Ayodhya Kanda Sarga 93
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అయోధ్యకాండ
|| చిత్రకూటవనప్రేక్షణమ్ ||
అయోధ్యకాండ
|| చిత్రకూటవనప్రేక్షణమ్ ||
VERSE #2
తయా మహత్యా యాయిన్యా ధ్వజిన్యా వనవాసినః |
అర్దితా యూథపా మత్తాః సయూథాః సంప్రదుద్రువుః ||
అర్దితా యూథపా మత్తాః సయూథాః సంప్రదుద్రువుః ||
VERSE #3
ఋక్షాః పృషతసంఘాశ్చ రురవశ్చ సమతంతః |
దృశ్యంతే వనరాజీషు గిరిష్వపి నదీషు చ ||
దృశ్యంతే వనరాజీషు గిరిష్వపి నదీషు చ ||
VERSE #4
స సంప్రతస్థే ధర్మాత్మా ప్రీతో దశరథాత్మజః |
వృతో మహత్యా నాదిన్యా సేనయా చతురంగయా ||
వృతో మహత్యా నాదిన్యా సేనయా చతురంగయా ||
VERSE #5
సాగరౌఘనిభా సేనా భరతస్య మహాత్మనః |
మహీం సంఛాదయామాస ప్రావృషిద్యామివాంబుదః ||
మహీం సంఛాదయామాస ప్రావృషిద్యామివాంబుదః ||
VERSE #6
తురంగాఘైరవతతా వారణైశ్చ మహాజవైః |
అనాలక్ష్యా చిరం కాలం తస్మిన్కాలే బభూవ భూః ||
అనాలక్ష్యా చిరం కాలం తస్మిన్కాలే బభూవ భూః ||
VERSE #7
స యాత్వా దూరమధ్వానం సుపరిశ్రాంతవాహనః |
ఉవాచ భరతః శ్రీమాన్ వసిష్ఠం మంత్రిణాం వరమ్ ||
ఉవాచ భరతః శ్రీమాన్ వసిష్ఠం మంత్రిణాం వరమ్ ||
VERSE #8
యాదృశం లక్ష్యతే రూపం యథా చైవ శ్రుతం మయా |
వ్యక్తం ప్రాప్తాః స్మ తం దేశం భరద్వాజో యమబ్రవీత్ ||
వ్యక్తం ప్రాప్తాః స్మ తం దేశం భరద్వాజో యమబ్రవీత్ ||
VERSE #9
అయం గిరిశ్చిత్రకూట ఇయం మందాకినీ నదీ |
ఏతత్ప్రకాశతే దూరాన్నీలమేఘనిభం వనమ్ ||
ఏతత్ప్రకాశతే దూరాన్నీలమేఘనిభం వనమ్ ||
VERSE #10
గిరేః సానూని రమ్యాణి చిత్రకూటస్య సంప్రతి |
వారణైరవమృద్యంతే మామకైః పర్వతోపమైః ||
వారణైరవమృద్యంతే మామకైః పర్వతోపమైః ||
VERSE #11
ముంచంతి కుసుమాన్యేతే నగాః పర్వతసానుషు |
నీలా ఇవాతపాపాయే తోయం తోయధరా ఘనాః ||
నీలా ఇవాతపాపాయే తోయం తోయధరా ఘనాః ||
VERSE #12
కిన్నరాచరితం దేశం పశ్య శత్రుఘ్న పర్వతమ్ |
మృగైః సమంతాదాకీర్ణం మకరైరివ సాగరమ్ ||
మృగైః సమంతాదాకీర్ణం మకరైరివ సాగరమ్ ||
VERSE #13
ఏతే మృగగణా భాంతి శీఘ్రవేగాః ప్రచోదితాః |
వాయుప్రవిద్ధా శరది మేఘరాజిరివాంబరే ||
వాయుప్రవిద్ధా శరది మేఘరాజిరివాంబరే ||
VERSE #14
కుర్వంతి కుసుమాపీడాన్ శిరస్సు సురభీనమీ |
మేఘప్రకాశైః ఫలకైర్దాక్షిణాత్యా యథా నరాః ||
మేఘప్రకాశైః ఫలకైర్దాక్షిణాత్యా యథా నరాః ||
VERSE #15
నిష్కూజమివ భూత్వేదం వనం ఘోరప్రదర్శనమ్ |
అయోధ్యేవ జనాకీర్ణా సంప్రతి ప్రతిభాతి మా ||
అయోధ్యేవ జనాకీర్ణా సంప్రతి ప్రతిభాతి మా ||
VERSE #16
ఖురైరుదీరితో రేణుర్దివం ప్రచ్ఛాద్య తిష్ఠతి |
తం వహత్యనిలః శీఘ్రం కుర్వన్నివ మమ ప్రియమ్ ||
తం వహత్యనిలః శీఘ్రం కుర్వన్నివ మమ ప్రియమ్ ||
VERSE #17
స్యందనాంస్తురగోపేతాన్ సూతముఖ్యైరధిష్ఠితాన్ |
ఏతాన్సంపతతః శీఘ్రం పశ్య శత్రుఘ్న కాననే ||
ఏతాన్సంపతతః శీఘ్రం పశ్య శత్రుఘ్న కాననే ||
VERSE #18
ఏతాన్విత్రాసితాన్పశ్య బర్హిణః ప్రియదర్శనాన్ |
ఏతమావిశతః శీఘ్రమధివాసం పతత్త్రిణః ||
ఏతమావిశతః శీఘ్రమధివాసం పతత్త్రిణః ||
VERSE #19
అతిమాత్రమయం దేశో మనోజ్ఞః ప్రతిభాతి మా |
తాపసానాం నివాసో'యం వ్యక్తం స్వర్గపథో యథా ||
తాపసానాం నివాసో'యం వ్యక్తం స్వర్గపథో యథా ||
VERSE #20
మృగా మృగీభిః సహితా బహవః పృషతా వనే |
మనోజ్ఞరూపా లక్ష్యంతే కుసుమైరివ చిత్రితాః ||
మనోజ్ఞరూపా లక్ష్యంతే కుసుమైరివ చిత్రితాః ||
VERSE #21
సాధుసైన్యాః ప్రతిష్ఠంతాం విచిన్వంతు చ కాననే |
యథా తౌ పురుషవ్యాఘ్రౌ దృశ్యేతే రామలక్ష్మణౌ ||
యథా తౌ పురుషవ్యాఘ్రౌ దృశ్యేతే రామలక్ష్మణౌ ||
VERSE #22
భరతస్య వచః శ్రుత్వా పురుషాః శస్త్రపాణయః |
వివిశుస్తద్వనం శూరాః ధూమం చ దదృశుస్తతః ||
వివిశుస్తద్వనం శూరాః ధూమం చ దదృశుస్తతః ||
VERSE #23
తే సమాలోక్య ధూమాగ్రమూచుర్భరతమాగతాః |
నామనుష్యే భవత్యాగ్నిర్వ్యక్తమత్రైవ రాఘవౌ ||
నామనుష్యే భవత్యాగ్నిర్వ్యక్తమత్రైవ రాఘవౌ ||
అథ నాత్ర నరవ్యాఘ్రౌ రాజపుత్రౌ పరంతపౌ |
VERSE #24
మన్యే రామోపమాః సంతి వ్యక్తమత్ర తపస్వినః || [అన్యే]
VERSE #25
తచ్ఛ్రుత్వా భరతస్తేషాం వచనం సాధుసమ్మతమ్ |
సైన్యానువాచ సర్వాంస్తానమిత్రబలమర్దనః ||
సైన్యానువాచ సర్వాంస్తానమిత్రబలమర్దనః ||
VERSE #26
యత్తా భవంతస్తిష్ఠంతు నేతో గంతవ్యమగ్రతః |
అహమేవ గమిష్యామి సుమంత్రో గురురేవ చ ||
అహమేవ గమిష్యామి సుమంత్రో గురురేవ చ ||
VERSE #27
ఏవముక్తాస్తతః సర్వే తత్ర తస్థుః సమంతతః |
భరతో యత్ర ధూమాగ్రం తత్ర దృష్టిం సమాదధాత్ ||
భరతో యత్ర ధూమాగ్రం తత్ర దృష్టిం సమాదధాత్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వ్యవస్థితా యా భరతేన సా చమూ-
బభూవ హృష్టా నచిరేణ జానతీ
బభూవ హృష్టా నచిరేణ జానతీ
VERSE #28
ప్రియస్య రామస్య సమాగమం తదా ||
VERSE #29
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే త్రినవతితమః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అయోధ్యాకాండ చతుర్నవతితమః సర్గః (౯౪)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Ayodhya Kanda Sarga 93 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.