాక్యమథాబ్రవీత్ ||
బలమాదిష్య తత్సర్వం శుకో వాక్యమథాబ్రవీత్ ||
VERSE #3
స్థితాన్పశ్యసి యానేతాన్మత్తానివ మహాద్విపాన్ |
న్యగ్రోధానివ గాంగేయాన్సాలాన్హైమవతానివ ||
న్యగ్రోధానివ గాంగేయాన్సాలాన్హైమవతానివ ||
VERSE #4
ఏతే దుష్ప్రసహా రాజన్బలినః కామరూపిణః |
దైత్యదానవసంకాశా యుద్ధే దేవపరాక్రమాః ||
దైత్యదానవసంకాశా యుద్ధే దేవపరాక్రమాః ||
VERSE #5
ఏషాం కోటిసహస్రాణి నవ పంచ చ సప్త చ |
తథా శంఖసహస్రాణి తథా వృందశతాని చ ||
తథా శంఖసహస్రాణి తథా వృందశతాని చ ||
VERSE #6
ఏతే సుగ్రీవసచివాః కిష్కింధానిలయాః సదా |
హరయో దేవగంధర్వైరుత్పన్నాః కామరూపిణః ||
హరయో దేవగంధర్వైరుత్పన్నాః కామరూపిణః ||
VERSE #7
యౌ తౌ పశ్యసి తిష్ఠంతౌ కుమారౌ దేవరూపిణౌ |
మైందశ్చ ద్వివిదశ్చోభౌ తాభ్యాం నాస్తి సమో యుధి ||
మైందశ్చ ద్వివిదశ్చోభౌ తాభ్యాం నాస్తి సమో యుధి ||
VERSE #8
బ్రహ్మణా సమనుజ్ఞాతావమృతప్రాశినావుభౌ |
ఆశంసేతే యుధా లంకామేతౌ మర్దితుమోజసా ||
ఆశంసేతే యుధా లంకామేతౌ మర్దితుమోజసా ||
VERSE #9
యావేతావేతయోః పార్శ్వే స్థితౌ పర్వతసన్నిభౌ |
సుముఖో'సుముఖశ్చైవ మృత్యుపుత్రౌ పితుఃసమౌ ||
సుముఖో'సుముఖశ్చైవ మృత్యుపుత్రౌ పితుఃసమౌ ||
VERSE #10
ప్రేక్షంతౌ నగరీం లంకాం కోటిభిర్దశభిర్వృతౌ |
యం తు పశ్యసి తిష్ఠంతం ప్రభిన్నమివ కుంజరమ్ ||
యం తు పశ్యసి తిష్ఠంతం ప్రభిన్నమివ కుంజరమ్ ||
VERSE #11
యో బలాత్ క్షోభయేత్క్రుద్ధః సముద్రమపి వానరః |
ఏషో'భిగంతా లంకాయా వైదేహ్యాస్తవ చ ప్రభో ||
ఏషో'భిగంతా లంకాయా వైదేహ్యాస్తవ చ ప్రభో ||
VERSE #12
ఏనం పశ్య పురా దృష్టం వానరం పునరాగతమ్ |
జ్యేష్ఠః కేసరిణః పుత్రో వాతాత్మజ ఇతి శ్రుతః ||
జ్యేష్ఠః కేసరిణః పుత్రో వాతాత్మజ ఇతి శ్రుతః ||
VERSE #13
హనుమానితి విఖ్యాతో లంఘితో యేన సాగరః |
కామరూపీ హరిశ్రేష్ఠో బలరూపసమన్వితః ||
కామరూపీ హరిశ్రేష్ఠో బలరూపసమన్వితః ||
VERSE #14
అనివార్యగతిశ్చైవ యథా సతతగః ప్రభుః |
ఉద్యంతం భాస్కరం దృష్ట్వా బాలః కిల బుభుక్షితః || [పిపాసితః]
ఉద్యంతం భాస్కరం దృష్ట్వా బాలః కిల బుభుక్షితః || [పిపాసితః]
VERSE #15
త్రియోజనసహస్రం తు అధ్వానమవతీర్య హి |
ఆదిత్యమాహరిష్యామి న మే క్షుత్ప్రతియాస్యతి ||
ఆదిత్యమాహరిష్యామి న మే క్షుత్ప్రతియాస్యతి ||
VERSE #16
ఇతి సంచింత్య మనసా పురైష బలదర్పితః |
అనాధృష్యతమం దేవమపి దేవర్షిదానవైః ||
అనాధృష్యతమం దేవమపి దేవర్షిదానవైః ||
VERSE #17
అనాసాద్యైవ పతితో భాస్కరోదయనే గిరౌ |
పతితస్య కపేరస్య హనురేకా శిలాతలే ||
పతితస్య కపేరస్య హనురేకా శిలాతలే ||
VERSE #18
కించిద్భిన్నా దృఢహనోర్హనుమానేష తేన వై |
సత్యమాగమయోగేన మమైష విదితో హరిః ||
సత్యమాగమయోగేన మమైష విదితో హరిః ||
VERSE #19
నాస్య శక్యం బలం రూపం ప్రభావో వా'పి భాషితుమ్ |
ఏష ఆశంసతే లంకామేకో మర్దితుమోజసా ||
ఏష ఆశంసతే లంకామేకో మర్దితుమోజసా ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
[* అధికశ్లోకః –
VERSE #20
యేన జాజ్వల్యతే సౌమ్య ధూమకేతుస్తవాద్య వై |
లంకాయాం నిహితశ్చాపి కథం న స్మరసే కపిమ్ ||
లంకాయాం నిహితశ్చాపి కథం న స్మరసే కపిమ్ ||
VERSE #21
యశ్చైషో'నంతరః శూరః శ్యామః పద్మనిభేక్షణః |
ఇక్ష్వాకూణామతిరథో లోకే విఖ్యాతపౌరుషః ||
ఇక్ష్వాకూణామతిరథో లోకే విఖ్యాతపౌరుషః ||
VERSE #22
యస్మిన్న చలతే ధర్మో యో ధర్మం నాతివర్తతే |
యో బ్రాహ్మమస్త్రం వేదాంశ్చ వేద వేదవిదాం వరః ||
యో బ్రాహ్మమస్త్రం వేదాంశ్చ వేద వేదవిదాం వరః ||
VERSE #23
యో భింద్యాద్గగనం బాణైః పర్వతానపి దారయేత్ |
యస్య మృత్యోరివ క్రోధః శక్రస్యేవ పరాక్రమః ||
యస్య మృత్యోరివ క్రోధః శక్రస్యేవ పరాక్రమః ||
VERSE #24
యస్య భార్యా జనస్థానాత్సీతా చాపహృతా త్వయా |
స ఏష రామస్త్వాం యోద్ధుం రాజన్సమభివర్తతే ||
స ఏష రామస్త్వాం యోద్ధుం రాజన్సమభివర్తతే ||
VERSE #25
యస్యైష దక్షిణే పార్శ్వే శుద్ధజాంబూనదప్రభః |
విశాలవక్షాస్తామ్రాక్షో నీలకుంచితమూర్ధజః ||
విశాలవక్షాస్తామ్రాక్షో నీలకుంచితమూర్ధజః ||
VERSE #26
ఏషో'స్య లక్ష్మణో నామ భ్రాతా ప్రాణసమః ప్రియః |
నయే యుద్ధే చ కుశలః సర్వశస్త్రభృతాం వరః || [సర్వశాస్త్రవిశారదః]
నయే యుద్ధే చ కుశలః సర్వశస్త్రభృతాం వరః || [సర్వశాస్త్రవిశారదః]
VERSE #27
అమర్షీ దుర్జయో జేతా విక్రాంతో బుద్ధిమాన్బలీ |
రామస్య దక్షిణో బాహుర్నిత్యం ప్రాణో బహిశ్చరః ||
రామస్య దక్షిణో బాహుర్నిత్యం ప్రాణో బహిశ్చరః ||
VERSE #28
న హ్యేష రాఘవస్యార్థే జీవితం పరిరక్షతి |
ఏషైవాశంసతే యుద్ధే నిహంతుం సర్వరాక్షసాన్ ||
ఏషైవాశంసతే యుద్ధే నిహంతుం సర్వరాక్షసాన్ ||
VERSE #29
యస్తు సవ్యమసౌ పక్షం రామస్యాశ్రిత్య తిష్ఠతి |
రక్షోగణపరిక్షిప్తో రాజా హ్యేష విభీషణః ||
రక్షోగణపరిక్షిప్తో రాజా హ్యేష విభీషణః ||
VERSE #30
శ్రీమతా రాజరాజేన లంకాయామభిషేచితః |
త్వామేవ ప్రతిసంరబ్ధో యుద్ధాయైషో'భివర్తతే ||
త్వామేవ ప్రతిసంరబ్ధో యుద్ధాయైషో'భివర్తతే ||
VERSE #31
యం తు పశ్యసి తిష్ఠంతం మధ్యే గిరిమివాచలమ్ |
సర్వశాఖామృగేంద్రాణాం భర్తారమపరాజితమ్ ||
సర్వశాఖామృగేంద్రాణాం భర్తారమపరాజితమ్ ||
VERSE #32
తేజసా యశసా బుద్ధ్యా జ్ఞానేనాభిజనేన చ |
యః కపీనతిబభ్రాజ హిమవానివ పర్వతాన్ ||
యః కపీనతిబభ్రాజ హిమవానివ పర్వతాన్ ||
VERSE #33
కిష్కింధాం యః సమధ్యాస్తే గుహాం సగహనద్రుమామ్ |
దుర్గాం పర్వతదుర్గస్థాం ప్రధానైః సహ యూథపైః ||
దుర్గాం పర్వతదుర్గస్థాం ప్రధానైః సహ యూథపైః ||
VERSE #34
యస్యైషా కాంచనీ మాలా శోభతే శతపుష్కరా |
కాంతా దేవమనుష్యాణాం యస్యాం లక్ష్మీః ప్రతిష్ఠితా ||
కాంతా దేవమనుష్యాణాం యస్యాం లక్ష్మీః ప్రతిష్ఠితా ||
VERSE #35
ఏతాం చ మాలాం తారాం చ కపిరాజ్యం చ శాశ్వతమ్ |
సుగ్రీవో వాలినం హత్వా రామేణ ప్రతిపాదితః ||
సుగ్రీవో వాలినం హత్వా రామేణ ప్రతిపాదితః ||
VERSE #36
శతం శతసహస్రాణాం కోటిమాహుర్మనీషిణః |
శతం కోటిసహస్రాణాం శంఖ ఇత్యభిధీయతే ||
శతం కోటిసహస్రాణాం శంఖ ఇత్యభిధీయతే ||
VERSE #37
శతం శంఖసహస్రాణాం మహాశంఖ ఇతి స్మృతః |
మహాశంఖసహస్రాణాం శతం వృందమితి స్మృతమ్ ||
మహాశంఖసహస్రాణాం శతం వృందమితి స్మృతమ్ ||
VERSE #38
శతం వృందసహస్రాణాం మహావృందమితి స్మృతమ్ |
మహావృందసహస్రాణాం శతం పద్మమితి స్మృతమ్ ||
మహావృందసహస్రాణాం శతం పద్మమితి స్మృతమ్ ||
VERSE #39
శతం పద్మసహస్రాణాం మహాపద్మమితి స్మృతమ్ |
మహాపద్మసహస్రాణాం శతం ఖర్వమిహోచ్యతే ||
మహాపద్మసహస్రాణాం శతం ఖర్వమిహోచ్యతే ||
VERSE #40
శతం ఖర్వసహస్రాణాం మహాఖర్వమితి స్మృతమ్ |
మహాఖర్వసహస్రాణాం సముద్రమభిధీయతే ||
మహాఖర్వసహస్రాణాం సముద్రమభిధీయతే ||
VERSE #41
శతం సముద్రసాహస్రమోఘ ఇత్యభిధీయతే |
శతమోఘసహస్రాణాం మహౌఘ ఇతి విశ్రుతః ||
శతమోఘసహస్రాణాం మహౌఘ ఇతి విశ్రుతః ||
VERSE #42
ఏవం కోటిసహస్రేణ శంఖానాం చ శతేన చ |
మహాశంఖసహస్రేణ తథా వృందశతేన చ ||
మహాశంఖసహస్రేణ తథా వృందశతేన చ ||
VERSE #43
మహావృందసహస్రేణ తథా పద్మశతేన చ |
మహాపద్మసహస్రేణ తథా ఖర్వశతేన చ ||
మహాపద్మసహస్రేణ తథా ఖర్వశతేన చ ||
VERSE #44
సముద్రేణ శతేనైవ మహౌఘేన తథైవ చ |
ఏష కోటిమహౌఘేన సముద్రసదృశేన చ ||
ఏష కోటిమహౌఘేన సముద్రసదృశేన చ ||
VERSE #45
విభీషణేన సచివై రాక్షసైః పరివారితః |
సుగ్రీవో వానరేంద్రస్త్వాం యుద్ధార్థమభివర్తతే |
మహాబలవృతో నిత్యం మహాబలపరాక్రమః ||
సుగ్రీవో వానరేంద్రస్త్వాం యుద్ధార్థమభివర్తతే |
మహాబలవృతో నిత్యం మహాబలపరాక్రమః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఇమాం మహారాజ సమీక్ష్య వాహినీ-
తతః ప్రయత్నః పరమో విధీయతాం
తతః ప్రయత్నః పరమో విధీయతాం
VERSE #46
యథా జయః స్యాన్న పరైః పరాజయః ||
VERSE #47
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే అష్టావింశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యుద్ధకాండ ఏకోనత్రింశః సర్గః (౨౯)
సంపూర్ణ
సంపూర్ణ
VERSE #48
శ్రీవాల్మీకి రామాయణ యుద్ధకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Yuddha Kanda Sarga 28 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.