Ayodhya Kanda Sarga 34
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అయోధ్యకాండ
|| దశరథసమాశ్వాసనమ్ ||
అయోధ్యకాండ
|| దశరథసమాశ్వాసనమ్ ||
VERSE #2
తతః కమలపత్రాక్షః శ్యామో నిరుదరో మహాన్ |
ఉవాచ రామస్తం సూతం పితురాఖ్యాహి మామితి ||
ఉవాచ రామస్తం సూతం పితురాఖ్యాహి మామితి ||
VERSE #3
స రామప్రేషితః క్షిప్రం సంతాపకలుషేంద్రియః |
ప్రవిశ్య నృపతిం సూతో నిఃశ్వసంతం దదర్శ హ ||
ప్రవిశ్య నృపతిం సూతో నిఃశ్వసంతం దదర్శ హ ||
VERSE #4
ఉపరక్తమివాదిత్యం భస్మచ్ఛన్నమివానలమ్ |
తటాకమివ నిస్తోయమపశ్యజ్జగతీపతిమ్ ||
తటాకమివ నిస్తోయమపశ్యజ్జగతీపతిమ్ ||
VERSE #5
ఆలోక్య తు మహాప్రాజ్ఞః పరమాకులచేతసమ్ |
రామమేవానుశోచంతం సూతః ప్రాంజలిరాసదత్ ||
రామమేవానుశోచంతం సూతః ప్రాంజలిరాసదత్ ||
VERSE #6
తం వర్ధయిత్వా రాజానం సూతః పూర్వం జయాశిషా |
భయవిక్లబయా వాచా మందయా శ్లక్ష్ణమబ్రవీత్ ||
భయవిక్లబయా వాచా మందయా శ్లక్ష్ణమబ్రవీత్ ||
VERSE #7
అయం స పురుషవ్యాఘ్రో ద్వారి తిష్ఠతి తే సుతః |
బ్రాహ్మణేభ్యో ధనం దత్త్వా సర్వం చైవోపజీవినామ్ ||
బ్రాహ్మణేభ్యో ధనం దత్త్వా సర్వం చైవోపజీవినామ్ ||
VERSE #8
స త్వా పశ్యతు భద్రం తే రామః సత్యపరాక్రమః |
సర్వాన్సుహృద ఆపృచ్ఛ్య త్వామిదానీం దిదృక్షతే ||
సర్వాన్సుహృద ఆపృచ్ఛ్య త్వామిదానీం దిదృక్షతే ||
VERSE #9
గమిష్యతి మహారణ్యం తం పశ్య జగతీపతే |
వృతం రాజగుణైః సర్వైరాదిత్యమివ రశ్మిభిః ||
వృతం రాజగుణైః సర్వైరాదిత్యమివ రశ్మిభిః ||
VERSE #10
స సత్యవాదీ ధర్మాత్మా గాంభీర్యాత్సాగరోపమః |
ఆకాశ ఇవ నిష్పంకో నరేంద్రః ప్రత్యువాచ తమ్ ||
ఆకాశ ఇవ నిష్పంకో నరేంద్రః ప్రత్యువాచ తమ్ ||
VERSE #11
సుమంత్రానయ మే దారాన్యే కేచిదిహ మామకాః |
దారైః పరివృతః సర్వైర్ద్రష్టుమిచ్ఛామి రాఘవమ్ || [ధార్మికమ్]
దారైః పరివృతః సర్వైర్ద్రష్టుమిచ్ఛామి రాఘవమ్ || [ధార్మికమ్]
VERSE #12
సో'ంతఃపురమతీత్యైవ స్త్రియస్తా వాక్యమబ్రవీత్ |
ఆర్యాహ్వయతి వో రాజా'గమ్యతాం తత్ర మా చిరమ్ ||
ఆర్యాహ్వయతి వో రాజా'గమ్యతాం తత్ర మా చిరమ్ ||
VERSE #13
ఏవముక్తాః స్త్రియః సర్వాః సుమంత్రేణ నృపాజ్ఞయా |
ప్రచక్రముస్తద్భవనం భర్తురాజ్ఞాయ శాసనమ్ ||
ప్రచక్రముస్తద్భవనం భర్తురాజ్ఞాయ శాసనమ్ ||
VERSE #14
అర్ధసప్తశతాస్తాస్తు ప్రమదాస్తామ్రలోచనాః |
కౌసల్యాం పరివార్యాథ శనైర్జగ్ముర్ధృతవ్రతాః ||
కౌసల్యాం పరివార్యాథ శనైర్జగ్ముర్ధృతవ్రతాః ||
VERSE #15
ఆగతేషు చ దారేషు సమవేక్ష్య మహీపతిః |
ఉవాచ రాజా తం సూతం సుమంత్రానయ మే సుతమ్ ||
ఉవాచ రాజా తం సూతం సుమంత్రానయ మే సుతమ్ ||
VERSE #16
స సూతో రామమాదాయ లక్ష్మణం మైథిలీం తదా |
జగామాభిముఖస్తూర్ణం సకాశం జగతీపతేః ||
జగామాభిముఖస్తూర్ణం సకాశం జగతీపతేః ||
VERSE #17
స రాజా పుత్రమాయాంతం దృష్ట్వా దూరాత్కృతాంజలిమ్ |
ఉత్పపాతాసనాత్తూర్ణమార్తః స్త్రీజనసంవృతః ||
ఉత్పపాతాసనాత్తూర్ణమార్తః స్త్రీజనసంవృతః ||
VERSE #18
సో'భిదుద్రావ వేగేన రామం దృష్ట్వా విశాంపతిః |
తమసంప్రాప్య దుఃఖార్తః పపాత భువి మూర్ఛితః ||
తమసంప్రాప్య దుఃఖార్తః పపాత భువి మూర్ఛితః ||
VERSE #19
తం రామో'భ్యపతత్క్షిప్రం లక్ష్మణశ్చ మహారథః |
విసంజ్ఞమివ దుఃఖేన సశోకం నృపతిం తదా ||
విసంజ్ఞమివ దుఃఖేన సశోకం నృపతిం తదా ||
VERSE #20
స్త్రీసహస్రనినాదశ్చ సంజజ్ఞే రాజవేశ్మని |
హా హా రామేతి సహసా భూషణధ్వనిమూర్ఛితః ||
హా హా రామేతి సహసా భూషణధ్వనిమూర్ఛితః ||
VERSE #21
తం పరిష్వజ్య బాహుభ్యాం తావుభౌ రామలక్ష్మణౌ |
పర్యంకే సీతయా సార్ధం రుదంతః సమవేశయన్ ||
పర్యంకే సీతయా సార్ధం రుదంతః సమవేశయన్ ||
అథ రామో ముహూర్తేన లబ్ధసంజ్ఞం మహీపతిమ్ |
VERSE #22
ఉవాచ ప్రాంజలిర్భూత్వా శోకార్ణవపరిప్లుతమ్ ||
VERSE #23
ఆపృచ్ఛే త్వాం మహారాజ సర్వేషామీశ్వరో'సి నః |
ప్రస్థితం దండకారణ్యం పశ్య త్వం కుశలేన మామ్ ||
ప్రస్థితం దండకారణ్యం పశ్య త్వం కుశలేన మామ్ ||
VERSE #24
లక్ష్మణం చానుజానీహి సీతా చాన్వేతి మాం వనమ్ |
కారణైర్బహుభిస్తథ్యైర్వార్యమాణౌ న చేచ్ఛతః ||
కారణైర్బహుభిస్తథ్యైర్వార్యమాణౌ న చేచ్ఛతః ||
VERSE #25
అనుజానీహి సర్వాన్నః శోకముత్సృజ్య మానద |
లక్ష్మణం మాం చ సీతాం చ ప్రజాపతిరివ ప్రజాః ||
లక్ష్మణం మాం చ సీతాం చ ప్రజాపతిరివ ప్రజాః ||
VERSE #26
ప్రతీక్షమాణమవ్యగ్రమనుజ్ఞాం జగతీపతేః |
ఉవాచ రాజా సంప్రేక్ష్య వనవాసాయ రాఘవమ్ ||
ఉవాచ రాజా సంప్రేక్ష్య వనవాసాయ రాఘవమ్ ||
VERSE #27
అహం రాఘవ కైకేయ్యా వరదానేన మోహితః |
అయోధ్యాయాస్త్వమేవాద్య భవ రాజా నిగృహ్య మామ్ ||
అయోధ్యాయాస్త్వమేవాద్య భవ రాజా నిగృహ్య మామ్ ||
VERSE #28
ఏవముక్తో నృపతినా రామో ధర్మభృతాం వరః |
ప్రత్యువాచాంజలిం కృత్వా పితరం వాక్యకోవిదః ||
ప్రత్యువాచాంజలిం కృత్వా పితరం వాక్యకోవిదః ||
VERSE #29
భవాన్వర్షసహస్రాయ పృథివ్యా నృపతే పతిః |
అహం త్వరణ్యే వత్స్యామి న మే కార్యం త్వయా'నృతమ్ ||
అహం త్వరణ్యే వత్స్యామి న మే కార్యం త్వయా'నృతమ్ ||
VERSE #30
నవ పంచ చ వర్షాణి వనవాసే విహృత్య తే |
పునః పాదౌ గ్రహీష్యామి ప్రతిజ్ఞాంతే నరాధిప ||
పునః పాదౌ గ్రహీష్యామి ప్రతిజ్ఞాంతే నరాధిప ||
VERSE #31
రుదన్నార్తః ప్రియం పుత్రం సత్యపాశేన సంయతః |
కైకేయ్యా చోద్యమానస్తు మిథో రాజా తమబ్రవీత్ ||
కైకేయ్యా చోద్యమానస్తు మిథో రాజా తమబ్రవీత్ ||
VERSE #32
శ్రేయసే వృద్ధయే తాత పునరాగమనాయ చ |
గచ్ఛస్వారిష్టమవ్యగ్రః పంథానమకుతోభయమ్ ||
గచ్ఛస్వారిష్టమవ్యగ్రః పంథానమకుతోభయమ్ ||
VERSE #33
న హి సత్యాత్మనస్తాత ధర్మాభిమనసస్తవ |
వినివర్తయితుం బుద్ధిః శక్యతే రఘునందన ||
వినివర్తయితుం బుద్ధిః శక్యతే రఘునందన ||
VERSE #34
అద్య త్విదానీం రజనీం పుత్ర మా గచ్ఛ సర్వథా |
ఏకాహదర్శనేనాపి సాధు తావచ్చరామ్యహమ్ ||
ఏకాహదర్శనేనాపి సాధు తావచ్చరామ్యహమ్ ||
VERSE #35
మాతరం మాం చ సంపశ్యన్వసేమామద్య శర్వరీమ్ |
తర్పితః సర్వకామైస్త్వం శ్వః కాలే సాధయిష్యసి ||
తర్పితః సర్వకామైస్త్వం శ్వః కాలే సాధయిష్యసి ||
VERSE #36
దుష్కరం క్రియతే పుత్ర సర్వథా రాఘవ త్వయా |
మత్ప్రియార్థం ప్రియాంస్త్యక్త్వా యద్యాసి విజనం వనమ్ ||
మత్ప్రియార్థం ప్రియాంస్త్యక్త్వా యద్యాసి విజనం వనమ్ ||
VERSE #37
న చైతన్మే ప్రియం పుత్ర శపే సత్యేన రాఘవ |
ఛన్నయా చలితస్త్వస్మి స్త్రియా ఛన్నాగ్నికల్పయా ||
ఛన్నయా చలితస్త్వస్మి స్త్రియా ఛన్నాగ్నికల్పయా ||
VERSE #38
వంచనా యా తు లబ్ధా మే తాం త్వం నిస్తర్తుమిచ్ఛసి |
అనయా వృత్తసాదిన్యా కైకేయ్యా'భిప్రచోదితః ||
అనయా వృత్తసాదిన్యా కైకేయ్యా'భిప్రచోదితః ||
VERSE #39
న చైతదాశ్చర్యతమం యత్త్వం జ్యేష్ఠః సుతో మమ |
అపానృతకథం పుత్ర పితరం కర్తుమిచ్ఛసి ||
అపానృతకథం పుత్ర పితరం కర్తుమిచ్ఛసి ||
VERSE #40
అథ రామస్తథా శ్రుత్వా పితురార్తస్య భాషితమ్ |
లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా దీనో వచనమబ్రవీత్ ||
లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా దీనో వచనమబ్రవీత్ ||
VERSE #41
ప్రాప్స్యామి యానద్య గుణాన్కో మే శ్వస్తాన్ప్రదాస్యతి |
ఉపక్రమణమేవాతః సర్వకామైరహం వృణే ||
ఉపక్రమణమేవాతః సర్వకామైరహం వృణే ||
VERSE #42
ఇయం సరాష్ట్రా సజనా ధనధాన్యసమాకులా |
మయా విసృష్టా వసుధా భరతాయ ప్రదీయతామ్ ||
మయా విసృష్టా వసుధా భరతాయ ప్రదీయతామ్ ||
VERSE #43
వనవాసకృతా బుద్ధిర్న చ మే'ద్య చలిష్యతి |
యస్తుష్టేన వరో దత్తః కైకేయ్యై వరద త్వయా ||
యస్తుష్టేన వరో దత్తః కైకేయ్యై వరద త్వయా ||
VERSE #44
దీయతాం నిఖిలేనైవ సత్యస్త్వం భవ పార్థివ |
అహం నిదేశం భవతో యథోక్తమనుపాలయన్ ||
అహం నిదేశం భవతో యథోక్తమనుపాలయన్ ||
VERSE #45
చతుర్దశ సమా వత్స్యే వనే వనచరైః సహ |
మా విమర్శో వసుమతీ భరతాయ ప్రదీయతామ్ ||
మా విమర్శో వసుమతీ భరతాయ ప్రదీయతామ్ ||
VERSE #46
న హి మే కాంక్షితం రాజ్యం సుఖమాత్మని వా ప్రియమ్ |
యథానిదేశం కర్తుం వై తవైవ రఘునందన ||
యథానిదేశం కర్తుం వై తవైవ రఘునందన ||
VERSE #47
అపగచ్ఛతు తే దుఃఖం మా భూర్బాష్పపరిప్లుతః |
న హి క్షుభ్యతి దుర్ధర్షః సముద్రః సరితాం పతిః ||
న హి క్షుభ్యతి దుర్ధర్షః సముద్రః సరితాం పతిః ||
VERSE #48
నైవాహం రాజ్యమిచ్ఛామి న సుఖం న చ మైథిలీమ్ |
నైవ సర్వానిమాన్కామాన్న స్వర్గం నైవ జీవితమ్ ||
నైవ సర్వానిమాన్కామాన్న స్వర్గం నైవ జీవితమ్ ||
VERSE #49
త్వామహం సత్యమిచ్ఛామి నానృతం పురుషర్షభ |
ప్రత్యక్షం తవ సత్యేన సుకృతేన చ తే శపే ||
ప్రత్యక్షం తవ సత్యేన సుకృతేన చ తే శపే ||
VERSE #50
న చ శక్యం మయా తాత స్థాతుం క్షణమపి ప్రభో |
స శోకం ధారయస్వేమం న హి మే'స్తి విపర్యయః ||
స శోకం ధారయస్వేమం న హి మే'స్తి విపర్యయః ||
VERSE #51
అర్థితో హ్యస్మి కైకేయ్యా వనం గచ్ఛేతి రాఘవ |
మయా చోక్తం వ్రజామీతి తత్సత్యమనుపాలయే ||
మయా చోక్తం వ్రజామీతి తత్సత్యమనుపాలయే ||
VERSE #52
మా చోత్కంఠాం కృథా దేవ వనే రంస్యామహే వయమ్ |
ప్రశాంతహరిణాకీర్ణే నానాశకునినాదితే ||
ప్రశాంతహరిణాకీర్ణే నానాశకునినాదితే ||
VERSE #53
పితా హి దైవతం తాత దేవతానామపి స్మృతమ్ |
తస్మాద్దైవతమిత్యేవ కరిష్యామి పితుర్వచః ||
తస్మాద్దైవతమిత్యేవ కరిష్యామి పితుర్వచః ||
VERSE #54
చతుర్దశసు వర్షేషు గతేషు నరసత్తమ |
పునర్ద్రక్ష్యసి మాం ప్రాప్తం సంతాపో'యం విముచ్యతామ్ ||
పునర్ద్రక్ష్యసి మాం ప్రాప్తం సంతాపో'యం విముచ్యతామ్ ||
VERSE #55
యేన సంస్తంభనీయో'యం సర్వో బాష్పగళో జనః |
స త్వం పురుషశార్దూల కిమర్థం విక్రియాం గతః ||
స త్వం పురుషశార్దూల కిమర్థం విక్రియాం గతః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
పురం చ రాష్ట్రం చ మహీ చ కేవలా
VERSE #56
మయా నిసృష్టా భరతాయ దీయతామ్ |
అహం నిదేశం భవతో'నుపాలయ-
మయా నిసృష్టాం భరతో మహీమిమాం
సశైలషండాం సపురాం సకాననామ్ |
శివాం సుసీమామనుశాస్తు కేవలం
త్వయా యదుక్తం నృపతే తథా'స్తు తత్ ||
అహం నిదేశం భవతో'నుపాలయ-
మయా నిసృష్టాం భరతో మహీమిమాం
సశైలషండాం సపురాం సకాననామ్ |
శివాం సుసీమామనుశాస్తు కేవలం
త్వయా యదుక్తం నృపతే తథా'స్తు తత్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
న మే తథా పార్థివ ధీయతే మనో
VERSE #57
మహత్సు కామేషు న చాత్మనః ప్రియే |
యథా నిదేశే తవ శిష్టసమ్మతే
వ్యపైతు దుఃఖం తవ మత్కృతే'నఘ ||
యథా నిదేశే తవ శిష్టసమ్మతే
వ్యపైతు దుఃఖం తవ మత్కృతే'నఘ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తదద్య నైవానఘ రాజ్యమవ్యయం
VERSE #58
న సర్వకామాన్న సుఖం న మైథిలీమ్ |
న జీవితం త్వామనృతేన యోజయ-
ఫలాని మూలాని చ భక్షయన్వనే
గిరీంశ్చ పశ్యన్సరితః సరాంసి చ |
వనం ప్రవిశ్యైవ విచిత్రపాదపం
సుఖీ భవిష్యామి తవాస్తు నిర్వృతిః ||
న జీవితం త్వామనృతేన యోజయ-
ఫలాని మూలాని చ భక్షయన్వనే
గిరీంశ్చ పశ్యన్సరితః సరాంసి చ |
వనం ప్రవిశ్యైవ విచిత్రపాదపం
సుఖీ భవిష్యామి తవాస్తు నిర్వృతిః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఏవం స రాజా వ్యసనాభిపన్నః
VERSE #59
శోకేన దుఃఖేన చ తామ్యమానః |
ఆలింగ్య పుత్రం సువినష్టసంజ్ఞో
మోహం గతో నైవ చిచేష్ట కించిత్ ||
ఆలింగ్య పుత్రం సువినష్టసంజ్ఞో
మోహం గతో నైవ చిచేష్ట కించిత్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
దేవ్యస్తతః సంరురుదుః సమేతా-
రుదన్సుమంత్రో'పి జగామ మూర్ఛాం
రుదన్సుమంత్రో'పి జగామ మూర్ఛాం
VERSE #60
హాహాకృతం తత్ర బభూవ సర్వమ్ ||
VERSE #61
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే చతుస్త్రింశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అయోధ్యాకాండ పంచత్రింశః సర్గః (౩౫)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Ayodhya Kanda Sarga 34 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.