Ayodhya Kanda Sarga 39
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అయోధ్యకాండ
|| వనగమనాపృచ్ఛా ||
అయోధ్యకాండ
|| వనగమనాపృచ్ఛా ||
VERSE #2
రామస్య తు వచః శృత్వా మునివేషధరం చ తమ్ |
సమీక్ష్య సహ భార్యాభిః రాజా విగతచేతనః ||
సమీక్ష్య సహ భార్యాభిః రాజా విగతచేతనః ||
VERSE #3
నైనం దుఃఖేన సంతప్తః ప్రత్యవైక్షత రాఘవమ్ |
న చైనమభిసంప్రేక్ష్య ప్రత్యభాషత దుర్మనాః ||
న చైనమభిసంప్రేక్ష్య ప్రత్యభాషత దుర్మనాః ||
VERSE #4
స ముహూర్తమివాసంజ్ఞో దుఃఖితశ్చ మహీపతిః |
విలలాప మహాబాహుః రామమేవానుచింతయన్ ||
విలలాప మహాబాహుః రామమేవానుచింతయన్ ||
VERSE #5
మన్యే ఖలు మయా పూర్వం వివత్సా బహవః కృతాః |
ప్రాణినో హింసితా వా'పి తస్మాదిదముపస్థితమ్ ||
ప్రాణినో హింసితా వా'పి తస్మాదిదముపస్థితమ్ ||
VERSE #6
న త్వేవానాగతే కాలే దేహాచ్చ్యవతి జీవితమ్ |
కైకేయ్యా క్లిశ్యమానస్య మృత్యుర్మమ న విద్యతే ||
కైకేయ్యా క్లిశ్యమానస్య మృత్యుర్మమ న విద్యతే ||
VERSE #7
యో'హం పావకసంకాశం పశ్యామి పురతః స్థితమ్ |
విహాయ వసనే సూక్ష్మే తాపసాచ్ఛాదమాత్మజమ్ ||
విహాయ వసనే సూక్ష్మే తాపసాచ్ఛాదమాత్మజమ్ ||
VERSE #8
ఏకస్యాః ఖలు కైకేయ్యాః కృతే'యం క్లిశ్యతే జనః |
స్వార్థే ప్రయతమానాయాః సంశ్రిత్య నికృతిం త్విమామ్ ||
స్వార్థే ప్రయతమానాయాః సంశ్రిత్య నికృతిం త్విమామ్ ||
VERSE #9
ఏవముక్త్వా తు వచనం బాష్పేణ పిహితేంద్రియః |
రామేతి సకృదేవోక్త్వా వ్యాహర్తుం న శశాక హ ||
రామేతి సకృదేవోక్త్వా వ్యాహర్తుం న శశాక హ ||
VERSE #10
సంజ్ఞాం తు ప్రతిలభ్యైవ ముహూర్తాత్స మహీపతిః |
నేత్రాభ్యామశ్రుపూర్ణాభ్యాం సుమంత్రమిదమబ్రవీత్ ||
నేత్రాభ్యామశ్రుపూర్ణాభ్యాం సుమంత్రమిదమబ్రవీత్ ||
VERSE #11
ఔపవాహ్యం రథం యుక్త్వా త్వమాయాహి హయోత్తమైః |
ప్రాపయైనం మహాభాగమితో జనపదాత్పరమ్ ||
ప్రాపయైనం మహాభాగమితో జనపదాత్పరమ్ ||
VERSE #12
ఏవం మన్యే గుణవతాం గుణానాం ఫలముచ్యతే |
పిత్రా మాత్రా చ యత్సాధుర్వీరో నిర్వాస్యతే వనమ్ ||
పిత్రా మాత్రా చ యత్సాధుర్వీరో నిర్వాస్యతే వనమ్ ||
VERSE #13
రాజ్ఞో వచనమాజ్ఞాయ సుమంత్రః శీఘ్రవిక్రమః |
యోజయిత్వా''యయౌ తత్ర రథమశ్వైరలంకృతమ్ ||
యోజయిత్వా''యయౌ తత్ర రథమశ్వైరలంకృతమ్ ||
VERSE #14
తం రథం రాజపుత్రాయ సూతః కనకభూషితమ్ |
ఆచచక్షే'ంజలిం కృత్వా యుక్తం పరమవాజిభిః ||
ఆచచక్షే'ంజలిం కృత్వా యుక్తం పరమవాజిభిః ||
VERSE #15
రాజా సత్వరమాహూయ వ్యాపృతం విత్తసంచయే |
ఉవాచ దేశకాలజ్ఞం నిశ్చితం సర్వతః శుచిమ్ ||
ఉవాచ దేశకాలజ్ఞం నిశ్చితం సర్వతః శుచిమ్ ||
VERSE #16
వాసాంసి చ మహార్హాణి భూషణాని వరాణి చ |
వర్షాణ్యేతాని సంఖ్యాయ వైదేహ్యాః క్షిప్రమానయ ||
వర్షాణ్యేతాని సంఖ్యాయ వైదేహ్యాః క్షిప్రమానయ ||
VERSE #17
నరేంద్రేణైవముక్తస్తు గత్వా కోశగృహం తతః |
ప్రాయచ్ఛత్సర్వమాహృత్య సీతాయై సమమేవ తత్ ||
ప్రాయచ్ఛత్సర్వమాహృత్య సీతాయై సమమేవ తత్ ||
VERSE #18
సా సుజాతా సుజాతాని వైదేహీ ప్రస్థితా వనమ్ |
భూషయామాస గాత్రాణి తైర్విచిత్రైర్విభూషణైః ||
భూషయామాస గాత్రాణి తైర్విచిత్రైర్విభూషణైః ||
VERSE #19
వ్యరాజయత వైదేహీ వేశ్మ తత్సువిభూషితా |
ఉద్యతోంశుమతః కాలే ఖం ప్రభేవ వివస్వతః ||
ఉద్యతోంశుమతః కాలే ఖం ప్రభేవ వివస్వతః ||
VERSE #20
తాం భుజాభ్యాం పరిష్వజ్య శ్వశ్రూర్వచనమబ్రవీత్ |
అనాచరంతీం కృపణం మూర్ధ్న్యుపాఘ్రాయ మైథిలీమ్ ||
అనాచరంతీం కృపణం మూర్ధ్న్యుపాఘ్రాయ మైథిలీమ్ ||
VERSE #21
అసత్యః సర్వలోకే'స్మిన్సతతం సత్కృతాః ప్రియైః |
భర్తారం నానుమన్యంతే వినిపాతగతం స్త్రియః ||
భర్తారం నానుమన్యంతే వినిపాతగతం స్త్రియః ||
VERSE #22
ఏష స్వభావో నారీణామనుభూయ పురా సుఖమ్ |
అల్పామప్యాపదం ప్రాప్య దుష్యంతి ప్రజహత్యపి ||
అల్పామప్యాపదం ప్రాప్య దుష్యంతి ప్రజహత్యపి ||
VERSE #23
అసత్యశీలా వికృతా దుర్గ్రాహ్యహృదయాః సదా |
యువత్యః పాపసంకల్పాః క్షణమాత్రాద్విరాగిణః ||
యువత్యః పాపసంకల్పాః క్షణమాత్రాద్విరాగిణః ||
VERSE #24
న కులం న కృతం విద్యాం న దత్తం నాపి సంగ్రహమ్ |
స్త్రీణాం గృహ్ణాతి హృదయమనిత్యహృదయా హి తాః ||
స్త్రీణాం గృహ్ణాతి హృదయమనిత్యహృదయా హి తాః ||
VERSE #25
సాధ్వీనాం హి స్థితానాం తు శీలే సత్యే శ్రుతే శమే |
స్త్రీణాం పవిత్రం పరమం పతిరేకో విశిష్యతే ||
స్త్రీణాం పవిత్రం పరమం పతిరేకో విశిష్యతే ||
VERSE #26
స త్వయా నావమంతవ్యః పుత్రః ప్రవ్రాజితో మమ |
తవ దైవతమస్త్వేషః నిర్ధనః సధనో'పి వా ||
తవ దైవతమస్త్వేషః నిర్ధనః సధనో'పి వా ||
VERSE #27
విజ్ఞాయ వచనం సీతా తస్యా ధర్మార్థసంహితమ్ |
కృతాంజలిరువాచేదం శ్వశ్రూమభిముఖే స్థితామ్ ||
కృతాంజలిరువాచేదం శ్వశ్రూమభిముఖే స్థితామ్ ||
VERSE #28
కరిష్యే సర్వమేవాహమార్యా యదనుశాస్తి మామ్ |
అభిజ్ఞా'స్మి యథా భర్తుః త్వర్తితవ్యం శ్రుతం చ మే ||
అభిజ్ఞా'స్మి యథా భర్తుః త్వర్తితవ్యం శ్రుతం చ మే ||
VERSE #29
న మామసజ్జనేనార్యా సమానయితుమర్హతి |
ధర్మాద్విచలితుం నాహమలం చంద్రాదివ ప్రభా ||
ధర్మాద్విచలితుం నాహమలం చంద్రాదివ ప్రభా ||
VERSE #30
నాతంత్రీ వాద్యతే వీణా నాచక్రో వర్తతే రథః |
నాపతిః సుఖమేధేత యా స్యాదపి శతాత్మజా ||
నాపతిః సుఖమేధేత యా స్యాదపి శతాత్మజా ||
VERSE #31
మితం దదాతి హి పితా మితం మాతా మితం సుతః |
అమితస్య హి దాతారం భర్తారం కా న పూజయేత్ ||
అమితస్య హి దాతారం భర్తారం కా న పూజయేత్ ||
VERSE #32
సా'హమేవంగతా శ్రేష్ఠా శ్రుతర్ధర్మపరావరా |
ఆర్యే కిమవమన్యే'హం స్త్రీణాం భర్తా హి దైవతమ్ ||
ఆర్యే కిమవమన్యే'హం స్త్రీణాం భర్తా హి దైవతమ్ ||
VERSE #33
సీతాయా వచనం శ్రుత్వా కౌసల్యా హృదయంగమమ్ |
శుద్ధసత్త్వా ముమోచాశ్రు సహసా దుఃఖహర్షజమ్ ||
శుద్ధసత్త్వా ముమోచాశ్రు సహసా దుఃఖహర్షజమ్ ||
VERSE #34
తాం ప్రాంజలిరభిక్రమ్య మాతృమధ్యే'తిసత్కృతామ్ |
రామః పరమధర్మాత్మా మాతరం వాక్యమబ్రవీత్ ||
రామః పరమధర్మాత్మా మాతరం వాక్యమబ్రవీత్ ||
VERSE #35
అంబ మా దుఃఖితా భూస్త్వం పశ్య త్వం పితరం మమ |
క్షయో హి వనవాసస్య క్షిప్రమేవ భవిష్యతి ||
క్షయో హి వనవాసస్య క్షిప్రమేవ భవిష్యతి ||
VERSE #36
సుప్తాయాస్తే గమిష్యంతి నవ వర్షాణి పంచ చ |
సా సమగ్రమిహ ప్రాప్తం మాం ద్రక్ష్యసి సుహృద్వృతమ్ ||
సా సమగ్రమిహ ప్రాప్తం మాం ద్రక్ష్యసి సుహృద్వృతమ్ ||
VERSE #37
ఏతావదభినీతార్థముక్త్వా స జననీం వచః |
త్రయః శతశతార్ధాశ్చ దదర్శావేక్ష్య మాతరః ||
త్రయః శతశతార్ధాశ్చ దదర్శావేక్ష్య మాతరః ||
VERSE #38
తాశ్చాపి స తథైవార్తా మాతౄర్దశరథాత్మజః |
ధర్మయుక్తమిదం వాక్యం నిజగాద కృతాంజలిః ||
ధర్మయుక్తమిదం వాక్యం నిజగాద కృతాంజలిః ||
VERSE #39
సంవాసాత్పరుషం కించిదజ్ఞానాద్వా'పి యత్కృతమ్ |
తన్మే సమనుజానీత సర్వాశ్చామంత్రయామి వః ||
తన్మే సమనుజానీత సర్వాశ్చామంత్రయామి వః ||
VERSE #40
వచనం రాఘవస్యైతద్ధర్మయుక్తం సమాహితమ్ |
శుశ్రువుస్తాః స్త్రియః సర్వాః శోకోపహతచేతసః ||
శుశ్రువుస్తాః స్త్రియః సర్వాః శోకోపహతచేతసః ||
VERSE #41
జజ్ఞే'థ తాసాం సన్నాదః క్రౌంచీనామివ నిస్వనః |
మానవేంద్రస్య భార్యాణామేవం వదతి రాఘవే ||
మానవేంద్రస్య భార్యాణామేవం వదతి రాఘవే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మురజపణవమేఘఘోషవ-
విలపితపరిదేవనాకులం
విలపితపరిదేవనాకులం
VERSE #42
వ్యసనగతం తదభూత్సుదుఃఖితమ్ ||
VERSE #43
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే ఏకోనచత్వారింశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అయోధ్యాకాండ చత్వారింశః సర్గః (౪౦)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Ayodhya Kanda Sarga 39 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.