Ayodhya Kanda Sarga 9
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అయోధ్యకాండ
|| రామప్రవాసనోపాయచింతా ||
అయోధ్యకాండ
|| రామప్రవాసనోపాయచింతా ||
VERSE #2
ఏవముక్తా తు కైకేయీ క్రోధేన జ్వలితాననా |
దీర్ఘముష్ణం వినిశ్వస్య మంథరామిదమబ్రవీత్ ||
దీర్ఘముష్ణం వినిశ్వస్య మంథరామిదమబ్రవీత్ ||
VERSE #3
అద్య రామమితః క్షిప్రం వనం ప్రస్థాపయామ్యహమ్ |
యౌవరాజ్యే చ భరతం క్షిప్రమేవాభిషేచయే ||
యౌవరాజ్యే చ భరతం క్షిప్రమేవాభిషేచయే ||
VERSE #4
ఇదం త్విదానీం సంపశ్యే కేనోపాయేన మంథరే |
భరతః ప్రాప్నుయాద్రాజ్యం న తు రామః కథంచన ||
భరతః ప్రాప్నుయాద్రాజ్యం న తు రామః కథంచన ||
VERSE #5
ఏవముక్తా తు సా దేవ్యా మంథరా పాపదర్శినీ |
రామార్థముపహింసంతీ కైకేయీమిదమబ్రవీత్ ||
రామార్థముపహింసంతీ కైకేయీమిదమబ్రవీత్ ||
VERSE #6
హంతేదానీం ప్రవక్ష్యామి కైకేయి శ్రూయతాం చ మే |
యథా తే భరతో రాజ్యం పుత్రః ప్రాప్స్యతి కేవలమ్ ||
యథా తే భరతో రాజ్యం పుత్రః ప్రాప్స్యతి కేవలమ్ ||
VERSE #7
కిం న స్మరసి కైకేయి స్మరంతీ వా నిగూహసే |
యదుచ్యమానమాత్మార్థం మత్తస్త్వం శ్రోతుమిచ్ఛసి ||
యదుచ్యమానమాత్మార్థం మత్తస్త్వం శ్రోతుమిచ్ఛసి ||
VERSE #8
మయోచ్యమానం యది తే శ్రోతుం ఛందో విలాసిని |
శ్రూయతామభిధాస్యామి శ్రుత్వా చాపి విమృశ్యతామ్ ||
శ్రూయతామభిధాస్యామి శ్రుత్వా చాపి విమృశ్యతామ్ ||
VERSE #9
శ్రుత్వైవం వచనం తస్యాః మంథరాయాస్తు కైకయీ |
కించిదుత్థాయ శయనాత్స్వాస్తీర్ణాదిదమబ్రవీత్ ||
కించిదుత్థాయ శయనాత్స్వాస్తీర్ణాదిదమబ్రవీత్ ||
VERSE #10
కథయ త్వం మమోపాయం కేనోపాయేన మంథరే |
భరతః ప్రాప్నుయాద్రాజ్యం న తు రామః కథంచన ||
భరతః ప్రాప్నుయాద్రాజ్యం న తు రామః కథంచన ||
VERSE #11
ఏవముక్తా తయా దేవ్యా మంథరా పాపదర్శినీ |
రామార్థముపహింసంతీ కుబ్జా వచనమబ్రవీత్ ||
రామార్థముపహింసంతీ కుబ్జా వచనమబ్రవీత్ ||
VERSE #12
తవ దైవాసురే యుద్ధే సహ రాజర్షిభిః పతిః |
అగచ్ఛత్త్వాముపాదాయ దేవరాజస్య సాహ్యకృత్ ||
అగచ్ఛత్త్వాముపాదాయ దేవరాజస్య సాహ్యకృత్ ||
VERSE #13
దిశమాస్థాయ వై దేవి దక్షిణాం దండకాన్ప్రతి |
వైజయంతమితి ఖ్యాతం పురం యత్ర తిమిధ్వజః ||
వైజయంతమితి ఖ్యాతం పురం యత్ర తిమిధ్వజః ||
VERSE #14
స శంబర ఇతి ఖ్యాతః శతమాయో మహాసురః |
దదౌ శక్రస్య సంగ్రామం దేవసంఘైరనిర్జితః ||
దదౌ శక్రస్య సంగ్రామం దేవసంఘైరనిర్జితః ||
VERSE #15
తస్మిన్ మహతి సంగ్రామే పురుషాన్ క్షతవిక్షతాన్ |
రాత్రౌ ప్రసుప్తాన్ ఘ్నంతి స్మ తరసా''సాద్య రాక్షసాః ||
రాత్రౌ ప్రసుప్తాన్ ఘ్నంతి స్మ తరసా''సాద్య రాక్షసాః ||
VERSE #16
తత్రాకరోన్మహద్యుద్ధం రాజా దశరథస్తదా |
అసురైశ్చ మహాబాహుః శస్త్రైశ్చ శకలీకృతః ||
అసురైశ్చ మహాబాహుః శస్త్రైశ్చ శకలీకృతః ||
VERSE #17
అపవాహ్య త్వయా దేవి సంగ్రామాన్నష్టచేతనః |
తత్రాపి విక్షతః శస్త్రైః పతిస్తే రక్షితస్త్వయా ||
తత్రాపి విక్షతః శస్త్రైః పతిస్తే రక్షితస్త్వయా ||
VERSE #18
తుష్టేన తేన దత్తౌ తే ద్వౌ వరౌ శుభదర్శనే |
స త్వయోక్తః పతిర్దేవి యదేచ్ఛేయం తదా వరౌ ||
స త్వయోక్తః పతిర్దేవి యదేచ్ఛేయం తదా వరౌ ||
VERSE #19
గృహ్ణీయామితి తత్తేన తథేత్యుక్తం మహాత్మనా |
అనభిజ్ఞా హ్యహం దేవి త్వయైవ కథితా పురా ||
అనభిజ్ఞా హ్యహం దేవి త్వయైవ కథితా పురా ||
VERSE #20
కథైషా తవ తు స్నేహాత్ మనసా ధార్యతే మయా |
రామాభిషేకసంభారాన్నిగృహ్య వినివర్తయ ||
రామాభిషేకసంభారాన్నిగృహ్య వినివర్తయ ||
VERSE #21
తౌ వరౌ యాచ భర్తారం భరతస్యాభిషేచనమ్ |
ప్రవ్రాజనం తు రామస్య త్వం వర్షాణి చతుర్దశ ||
ప్రవ్రాజనం తు రామస్య త్వం వర్షాణి చతుర్దశ ||
VERSE #22
చతుర్దశ హి వర్షాణి రామే ప్రవ్రాజితే వనమ్ |
ప్రజాభావగతస్నేహః స్థిరః పుత్రో భవిష్యతి ||
ప్రజాభావగతస్నేహః స్థిరః పుత్రో భవిష్యతి ||
VERSE #23
క్రోధాగారం ప్రవిశ్యాద్య క్రుద్ధేవాశ్వపతేః సుతే |
శేష్వానంతర్హితాయాం త్వం భూమౌ మలినవాసినీ ||
శేష్వానంతర్హితాయాం త్వం భూమౌ మలినవాసినీ ||
VERSE #24
మా స్మైనం ప్రత్యుదీక్షేథా మా చైనమభిభాషథాః |
రుదంతీ చాపి తం దృష్ట్వా జగత్యాం శోకలాలసా ||
రుదంతీ చాపి తం దృష్ట్వా జగత్యాం శోకలాలసా ||
VERSE #25
దయితా త్వం సదా భర్తుః అత్ర మే నాస్తి సంశయః |
త్వత్కృతే స మహారాజో విశేదపి హుతాశనమ్ ||
త్వత్కృతే స మహారాజో విశేదపి హుతాశనమ్ ||
VERSE #26
న త్వాం క్రోధయితుం శక్తో న క్రుద్ధాం ప్రత్యుదీక్షితుమ్ |
తవ ప్రియార్థం రాజా హి ప్రాణానపి పరిత్యజేత్ ||
తవ ప్రియార్థం రాజా హి ప్రాణానపి పరిత్యజేత్ ||
VERSE #27
న హ్యతిక్రమితుం శక్తస్తవ వాక్యం మహీపతిః |
మందస్వభావే బుద్ధ్యస్వ సౌభాగ్యబలమాత్మనః ||
మందస్వభావే బుద్ధ్యస్వ సౌభాగ్యబలమాత్మనః ||
VERSE #28
మణిముక్తం సువర్ణాని రత్నాని వివిధాని చ |
దద్యాద్దశరథో రాజా మాస్మ తేషు మనః కృథాః ||
దద్యాద్దశరథో రాజా మాస్మ తేషు మనః కృథాః ||
VERSE #29
యౌ తౌ దైవాసురే యుద్ధే వరౌ దశరథో'దదాత్ |
తౌ స్మారయ మహాభాగే సో'ర్థో మా త్వామతిక్రమేత్ ||
తౌ స్మారయ మహాభాగే సో'ర్థో మా త్వామతిక్రమేత్ ||
VERSE #30
యదాతు తే వరం దద్యాత్ స్వయముత్థాప్య రాఘవః |
వ్యవస్థాప్య మహారాజం త్వమిమం వృణుయా వరమ్ ||
వ్యవస్థాప్య మహారాజం త్వమిమం వృణుయా వరమ్ ||
VERSE #31
రామం ప్రవ్రాజయారణ్యే నవ వర్షాణి పంచ చ |
భరతః క్రియతాం రాజా పృథివ్యాః పార్థివర్షభః ||
భరతః క్రియతాం రాజా పృథివ్యాః పార్థివర్షభః ||
VERSE #32
చతుర్దశ హి వర్షాణి రామే ప్రవ్రాజితే వనమ్ |
రూఢశ్చ కృతమూలశ్చ శేషం స్థాస్యతి తే సుతః ||
రూఢశ్చ కృతమూలశ్చ శేషం స్థాస్యతి తే సుతః ||
VERSE #33
రామప్రవ్రాజనం చైవ దేవి యాచస్వ తం వరమ్ |
ఏవం సిద్ధ్యంతి పుత్రస్య సర్వార్థాస్తవ భామినీ ||
ఏవం సిద్ధ్యంతి పుత్రస్య సర్వార్థాస్తవ భామినీ ||
VERSE #34
ఏవం ప్రవ్రాజితశ్చైవ రామో'రామో భవిష్యతి |
భరతశ్చ హతామిత్రస్తవ రాజా భవిష్యతి ||
భరతశ్చ హతామిత్రస్తవ రాజా భవిష్యతి ||
VERSE #35
యేన కాలేన రామశ్చ వనాత్ప్రత్యాగమిష్యతి |
తేన కాలేన పుత్రస్తే కృతమూలో భవిష్యతి ||
తేన కాలేన పుత్రస్తే కృతమూలో భవిష్యతి ||
VERSE #36
సుగృహీతమనుష్యశ్చ సుహృద్భిః సార్ధమాత్మవాన్ |
ప్రాప్తకాలం తు తే మన్యే రాజానం వీతసాధ్వసా ||
ప్రాప్తకాలం తు తే మన్యే రాజానం వీతసాధ్వసా ||
VERSE #37
రామాభిషేకసంభారాన్నిగృహ్య వినివర్తయ |
అనర్థమర్థరూపేణ గ్రాహితా సా తతస్తయా ||
అనర్థమర్థరూపేణ గ్రాహితా సా తతస్తయా ||
VERSE #38
హృష్టా ప్రతీతా కైకేయీ మంథరామిదమబ్రవీత్ |
సా హి వాక్యేన కుబ్జాయాః కిశోరీవోత్పథం గతా ||
సా హి వాక్యేన కుబ్జాయాః కిశోరీవోత్పథం గతా ||
VERSE #39
కైకేయీ విస్మయం ప్రాప్తా పరం పరమదర్శనా |
కుబ్జే త్వాం నాభిజానామి శ్రేష్ఠాం శ్రేష్ఠాభిధాయినీమ్ ||
కుబ్జే త్వాం నాభిజానామి శ్రేష్ఠాం శ్రేష్ఠాభిధాయినీమ్ ||
VERSE #40
పృథివ్యామసి కుబ్జానాముత్తమా బుద్ధినిశ్చయే |
త్వమేవ తు మమా'ర్థేషు నిత్యయుక్తా హితైషిణీ ||
త్వమేవ తు మమా'ర్థేషు నిత్యయుక్తా హితైషిణీ ||
VERSE #41
నాహం సమవబుధ్యేయం కుబ్జే రాజ్ఞశ్చికీర్షితమ్ |
సంతి దుఃసంస్థితాః కుబ్జా వక్రాః పరమదారుణాః ||
సంతి దుఃసంస్థితాః కుబ్జా వక్రాః పరమదారుణాః ||
VERSE #42
త్వం పద్మమివ వాతేన సన్నతా ప్రియదర్శనా |
ఉరస్తే'భినివిష్టం వై యావత్స్కంధాత్ సమున్నతమ్ ||
ఉరస్తే'భినివిష్టం వై యావత్స్కంధాత్ సమున్నతమ్ ||
VERSE #43
అధస్తాచ్చోదరం శాతం సునాభమివ లజ్జితమ్ |
పరిపూర్ణం తు జఘనం సుపీనౌ చ పయోధరౌ ||
పరిపూర్ణం తు జఘనం సుపీనౌ చ పయోధరౌ ||
VERSE #44
విమలేందుసమం వక్త్రమహో రాజసి మంథరే |
జఘనం తవ నిర్ఘుష్టం రశనాదామశోభితమ్ ||
జఘనం తవ నిర్ఘుష్టం రశనాదామశోభితమ్ ||
VERSE #45
జంఘే భృశముపన్యస్తే పాదౌ చాప్యాయతావుభౌ |
త్వమాయతాభ్యాం సక్థిభ్యాం మంథరే క్షౌమవాసినీ ||
త్వమాయతాభ్యాం సక్థిభ్యాం మంథరే క్షౌమవాసినీ ||
VERSE #46
అగ్రతో మమ గచ్ఛంతీ రాజహంసీవ రాజసే |
ఆసన్యాః శంబరే మాయాః సహస్రమసురాధిపే ||
ఆసన్యాః శంబరే మాయాః సహస్రమసురాధిపే ||
VERSE #47
సర్వాస్త్వయి నివిష్టాస్తా భూయశ్చాన్యాః సహస్రశః |
తవేదం స్థగు యద్దీర్ఘం రథఘోణమివాయతమ్ ||
తవేదం స్థగు యద్దీర్ఘం రథఘోణమివాయతమ్ ||
VERSE #48
మతయః క్షత్రవిద్యాశ్చ మాయాశ్చాత్ర వసంతి తే |
అత్ర తే ప్రతిమోక్ష్యామి మాలాం కుబ్జే హిరణ్మయీమ్ ||
అత్ర తే ప్రతిమోక్ష్యామి మాలాం కుబ్జే హిరణ్మయీమ్ ||
VERSE #49
అభిషిక్తే చ భరతే రాఘవే చ వనం గతే |
జాత్యేన చ సువర్ణేన సునిష్టప్తేన మంథరే || [సుందరి]
జాత్యేన చ సువర్ణేన సునిష్టప్తేన మంథరే || [సుందరి]
VERSE #50
లబ్ధార్థా చ ప్రతీతా చ లేపయిష్యామి తే స్థగు |
ముఖే చ తిలకం చిత్రం జాతరూపమయం శుభమ్ ||
ముఖే చ తిలకం చిత్రం జాతరూపమయం శుభమ్ ||
VERSE #51
కారయిష్యామి తే కుబ్జే శుభాన్యాభరణాని చ |
పరిధాయ శుభే వస్త్రే దేవతేవ చరిష్యసి ||
పరిధాయ శుభే వస్త్రే దేవతేవ చరిష్యసి ||
VERSE #52
చంద్రమాహ్వయమానేన ముఖేనాప్రతిమాననా |
గమిష్యసి గతిం ముఖ్యాం గర్వయంతీ ద్విషజ్జనమ్ ||
గమిష్యసి గతిం ముఖ్యాం గర్వయంతీ ద్విషజ్జనమ్ ||
VERSE #53
తవాపి కుబ్జాః కుబ్జాయాః సర్వాభరణభూషితాః |
పాదౌ పరిచరిష్యంతి యథైవ త్వం సదా మమ ||
పాదౌ పరిచరిష్యంతి యథైవ త్వం సదా మమ ||
VERSE #54
ఇతి ప్రశస్యమానా సా కైకేయీమిదమబ్రవీత్ |
శయానాం శయనే శుభ్రే వేద్యామగ్నిశిఖామివ ||
శయానాం శయనే శుభ్రే వేద్యామగ్నిశిఖామివ ||
VERSE #55
గతోదకే సేతుబంధో న కళ్యాణి విధీయతే |
ఉత్తిష్ఠ కురు కళ్యాణి రాజానమనుదర్శయ ||
ఉత్తిష్ఠ కురు కళ్యాణి రాజానమనుదర్శయ ||
VERSE #56
తథా ప్రోత్సాహితా దేవీ గత్వా మంథరయా సహ |
క్రోధాగారం విశాలాక్షీ సౌభాగ్యమదగర్వితా ||
క్రోధాగారం విశాలాక్షీ సౌభాగ్యమదగర్వితా ||
VERSE #57
అనేకశతసాహస్రం ముక్తాహారం వరాంగనా |
అవముచ్య వరార్హాణి శుభాన్యాభరణాని చ ||
అవముచ్య వరార్హాణి శుభాన్యాభరణాని చ ||
VERSE #58
తతో హేమోపమా తత్ర కుబ్జావాక్యవశం గతా |
సంవిశ్య భూమౌ కైకేయీ మంథరామిదమబ్రవీత్ ||
సంవిశ్య భూమౌ కైకేయీ మంథరామిదమబ్రవీత్ ||
VERSE #59
ఇహ వా మాం మృతాం కుబ్జే నృపాయావేదయిష్యసి |
వనం తు రాఘవే ప్రాప్తే భరతః ప్రాప్స్యతి క్షితిమ్ ||
వనం తు రాఘవే ప్రాప్తే భరతః ప్రాప్స్యతి క్షితిమ్ ||
VERSE #60
న సువర్ణేన మే హ్యర్థో న రత్నైర్న చ భూషణైః |
ఏష మే జీవితస్యాంతో రామో యద్యభిషిచ్యతే ||
ఏష మే జీవితస్యాంతో రామో యద్యభిషిచ్యతే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అథో పునస్తాం మహిషీం మహీక్షితో
VERSE #61
వచోభిరత్యర్థమహాపరాక్రమైః |
ఉవాచ కుబ్జా భరతస్య మాతరం
హితం వచో రామముపేత్య చాహితమ్ ||
ఉవాచ కుబ్జా భరతస్య మాతరం
హితం వచో రామముపేత్య చాహితమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ప్రపత్స్యతే రాజ్యమిదం హి రాఘవో
VERSE #62
యది ధ్రువం త్వం ససుతా చ తప్స్యసే |
అతో హి కళ్యాణి యతస్వ తత్తథా
యథా సుతస్తే భరతో'భిషేక్ష్యతే ||
అతో హి కళ్యాణి యతస్వ తత్తథా
యథా సుతస్తే భరతో'భిషేక్ష్యతే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తథా'తివిద్ధా మహిషీ తు కుబ్జయా
VERSE #63
సమాహతా వాగిషుభిర్ముహుర్ముహుః |
నిధాయ హస్తౌ హృదయే'తివిస్మితా
శశంస కుబ్జాం కుపితా పునః పునః ||
నిధాయ హస్తౌ హృదయే'తివిస్మితా
శశంస కుబ్జాం కుపితా పునః పునః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
యమస్య వా మాం విషయం గతామితో
VERSE #64
నిశామ్య కుబ్జే ప్రతివేదయిష్యసి |
వనం గతే వా సుచిరాయ రాఘవే
సమృద్ధకామో భరతో భవిష్యతి ||
వనం గతే వా సుచిరాయ రాఘవే
సమృద్ధకామో భరతో భవిష్యతి ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అహం హి నైవాస్తరణాని న స్రజో
VERSE #65
న చందనం నాంజనపానభోజనమ్ |
న కించిదిచ్ఛామి న చేహ జీవితం
న చేదితో గచ్ఛతి రాఘవో వనమ్ ||
న కించిదిచ్ఛామి న చేహ జీవితం
న చేదితో గచ్ఛతి రాఘవో వనమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అథైతదుక్త్వా వచనం సుదారుణం
VERSE #66
నిధాయ సర్వాభరణాని భామినీ |
అసంవృతామాస్తరణేన మేదినీ-
ఉదీర్ణసంరంభతమోవృతాననా
తథావముక్తోత్తమమాల్యభూషణా |
నరేంద్రపత్నీ విమనా బభూవ సా
తమోవృతా ద్యౌరివ మగ్నతారకా ||
అసంవృతామాస్తరణేన మేదినీ-
ఉదీర్ణసంరంభతమోవృతాననా
తథావముక్తోత్తమమాల్యభూషణా |
నరేంద్రపత్నీ విమనా బభూవ సా
తమోవృతా ద్యౌరివ మగ్నతారకా ||
VERSE #67
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే నవమ సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అయోధ్యాకాండ దశమః సర్గః (౧౦)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Ayodhya Kanda Sarga 9 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.