Ayodhya Kanda Sarga 60
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అయోధ్యకాండ
|| కౌసల్యాసమాశ్వాసనమ్ ||
అయోధ్యకాండ
|| కౌసల్యాసమాశ్వాసనమ్ ||
VERSE #2
తతః భూతోపసృష్టేవ వేపమానా పునః పునః |
ధరణ్యాం గత సత్త్వేవ కౌసల్యా సూతమబ్రవీత్ ||
ధరణ్యాం గత సత్త్వేవ కౌసల్యా సూతమబ్రవీత్ ||
VERSE #3
నయ మాం యత్ర కాకుత్స్థః సీతా యత్ర చ లక్ష్మణః |
తాన్ వినా క్షణమప్యత్ర జీవితుం నోత్సహే హ్యహమ్ ||
తాన్ వినా క్షణమప్యత్ర జీవితుం నోత్సహే హ్యహమ్ ||
VERSE #4
నివర్తయ రథం శీఘ్రం దండకాన్నయ మామపి |
అథ తాన్నానుగచ్ఛామి గమిష్యామి యమక్షయమ్ ||
అథ తాన్నానుగచ్ఛామి గమిష్యామి యమక్షయమ్ ||
VERSE #5
బాష్ప వేగోపహతయా స వాచా సజ్జమానయా |
ఇదమాశ్వాసయన్ దేవీం సూతః ప్రాంజలిరబ్రవీత్ ||
ఇదమాశ్వాసయన్ దేవీం సూతః ప్రాంజలిరబ్రవీత్ ||
VERSE #6
త్యజ శోకం చ మోహం చ సంభ్రమం దుఃఖజం తథా |
వ్యవధూయ చ సంతాపం వనే వత్స్యతి రాఘవః ||
వ్యవధూయ చ సంతాపం వనే వత్స్యతి రాఘవః ||
VERSE #7
లక్ష్మణశ్చాపి రామస్య పాదౌ పరిచరన్ వనే |
ఆరాధయతి ధర్మజ్ఞః పరలోకం జితేంద్రియః ||
ఆరాధయతి ధర్మజ్ఞః పరలోకం జితేంద్రియః ||
VERSE #8
విజనే'పి వనే సీతా వాసం ప్రాప్య గృహేష్వివ |
విస్రంభం లభతే'భీతా రామే సంన్యస్తమానసా ||
విస్రంభం లభతే'భీతా రామే సంన్యస్తమానసా ||
VERSE #9
నాస్యా దైన్యం కృతం కించిత్ సుసూక్ష్మమపి లక్ష్యతే |
ఉచితేవ ప్రవాసానాం వైదేహీ ప్రతిభాతి మా ||
ఉచితేవ ప్రవాసానాం వైదేహీ ప్రతిభాతి మా ||
VERSE #10
నగరోపవనం గత్వా యథా స్మ రమతే పురా |
తథైవ రమతే సీతా నిర్జనేషు వనేష్వపి ||
తథైవ రమతే సీతా నిర్జనేషు వనేష్వపి ||
VERSE #11
బాలేవ రమతే సీతా బాలచంద్రనిభాననా |
రామా రామే హ్యదీనాత్మా విజనే'పి వనే సతీ ||
రామా రామే హ్యదీనాత్మా విజనే'పి వనే సతీ ||
VERSE #12
తద్గతం హృదయం హ్యస్యాస్తదధీనం చ జీవితమ్ |
అయోధ్యా'పి భవేత్తస్యాః రామహీనా తథా వనమ్ ||
అయోధ్యా'పి భవేత్తస్యాః రామహీనా తథా వనమ్ ||
VERSE #13
పరి పృచ్ఛతి వైదేహీ గ్రామాంశ్చ నగరాణి చ |
గతిం దృష్ట్వా నదీనాం చ పాదపాన్ వివిధానపి ||
గతిం దృష్ట్వా నదీనాం చ పాదపాన్ వివిధానపి ||
VERSE #14
రామం హి లక్ష్మణం వా'పి పృష్ట్వా జానాతి జానకీ |
అయోధ్యాక్రోశమాత్రే తు విహారమివ సంశ్రితా ||
అయోధ్యాక్రోశమాత్రే తు విహారమివ సంశ్రితా ||
VERSE #15
ఇదమేవ స్మరామ్యస్యాః సహసైవోపజల్పితమ్ |
కైకేయీసంశ్రితం వాక్యం నేదానీం ప్రతిభాతి మా ||
కైకేయీసంశ్రితం వాక్యం నేదానీం ప్రతిభాతి మా ||
VERSE #16
ధ్వంసయిత్వా తు తద్వాక్యం ప్రమాదాత్పర్యుపస్థితమ్ |
హ్లదనం వచనం సూతో దేవ్యా మధురమబ్రవీత్ ||
హ్లదనం వచనం సూతో దేవ్యా మధురమబ్రవీత్ ||
VERSE #17
అధ్వనా వాత వేగేన సంభ్రమేణాతపేన చ |
న విగచ్ఛతి వైదేహ్యాశ్చంద్రాంశు సదృశీ ప్రభా ||
న విగచ్ఛతి వైదేహ్యాశ్చంద్రాంశు సదృశీ ప్రభా ||
VERSE #18
సదృశం శతపత్రస్య పూర్ణ చంద్రోపమ ప్రభమ్ |
వదనం తద్వదాన్యాయాః వైదేహ్యా న వికంపతే ||
వదనం తద్వదాన్యాయాః వైదేహ్యా న వికంపతే ||
VERSE #19
అలక్తరసరక్తాభౌ అలక్తరసవర్జితౌ |
అద్యాపి చరణౌ తస్యాః పద్మకోశసమప్రభౌ ||
అద్యాపి చరణౌ తస్యాః పద్మకోశసమప్రభౌ ||
VERSE #20
నూపురోద్ఘుష్ట హేలేవ ఖేలం గచ్ఛతి భామినీ |
ఇదానీమపి వైదేహీ తద్రాగాన్న్యస్తభూషణా ||
ఇదానీమపి వైదేహీ తద్రాగాన్న్యస్తభూషణా ||
VERSE #21
గజం వా వీక్ష్య సింహం వా వ్యాఘ్రం వా వనమాశ్రితా |
నాహారయతి సంత్రాసం బాహూ రామస్య సంశ్రితా ||
నాహారయతి సంత్రాసం బాహూ రామస్య సంశ్రితా ||
VERSE #22
న శోచ్యాస్తే న చాత్మానః శోచ్యో నాపి జనాధిపః |
ఇదం హి చరితం లోకే ప్రతిష్ఠాస్యతి శాశ్వతమ్ ||
ఇదం హి చరితం లోకే ప్రతిష్ఠాస్యతి శాశ్వతమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
విధూయ శోకం పరిహృష్టమానసా
VERSE #23
మహర్షియాతే పథి సువ్యవస్థితాః |
వనే రతా వన్యఫలాశనాః పితుః
శుభాం ప్రతిజ్ఞాం పరిపాలయంతి తే ||
వనే రతా వన్యఫలాశనాః పితుః
శుభాం ప్రతిజ్ఞాం పరిపాలయంతి తే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తథా'పి సూతేన సుయుక్తవాదినా
VERSE #24
నివార్యమాణా సుత శోకకర్శితా |
న చైవ దేవీ విరరామ కూజితాత్
ప్రియేతి పుత్రేతి చ రాఘవేతి చ ||
న చైవ దేవీ విరరామ కూజితాత్
ప్రియేతి పుత్రేతి చ రాఘవేతి చ ||
VERSE #25
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే షష్ఠితమః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అయోధ్యాకాండ ఏకషష్ఠితమః సర్గః (౬౧)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Ayodhya Kanda Sarga 60 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.