Ayodhya Kanda Sarga 15
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అయోధ్యకాండ
|| సుమంత్రప్రేషణమ్ ||
అయోధ్యకాండ
|| సుమంత్రప్రేషణమ్ ||
VERSE #2
తే తు తాం రజనీముష్య బ్రాహ్మణా వేదపారగాః |
ఉపతస్థురుపస్థానం సహ రాజపురోహితాః ||
ఉపతస్థురుపస్థానం సహ రాజపురోహితాః ||
VERSE #3
అమాత్యా బలముఖ్యాశ్చ ముఖ్యా యే నిగమస్య చ |
రాఘవస్యాభిషేకార్థే ప్రీయమాణాస్తు సంగతాః ||
రాఘవస్యాభిషేకార్థే ప్రీయమాణాస్తు సంగతాః ||
VERSE #4
ఉదితే విమలే సూర్యే పుష్యే చాభ్యాగతే'హని |
లగ్నే కర్కటకే ప్రాప్తే జన్మ రామస్య చ స్థితే ||
లగ్నే కర్కటకే ప్రాప్తే జన్మ రామస్య చ స్థితే ||
VERSE #5
అభిషేకాయ రామస్య ద్విజేంద్రైరుపకల్పితమ్ |
కాంచనా జలకుంభాశ్చ భద్రపీఠం స్వలంకృతమ్ ||
కాంచనా జలకుంభాశ్చ భద్రపీఠం స్వలంకృతమ్ ||
VERSE #6
రథశ్చ సమ్యగాస్తీర్ణో భాస్వతా వ్యాఘ్రచర్మణా |
గంగాయమునయోః పుణ్యాత్సంగమాదాహృతం జలమ్ ||
గంగాయమునయోః పుణ్యాత్సంగమాదాహృతం జలమ్ ||
VERSE #7
యాశ్చాన్యాః సరితః పుణ్యా హ్రదాః కూపాః సరాంసి చ |
ప్రాగ్వాహాశ్చోర్ధ్వవాహాశ్చ తిర్యగ్వాహాః సమాహితాః ||
ప్రాగ్వాహాశ్చోర్ధ్వవాహాశ్చ తిర్యగ్వాహాః సమాహితాః ||
VERSE #8
తాభ్యశ్చైవాహృతం తోయం సముద్రేభ్యశ్చ సర్వశః |
సలాజాః క్షీరిభిశ్ఛన్నాః ఘటాః కాంచనరాజతాః ||
సలాజాః క్షీరిభిశ్ఛన్నాః ఘటాః కాంచనరాజతాః ||
VERSE #9
పద్మోత్పలయుతా భాంతి పూర్ణాః పరమవారిణా |
క్షౌద్రం దధి ఘృతం లాజాః దర్భాః సుమనసః పయః ||
క్షౌద్రం దధి ఘృతం లాజాః దర్భాః సుమనసః పయః ||
VERSE #10
వేశ్యాశ్చైవ శుభాచారాః సర్వాభరణభూషితాః |
చంద్రాంశువికచప్రఖ్యం కాంచనం రత్నభుషితమ్ ||
చంద్రాంశువికచప్రఖ్యం కాంచనం రత్నభుషితమ్ ||
VERSE #11
సజ్జం తిష్ఠతి రామస్య వాలవ్యజనముత్తమమ్ |
చంద్రమండలసంకాశమాతపత్రం చ పాండరమ్ ||
చంద్రమండలసంకాశమాతపత్రం చ పాండరమ్ ||
VERSE #12
సజ్జం ద్యుతికరం శ్రీమదభిషేకపురస్కృతమ్ |
పాండరశ్చ వృషః సజ్జః పాండరో'శ్వశ్చ సుస్థితః || [సంస్థితః]
పాండరశ్చ వృషః సజ్జః పాండరో'శ్వశ్చ సుస్థితః || [సంస్థితః]
VERSE #13
ప్రసృతశ్చ గజః శ్రీమానౌపవాహ్యః ప్రతీక్షతే |
అష్టౌ చ కన్యా రుచిరాః సర్వాభరణభూషితాః || [మాంగళ్యాః]
అష్టౌ చ కన్యా రుచిరాః సర్వాభరణభూషితాః || [మాంగళ్యాః]
VERSE #14
వాదిత్రాణి చ సర్వాణి వందినశ్చ తథా'పరే |
ఇక్ష్వాకూణాం యథా రాజ్యే సంభ్రియేతాభిషేచనమ్ ||
ఇక్ష్వాకూణాం యథా రాజ్యే సంభ్రియేతాభిషేచనమ్ ||
VERSE #15
తథా జాతీయమాదాయ రాజపుత్రాభిషేచనమ్ |
తే రాజవచనాత్తత్ర సమవేతా మహీపతిమ్ ||
తే రాజవచనాత్తత్ర సమవేతా మహీపతిమ్ ||
VERSE #16
అపశ్యంతో'బ్రువన్కో ను రాజ్ఞో నః ప్రతివేదయేత్ |
న పశ్యామశ్చ రాజానముదితశ్చ దివాకరః ||
న పశ్యామశ్చ రాజానముదితశ్చ దివాకరః ||
VERSE #17
యౌవరాజ్యాభిషేకశ్చ సజ్జో రామస్య ధీమతః |
ఇతి తేషు బ్రువాణేషు సార్వభౌమాన్మహీపతీన్ ||
ఇతి తేషు బ్రువాణేషు సార్వభౌమాన్మహీపతీన్ ||
VERSE #18
అబ్రవీత్తానిదం వాక్యం సుమంత్రో రాజసత్కృతః | [సర్వాన్]
VERSE #19
రామం రాజ్ఞో నియోగేన త్వరయా ప్రస్థితో'స్మ్యహమ్ ||
VERSE #20
పూజ్యా రాజ్ఞో భవంతస్తు రామస్య చ విశేషతః |
అహం పృచ్ఛామి వచనాత్సుఖమాయుష్మతామహమ్ ||
అహం పృచ్ఛామి వచనాత్సుఖమాయుష్మతామహమ్ ||
VERSE #21
రాజ్ఞః సంప్రతిబుధ్యస్య యచ్చాగమనకారణమ్ |
ఇత్యుక్త్వాంతఃపురద్వారమాజగామ పురాణవిత్ ||
ఇత్యుక్త్వాంతఃపురద్వారమాజగామ పురాణవిత్ ||
VERSE #22
సదా'సక్తం చ తద్వేశ్మ సుమంత్రః ప్రవివేశ హ |
తుష్టావాస్య తదా వంశం ప్రవిశ్య స విశాంపతేః ||
తుష్టావాస్య తదా వంశం ప్రవిశ్య స విశాంపతేః ||
VERSE #23
శయనీయం నరేంద్రస్య తదసాద్య వ్యతిష్ఠత |
సో'త్యాసాద్య తు తద్వేశ్మ తిరస్కరణిమంతరా ||
సో'త్యాసాద్య తు తద్వేశ్మ తిరస్కరణిమంతరా ||
VERSE #24
ఆశీర్భిర్గుణయుక్తాభిరభితుష్టావ రాఘవమ్ |
సోమసూర్యౌ చ కాకుత్స్థ శివవైశ్రవణావపి ||
సోమసూర్యౌ చ కాకుత్స్థ శివవైశ్రవణావపి ||
VERSE #25
వరుణశ్చాగ్నిరింద్రశ్చ విజయం ప్రదిశంతు తే |
గతా భగవతీ రాత్రిః కృతం కృత్యమిదం తవ ||
గతా భగవతీ రాత్రిః కృతం కృత్యమిదం తవ ||
VERSE #26
బుధ్యస్వ నృపశార్దూల కురు కార్యమనంతరమ్ |
బ్రాహ్మణా బలముఖ్యాశ్చ నైగమాశ్చాగతా నృప ||
బ్రాహ్మణా బలముఖ్యాశ్చ నైగమాశ్చాగతా నృప ||
VERSE #27
దర్శనం ప్రతికాంక్షంతే ప్రతిబుధ్యస్వ రాఘవ |
స్తువంతం తం తదా సూతం సుమంత్రం మంత్రకోవిదమ్ ||
స్తువంతం తం తదా సూతం సుమంత్రం మంత్రకోవిదమ్ ||
VERSE #28
ప్రతిబుధ్య తతో రాజా ఇదం వచనమబ్రవీత్ |
రామమానయ సూతేతి యదస్యభిహితో'నయా ||
రామమానయ సూతేతి యదస్యభిహితో'నయా ||
VERSE #29
కిమిదం కారణం యేన మమాజ్ఞా ప్రతిహన్యతే |
న చైవ సంప్రసుప్తో'హమానయేహాశు రాఘవమ్ ||
న చైవ సంప్రసుప్తో'హమానయేహాశు రాఘవమ్ ||
VERSE #30
ఇతి రాజా దశరథః సూతం తత్రాన్వశాత్పునః |
స రాజవచనం శ్రుత్వా శిరసా ప్రణిపత్య తమ్ || [ప్రతిపూజ్య]
స రాజవచనం శ్రుత్వా శిరసా ప్రణిపత్య తమ్ || [ప్రతిపూజ్య]
VERSE #31
నిర్జగామ నృపావాసాన్మన్యమానః ప్రియం మహత్ |
ప్రపన్నో రాజమార్గం చ పతాకాధ్వజశోభితమ్ ||
ప్రపన్నో రాజమార్గం చ పతాకాధ్వజశోభితమ్ ||
VERSE #32
హృష్టః ప్రముదితః సూతో జగామాశు విలోకయన్ |
స సూతస్తత్ర శుశ్రావ రామాధికరణాః కథాః ||
స సూతస్తత్ర శుశ్రావ రామాధికరణాః కథాః ||
VERSE #33
అభిషేచనసంయుక్తాః సర్వలోకస్య హృష్టవత్ |
తతో దదర్శ రుచిరం కైలాసశిఖరప్రభమ్ ||
తతో దదర్శ రుచిరం కైలాసశిఖరప్రభమ్ ||
VERSE #34
రామవేశ్మ సుమంత్రస్తు శక్రవేశ్మసమప్రభమ్ |
మహాకవాటవిహితం వితర్దిశతశోభితమ్ ||
మహాకవాటవిహితం వితర్దిశతశోభితమ్ ||
VERSE #35
కాంచనప్రతిమైకాగ్రం మణివిద్రుమశోభితమ్ | [తోరణమ్]
VERSE #36
శారదాభ్రఘనప్రఖ్యం దీప్తం మేరుగుహోపమమ్ ||
VERSE #37
మణిభిర్వరమాల్యానాం సుమహద్భిరలంకృతమ్ |
ముక్తామణిభిరాకీర్ణం చందనాగరుధూపితమ్ ||
ముక్తామణిభిరాకీర్ణం చందనాగరుధూపితమ్ ||
VERSE #38
గంధాన్మనోజ్ఞాన్విసృజద్దార్దురం శిఖరం యథా |
సారసైశ్చ మయూరైశ్చ నినదద్భిర్విరాజితమ్ ||
సారసైశ్చ మయూరైశ్చ నినదద్భిర్విరాజితమ్ ||
VERSE #39
సుకృతేహామృగాకీర్ణం సుకీర్ణం భిత్తిభిస్తథా |
మనశ్చక్షుశ్చ భూతానామాదదత్తిగ్మతేజసా ||
మనశ్చక్షుశ్చ భూతానామాదదత్తిగ్మతేజసా ||
VERSE #40
చంద్రభాస్కరసంకాశం కుబేరభవనోపమమ్ |
మహేంద్రధామప్రతిమం నానాపక్షిసమాకులమ్ ||
మహేంద్రధామప్రతిమం నానాపక్షిసమాకులమ్ ||
VERSE #41
మేరుశృంగసమం సూతో రామవేశ్మ దదర్శ హ |
ఉపస్థితైః సమాకీర్ణం జనైరంజలికారిభిః ||
ఉపస్థితైః సమాకీర్ణం జనైరంజలికారిభిః ||
VERSE #42
ఉపాదాయ సమాక్రాంతైస్తథా జానపదైర్జనైః |
రామాభిషేకసుముఖైరున్ముఖైః సమలంకృతమ్ ||
రామాభిషేకసుముఖైరున్ముఖైః సమలంకృతమ్ ||
VERSE #43
మహామేఘసమప్రఖ్యముదగ్రం సువిభూషితమ్ |
నానారత్నసమాకీర్ణం కుబ్జకైరాతకావృతమ్ ||
నానారత్నసమాకీర్ణం కుబ్జకైరాతకావృతమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
స వాజియుక్తేన రథేన సారథి-
వరూథినా రామగృహాభిపాతినా
వరూథినా రామగృహాభిపాతినా
VERSE #44
పురస్య సర్వస్య మనాంసి హర్షయన్ || [రంజయత్]
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తతః సమాసాద్య మహాధనం మహ-
మృగైర్మయూరైశ్చ సమాకులోల్బణం
మృగైర్మయూరైశ్చ సమాకులోల్బణం
VERSE #45
గృహం వరార్హస్య శచీపతేరివ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
స తత్ర కైలాసనిభాః స్వలంకృతాః
VERSE #46
ప్రవిశ్య కక్ష్యాస్త్రిదశాలయోపమాః |
ప్రియాన్నరాన్రామమతే స్థితాన్బహూ-
స తత్ర శుశ్రావ చ హర్షయుక్తాః
రామాభిషేకార్థయుతా జనానామ్ |
నరేంద్రసూనోరభిమంగళార్థాః
సర్వస్య లోకస్య గిరః ప్రహృష్టః ||
ప్రియాన్నరాన్రామమతే స్థితాన్బహూ-
స తత్ర శుశ్రావ చ హర్షయుక్తాః
రామాభిషేకార్థయుతా జనానామ్ |
నరేంద్రసూనోరభిమంగళార్థాః
సర్వస్య లోకస్య గిరః ప్రహృష్టః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మహేంద్రసద్మప్రతిమం తు వేశ్మ
VERSE #47
రామస్య రమ్యం మృగపక్షిజుష్టమ్ |
దదర్శ మేరోరివ శృంగముచ్చం
విభ్రాజమానం ప్రభయా సుమంత్రః ||
దదర్శ మేరోరివ శృంగముచ్చం
విభ్రాజమానం ప్రభయా సుమంత్రః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఉపస్థితైరంజలికారకైశ్చ
VERSE #48
సోపాయనైర్జానపదైశ్చ మర్త్యః |
కోట్యా పరార్ధైశ్చ విముక్తయానైః
సమాకులం ద్వారపథం దదర్శ ||
కోట్యా పరార్ధైశ్చ విముక్తయానైః
సమాకులం ద్వారపథం దదర్శ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తతో మహామేఘమహీధరాభం
VERSE #49
ప్రభిన్నమత్యంకుశమప్రసహ్యమ్ |
రామౌపవాహ్యం రుచిరం దదర్శ
శత్రుంజయం నాగముదగ్రకాయమ్ ||
రామౌపవాహ్యం రుచిరం దదర్శ
శత్రుంజయం నాగముదగ్రకాయమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
స్వలంకృతాన్సాశ్వరథాన్సకుంజరా-
వ్యపోహ్య సూతః సహితాన్సమంతతః
వ్యపోహ్య సూతః సహితాన్సమంతతః
VERSE #50
సమృద్ధమంతఃపురమావివేశ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తదద్రికూటాచలమేఘసన్నిభం
VERSE #51
మహావిమానోత్తమవేశ్మసంఘవత్ |
అవార్యమాణః ప్రవివేశ సారథిః
ప్రభూతరత్నం మకరో యథా'ర్ణవమ్ ||
అవార్యమాణః ప్రవివేశ సారథిః
ప్రభూతరత్నం మకరో యథా'ర్ణవమ్ ||
VERSE #52
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే పంచదశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అయోధ్యాకాండ షోడశః సర్గః (౧౬) >>
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Ayodhya Kanda Sarga 15 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.