Ayodhya Kanda Sarga 75
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అయోధ్యకాండ
|| భరతశపథః ||
అయోధ్యకాండ
|| భరతశపథః ||
VERSE #2
దీర్ఘకాలాత్సముత్థాయ సంజ్ఞాం లబ్ధ్వా చ వీర్యవాన్ |
నేత్రాభ్యామశ్రుపూర్ణాభ్యాం దీనాముద్వీక్ష్య మాతరమ్ ||
నేత్రాభ్యామశ్రుపూర్ణాభ్యాం దీనాముద్వీక్ష్య మాతరమ్ ||
VERSE #3
సో'మాత్యమధ్యేభరతో జననీమభ్యకుత్సయత్ |
రాజ్యం న కామయే జాతు మంత్రయే నాపి మాతరమ్ ||
రాజ్యం న కామయే జాతు మంత్రయే నాపి మాతరమ్ ||
VERSE #4
అభిషేకం న జానామి యో'భూద్రాజ్ఞా సమీక్షితః |
విప్రకృష్టే హ్యహం దేశే శత్రుఘ్నసహితో'వసమ్ ||
విప్రకృష్టే హ్యహం దేశే శత్రుఘ్నసహితో'వసమ్ ||
VERSE #5
వనవాసం న జానామి రామస్యాహం మహాత్మనః |
వివాసనం వా సౌమిత్రేః సీతాయాశ్చ యథా'భవత్ ||
వివాసనం వా సౌమిత్రేః సీతాయాశ్చ యథా'భవత్ ||
VERSE #6
తథైవ క్రోశతస్తస్య భరతస్య మహాత్మనః |
కౌసల్యా శబ్దమాజ్ఞాయ సుమిత్రామిదమబ్రవీత్ ||
కౌసల్యా శబ్దమాజ్ఞాయ సుమిత్రామిదమబ్రవీత్ ||
VERSE #7
ఆగతః క్రూర కార్యాయాః కైకేయ్యా భరతః సుతః |
తమహం ద్రష్టుమిచ్ఛామి భరతం దీర్ఘదర్శినమ్ ||
తమహం ద్రష్టుమిచ్ఛామి భరతం దీర్ఘదర్శినమ్ ||
VERSE #8
ఏవముక్త్వా సుమిత్రాం సా వివర్ణా మలినా కృశా |
ప్రతస్థే భరతః యత్ర వేపమానా విచేతనా ||
ప్రతస్థే భరతః యత్ర వేపమానా విచేతనా ||
VERSE #9
స తు రామానుజశ్చాపి శత్రుఘ్న సహితస్తదా |
ప్రతస్థే భరతః యత్ర కౌసల్యాయా నివేశనమ్ ||
ప్రతస్థే భరతః యత్ర కౌసల్యాయా నివేశనమ్ ||
VERSE #10
తతః శత్రుఘ్నభరతౌ కౌసల్యాం ప్రేక్ష్య దుఃఖితౌ |
పర్యష్వజేతాం దుఃఖార్తాం పతితాం నష్ట చేతనామ్ ||
పర్యష్వజేతాం దుఃఖార్తాం పతితాం నష్ట చేతనామ్ ||
VERSE #11
రుదంతౌ రుదతీం దుఃఖాత్సమేత్యార్యాం మనస్వినీమ్ |
భరతం ప్రత్యువాచేదం కౌసల్యా భృశ దుఃఖితా ||
భరతం ప్రత్యువాచేదం కౌసల్యా భృశ దుఃఖితా ||
VERSE #12
ఇదం తే రాజ్య కామస్య రాజ్యం ప్రాప్తమకంటకమ్ |
సంప్రాప్తం బత కైకేయ్యా శీఘ్రం క్రూరేణ కర్మణా ||
సంప్రాప్తం బత కైకేయ్యా శీఘ్రం క్రూరేణ కర్మణా ||
VERSE #13
ప్రస్థాప్య చీరవసనం పుత్రం మే వనవాసినమ్ |
కైకేయీ కం గుణం తత్ర పశ్యతి క్రూరదర్శినీ ||
కైకేయీ కం గుణం తత్ర పశ్యతి క్రూరదర్శినీ ||
VERSE #14
క్షిప్రం మామపి కైకేయీ ప్రస్థాపయితుమర్హతి |
హిరణ్యనాభో యత్రాస్తే సుతః మే సుమహా యశాః ||
హిరణ్యనాభో యత్రాస్తే సుతః మే సుమహా యశాః ||
VERSE #15
అథవా స్వయమేవాహం సుమిత్రానుచరా సుఖమ్ |
అగ్నిహోత్రం పురస్కృత్య ప్రస్థాస్యే యత్ర రాఘవః ||
అగ్నిహోత్రం పురస్కృత్య ప్రస్థాస్యే యత్ర రాఘవః ||
VERSE #16
కామం వా స్వయమేవాద్య తత్ర మాం నేతుమర్హసి |
యత్రాసౌ పురుషవ్యాఘ్రః పుత్రో మే తప్యతే తపః ||
యత్రాసౌ పురుషవ్యాఘ్రః పుత్రో మే తప్యతే తపః ||
VERSE #17
ఇదం హి తవ విస్తీర్ణం ధనధాన్యసమాచితమ్ |
హస్త్వశ్వరథసంపూర్ణం రాజ్యం నిర్యాతితం తయా ||
హస్త్వశ్వరథసంపూర్ణం రాజ్యం నిర్యాతితం తయా ||
VERSE #18
ఇత్యాదిబహుభిర్వాక్యైః క్రూరైః సంభర్త్సితో'నఘః |
వివ్యథే భరతస్తీవ్రం వ్రణే తుద్యేవ సూచినా ||
వివ్యథే భరతస్తీవ్రం వ్రణే తుద్యేవ సూచినా ||
VERSE #19
పపాత చరణౌ తస్యాస్తదా సంభ్రాంతచేతనః |
విలప్య బహుధా'సంజ్ఞో లబ్దసంజ్ఞస్తతః స్థితః ||
విలప్య బహుధా'సంజ్ఞో లబ్దసంజ్ఞస్తతః స్థితః ||
VERSE #20
ఏవం విలపమానాం తాం భరతః ప్రాంజలిస్తదా |
కౌసల్యాం ప్రత్యువాచేదం శోకైః బహుభిరావృతామ్ ||
కౌసల్యాం ప్రత్యువాచేదం శోకైః బహుభిరావృతామ్ ||
VERSE #21
ఆర్యే కస్మాదజానంతం గర్హసే మామకిల్భిషమ్ |
విపులాం చ మమ ప్రీతిం స్థిరాం జానాసి రాఘవే ||
విపులాం చ మమ ప్రీతిం స్థిరాం జానాసి రాఘవే ||
VERSE #22
కృతా శాస్త్రానుగా బుద్ధిర్మాభూత్తస్య కదాచన |
సత్యసంధః సతాం శ్రేష్ఠో యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
సత్యసంధః సతాం శ్రేష్ఠో యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #23
ప్రేష్యం పాపీయసాం యాతు సూర్యం చ ప్రతి మేహతు |
హంతు పాదేన గాం సుప్తాం యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
హంతు పాదేన గాం సుప్తాం యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #24
కారయిత్వా మహత్కర్మ భర్తా భృత్యమనర్థకమ్ |
అధర్మః యో'స్య సో'స్యాస్తు యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
అధర్మః యో'స్య సో'స్యాస్తు యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #25
పరిపాలయమానస్య రాజ్ఞో భూతాని పుత్రవత్ |
తతస్తం ద్రుహ్యతాం పాపం యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
తతస్తం ద్రుహ్యతాం పాపం యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #26
బలిషడ్భాగముద్ధృత్య నృపస్యారక్షతః ప్రజాః |
అధర్మః యో'స్య సో'స్యాస్తు యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
అధర్మః యో'స్య సో'స్యాస్తు యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #27
సంశ్రుత్య చ తపస్విభ్యః సత్రే వై యజ్ఞదక్షిణామ్ |
తాం విప్రలపతాం పాపం యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
తాం విప్రలపతాం పాపం యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #28
హస్త్యశ్వరథసంబాధే యుద్ధే శస్త్రసమాకులే |
మా స్మ కార్షీత్సతాం ధర్మం యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
మా స్మ కార్షీత్సతాం ధర్మం యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #29
ఉపదిష్టం సుసూక్ష్మార్థం శాస్త్రం యత్నేన ధీమతా |
స నాశయతు దుష్టాత్మా యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
స నాశయతు దుష్టాత్మా యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #30
మా చ తం వ్యూఢబాహ్వంసం చంద్రార్కసమతేజనమ్ |
ద్రాక్షీద్రాజ్యస్థమాసీనం యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
ద్రాక్షీద్రాజ్యస్థమాసీనం యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #31
పాయసం కృసరం చాగం వృథా సో'శ్నాతు నిర్ఘృణః |
గురూంశ్చాప్యవజానాతు యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
గురూంశ్చాప్యవజానాతు యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #32
గాశ్చ స్పృశతు పాదేన గురూన్ పరివదేత్స్వయమ్ |
మిత్రే ద్రుహ్యేత సో'త్యంతం యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
మిత్రే ద్రుహ్యేత సో'త్యంతం యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #33
విశ్వాసాత్కథితం కించిత్పరివాదం మిథః క్వచిత్ |
వివృణోతు స దుష్టాత్మా యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
వివృణోతు స దుష్టాత్మా యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #34
అకర్తా హ్యకృతజ్ఞశ్చ త్యక్తాత్మా నిరపత్రపః |
లోకే భవతు విద్వేష్యో యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
లోకే భవతు విద్వేష్యో యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #35
పుత్రైర్దారైశ్చ భృత్యైశ్చ స్వగృహే పరివారితః |
సైకో మృష్టమశ్నాతు యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
సైకో మృష్టమశ్నాతు యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #36
అప్రాప్య సదృశాన్ దారాననపత్యః ప్రమీయతామ్ |
అనవాప్య క్రియాం ధర్మ్యాం యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
అనవాప్య క్రియాం ధర్మ్యాం యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #37
మాత్మనః సంతతిం ద్రాక్షీత్స్వేషు దారేషు దుఃఖితః |
ఆయుః సమగ్రమప్రాప్య యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
ఆయుః సమగ్రమప్రాప్య యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #38
రాజ స్త్రీబాలవృద్ధానాం వధే యత్పాపముచ్యతే |
భృత్యత్యాగే చ యత్పాపం తత్పాపం ప్రతిపద్యతామ్ ||
భృత్యత్యాగే చ యత్పాపం తత్పాపం ప్రతిపద్యతామ్ ||
VERSE #39
లాక్షయా మధుమాంసేన లోహేన చ విషేణ చ |
సదైవ బిభృయాద్భృత్యాన్ యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
సదైవ బిభృయాద్భృత్యాన్ యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #40
సంగ్రామే సముపోఢే స్మ శత్రుపక్షభయంకరే |
పలాయామానో వధ్యేత యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
పలాయామానో వధ్యేత యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #41
కపాలపాణిః పృథివీమటతాం చీరసంవృతః |
భిక్షమాణో యథోన్మత్తో యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
భిక్షమాణో యథోన్మత్తో యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #42
మద్యే ప్రసక్తో భవతు స్త్రీష్వక్షేషు చ నిత్యశః |
కామక్రోధాభిభూతస్తు యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
కామక్రోధాభిభూతస్తు యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #43
మా స్మ ధర్మే మనో భూయాదధర్మం సునిషేవతామ్ |
అపాత్రవర్షీ భవతు యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
అపాత్రవర్షీ భవతు యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #44
సంచితాన్యస్య విత్తాని వివిధాని సహస్రశః |
దస్యుభిర్విప్రలుప్యంతాం యశ్యార్యో'నుమతే గతః ||
దస్యుభిర్విప్రలుప్యంతాం యశ్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #45
ఉభే సంధ్యే శయానస్య యత్పాపం పరికల్ప్యతే |
తచ్చ పాపం భవేత్తస్య యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
తచ్చ పాపం భవేత్తస్య యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #46
యదగ్నిదాయకే పాపం యత్పాపం గురుతల్పగే |
మిత్రద్రోహే చ యత్పాపం తత్పాపం ప్రతిపద్యతామ్ ||
మిత్రద్రోహే చ యత్పాపం తత్పాపం ప్రతిపద్యతామ్ ||
VERSE #47
దేవతానాం పితౄణాం చ మాతాపిత్రోస్తథైవ చ |
మా స్మ కార్షీత్ స శుశ్రూషాం యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
మా స్మ కార్షీత్ స శుశ్రూషాం యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #48
సతాం లోకాత్సతాం కీర్త్యాః సంజ్జుష్టాత్ కర్మణస్తథా |
భ్రశ్యతు క్షిప్రమద్యైవ యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
భ్రశ్యతు క్షిప్రమద్యైవ యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #49
అపాస్య మాతృశుశ్రూషామనర్థే సో'వతిష్ఠతామ్ |
దీర్ఘబాహుర్మహావక్షాః యస్యార్యో'సుమతే గతః ||
దీర్ఘబాహుర్మహావక్షాః యస్యార్యో'సుమతే గతః ||
VERSE #50
బహుపుత్రో దరిద్రశ్చ జ్వరరోగసమన్వితః |
స భూయాత్సతతక్లేశీ యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
స భూయాత్సతతక్లేశీ యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #51
ఆశామాశం సమానానాం దీనానామూర్ధ్వచక్షుషామ్ |
ఆర్థినాం వితథాం కుర్యాద్యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
ఆర్థినాం వితథాం కుర్యాద్యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #52
మాయయా రమతాం నిత్యం పరుషః పిశునో'శుచిః |
రాజ్ఞో భీతస్త్వధర్మాత్మా యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
రాజ్ఞో భీతస్త్వధర్మాత్మా యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #53
ఋతుస్నాతాం సతీం భార్యామృతుకాలానురోధినీమ్ |
అతివర్తేత దుష్టాత్మా యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
అతివర్తేత దుష్టాత్మా యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #54
ధర్మదారాన్ పరిత్యజ్య పరదారాన్ని షేవతామ్ |
త్యక్తధర్మరతిర్మూఢో యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
త్యక్తధర్మరతిర్మూఢో యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #55
విప్రలుప్తప్రజాతస్య దుష్కృతం బ్రాహ్మణస్య యత్ |
తదేవ ప్రతిపద్యేత యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
తదేవ ప్రతిపద్యేత యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #56
పానీయదూషకే పాపం తథైవ విషదాయకే |
యత్తదేకః స లభతాం యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
యత్తదేకః స లభతాం యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #57
బ్రాహ్మణాయోద్యతాం పూజాం విహంతు కలుషేంద్రియః |
బాలవత్సాం చ గాం దోగ్దుః యస్యర్యో'నుమతే గతః ||
బాలవత్సాం చ గాం దోగ్దుః యస్యర్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #58
తృష్ణార్తం సతి పానీయే విప్రలంభేన యోజయేత్ |
లభేత తస్య యత్పాపం యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
లభేత తస్య యత్పాపం యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #59
భక్త్యా వివదమానేషు మార్గమాశ్రిత్య పశ్యతః |
తస్య పాపేన యుజ్యేత యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
తస్య పాపేన యుజ్యేత యస్యార్యో'నుమతే గతః ||
VERSE #60
విహీనాం పతి పుత్రాభ్యాం కౌసల్యాం పార్థివాత్మజః |
ఏవమాశ్వాసయన్నేవ దుఃఖార్తో నిపపాత హ ||
ఏవమాశ్వాసయన్నేవ దుఃఖార్తో నిపపాత హ ||
VERSE #61
తథా తు శపథైః కష్టైః శపమానమచేతనమ్ |
భరతం శోక సంతప్తం కౌసల్యా వాక్యమబ్రవీత్ ||
భరతం శోక సంతప్తం కౌసల్యా వాక్యమబ్రవీత్ ||
VERSE #62
మమ దుఃఖమిదం పుత్ర భూయః సముపజాయతే |
శపథైః శపమానో హి ప్రాణానుపరుణత్సి మే ||
శపథైః శపమానో హి ప్రాణానుపరుణత్సి మే ||
VERSE #63
దిష్ట్యా న చలితో ధర్మాత్ ఆత్మా తే సహలక్ష్మణః |
వత్స సత్య ప్రతిజ్ఞో మే సతాం లోకమవాప్స్యసి ||
వత్స సత్య ప్రతిజ్ఞో మే సతాం లోకమవాప్స్యసి ||
VERSE #64
ఇత్యుక్త్వా చాంకమానీయ భరతం భ్రాతృవత్సలమ్ |
పరిష్వజ్య మహాబాహుం రురోద భృశదుఃఖితా ||
పరిష్వజ్య మహాబాహుం రురోద భృశదుఃఖితా ||
VERSE #65
ఏవం విలపమానస్య దుఃఖార్తస్య మహాత్మనః |
మోహాచ్చ శోక సంరోధాత్ బభూవ లులితం మనః ||
మోహాచ్చ శోక సంరోధాత్ బభూవ లులితం మనః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
లాలప్యమానస్య విచేతనస్య
VERSE #66
ప్రణష్టబుద్ధేః పతితస్య భూమౌ |
ముహుర్ముహుర్నిశ్శ్వసతశ్చ ఘర్మమ్
సా తస్య శోకేన జగామ రాత్రిః ||
ముహుర్ముహుర్నిశ్శ్వసతశ్చ ఘర్మమ్
సా తస్య శోకేన జగామ రాత్రిః ||
VERSE #67
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే పంచసప్తతితమః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అయోధ్యాకాండ షట్సప్తతితమః సర్గః (౭౬)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Ayodhya Kanda Sarga 75 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.