Ayodhya Kanda Sarga 59
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అయోధ్యకాండ
|| దశరథవిలాపః ||
అయోధ్యకాండ
|| దశరథవిలాపః ||
VERSE #2
మమ త్వశ్వా నివృత్తస్య న ప్రావర్తంత వర్త్మని |
ఉష్ణమశ్రు విముంచంతః రామే సంప్రస్థితే వనమ్ ||
ఉష్ణమశ్రు విముంచంతః రామే సంప్రస్థితే వనమ్ ||
VERSE #3
ఉభాభ్యాం రాజ పుత్రాభ్యామథ కృత్వా'హమంజలిమ్ |
ప్రస్థితః రథమాస్థాయ తద్దుఃఖమపి ధారయన్ ||
ప్రస్థితః రథమాస్థాయ తద్దుఃఖమపి ధారయన్ ||
VERSE #4
గుహేన సార్ధం తత్రైవ స్థితో'స్మి దివసాన్ బహూన్ |
ఆశయా యది మాం రామః పునః శబ్దాపయేదితి ||
ఆశయా యది మాం రామః పునః శబ్దాపయేదితి ||
VERSE #5
విషయే తే మహారాజ రామవ్యసనకర్శితాః |
అపి వృక్షాః పరిమ్లానః సపుష్పాంకుర కోరకాః ||
అపి వృక్షాః పరిమ్లానః సపుష్పాంకుర కోరకాః ||
VERSE #6
ఉపతప్తోదకా నద్యః పల్వలాని సరాంసి చ |
పరిశుష్కుపలాశాని వనాన్యుపవనాని చ ||
పరిశుష్కుపలాశాని వనాన్యుపవనాని చ ||
VERSE #7
న చ సర్పంతి సత్త్వాని వ్యాలా న ప్రసరంతి చ |
రామ శోకాభిభూతం తన్నిష్కూజమభవద్వనమ్ ||
రామ శోకాభిభూతం తన్నిష్కూజమభవద్వనమ్ ||
VERSE #8
లీన పుష్కరపత్రాశ్చ నరేంద్ర కలుషోదకాః |
సంతప్త పద్మాః పద్మిన్యో లీనమీనవిహంగమాః ||
సంతప్త పద్మాః పద్మిన్యో లీనమీనవిహంగమాః ||
VERSE #9
జలజాని చ పుష్పాణి మాల్యాని స్థలజాని చ |
నాద్య భాంత్యల్పగంధీని ఫలాని చ యథాపురమ్ ||
నాద్య భాంత్యల్పగంధీని ఫలాని చ యథాపురమ్ ||
VERSE #10
అత్రోద్యానాని శూన్యాని ప్రలీనవిహగాని చ |
న చాభిరామానారామాన్ పశ్యామి మనుజర్షభ ||
న చాభిరామానారామాన్ పశ్యామి మనుజర్షభ ||
VERSE #11
ప్రవిశంతమయోధ్యాం మాం న కశ్చిదభినందతి |
నరా రామమపశ్యంతర్నిశ్వసంతి ముహుర్ముహుః ||
నరా రామమపశ్యంతర్నిశ్వసంతి ముహుర్ముహుః ||
VERSE #12
దేవ రాజరథం దృష్ట్వా వినా రామమిహాగతమ్ |
దుఃఖాదశ్రుముఖః సర్వో రాజమార్గగతో జనః ||
దుఃఖాదశ్రుముఖః సర్వో రాజమార్గగతో జనః ||
VERSE #13
హర్మ్యైః విమానైః ప్రాసాదైః అవేక్ష్య రథమాగతమ్ |
హాహాకారకృతా నార్యో రామాదర్శన కర్శితాః ||
హాహాకారకృతా నార్యో రామాదర్శన కర్శితాః ||
VERSE #14
ఆయతైః విమలైర్నేత్రైః అశ్రువేగపరిప్లుతైః |
అన్యోన్యమభివీక్షంతే వ్యక్తమార్తతరాః స్త్రియః ||
అన్యోన్యమభివీక్షంతే వ్యక్తమార్తతరాః స్త్రియః ||
VERSE #15
నామిత్రాణాం న మిత్రాణాముదాసీన జనస్య చ |
అహమార్తతయా కంచిత్ విశేషముపలక్షయే ||
అహమార్తతయా కంచిత్ విశేషముపలక్షయే ||
VERSE #16
అప్రహృష్ట మనుష్యా చ దీననాగతురంగమా |
ఆర్తస్వరపరిమ్లానా వినిశ్వసితనిస్వనా ||
ఆర్తస్వరపరిమ్లానా వినిశ్వసితనిస్వనా ||
VERSE #17
నిరానందా మహారాజ రామ ప్రవ్రాజనాతురా |
కౌసల్యా పుత్రహీనేవ అయోధ్యా ప్రతిభాతి మా ||
కౌసల్యా పుత్రహీనేవ అయోధ్యా ప్రతిభాతి మా ||
VERSE #18
సూతస్య వచనం శ్రుత్వా వాచా పరమదీనయా |
బాష్పోపహతయా రాజా తం సూతమిదమబ్రవీత్ ||
బాష్పోపహతయా రాజా తం సూతమిదమబ్రవీత్ ||
VERSE #19
కైకేయ్యా వినియుక్తేన పాపాభిజన భావయా |
మయా న మంత్రకుశలైః వృద్ధైః సహ సమర్థితమ్ ||
మయా న మంత్రకుశలైః వృద్ధైః సహ సమర్థితమ్ ||
VERSE #20
న సుహృద్భిర్న చామాత్యైః మంత్రయిత్వా చ నైగమైః |
మయా'యమర్థః సమ్మోహాత్ స్త్రీ హేతోః సహసా కృతః ||
మయా'యమర్థః సమ్మోహాత్ స్త్రీ హేతోః సహసా కృతః ||
VERSE #21
భవితవ్యతయా నూనమిదం వా వ్యసనం మహత్ |
కులస్యాస్య వినాశాయ ప్రాప్తం సూత యదృచ్ఛయా ||
కులస్యాస్య వినాశాయ ప్రాప్తం సూత యదృచ్ఛయా ||
VERSE #22
సూత యద్యస్తి తే కించిత్ మయా తు సుకృతం కృతమ్ |
త్వం ప్రాపయాశు మాం రామం ప్రాణాః సంత్వరయంతి మామ్ ||
త్వం ప్రాపయాశు మాం రామం ప్రాణాః సంత్వరయంతి మామ్ ||
VERSE #23
యద్యద్యాపి మమైవాజ్ఞా నివర్తయతు రాఘవమ్ |
న శక్ష్యామి వినా రామం ముహూర్తమపి జీవితుమ్ ||
న శక్ష్యామి వినా రామం ముహూర్తమపి జీవితుమ్ ||
VERSE #24
అథవా'పి మహాబాహుర్గతో దూరం భవిష్యతి |
మామేవ రథమారోప్య శీఘ్రం రామాయ దర్శయ ||
మామేవ రథమారోప్య శీఘ్రం రామాయ దర్శయ ||
VERSE #25
వృత్తదంష్ట్రో మహేష్వాసః క్వాసౌ లక్ష్మణపూర్వజః |
యది జీవామి సాధ్వేనం పశ్యేయం సీతయా సహ ||
యది జీవామి సాధ్వేనం పశ్యేయం సీతయా సహ ||
VERSE #26
లోహితాక్షం మహాబాహుమాముక్త మణికుండలమ్ |
రామం యది న పశ్యాయం గమిష్యామి యమ క్షయమ్ ||
రామం యది న పశ్యాయం గమిష్యామి యమ క్షయమ్ ||
VERSE #27
అతో ను కిం దుఃఖతరం యో'హమిక్ష్వాకునందనమ్ |
ఇమామవస్థామాపన్నో నేహ పశ్యామి రాఘవమ్ ||
ఇమామవస్థామాపన్నో నేహ పశ్యామి రాఘవమ్ ||
VERSE #28
హా రామ రామానుజ హా హా వైదేహి తపస్వినీ |
న మాం జానీత దుఃఖేన మ్రియమాణమనాథవత్ ||
న మాం జానీత దుఃఖేన మ్రియమాణమనాథవత్ ||
VERSE #29
స తేన రాజా దుఃఖేన భృశమర్పితచేతనః |
అవగాఢః సుదుష్పారం శోకసాగమబ్రవీత్ ||
అవగాఢః సుదుష్పారం శోకసాగమబ్రవీత్ ||
VERSE #30
రామశోకమహాభోగః సీతావిరహపారగః |
శ్వసితోర్మిమహావర్తో బాష్పఫేనజలావిలః ||
శ్వసితోర్మిమహావర్తో బాష్పఫేనజలావిలః ||
VERSE #31
బాహువిక్షేపమీనౌఘో విక్రందితమహాస్వనః |
ప్రకీర్ణకేశశైవాలః కైకేయీవడవాముఖః ||
ప్రకీర్ణకేశశైవాలః కైకేయీవడవాముఖః ||
VERSE #32
మమాశ్రువేగప్రభవః కుబ్జావాక్యమహాగ్రహః |
వరవేలో నృశంసాయాః రామప్రవ్రాజనాయతః ||
వరవేలో నృశంసాయాః రామప్రవ్రాజనాయతః ||
VERSE #33
యస్మిన్ బత నిమగ్నో'హం కౌసల్యే రాఘవం వినా |
దుస్తరః జీవతా దేవి మయా'యం శోకసాగరః ||
దుస్తరః జీవతా దేవి మయా'యం శోకసాగరః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అశోభనం యో'హమిహాద్య రాఘవమ్
దిదృక్షమాణో న లభే సలక్ష్మణమ్-
దిదృక్షమాణో న లభే సలక్ష్మణమ్-
VERSE #34
పపాత తూర్ణం శయనే స మూర్చితః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఇతి విలపతి పార్థివే ప్రణష్టే
VERSE #35
కరుణతరం ద్విగుణం చ రామహేతోః |
వచనమనునిశమ్య తస్య దేవీ
భయమగమత్ పునరేవ రామమాతా ||
వచనమనునిశమ్య తస్య దేవీ
భయమగమత్ పునరేవ రామమాతా ||
VERSE #36
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే ఏకోనషష్ఠితమః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అయోధ్యాకాండ షష్ఠితమః సర్గః (౬౦)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Ayodhya Kanda Sarga 59 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.