Kishkindha Kanda Sarga 40
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
కిష్కింధకాండ
|| ప్రాచీప్రేషణమ్ ||
కిష్కింధకాండ
|| ప్రాచీప్రేషణమ్ ||
VERSE #2
అథ రాజా సమృద్ధార్థః సుగ్రీవః ప్లవగాధిపః |
ఉవాచ నరశార్దూలం రామం పరబలార్దనమ్ ||
ఉవాచ నరశార్దూలం రామం పరబలార్దనమ్ ||
VERSE #3
ఆగతా వినివిష్టాశ్చ బలినః కామరూపిణః |
వానరా వారణేంద్రాభా యే మద్విషయవాసినః ||
వానరా వారణేంద్రాభా యే మద్విషయవాసినః ||
VERSE #4
త ఇమే బహువిక్రాంతైర్హరిభిర్భీమవిక్రమైః |
ఆగతా వానరా ఘోరా దైత్యదానవసన్నిభాః ||
ఆగతా వానరా ఘోరా దైత్యదానవసన్నిభాః ||
VERSE #5
ఖ్యాతకర్మాపదానాశ్చ బలవంతో జితక్లమాః |
పరాక్రమేషు విఖ్యాతా వ్యవసాయేషు చోత్తమాః ||
పరాక్రమేషు విఖ్యాతా వ్యవసాయేషు చోత్తమాః ||
VERSE #6
పృథివ్యంబుచరా రామ నానానగనివాసినః |
కోట్యగ్రశ ఇమే ప్రాప్తా వానరాస్తవ కింకరాః ||
కోట్యగ్రశ ఇమే ప్రాప్తా వానరాస్తవ కింకరాః ||
VERSE #7
నిదేశవర్తినః సర్వే సర్వే గురుహితే రతాః |
అభిప్రేతమనుష్ఠాతుం తవ శక్ష్యంత్యరిందమ ||
అభిప్రేతమనుష్ఠాతుం తవ శక్ష్యంత్యరిందమ ||
VERSE #8
త ఇమే బహుసాహస్రైరనీకైర్భీమవిక్రమైః |
యన్మన్యసే నరవ్యాఘ్ర ప్రాప్తకాలం తదుచ్యతామ్ ||
యన్మన్యసే నరవ్యాఘ్ర ప్రాప్తకాలం తదుచ్యతామ్ ||
VERSE #9
త్వత్సైన్యం త్వద్వశే యుక్తమాజ్ఞాపయితుమర్హసి |
కామమేషామిదం కార్యం విదితం మమ తత్త్వతః ||
కామమేషామిదం కార్యం విదితం మమ తత్త్వతః ||
VERSE #10
తథాపి తు యథాతత్త్వమాజ్ఞాపయితుమర్హసి |
తథా బ్రువాణం సుగ్రీవం రామో దశరథాత్మజః ||
తథా బ్రువాణం సుగ్రీవం రామో దశరథాత్మజః ||
VERSE #11
బాహుభ్యాం సంపరిష్వజ్య ఇదం వచనమబ్రవీత్ |
జ్ఞాయతాం మమ వైదేహీ యది జీవతి వా న వా ||
జ్ఞాయతాం మమ వైదేహీ యది జీవతి వా న వా ||
VERSE #12
స చ దేశో మహాప్రాజ్ఞ యస్మిన్ వసతి రావణః |
అధిగమ్య తు వైదేహీం నిలయం రావణస్య చ ||
అధిగమ్య తు వైదేహీం నిలయం రావణస్య చ ||
VERSE #13
ప్రాప్తకాలం విధాస్యామి తస్మిన్ కాలే సహ త్వయా |
నాహమస్మిన్ ప్రభుః కార్యే వానరేశ న లక్ష్మణః ||
నాహమస్మిన్ ప్రభుః కార్యే వానరేశ న లక్ష్మణః ||
VERSE #14
త్వమస్య హేతుః కార్యస్య ప్రభుశ్చ ప్లవగేశ్వర |
త్వమేవాజ్ఞాపయ విభో మమ కార్యవినిశ్చయమ్ ||
త్వమేవాజ్ఞాపయ విభో మమ కార్యవినిశ్చయమ్ ||
VERSE #15
త్వం హి జానాసి యత్కార్యం మమ వీర న సంశయః |
సుహృద్ద్వితీయో విక్రాంతః ప్రాజ్ఞః కాలవిశేషవిత్ ||
సుహృద్ద్వితీయో విక్రాంతః ప్రాజ్ఞః కాలవిశేషవిత్ ||
VERSE #16
భవానస్మద్ధితే యుక్తః సుహృదాప్తో'ర్థవిత్తమః |
ఏవముక్తస్తు సుగ్రీవో వినతం నామ యూథపమ్ ||
ఏవముక్తస్తు సుగ్రీవో వినతం నామ యూథపమ్ ||
VERSE #17
అబ్రవీద్రామసాన్నిధ్యే లక్ష్మణస్య చ ధీమతః |
శైలాభం మేఘనిర్ఘోషమూర్జితం ప్లవగేశ్వరః ||
శైలాభం మేఘనిర్ఘోషమూర్జితం ప్లవగేశ్వరః ||
VERSE #18
సోమసూర్యాత్మజైః సార్ధం వానరైర్వానరోత్తమ |
దేశకాలనయైర్యుక్తః కార్యాకార్యవినిశ్చయే ||
దేశకాలనయైర్యుక్తః కార్యాకార్యవినిశ్చయే ||
VERSE #19
వృతః శతసహస్రేణ వానరాణాం తరస్వినామ్ |
అధిగచ్ఛ దిశం పూర్వాం సశైలవనకాననామ్ ||
అధిగచ్ఛ దిశం పూర్వాం సశైలవనకాననామ్ ||
VERSE #20
తత్ర సీతాం చ వైదేహీం నిలయం రావణస్య చ |
మార్గధ్వం గిరిశృంగేషు వనేషు చ నదీషు చ ||
మార్గధ్వం గిరిశృంగేషు వనేషు చ నదీషు చ ||
VERSE #21
నదీం భాగీరథీం రమ్యాం సరయూం కౌశికీం తథా |
కాలిందీం యమునాం రమ్యాం యామునం చ మహాగిరిమ్ ||
కాలిందీం యమునాం రమ్యాం యామునం చ మహాగిరిమ్ ||
VERSE #22
సరస్వతీం చ సింధుం చ శోణం మణినిభోదకమ్ |
మహీం కాలమహీం చైవ శైలకాననశోభితామ్ ||
మహీం కాలమహీం చైవ శైలకాననశోభితామ్ ||
VERSE #23
బ్రహ్మమాలాన్ విదేహాంశ్చ మాలవాన్ కాశికోసలాన్ |
మాగధాంశ్చ మహాగ్రామాన్ పుండ్రాన్ వంగాంస్తథైవ చ ||
మాగధాంశ్చ మహాగ్రామాన్ పుండ్రాన్ వంగాంస్తథైవ చ ||
VERSE #24
పత్తనం కోశకారాణాం భూమిం చ రజతాకరామ్ |
సర్వమేతద్విచేతవ్యం మార్గయద్భిస్తతస్తతః ||
సర్వమేతద్విచేతవ్యం మార్గయద్భిస్తతస్తతః ||
VERSE #25
రామస్య దయితాం భార్యాం సీతాం దశరథస్నుషామ్ |
సముద్రమవగాఢాంశ్చ పర్వతాన్ పత్తనాని చ ||
సముద్రమవగాఢాంశ్చ పర్వతాన్ పత్తనాని చ ||
VERSE #26
మందరస్య చ యే కోటిం సంశ్రితాః కేచిదాయతామ్ |
కర్ణప్రావరణాశ్చైవ తథా చాప్యోష్ఠకర్ణకాః ||
కర్ణప్రావరణాశ్చైవ తథా చాప్యోష్ఠకర్ణకాః ||
VERSE #27
ఘోరలోహముఖాశ్చైవ జవనాశ్చైకపాదకాః |
అక్షయా బలవంతశ్చ పురుషాః పురుషాదకాః ||
అక్షయా బలవంతశ్చ పురుషాః పురుషాదకాః ||
VERSE #28
కిరాతాః కర్ణచూడాశ్చ హేమాంగాః ప్రియదర్శనాః |
ఆమమీనాశనాస్తత్ర కిరాతా ద్వీపవాసినః ||
ఆమమీనాశనాస్తత్ర కిరాతా ద్వీపవాసినః ||
VERSE #29
అంతర్జలచరా ఘోరా నరవ్యాఘ్రా ఇతి శ్రుతాః |
ఏతేషామాలయాః సర్వే విచేయాః కాననౌకసః ||
ఏతేషామాలయాః సర్వే విచేయాః కాననౌకసః ||
VERSE #30
గిరిభిర్యే చ గమ్యంతే ప్లవనేన ప్లవేన చ |
రత్నవంతం యవద్వీపం సప్తరాజ్యోపశోభితమ్ ||
రత్నవంతం యవద్వీపం సప్తరాజ్యోపశోభితమ్ ||
VERSE #31
సువర్ణరూప్యకం చైవ సువర్ణాకరమండితమ్ |
యవద్వీపమతిక్రమ్య శిశిరో నామ పర్వతః ||
యవద్వీపమతిక్రమ్య శిశిరో నామ పర్వతః ||
VERSE #32
దివం స్పృశతి శృంగేణ దేవదానవసేవితః |
ఏతేషాం గిరిదుర్గేషు ప్రపాతేషు వనేషు చ ||
ఏతేషాం గిరిదుర్గేషు ప్రపాతేషు వనేషు చ ||
VERSE #33
మార్గధ్వం సహితాః సర్వే రామపత్నీం యశస్వినీమ్ |
తతో రక్తజలం శోణమగాధం శీఘ్రగాహినమ్ ||
తతో రక్తజలం శోణమగాధం శీఘ్రగాహినమ్ ||
VERSE #34
గత్వా పారం సముద్రస్య సిద్ధచారణసేవితమ్ |
తస్య తీర్థేషు రమ్యేషు విచిత్రేషు వనేషు చ ||
తస్య తీర్థేషు రమ్యేషు విచిత్రేషు వనేషు చ ||
VERSE #35
రావణః సహ వైదేహ్యా మార్గితవ్యస్తతస్తతః |
పర్వతప్రభవా నద్యః సురమ్యా బహునిష్కుటాః ||
పర్వతప్రభవా నద్యః సురమ్యా బహునిష్కుటాః ||
VERSE #36
మార్గితవ్యా దరీమంతః పర్వతాశ్చ వనాని చ |
తతః సముద్రద్వీపాంశ్చ సుభీమాన్ ద్రష్టుమర్హథ ||
తతః సముద్రద్వీపాంశ్చ సుభీమాన్ ద్రష్టుమర్హథ ||
VERSE #37
ఊర్మిమంతం సముద్రం చ క్రోశంతమనిలోద్ధతమ్ |
తత్రాసురా మహాకాయాశ్ఛాయాం గృహ్ణంతి నిత్యశః ||
తత్రాసురా మహాకాయాశ్ఛాయాం గృహ్ణంతి నిత్యశః ||
VERSE #38
బ్రహ్మణా సమనుజ్ఞాతా దీర్ఘకాలం బుభుక్షితాః |
తం కాలమేఘప్రతిమం మహోరగనిషేవితమ్ ||
తం కాలమేఘప్రతిమం మహోరగనిషేవితమ్ ||
VERSE #39
అభిగమ్య మహానాదం తీర్థేనైవ మహోదధిమ్ |
తతో రక్తజలం భీమం లోహితం నామ సాగరమ్ ||
తతో రక్తజలం భీమం లోహితం నామ సాగరమ్ ||
VERSE #40
గతా ద్రక్ష్యథ తాం చైవ బృహతీం కూటశాల్మలీమ్ |
గృహం చ వైనతేయస్య నానారత్నవిభూషితమ్ ||
గృహం చ వైనతేయస్య నానారత్నవిభూషితమ్ ||
VERSE #41
తత్ర కైలాససంకాశం విహితం విశ్వకర్మణా |
తత్ర శైలనిభా భీమా మందేహా నామ రాక్షసాః ||
తత్ర శైలనిభా భీమా మందేహా నామ రాక్షసాః ||
VERSE #42
శైలశృంగేషు లంబంతే నానారూపా భయావహాః |
తే పతంతి జలే నిత్యం సూర్యస్యోదయనం ప్రతి ||
తే పతంతి జలే నిత్యం సూర్యస్యోదయనం ప్రతి ||
VERSE #43
నిహతా బ్రహ్మతేజోభిరహన్యహని రాక్షసాః |
అభితప్తాశ్చ సూర్యేణ లంబంతే స్మ పునః పునః ||
అభితప్తాశ్చ సూర్యేణ లంబంతే స్మ పునః పునః ||
VERSE #44
తతః పాండురమేఘాభం క్షీరోదం నామ సాగరమ్ |
గతా ద్రక్ష్యథ దుర్ధర్షా ముక్తాహారమివోర్మిభిః ||
గతా ద్రక్ష్యథ దుర్ధర్షా ముక్తాహారమివోర్మిభిః ||
VERSE #45
తస్య మధ్యే మహాన్ శ్వేత ఋషభో నామ పర్వతః |
దివ్యగంధైః కుసుమితై రాజతైశ్చ నగేర్వృతః ||
దివ్యగంధైః కుసుమితై రాజతైశ్చ నగేర్వృతః ||
VERSE #46
సరశ్చ రాజతైః పద్మైర్జ్వలితైర్హేమకేసరైః |
నామ్నా సుదర్శనం నామ రాజహంసైః సమాకులమ్ ||
నామ్నా సుదర్శనం నామ రాజహంసైః సమాకులమ్ ||
VERSE #47
విబుధాశ్చారణా యక్షాః కిన్నరాః సాప్సరోగణాః |
హృష్టాః సమభిగచ్ఛంతి నలినీం తాం రిరంసవః ||
హృష్టాః సమభిగచ్ఛంతి నలినీం తాం రిరంసవః ||
VERSE #48
క్షీరోదం సమతిక్రమ్య తతో ద్రక్ష్యథ వానరాః |
జలోదం సాగరశ్రేష్ఠం సర్వభూతభయావహమ్ ||
జలోదం సాగరశ్రేష్ఠం సర్వభూతభయావహమ్ ||
VERSE #49
తత్ర తత్కోపజం తేజః కృతం హయముఖం మహత్ |
అస్యాహుస్తన్మహావేగమోదనం సచరాచరమ్ ||
అస్యాహుస్తన్మహావేగమోదనం సచరాచరమ్ ||
VERSE #50
తత్ర విక్రోశతాం నాదో భూతానాం సాగరౌకసామ్ |
శ్రూయతే చ సమర్థానాం దృష్ట్వా తద్బడబాముఖమ్ ||
శ్రూయతే చ సమర్థానాం దృష్ట్వా తద్బడబాముఖమ్ ||
VERSE #51
స్వాదూదస్యోత్తరే దేశే యోజనాని త్రయోదశ |
జాతరూపశిలో నామ మహాన్ కనకపర్వతః ||
జాతరూపశిలో నామ మహాన్ కనకపర్వతః ||
VERSE #52
తత్ర చంద్రప్రతీకాశం పన్నగం ధరణీధరమ్ |
పద్మపత్రవిశాలాక్షం తతో ద్రక్ష్యథ వానరాః ||
పద్మపత్రవిశాలాక్షం తతో ద్రక్ష్యథ వానరాః ||
VERSE #53
ఆసీనం పర్వతస్యాగ్రే సర్వభూతనమస్కృతమ్ |
సహస్రశిరసం దేవమనంతం నీలవాససమ్ ||
సహస్రశిరసం దేవమనంతం నీలవాససమ్ ||
VERSE #54
త్రిశిరాః కాంచనః కేతుస్తాలస్తస్య మహాత్మనః |
స్థాపితః పర్వతస్యాగ్రే విరాజతి సవేదికః ||
స్థాపితః పర్వతస్యాగ్రే విరాజతి సవేదికః ||
VERSE #55
పూర్వస్యాం దిశి నిర్మాణం కృతం తత్ త్రిదశేశ్వరైః |
తతః పరం హేమమయః శ్రీమానుదయపర్వతః ||
తతః పరం హేమమయః శ్రీమానుదయపర్వతః ||
VERSE #56
తస్య కోటిర్దివం స్పృష్ట్వా శతయోజనమాయతా |
జాతరూపమయీ దివ్యా విరాజతి సవేదికా ||
జాతరూపమయీ దివ్యా విరాజతి సవేదికా ||
VERSE #57
సాలైస్తాలైస్తమాలైశ్చ కర్ణికారైశ్చ పుష్పితైః |
జాతరూపమయైర్దివ్యైః శోభతే సూర్యసన్నిభైః ||
జాతరూపమయైర్దివ్యైః శోభతే సూర్యసన్నిభైః ||
VERSE #58
తత్ర యోజనవిస్తారముచ్ఛ్రితం దశయోజనమ్ |
శృంగం సౌమనసం నామ జాతరూపమయం ధ్రువమ్ ||
శృంగం సౌమనసం నామ జాతరూపమయం ధ్రువమ్ ||
VERSE #59
తత్ర పూర్వం పదం కృత్వా పురా విష్ణుస్త్రివిక్రమే |
ద్వితీయం శిఖరే మేరోశ్చకార పురుషోత్తమః ||
ద్వితీయం శిఖరే మేరోశ్చకార పురుషోత్తమః ||
ఉత్తరేణ పరిక్రమ్య జంబూద్వీపం దివాకరః |
VERSE #60
దృశ్యో భవతి భూయిష్ఠం శిఖరం తన్మహోచ్ఛ్రయమ్ ||
VERSE #61
తత్ర వైఖానసా నామ వాలఖిల్యా మహర్షయః |
ప్రకాశమానా దృశ్యంతే సూర్యవర్ణాస్తపస్వినః ||
ప్రకాశమానా దృశ్యంతే సూర్యవర్ణాస్తపస్వినః ||
VERSE #62
అయం సుదర్శనో ద్వీపః పురో యస్య ప్రకాశతే |
యస్మింస్తేజశ్చ చక్షుశ్చ సర్వప్రాణభృతామపి ||
యస్మింస్తేజశ్చ చక్షుశ్చ సర్వప్రాణభృతామపి ||
VERSE #63
శైలస్య తస్య శృంగేషు కందరేషు వనేషు చ |
రావణః సహ వైదేహ్యా మార్గితవ్యస్తతస్తతః ||
రావణః సహ వైదేహ్యా మార్గితవ్యస్తతస్తతః ||
VERSE #64
కాంచనస్య చ శైలస్య సూర్యస్య చ మహాత్మనః |
ఆవిష్టా తేజసా సంధ్యా పూర్వా రక్తా ప్రకాశతే ||
ఆవిష్టా తేజసా సంధ్యా పూర్వా రక్తా ప్రకాశతే ||
VERSE #65
పూర్వమేతత్కృతం ద్వారం పృథివ్యా భువనస్య చ |
సూర్యస్యోదయనం చైవ పూర్వా హ్యేషా దిగుచ్యతే ||
సూర్యస్యోదయనం చైవ పూర్వా హ్యేషా దిగుచ్యతే ||
VERSE #66
తస్య శైలస్య పృష్ఠేషు నిర్ఝరేషు గుహాసు చ |
రావణః సహ వైదేహ్యా మార్గితవ్యస్తతస్తతః ||
రావణః సహ వైదేహ్యా మార్గితవ్యస్తతస్తతః ||
VERSE #67
తతః పరమగమ్యా స్యాద్దిక్ పూర్వా త్రిదశావృతా |
రహితా చంద్రసూర్యాభ్యామదృశ్యా తిమిరావృతా ||
రహితా చంద్రసూర్యాభ్యామదృశ్యా తిమిరావృతా ||
VERSE #68
శైలేషు తేషు సర్వేషు కందరేషు వనేషు చ |
యే చ నోక్తా మయా దేశా విచేయా తేషు జానకీ ||
యే చ నోక్తా మయా దేశా విచేయా తేషు జానకీ ||
VERSE #69
ఏతావద్వానరైః శక్యం గంతుం వానరపుంగవాః |
అభాస్కరమమర్యాదం న జానీమస్తతః పరమ్ ||
అభాస్కరమమర్యాదం న జానీమస్తతః పరమ్ ||
VERSE #70
అధిగమ్య తు వైదేహీం నిలయం రావణస్య చ |
మాసే పూర్ణే నివర్తధ్వముదయం ప్రాప్య పర్వతమ్ ||
మాసే పూర్ణే నివర్తధ్వముదయం ప్రాప్య పర్వతమ్ ||
VERSE #71
ఊర్ధ్వం మాసాన్న వస్తవ్యం వసన్ వధ్యో భవేన్మమ |
సిద్ధార్థాః సన్నివర్తధ్వమధిగమ్య చ మైథిలీమ్ ||
సిద్ధార్థాః సన్నివర్తధ్వమధిగమ్య చ మైథిలీమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మహేంద్రకాంతాం వనషండమండితాం
VERSE #72
దిశం చరిత్వా నిపుణేన వానరాః |
అవాప్య సీతాం రఘువంశజప్రియాం
తతో నివృత్తాః సుఖినో భవిష్యథ ||
అవాప్య సీతాం రఘువంశజప్రియాం
తతో నివృత్తాః సుఖినో భవిష్యథ ||
VERSE #73
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే చత్వారింశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ
వాల్మీకి రామాయణే కిష్కింధాకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Kishkindha Kanda Sarga 40 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.