Narayaneeyam Dasakam 10
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
నారాయణీయం
నారాయణీయం
దశమదశకమ్ (౧౦) – సృష్టివైవిధ్యమ్
(శ్రీమన్నారాయణీయం పదవ దశకంలో బ్రహ్మదేవుడు గావించిన వివిధ రకాల సృష్టి వైవిధ్యం వర్ణించబడింది. భగవంతుని అనుగ్రహంతో బ్రహ్మ స్థావర జంగమాలను, పంచవిధ అజ్ఞాన వృత్తులను, సనకాది మునులను, రుద్రుడిని, నవబ్రహ్మలను, నారదుడిని సృష్టించడం; ఆపై సృష్టి వృద్ధి కాకపోవడంతో తన దేహాన్ని రెండుగా విభజించి స్వాయంభువ మనువు, శతరూపల ద్వారా మానవ సృష్టిని విస్తరింపజేయడం ఈ దశకంలోని ప్రధానాంశం. ఈ పదవ దశకాన్ని భక్తితో పారాయణ చేయడం వల్ల సమస్త శారీరక, మానసిక రోగాలు నశించి సంపూర్ణ ఆరోగ్యం లభిస్తుంది. అలాగే సృష్టి రహస్య జ్ఞానం కలిగి భగవద్భక్తి పెంపొందుతుంది.)
వైకుంఠ వర్ధితబలో'థ భవత్ప్రసాదా-
స్థాస్నూని భూరుహమయాని తథా తిరశ్చాం
జాతీర్మనుష్యనివహానపి దేవభేదాన్ || ౧౦- ||
నారాయణీయం
దశమదశకమ్ (౧౦) – సృష్టివైవిధ్యమ్
(శ్రీమన్నారాయణీయం పదవ దశకంలో బ్రహ్మదేవుడు గావించిన వివిధ రకాల సృష్టి వైవిధ్యం వర్ణించబడింది. భగవంతుని అనుగ్రహంతో బ్రహ్మ స్థావర జంగమాలను, పంచవిధ అజ్ఞాన వృత్తులను, సనకాది మునులను, రుద్రుడిని, నవబ్రహ్మలను, నారదుడిని సృష్టించడం; ఆపై సృష్టి వృద్ధి కాకపోవడంతో తన దేహాన్ని రెండుగా విభజించి స్వాయంభువ మనువు, శతరూపల ద్వారా మానవ సృష్టిని విస్తరింపజేయడం ఈ దశకంలోని ప్రధానాంశం. ఈ పదవ దశకాన్ని భక్తితో పారాయణ చేయడం వల్ల సమస్త శారీరక, మానసిక రోగాలు నశించి సంపూర్ణ ఆరోగ్యం లభిస్తుంది. అలాగే సృష్టి రహస్య జ్ఞానం కలిగి భగవద్భక్తి పెంపొందుతుంది.)
వైకుంఠ వర్ధితబలో'థ భవత్ప్రసాదా-
స్థాస్నూని భూరుహమయాని తథా తిరశ్చాం
జాతీర్మనుష్యనివహానపి దేవభేదాన్ || ౧౦- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ వైకుంఠనాథా! నీ అనుగ్రహము చేత పెంపొందింపబడిన సామర్థ్యము కలవాడై, ఆ పద్మసంభవుడైన బ్రహ్మదేవుడు జీవుల దేహములను సృష్టించెను. అతడు మొదట వృక్షాది స్థావరములను, ఆ తర్వాత పశుపక్ష్యాది తిర్యక్కులను (జంతుజాలమును), మానవ సమూహములను, మరియు వివిధ దేవతా భేదములను సృష్టించెను.
మిథ్యాగ్రహాస్మిమతిరాగవికోపభీతి-
ఉద్దామతామసపదార్థవిధానదూన-
ఆ బ్రహ్మదేవుడు మోహము, అహంకారము, రాగము, క్రోధము, అభినైవేశము (మరణభయము) అనెడి ఐదు రకముల అజ్ఞాన వృత్తులను సృష్టించెను. తీవ్రమైన తామస గుణముతో కూడిన అట్టి పదార్థములను సృష్టించినందుకు మనస్సునందు దుఃఖించినవాడై, తన అంతఃకరణ శుద్ధి కొరకు నీ దివ్య చరణముల ధ్యానమును చేసెను.
తావత్ ససర్జ మనసా సనకం సనందం
మిథ్యాగ్రహాస్మిమతిరాగవికోపభీతి-
ఉద్దామతామసపదార్థవిధానదూన-
ఆ బ్రహ్మదేవుడు మోహము, అహంకారము, రాగము, క్రోధము, అభినైవేశము (మరణభయము) అనెడి ఐదు రకముల అజ్ఞాన వృత్తులను సృష్టించెను. తీవ్రమైన తామస గుణముతో కూడిన అట్టి పదార్థములను సృష్టించినందుకు మనస్సునందు దుఃఖించినవాడై, తన అంతఃకరణ శుద్ధి కొరకు నీ దివ్య చరణముల ధ్యానమును చేసెను.
తావత్ ససర్జ మనసా సనకం సనందం
VERSE #2
భూయః సనాతనమునిం చ సనత్కుమారమ్ |
తే సృష్టికర్మణి తు తేన నియుజ్యమానా-
ఆ పిమ్మట అతడు తన సంకల్ప మాత్రము చేత మనస్సు నుండి సనకుడు, సనందనుడు, సనాతనుడు, మరియు సనత్కుమారుడు అనెడి మునులను సృష్టించెను. ఆ బ్రహ్మదేవుడు వారిని సృష్టి కార్యమునందు నియోగించినప్పటికీ, నీ పాదపద్మముల భక్తిరసమునందు ఓలలాడే ఆ మునులు సృష్టి చేయుమన్న తండ్రి మాటలను అంగీకరించలేదు.
తావత్ ప్రకోపముదితం ప్రతిరుంధతో'స్య
భ్రూమధ్యతో'జని మృడో భవదేకదేశః |
నామాని మే కురు పదాని చ హా విరించే-
తన మాట విననందుకు కలిగిన తీవ్రమైన కోపమును అణచుకొనవలెనని ప్రయత్నిస్తున్న ఆ బ్రహ్మదేవుని యొక్క భ్రూమధ్యము (కనుబొమ్మల నడుమ) నుండి నీ అంశతో కూడిన మృడుడు (రుద్రుడు) జన్మించెను. అతడు పుడుతూనే ఓ బ్రహ్మదేవా! నాకు పేర్లను, నివాస స్థానములను ప్రసాదించుము అని పెద్దగా ఏడ్చెను. అందువల్లనే అతనికి రుద్రుడు అని పేరు వచ్చెను.
ఏకాదశాహ్వయతయా చ విభిన్నరూపం
రుద్రం విధాయ దయితా వనితాశ్చ దత్త్వా |
తావంత్యదత్త చ పదాని భవత్ ప్రణున్నః
ప్రాహ ప్రజావిరచనాయ చ సాదరం తమ్ || ౧౦- ||
తే సృష్టికర్మణి తు తేన నియుజ్యమానా-
ఆ పిమ్మట అతడు తన సంకల్ప మాత్రము చేత మనస్సు నుండి సనకుడు, సనందనుడు, సనాతనుడు, మరియు సనత్కుమారుడు అనెడి మునులను సృష్టించెను. ఆ బ్రహ్మదేవుడు వారిని సృష్టి కార్యమునందు నియోగించినప్పటికీ, నీ పాదపద్మముల భక్తిరసమునందు ఓలలాడే ఆ మునులు సృష్టి చేయుమన్న తండ్రి మాటలను అంగీకరించలేదు.
తావత్ ప్రకోపముదితం ప్రతిరుంధతో'స్య
భ్రూమధ్యతో'జని మృడో భవదేకదేశః |
నామాని మే కురు పదాని చ హా విరించే-
తన మాట విననందుకు కలిగిన తీవ్రమైన కోపమును అణచుకొనవలెనని ప్రయత్నిస్తున్న ఆ బ్రహ్మదేవుని యొక్క భ్రూమధ్యము (కనుబొమ్మల నడుమ) నుండి నీ అంశతో కూడిన మృడుడు (రుద్రుడు) జన్మించెను. అతడు పుడుతూనే ఓ బ్రహ్మదేవా! నాకు పేర్లను, నివాస స్థానములను ప్రసాదించుము అని పెద్దగా ఏడ్చెను. అందువల్లనే అతనికి రుద్రుడు అని పేరు వచ్చెను.
ఏకాదశాహ్వయతయా చ విభిన్నరూపం
రుద్రం విధాయ దయితా వనితాశ్చ దత్త్వా |
తావంత్యదత్త చ పదాని భవత్ ప్రణున్నః
ప్రాహ ప్రజావిరచనాయ చ సాదరం తమ్ || ౧౦- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నీ చేత ప్రేరేపించబడినవాడై ఆ బ్రహ్మదేవుడు ఆ రుద్రునికి పదకొండు పేర్లు వచ్చునట్లుగా పదకొండు రూపములుగా విభజించెను. వారికి తగిన భార్యలను ఇచ్చి, వారు నివసించుటకు పదకొండు స్థానములను కూడ ఇచ్చెను. ఆ తర్వాత లోకములను సృష్టించవలసినదిగా ఆ రుద్రునితో ఆదరముగా పలికెను.
రుద్రాభిసృష్టభయదాకృతిరుద్రసంఘ-
మా మా ప్రజాః సృజ తపశ్చర మంగళాయే-
ఆ రుద్రుని చేత సృష్టించబడిన భయంకరమైన ఆకృతులు గల రుద్రగణముల చేత మూడు లోకములు నిండిపోగా, అది చూసి బ్రహ్మదేవుడు భయపడిన మనస్సు కలవాడాయెను. నీ చేత ప్రేరేపించబడిన బుద్ధి గల ఆ బ్రహ్మదేవుడు ఆ రుద్రునితో ఓ స్వామీ! ఇటువంటి భయంకరమైన ప్రజలను ఇక సృష్టించవద్దు, లోక కళ్యాణము కొరకు నీవు తపస్సును ఆచరించుము అని పలికెను.
తస్యాథ సర్గరసికస్య మరీచిరత్రి-
అంగాదజాయత భృగుశ్చ వసిష్ఠదక్షౌ
రుద్రాభిసృష్టభయదాకృతిరుద్రసంఘ-
మా మా ప్రజాః సృజ తపశ్చర మంగళాయే-
ఆ రుద్రుని చేత సృష్టించబడిన భయంకరమైన ఆకృతులు గల రుద్రగణముల చేత మూడు లోకములు నిండిపోగా, అది చూసి బ్రహ్మదేవుడు భయపడిన మనస్సు కలవాడాయెను. నీ చేత ప్రేరేపించబడిన బుద్ధి గల ఆ బ్రహ్మదేవుడు ఆ రుద్రునితో ఓ స్వామీ! ఇటువంటి భయంకరమైన ప్రజలను ఇక సృష్టించవద్దు, లోక కళ్యాణము కొరకు నీవు తపస్సును ఆచరించుము అని పలికెను.
తస్యాథ సర్గరసికస్య మరీచిరత్రి-
అంగాదజాయత భృగుశ్చ వసిష్ఠదక్షౌ
VERSE #3
శ్రీనారదశ్చ భగవన్ భవదంఘ్రిదాసః || ౧౦- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఆ తర్వాత సృష్టి కార్యమునందు ఆసక్తి కల ఆ బ్రహ్మదేవుని యొక్క అవయవముల నుండి మరీచి, అత్రి, అంగిరసుడు, క్రతువు, పులహుడు, పులస్త్యుడు జన్మించిరి. అలాగే అతని దేహము నుండి భృగువు, వసిష్ఠుడు, దక్షుడు మరియు నీ పాదపద్మములకు పరమదాసుడైన శ్రీనారదమహర్షి కూడా జన్మించిరి.
ధర్మాదికానభిసృజన్నథ కర్దమం చ
ధర్మాదికానభిసృజన్నథ కర్దమం చ
VERSE #4
వాణీం విధాయ విధిరంగజసంకులో'భూత్ |
త్వద్బోధితైః సనకదక్షముఖైస్తనూజై-
ఆ పిమ్మట బ్రహ్మదేవుడు ధర్మము మొదలైనవారిని, కర్దమప్రజాపతిని సృష్టించెను. సరస్వతీదేవిని సృష్టించి మోహవశుడై కామవికృతిని పొందెను. కానీ నీ చేత బోధించబడినవారై, మరీచి దక్షుడు మొదలైన అతని పుత్రుల చేత హెచ్చరించబడినవాడై, ఆ బ్రహ్మదేవుడు తన తామస గుణమును వీడి ఆ మోహము నుండి విరమించెను.
వేదాన్ పురాణనివహానపి సర్వవిద్యాః
కుర్వన్ నిజాననగణాచ్చతురాననో'సౌ |
పుత్రేషు తేషు వినిధాయ స సర్గవృద్ధి-
నాల్గు ముఖములు గల ఆ బ్రహ్మదేవుడు తన ముఖముల నుండి వేదములను, పురాణ సమూహములను, సమస్త విద్యలను సృష్టించెను. వాటన్నింటిని తన కుమారులకు ఉపదేశించినప్పటికీ, సృష్టి వృద్ధి చెందకపోవడంతో నిరుత్సాహపడి, చివరకు నీ పాదపద్మములను ఆశ్రయించెను.
జానన్నుపాయమథ దేహమజో విభజ్య
స్త్రీపుంసభావమభజన్మనుతద్వధూభ్యామ్ |
తాభ్యాం చ మానుషకులాని వివర్ధయంస్త్వం
గోవింద మారుతపురేశ నిరుంధి రోగాన్ || ౧౦- ||
త్వద్బోధితైః సనకదక్షముఖైస్తనూజై-
ఆ పిమ్మట బ్రహ్మదేవుడు ధర్మము మొదలైనవారిని, కర్దమప్రజాపతిని సృష్టించెను. సరస్వతీదేవిని సృష్టించి మోహవశుడై కామవికృతిని పొందెను. కానీ నీ చేత బోధించబడినవారై, మరీచి దక్షుడు మొదలైన అతని పుత్రుల చేత హెచ్చరించబడినవాడై, ఆ బ్రహ్మదేవుడు తన తామస గుణమును వీడి ఆ మోహము నుండి విరమించెను.
వేదాన్ పురాణనివహానపి సర్వవిద్యాః
కుర్వన్ నిజాననగణాచ్చతురాననో'సౌ |
పుత్రేషు తేషు వినిధాయ స సర్గవృద్ధి-
నాల్గు ముఖములు గల ఆ బ్రహ్మదేవుడు తన ముఖముల నుండి వేదములను, పురాణ సమూహములను, సమస్త విద్యలను సృష్టించెను. వాటన్నింటిని తన కుమారులకు ఉపదేశించినప్పటికీ, సృష్టి వృద్ధి చెందకపోవడంతో నిరుత్సాహపడి, చివరకు నీ పాదపద్మములను ఆశ్రయించెను.
జానన్నుపాయమథ దేహమజో విభజ్య
స్త్రీపుంసభావమభజన్మనుతద్వధూభ్యామ్ |
తాభ్యాం చ మానుషకులాని వివర్ధయంస్త్వం
గోవింద మారుతపురేశ నిరుంధి రోగాన్ || ౧౦- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ గోవిందా! గురువాయూరప్పా! ఆ తర్వాత సృష్టి వృద్ధికి తగిన ఉపాయమును తెలుసుకున్నవాడై బ్రహ్మదేవుడు తన దేహమును రెండుగా విభజించి, ఒక భాగము స్త్రీ రూపముగాను, మరొక భాగము పురుష రూపముగాను చేసెను. ఆ రూపములే స్వాయంభువ మనువు మరియు అతని భార్యయైన శతరూప. వారిద్దరి ద్వారా మానవ వంశమును విస్తరింపజేసిన ఓ స్వామీ! నా రోగములను సమూలముగా నివారించి నన్ను రక్షించుము.
VERSE #5
ఇతి దశమదశకం సమాప్తమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నారాయణీయం ఏకాదశదశకమ్
నారాయణీయం
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
సంపూర్ణ
నారాయణీయం
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
సంపూర్ణ
VERSE #6
శ్రీమన్నారాయణీయం (౧౦౦ దశకాలు)
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Narayaneeyam Dasakam 10 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.