Ayodhya Kanda Sarga 13
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అయోధ్యకాండ
|| దశరథవిలాపః ||
అయోధ్యకాండ
|| దశరథవిలాపః ||
VERSE #2
అతదర్హం మహారాజం శయానమతథోచితమ్ |
యయాతిమివ పుణ్యాంతే దేవలోకాత్పరిచ్యుతమ్ ||
యయాతిమివ పుణ్యాంతే దేవలోకాత్పరిచ్యుతమ్ ||
VERSE #3
అనర్థరూపా సిద్ధార్థా హ్యభీతా భయదర్శినీ |
పునరాకారయామాస తమేవ వరమంగనా ||
పునరాకారయామాస తమేవ వరమంగనా ||
VERSE #4
త్వం కత్థసే మహారాజ సత్యవాదీ దృఢవ్రతః |
మమ చేమం వరం కస్మాద్విధారయితుమిచ్ఛసి ||
మమ చేమం వరం కస్మాద్విధారయితుమిచ్ఛసి ||
VERSE #5
ఏవముక్తస్తు కైకేయ్యా రాజా దశరథస్తదా |
ప్రత్యువాచ తతః క్రుద్ధో ముహూర్తం విహ్వలన్నివ ||
ప్రత్యువాచ తతః క్రుద్ధో ముహూర్తం విహ్వలన్నివ ||
VERSE #6
మృతే మయి గతే రామే వనం మనుజపుంగవే |
హంతానార్యే మమామిత్రే సకామా సుఖినీ భవ ||
హంతానార్యే మమామిత్రే సకామా సుఖినీ భవ ||
VERSE #7
స్వర్గే'పి ఖలు రామస్య కుశలం దైవతైరహమ్ |
ప్రత్యాదేశాదభిహితం ధారయిష్యే కథం బత ||
ప్రత్యాదేశాదభిహితం ధారయిష్యే కథం బత ||
VERSE #8
కైకేయ్యాః ప్రియకామేన రామః ప్రవ్రాజితో మయా |
యది సత్యం బ్రవీమ్యేతత్తదసత్యం భవిష్యతి ||
యది సత్యం బ్రవీమ్యేతత్తదసత్యం భవిష్యతి ||
VERSE #9
అపుత్రేణ మయా పుత్రః శ్రమేణ మహతా మహాన్ |
రామో లబ్ధో మహాబాహుః స కథం త్యజ్యతే మయా ||
రామో లబ్ధో మహాబాహుః స కథం త్యజ్యతే మయా ||
VERSE #10
శూరశ్చ కృతవిద్యశ్చ జితక్రోధః క్షమాపరః |
కథం కమలపత్రాక్షో మయా రామో వివాస్యతే ||
కథం కమలపత్రాక్షో మయా రామో వివాస్యతే ||
VERSE #11
కథమిందీవరశ్యామం దీర్ఘబాహుం మహాబలమ్ |
అభిరామమహం రామం ప్రేషయిష్యామి దండకాన్ ||
అభిరామమహం రామం ప్రేషయిష్యామి దండకాన్ ||
VERSE #12
సుఖానాముచితస్యైవ దుఃఖైరనుచితస్య చ |
దుఃఖం నామానుపశ్యేయం కథం రామస్య ధీమతః ||
దుఃఖం నామానుపశ్యేయం కథం రామస్య ధీమతః ||
VERSE #13
యది దుఃఖమకృత్వా'ద్య మమ సంక్రమణం భవేత్ |
అదుఃఖార్హస్య రామస్య తతః సుఖమవాప్నుయామ్ ||
అదుఃఖార్హస్య రామస్య తతః సుఖమవాప్నుయామ్ ||
VERSE #14
నృశంసే పాపసంకల్పే రామం సత్యపరాక్రమమ్ |
కిం విప్రియేణ కైకేయి ప్రియం యోజయసే మమ ||
కిం విప్రియేణ కైకేయి ప్రియం యోజయసే మమ ||
VERSE #15
అకీర్తిరతులా లోకే ధ్రువః పరిభవశ్చ మే |
తథా విలపతస్తస్య పరిభ్రమితచేతసః ||
తథా విలపతస్తస్య పరిభ్రమితచేతసః ||
VERSE #16
అస్తమభ్యగమత్సూర్యో రజనీ చాభ్యవర్తత |
సా త్రియామా తథా''ర్తస్య చంద్రమండలమండితా ||
సా త్రియామా తథా''ర్తస్య చంద్రమండలమండితా ||
VERSE #17
రాజ్ఞో విలపమానస్య న వ్యభాసత శర్వరీ |
తథైవోష్ణం వినిశ్వస్య వృద్ధో దశరథో నృపః ||
తథైవోష్ణం వినిశ్వస్య వృద్ధో దశరథో నృపః ||
VERSE #18
విలలాపార్తవద్దుఃఖం గగనాసక్తలోచనః |
న ప్రభాతం తయేచ్ఛామి నిశే నక్షత్రభూషణే ||
న ప్రభాతం తయేచ్ఛామి నిశే నక్షత్రభూషణే ||
VERSE #19
క్రియతాం మే దయా భద్రే మయా'యం రచితో'ంజలిః |
అథవా గమ్యతాం శీఘ్రం నాహమిచ్ఛామి నిర్ఘృణామ్ ||
అథవా గమ్యతాం శీఘ్రం నాహమిచ్ఛామి నిర్ఘృణామ్ ||
VERSE #20
నృశంసాం కేకయీం ద్రష్టుం యత్కృతే వ్యసనం మహత్ |
ఏవముక్త్వా తతో రాజా కైకేయీం సంయతాంజలిః ||
ఏవముక్త్వా తతో రాజా కైకేయీం సంయతాంజలిః ||
VERSE #21
ప్రసాదయామాస పునః కైకేయీం చేదమబ్రవీత్ |
సాధువృత్తస్య దీనస్య త్వద్గతస్య గతాయుషః ||
సాధువృత్తస్య దీనస్య త్వద్గతస్య గతాయుషః ||
VERSE #22
ప్రసాదః క్రియతాం దేవి భద్రే రాజ్ఞో విశేషతః |
శూన్యే న ఖలు సుశ్రోణి మయేదం సముదాహృతమ్ ||
శూన్యే న ఖలు సుశ్రోణి మయేదం సముదాహృతమ్ ||
VERSE #23
కురు సాధు ప్రసాదం మే బాలే సహృదయా హ్యసి |
ప్రసీద దేవి రామో మే త్వద్దత్తం రాజ్యమవ్యయమ్ ||
ప్రసీద దేవి రామో మే త్వద్దత్తం రాజ్యమవ్యయమ్ ||
VERSE #24
లభతామసితాపాంగే యశః పరమవాప్నుహి |
మమ రామస్య లోకస్య గురూణాం భరతస్య చ |
ప్రియమేతద్గురుశ్రోణి కురు చారుముఖేక్షణే ||
మమ రామస్య లోకస్య గురూణాం భరతస్య చ |
ప్రియమేతద్గురుశ్రోణి కురు చారుముఖేక్షణే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
విశుద్ధభావస్య హి దుష్టభావా
VERSE #25
తామ్రేక్షణస్యాశ్రుకలస్య రాజ్ఞః |
శ్రుత్వా విచిత్రం కరుణం విలాపం
భర్తుర్నృశంసా న చకార వాక్యమ్ ||
శ్రుత్వా విచిత్రం కరుణం విలాపం
భర్తుర్నృశంసా న చకార వాక్యమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తతః స రాజా పునరేవ మూర్ఛితః
VERSE #26
ప్రియామదుష్టాం ప్రతికూలభాషిణీమ్ |
సమీక్ష్య పుత్రస్య వివాసనం ప్రతి
క్షితౌ విసంజ్ఞో నిపపాత దుఃఖితః ||
సమీక్ష్య పుత్రస్య వివాసనం ప్రతి
క్షితౌ విసంజ్ఞో నిపపాత దుఃఖితః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఇతీవ రాజ్ఞో వ్యథితస్య సా నిశా
VERSE #27
జగామ ఘోరం శ్వసతో మనస్వినః |
విబోధ్యమానః ప్రతిబోధనం తదా
నివారయామాస స రాజసత్తమః ||
విబోధ్యమానః ప్రతిబోధనం తదా
నివారయామాస స రాజసత్తమః ||
VERSE #28
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే త్రయోదశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అయోధ్యాకాండ చతుర్దశః సర్గః (౧౪)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Ayodhya Kanda Sarga 13 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.