Ayodhya Kanda Sarga 118
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అయోధ్యకాండ
|| దివ్యాలంకారగ్రహణమ్ ||
అయోధ్యకాండ
|| దివ్యాలంకారగ్రహణమ్ ||
VERSE #2
సా త్వేవముక్తా వైదేహీ త్వనసూయా'నసూయయా |
ప్రతిపూజ్య వచో మందం ప్రవక్తుముపచక్రమే ||
ప్రతిపూజ్య వచో మందం ప్రవక్తుముపచక్రమే ||
VERSE #3
నైతదాశ్చర్య్యమార్యాయాః యన్మాం త్వమనుభాషసే |
విదితం తు మమాప్యేతద్యథా నార్యాః పతిర్గురుః ||
విదితం తు మమాప్యేతద్యథా నార్యాః పతిర్గురుః ||
VERSE #4
యద్యప్యేష భవేద్భర్తా మమార్యే వృత్తవర్జితః |
అద్వైధముపచర్తవ్యస్తథాప్యేష మయా భవేత్ ||
అద్వైధముపచర్తవ్యస్తథాప్యేష మయా భవేత్ ||
VERSE #5
కిం పునర్యో గుణశ్లాఘ్యః సానుక్రోశో జితేంద్రియః |
స్థిరానురాగో ధర్మాత్మా మాతృవత్పితృవత్ప్రియః ||
స్థిరానురాగో ధర్మాత్మా మాతృవత్పితృవత్ప్రియః ||
VERSE #6
యాం వృత్తిం వర్తతే రామః కౌసల్యాయాం మహాబలః |
తామేవ నృపనారీణామన్యాసామపి వర్తతే ||
తామేవ నృపనారీణామన్యాసామపి వర్తతే ||
VERSE #7
సకృద్దృష్టాస్వపి స్త్రీషు నృపేణ నృపవత్సలః |
మాతృవద్వర్తతే వీరో మానముత్సృజ్య ధర్మవిత్ ||
మాతృవద్వర్తతే వీరో మానముత్సృజ్య ధర్మవిత్ ||
VERSE #8
ఆగచ్ఛంత్యాశ్చ విజనం వనమేవం భయావహమ్ |
సమాహితం మే శ్వశ్ర్వా చ హృదయే తద్ధృతం మహత్ ||
సమాహితం మే శ్వశ్ర్వా చ హృదయే తద్ధృతం మహత్ ||
VERSE #9
పాణిప్రదానకాలే చ యత్పురా త్వగ్నిసన్నిధౌ |
అనుశిష్టా జనన్యా'స్మి వాక్యం తదపి మే ధృతమ్ ||
అనుశిష్టా జనన్యా'స్మి వాక్యం తదపి మే ధృతమ్ ||
VERSE #10
నవీకృతం చ తత్సర్వం వాక్యైస్తే ధర్మచారిణి |
పతిశుశ్రూషణాన్నార్యాస్తపో నాన్యద్విధీయతే ||
పతిశుశ్రూషణాన్నార్యాస్తపో నాన్యద్విధీయతే ||
VERSE #11
సావిత్రీ పతిశుశ్రూషాం కృత్వా స్వర్గే మహీయతే |
తథావృత్తిశ్చ యాతా త్వం పతిశుశ్రూషయా దివమ్ ||
తథావృత్తిశ్చ యాతా త్వం పతిశుశ్రూషయా దివమ్ ||
VERSE #12
వరిష్ఠా సర్వనారీణామేషా చ దివి దేవతా |
రోహిణీ న వినా చంద్రం ముహూర్తమపి దృశ్యతే ||
రోహిణీ న వినా చంద్రం ముహూర్తమపి దృశ్యతే ||
VERSE #13
ఏవంవిధాశ్చ ప్రవరాః స్త్రియో భర్తృదృఢవ్రతాః |
దేవలోకే మహీయంతే పుణ్యేన స్వేన కర్మణా ||
దేవలోకే మహీయంతే పుణ్యేన స్వేన కర్మణా ||
VERSE #14
తతో'నసూయా సంహృష్టా శ్రుత్వోక్తం సీతయా వచః |
శిరస్యాఘ్రాయ చోవాచ మైథిలీం హర్షయంత్యుత ||
శిరస్యాఘ్రాయ చోవాచ మైథిలీం హర్షయంత్యుత ||
VERSE #15
నియమైర్వివిధైరాప్తం తపో హి మహదస్తి మే |
తత్సంశ్రిత్య బలం సీతే ఛందయే త్వాం శుచిస్మితే ||
తత్సంశ్రిత్య బలం సీతే ఛందయే త్వాం శుచిస్మితే ||
VERSE #16
ఉపపన్నం మనోజ్ఞం చ వచనం తవ మైథిలి |
ప్రీతా చాస్మ్యుచితం కిం తే కరవాణి బ్రవీహి మే ||
ప్రీతా చాస్మ్యుచితం కిం తే కరవాణి బ్రవీహి మే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తస్యాస్తద్వచనం శ్రుత్వా విస్మితా మందవిస్మయా
VERSE #17
కృతమిత్యబ్రవీత్సీతా తపోబలసమన్వితామ్ ||
VERSE #18
సా త్వేవముక్తా ధర్మజ్ఞా తయా ప్రీతతరా'భవత్ |
సఫలం చ ప్రహర్షం తే హంత సీతే కరోమ్యహమ్ ||
సఫలం చ ప్రహర్షం తే హంత సీతే కరోమ్యహమ్ ||
VERSE #19
ఇదం దివ్యం వరం మాల్యం వస్త్రమాభరణాని చ |
అంగరాగం చ వైదేహి మహార్హం చానులేపనమ్ ||
అంగరాగం చ వైదేహి మహార్హం చానులేపనమ్ ||
VERSE #20
మయా దత్తమిదం సీతే తవ గాత్రాణి శోభయేత్ |
అనురూపమసంక్లిష్టం నిత్యమేవ భవిష్యతి ||
అనురూపమసంక్లిష్టం నిత్యమేవ భవిష్యతి ||
VERSE #21
అంగరాగేణ దివ్యేన లిప్తాంగీ జనకాత్మజే |
శోభయిష్యసి భర్తారం యథా శ్రీర్విష్ణుమవ్యయమ్ ||
శోభయిష్యసి భర్తారం యథా శ్రీర్విష్ణుమవ్యయమ్ ||
VERSE #22
సా వస్త్రమంగరాగం చ భూషణాని స్రజస్తథా |
మైథిలీ ప్రతిజగ్రాహ ప్రీతిదానమనుత్తమమ్ ||
మైథిలీ ప్రతిజగ్రాహ ప్రీతిదానమనుత్తమమ్ ||
VERSE #23
ప్రతిగృహ్య చ తత్ సీతా ప్రీతిదానం యశస్వినీ |
శ్లిష్టాంజలిపుటా తత్ర సముపాస్త తపోధనామ్ ||
శ్లిష్టాంజలిపుటా తత్ర సముపాస్త తపోధనామ్ ||
VERSE #24
తథా సీతాసుపాసీనామనసూయా దృఢవ్రతా |
వచనం ప్రష్టుమారేభే కాంచిత్ ప్రియకథామను ||
వచనం ప్రష్టుమారేభే కాంచిత్ ప్రియకథామను ||
VERSE #25
స్వయంవరే కిల ప్రాప్తా త్వమనేన యశస్వినా |
రాఘవేణేతి మే సీతే కథా శ్రుతిముపాగతా ||
రాఘవేణేతి మే సీతే కథా శ్రుతిముపాగతా ||
VERSE #26
తాం కథాం శ్రోతుమిచ్ఛామి విస్తరేణ చ మైథిలి |
యథానుభూతం కార్త్స్న్యేన తన్మే త్వం వక్తుమర్హసి ||
యథానుభూతం కార్త్స్న్యేన తన్మే త్వం వక్తుమర్హసి ||
VERSE #27
ఏవముక్తా తు సా సీతా తాం తతో ధర్మచారిణీమ్ |
శ్రూయతామితి చోక్త్వా వై కథయామాస తాం కథామ్ ||
శ్రూయతామితి చోక్త్వా వై కథయామాస తాం కథామ్ ||
VERSE #28
మిథిలా'ధిపతిర్వీరో జనకో నామ ధర్మవిత్ |
క్షత్రధర్మే హ్యభిరతో న్యాయతః శాస్తి మేదినీమ్ ||
క్షత్రధర్మే హ్యభిరతో న్యాయతః శాస్తి మేదినీమ్ ||
VERSE #29
తస్య లాంగలహస్తస్య కర్షతః క్షేత్రమండలమ్ |
అహం కిలోత్థితా భిత్త్వా జగతీం నృపతేః సుతా ||
అహం కిలోత్థితా భిత్త్వా జగతీం నృపతేః సుతా ||
VERSE #30
స మాం దృష్ట్వా నరపతిర్ముష్టివిక్షేపతత్పరః |
పాంసుకుంఠితసర్వాంగీం జనకో విస్మితో'భవత్ ||
పాంసుకుంఠితసర్వాంగీం జనకో విస్మితో'భవత్ ||
VERSE #31
అనపత్యేన చ స్నేహాదంకమారోప్య చ స్వయమ్ |
మమేయం తనయేత్యుక్త్వా స్నేహో మయి నిపాతితః ||
మమేయం తనయేత్యుక్త్వా స్నేహో మయి నిపాతితః ||
VERSE #32
అంతరిక్షే చ వాగుక్తా ప్రతి మా'మానుషీ కిల |
ఏవమేతన్నరపతే ధర్మేణ తనయా తవ ||
ఏవమేతన్నరపతే ధర్మేణ తనయా తవ ||
VERSE #33
తతః ప్రహృష్టో ధర్మాత్మా పితా మే మిథిలా'ధిపః |
అవాప్తో విపులామృద్ధిం మామవాప్య నరాధిపః ||
అవాప్తో విపులామృద్ధిం మామవాప్య నరాధిపః ||
VERSE #34
దత్తా చాస్మీష్టవద్దేవ్యై జ్యేష్ఠాయై పుణ్యకర్మణా |
తయా సంభావితా చాస్మి స్నిగ్ధయా మాతృసౌహృదాత్ ||
తయా సంభావితా చాస్మి స్నిగ్ధయా మాతృసౌహృదాత్ ||
VERSE #35
పతిసంయోగసులభం వయో దృష్ట్వా తు మే పితా |
చింతామభ్యగమద్దీనో విత్తనాశాదివాధనః ||
చింతామభ్యగమద్దీనో విత్తనాశాదివాధనః ||
VERSE #36
సదృశాచ్చాపకృష్టాచ్చ లోకే కన్యాపితా జనాత్ |
ప్రధర్షణమవాప్నోతి శక్రేణాపి సమో భువి ||
ప్రధర్షణమవాప్నోతి శక్రేణాపి సమో భువి ||
VERSE #37
తాం ధర్షణామదూరస్థాం దృష్ట్వా చాత్మని పార్థివః |
చింతా'ర్ణవగతః పారం నాససాదాప్లవో యథా ||
చింతా'ర్ణవగతః పారం నాససాదాప్లవో యథా ||
VERSE #38
అయోనిజాం హి మాం జ్ఞాత్వా నాధ్యగచ్ఛద్విచింతయన్ |
సదృశం చానురూపం చ మహీపాలః పతిం మమ ||
సదృశం చానురూపం చ మహీపాలః పతిం మమ ||
VERSE #39
తస్య బుద్ధిరియం జాతా చింతయానస్య సంతతమ్ |
స్వయం వరం తనూజాయాః కరిష్యామీతి ధీమతః ||
స్వయం వరం తనూజాయాః కరిష్యామీతి ధీమతః ||
VERSE #40
మహాయజ్ఞే తదా తస్య వరుణేన మహాత్మనా |
దత్తం ధనుర్వరం ప్రీత్యా తూణీ చాక్షయసాయకౌ ||
దత్తం ధనుర్వరం ప్రీత్యా తూణీ చాక్షయసాయకౌ ||
VERSE #41
అసంచాల్యం మనుష్యైశ్చ యత్నేనాపి చ గౌరవాత్ |
తన్న శక్తా నమయితుం స్వప్నేష్వపి నరాధిపాః ||
తన్న శక్తా నమయితుం స్వప్నేష్వపి నరాధిపాః ||
VERSE #42
తద్ధనుః ప్రాప్య మే పిత్రా వ్యాహృతం సత్యవాదినా |
సమవాయే నరేంద్రాణాం పూర్వమామంత్ర్య పార్థివాన్ ||
సమవాయే నరేంద్రాణాం పూర్వమామంత్ర్య పార్థివాన్ ||
VERSE #43
ఇదం చ ధనురుద్యమ్య సజ్యం యః కురుతే నరః |
తస్య మే దుహితా భార్యా భవిష్యతి న సంశయః ||
తస్య మే దుహితా భార్యా భవిష్యతి న సంశయః ||
VERSE #44
తచ్చ దృష్ట్వా ధనుః శ్రేష్ఠం గౌరవాద్గిరిసన్నిభమ్ |
అభివాద్య నృపా జగ్మురశక్తాస్తస్య తోలనే ||
అభివాద్య నృపా జగ్మురశక్తాస్తస్య తోలనే ||
VERSE #45
సుదీర్ఘస్య తు కాలస్య రాఘవో'యం మహాద్యుతిః |
విశ్వామిత్రేణ సహితో యజ్ఞం ద్రష్టుం సమాగతః ||
విశ్వామిత్రేణ సహితో యజ్ఞం ద్రష్టుం సమాగతః ||
VERSE #46
లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా రామః సత్యపరాక్రమః |
విశ్వామిత్రస్తు ధర్మాత్మా మమ పిత్రా సుపూజితః ||
విశ్వామిత్రస్తు ధర్మాత్మా మమ పిత్రా సుపూజితః ||
VERSE #47
ప్రోవాచ పితరం తత్ర భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ |
సుతౌ దశరథస్యేమౌ ధనుర్దర్శనకాంక్షిణౌ ||
సుతౌ దశరథస్యేమౌ ధనుర్దర్శనకాంక్షిణౌ ||
VERSE #48
ధనుర్దర్శయ రామాయ రాజపుత్రాయ దైవికమ్ |
ఇత్యుక్తస్తేన విప్రేణ తద్ధనుః సముపానయత్ ||
ఇత్యుక్తస్తేన విప్రేణ తద్ధనుః సముపానయత్ ||
VERSE #49
నిమేషాంతరమాత్రేణ తదానమ్య స వీర్యవాన్ |
జ్యాం సమారోప్య ఝటితి పూరయామాస వీర్యవత్ ||
జ్యాం సమారోప్య ఝటితి పూరయామాస వీర్యవత్ ||
VERSE #50
తేన పూరయతా వేగాన్మధ్యే భగ్నం ద్విధా ధనుః |
తస్య శబ్దో'భవద్భీమః పతితస్యాశనేరివ ||
తస్య శబ్దో'భవద్భీమః పతితస్యాశనేరివ ||
VERSE #51
తతో'హం తత్ర రామాయ పిత్రా సత్యాభిసంధినా |
నిశ్చితా దాతుముద్యమ్య జలభాజనముత్తమమ్ ||
నిశ్చితా దాతుముద్యమ్య జలభాజనముత్తమమ్ ||
VERSE #52
దీయమానాం న తు తదా ప్రతిజగ్రాహ రాఘవః |
అవిజ్ఞాయ పితుశ్ఛందమయోధ్యా'ధిపతేః ప్రభోః ||
అవిజ్ఞాయ పితుశ్ఛందమయోధ్యా'ధిపతేః ప్రభోః ||
VERSE #53
తతః శ్వశురమామంత్ర్య వృద్ధం దశరథం నృపమ్ |
మమ పిత్రా త్వహం దత్తా రామాయ విదితాత్మనే ||
మమ పిత్రా త్వహం దత్తా రామాయ విదితాత్మనే ||
VERSE #54
మమ చైవానుజా సాధ్వీ ఊర్మిళా ప్రియదర్శనా |
భార్యా'ర్థే లక్ష్మణస్యాపి దత్తా పిత్రా మమ స్వయమ్ ||
భార్యా'ర్థే లక్ష్మణస్యాపి దత్తా పిత్రా మమ స్వయమ్ ||
VERSE #55
ఏవం దత్తా'స్మి రామాయ తదా తస్మిన్ స్వయంవరే |
అనురక్తా'స్మి ధర్మేణ పతిం వీర్యవతాం వరమ్ ||
అనురక్తా'స్మి ధర్మేణ పతిం వీర్యవతాం వరమ్ ||
VERSE #56
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే అష్టాదశోత్తరశతతమః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అయోధ్యాకాండ ఏకోనవింశతిశతతమః సర్గః (౧౧౯) >>
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Ayodhya Kanda Sarga 118 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.