Devi Narayaniyam Dasakam 2
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
Recitation & Chanting Guidelines
⏰ Best Chanting Time
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Sandhya Kaala
🗓️ Auspicious Timing
Daily Morning / Evening Sandhya
🔢 Recommended Count
1, 11, or 21 Times
✨ Key Spiritual Benefits
Inner Peace, Spiritual Protection, Divine Grace & Prosperity
VERSE #1
దేవీ నారాయణీయమ్
(ఈ దశకంలో హయగ్రీవ రాక్షస సంహారం కోసం శ్రీమహావిష్ణువు శిరస్సు తెగిపోవడం, ఆపై జగన్మాత అనుగ్రహంతో విష్ణుమూర్తికి గుర్రపు తల (హయగ్రీవ రూపం) రావడం మరియు రాక్షస సంహారం జరిగిన వృత్తాంతం వర్ణించబడింది. దైవ సంకల్పం ముందు ఎవరూ సాధ్యులు కారని ఈ ఘట్టం వివరిస్తుంది. ఈ దశకాన్ని పఠించడం వల్ల ఆపదలు తొలగుతాయి. ముఖ్యంగా ఏదైనా పనిలో ఆటంకాలు ఎదురైనప్పుడు, అమ్మవారి దయతో కార్యసిద్ధి కలుగుతుంది మరియు అపమృత్యు భయం తొలగుతుంది.)
రణేషు దైత్యేషు హతేషు దేవాః
పురా ప్రహృష్టాః సహదాతృశర్వాః |
యియక్షవో యజ్ఞపతిం వినీతాః
ప్రపేదిరే విష్ణుమనంతవీర్యమ్ || ౨- ||
(ఈ దశకంలో హయగ్రీవ రాక్షస సంహారం కోసం శ్రీమహావిష్ణువు శిరస్సు తెగిపోవడం, ఆపై జగన్మాత అనుగ్రహంతో విష్ణుమూర్తికి గుర్రపు తల (హయగ్రీవ రూపం) రావడం మరియు రాక్షస సంహారం జరిగిన వృత్తాంతం వర్ణించబడింది. దైవ సంకల్పం ముందు ఎవరూ సాధ్యులు కారని ఈ ఘట్టం వివరిస్తుంది. ఈ దశకాన్ని పఠించడం వల్ల ఆపదలు తొలగుతాయి. ముఖ్యంగా ఏదైనా పనిలో ఆటంకాలు ఎదురైనప్పుడు, అమ్మవారి దయతో కార్యసిద్ధి కలుగుతుంది మరియు అపమృత్యు భయం తొలగుతుంది.)
రణేషు దైత్యేషు హతేషు దేవాః
పురా ప్రహృష్టాః సహదాతృశర్వాః |
యియక్షవో యజ్ఞపతిం వినీతాః
ప్రపేదిరే విష్ణుమనంతవీర్యమ్ || ౨- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
పూర్వం రణమునందు (యుద్ధంలో) దైత్యులు హతులైన తర్వాత, బ్రహ్మ మరియు శివునితో కూడిన (సహధాతృశర్వాః) దేవతలు ఎంతో సంతోషించినవారై, యజ్ఞము చేయగోరి (యియక్షవో), యజ్ఞపతియు మరియు అనంత పరాక్రమవంతుడైన విష్ణువును వినయముతో శరణు వేడిరి.
దృష్ట్వా చ నిద్రావశగం ప్రభుం త-
ఆశ్చర్యమాపుర్విబుధా న కో'పి
దృష్ట్వా చ నిద్రావశగం ప్రభుం త-
ఆశ్చర్యమాపుర్విబుధా న కో'పి
VERSE #2
ప్రాబోధయత్తం ఖలు పాపభీత్యా || ౨- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కానీ అక్కడ, ఎక్కుపెట్టిన ధనుస్సు కొనపై (అధిజ్య-చాప-అగ్ర) తన ముఖాన్ని ఉంచి, నిద్రావశగతుడై ఉన్న ఆ ప్రభువును (విష్ణువును) చూచి దేవతలు ఆశ్చర్యపడిరి. నిద్రపోతున్న వారిని లేపడం పాపం అనే భయంతో (పాపభీత్యా) ఏ ఒక్కరూ ఆయనను నిద్రలేపలేదు.
హరేస్తదానీమజసృష్టవమ్ర్యా
హరేస్తదానీమజసృష్టవమ్ర్యా
VERSE #3
ముఖార్పణాకుంచితచాపమౌర్వీ |
భగ్నా ధనుశ్చార్జవమాప సద్య-
అప్పుడు బ్రహ్మ సృష్టించిన ఒక తెల్లచీమ (వమ్రి) చేత, హరి (విష్ణువు) ముఖం ఆనుకుని ఉన్న ఆ ధనుస్సు యొక్క నారి కొరకబడగా (అకుంచిత-చాప-మౌర్వీ) అది తెగిపోయింది. వెంటనే ఆ ధనుస్సు నిటారుగా (ఆర్జవమ్) అవ్వడం వల్ల, ఆ వేగానికి ఆయన కంఠం (శిరస్సు) తెగిపోయింది (నికృత్తకంఠః).
కాయాచ్ఛిరస్తుత్పతితం మురారేః
పశ్యత్సు దేవేషు పపాత సింధౌ |
చేతః సురాణాం కదనే నిమగ్నం
హాహేతి శబ్దః సుమహానభూచ్చ || ౨- ||
భగ్నా ధనుశ్చార్జవమాప సద్య-
అప్పుడు బ్రహ్మ సృష్టించిన ఒక తెల్లచీమ (వమ్రి) చేత, హరి (విష్ణువు) ముఖం ఆనుకుని ఉన్న ఆ ధనుస్సు యొక్క నారి కొరకబడగా (అకుంచిత-చాప-మౌర్వీ) అది తెగిపోయింది. వెంటనే ఆ ధనుస్సు నిటారుగా (ఆర్జవమ్) అవ్వడం వల్ల, ఆ వేగానికి ఆయన కంఠం (శిరస్సు) తెగిపోయింది (నికృత్తకంఠః).
కాయాచ్ఛిరస్తుత్పతితం మురారేః
పశ్యత్సు దేవేషు పపాత సింధౌ |
చేతః సురాణాం కదనే నిమగ్నం
హాహేతి శబ్దః సుమహానభూచ్చ || ౨- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మురారి (విష్ణువు) యొక్క శరీరం నుండి వేరైన ఆ శిరస్సు, దేవతలు చూస్తుండగానే ఆకాశం నుండి ఎగిరి సముద్రంలో పడిపోయింది. దానిని చూసి దేవతల మనస్సులు ఎంతో దుఃఖంలో (కదనే) నిమగ్నమయ్యాయి మరియు “హా హే” అని పెద్దగా ఆర్తనాదాలు వెలువడ్డాయి.
కిమత్ర కృత్యం పతితే హరౌ నః
కిమత్ర కృత్యం పతితే హరౌ నః
VERSE #4
కుర్మః కథం వేతి మిథో బ్రువాణాన్ |
దేవాన్ విధాతా''హ భవేన్న కార్య-
“హరి ఇలా పడిపోగా (మరణించగా) ఇక్కడ మన కర్తవ్యం ఏమిటి? మనం ఏమి చేయాలి?” అని పరస్పరం మాట్లాడుకుంటున్న దేవతలను చూసి బ్రహ్మ ఇలా పలికెను: “ఏ కార్యమూ కారణం లేకుండా జరగదు, ఆహా! దైవ సంకల్పం (ప్రారబ్ధం) ఎంతో బలమైనది కదా!”
ధ్యాయేత దేవీం కరుణార్ద్రచిత్తాం
బ్రహ్మాండసృష్ట్యాదికహేతుభూతామ్ |
సర్వాణి కార్యాణి విధాస్యతే నః
సా సర్వశక్తా సగుణా'గుణా చ || ౨- ||
దేవాన్ విధాతా''హ భవేన్న కార్య-
“హరి ఇలా పడిపోగా (మరణించగా) ఇక్కడ మన కర్తవ్యం ఏమిటి? మనం ఏమి చేయాలి?” అని పరస్పరం మాట్లాడుకుంటున్న దేవతలను చూసి బ్రహ్మ ఇలా పలికెను: “ఏ కార్యమూ కారణం లేకుండా జరగదు, ఆహా! దైవ సంకల్పం (ప్రారబ్ధం) ఎంతో బలమైనది కదా!”
ధ్యాయేత దేవీం కరుణార్ద్రచిత్తాం
బ్రహ్మాండసృష్ట్యాదికహేతుభూతామ్ |
సర్వాణి కార్యాణి విధాస్యతే నః
సా సర్వశక్తా సగుణా'గుణా చ || ౨- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
కరుణతో నిండిన మనస్సు కలట్టియు (కరుణార్ద్ర-చిత్తామ్), బ్రహ్మాండము యొక్క సృష్టి స్థితి లయలకు మూలకారణమైనట్టియు (బ్రహ్మాండ-సృష్ట్యాదిక-హేతుభూతామ్) ఆ దేవిని ధ్యానించండి. సర్వశక్తిమంతురాలు, సగుణ మరియు నిర్గుణ స్వరూపిణి (సగుణా-అగుణా చ) అయిన ఆమే మన కార్యాన్నంతటినీ (విధాస్యతే) చక్కదిద్దుతుంది.
ఇత్యూచుషః ప్రేరణయా విధాతు-
దివి స్థితా దేవగణాంస్త్వమాత్థ
ఇత్యూచుషః ప్రేరణయా విధాతు-
దివి స్థితా దేవగణాంస్త్వమాత్థ
VERSE #5
భద్రం భవేద్వో హరిణేదృశేన || ౨- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఇలా పలికిన విధాత (బ్రహ్మ) యొక్క ప్రేరణతో, వేదములు మరియు దేవతలు నిన్నే (త్వామేవ) స్తుతించారు. అప్పుడు ఆకాశంలో (దివి) ఉన్న దేవగణములతో నీవు ఇలా పలికితివి: “ఓ దేవతలారా! మీకు భద్రం కలుగుగాక. హరి (విష్ణువు) కి ఇటువంటి పరిస్థితి కలగడం వెనుక ఒక కారణం ఉంది.”
దైత్యో హయగ్రీవ ఇతి ప్రసిద్ధో
దైత్యో హయగ్రీవ ఇతి ప్రసిద్ధో
VERSE #6
మయైవ దత్తేన వరేణ వీరః |
వేదాన్ మునీంశ్చాపి హయాస్యమాత్ర-
“హయగ్రీవుడు అని ప్రసిద్ధి పొందిన దైత్యుడు, నేను ఇచ్చిన వరం వల్లే వీరుడైనాడు. కేవలం గుర్రపు ముఖం కలవాని చేత మాత్రమే వధించబడతాననే (హయాస్య-మాత్ర-వధ్యో) వరం వల్ల, వాడు తన ప్రభావంతో వేదాలను మరియు మునులను కూడా మిక్కిలి పీడిస్తున్నాడు.”
దైవేన కృత్తం హరిశీర్షమద్య
సంయోజ్యతాం వాజిశిరో'స్య కాయే |
తతో హయగ్రీవతయా మురారి-
“దైవవశాత్తు నేడు తెగిపోయిన ఈ హరి (విష్ణువు) శిరస్సు స్థానంలో, ఒక గుర్రపు తలను (వాజి-శిరో) ఆయన శరీరానికి (కాయే) సంధించండి. దాని ద్వారా హయగ్రీవ రూపం పొందిన మురారి, ఆ హయగ్రీవ దైత్యుడిని శీఘ్రముగా (అరం) సంహరించగలడు.”
త్వమేవముక్త్వా సదయం తిరోధా-
సంయోజితం పశ్యతి దేవసంఘే
హయాననః శ్రీహరిరుత్థితో'భూత్ || ౨- ||
వేదాన్ మునీంశ్చాపి హయాస్యమాత్ర-
“హయగ్రీవుడు అని ప్రసిద్ధి పొందిన దైత్యుడు, నేను ఇచ్చిన వరం వల్లే వీరుడైనాడు. కేవలం గుర్రపు ముఖం కలవాని చేత మాత్రమే వధించబడతాననే (హయాస్య-మాత్ర-వధ్యో) వరం వల్ల, వాడు తన ప్రభావంతో వేదాలను మరియు మునులను కూడా మిక్కిలి పీడిస్తున్నాడు.”
దైవేన కృత్తం హరిశీర్షమద్య
సంయోజ్యతాం వాజిశిరో'స్య కాయే |
తతో హయగ్రీవతయా మురారి-
“దైవవశాత్తు నేడు తెగిపోయిన ఈ హరి (విష్ణువు) శిరస్సు స్థానంలో, ఒక గుర్రపు తలను (వాజి-శిరో) ఆయన శరీరానికి (కాయే) సంధించండి. దాని ద్వారా హయగ్రీవ రూపం పొందిన మురారి, ఆ హయగ్రీవ దైత్యుడిని శీఘ్రముగా (అరం) సంహరించగలడు.”
త్వమేవముక్త్వా సదయం తిరోధా-
సంయోజితం పశ్యతి దేవసంఘే
హయాననః శ్రీహరిరుత్థితో'భూత్ || ౨- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నీవు ఈ విధంగా పలికి దయతో అంతర్థానమయ్యావు (తిరోధాః). ఆ తర్వాత దేవశిల్పి అయిన త్వష్ట (విశ్వకర్మ) చేత, విష్ణువు యొక్క మొండెమునకు (కబంధే) అశ్వ శిరస్సు సంధించబడింది. దేవతల సమూహం చూస్తుండగానే, గుర్రపు ముఖము కలవాడై (హయాననః) శ్రీహరి నిద్ర నుండి లేచినట్లుగా ఉత్థితుడైనాడు.
దైత్యం హయగ్రీవమహన్ హయాస్యో
దైత్యం హయగ్రీవమహన్ హయాస్యో
VERSE #7
రణే మురారిస్త్వదనుగ్రహేణ |
సదా జగన్మంగళదే త్వదీయాః
పతంతు మే మూర్ధ్ని కృపాకటాక్షాః || ౨- ||
సదా జగన్మంగళదే త్వదీయాః
పతంతు మే మూర్ధ్ని కృపాకటాక్షాః || ౨- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
రణరంగంలో హయగ్రీవ రూపం దాల్చిన మురారి, నీ అనుగ్రహం వల్లే ఆ హయగ్రీవ దైత్యుడిని సంహరించాడు. ఓ సదా జగత్తుకు మంగళాన్ని ప్రసాదించే మాతా! అటువంటి నీ కృపాకటాక్ష వీక్షణాలు ఎల్లప్పుడూ నా శిరస్సుపై (మే మూర్ధ్ని) ఉండుగాక!
తృతీయ దశకమ్ (౩) – మహాకాళ్యవతారమ్ >>
సంపూర్ణ
దేవీ నారాయణీయం (41 దశకాలు)
తృతీయ దశకమ్ (౩) – మహాకాళ్యవతారమ్ >>
సంపూర్ణ
దేవీ నారాయణీయం (41 దశకాలు)
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Devi Narayaniyam Dasakam 2 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.