Ayodhya Kanda Sarga 4
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అయోధ్యకాండ
|| మాత్రాశీఃపరిగ్రహః ||
అయోధ్యకాండ
|| మాత్రాశీఃపరిగ్రహః ||
VERSE #2
గతేష్వథ నృపో భూయః పౌరేషు సహ మంత్రిభిః |
మంత్రయిత్వా తతశ్చక్రే నిశ్చయజ్ఞః స నిశ్చయమ్ ||
మంత్రయిత్వా తతశ్చక్రే నిశ్చయజ్ఞః స నిశ్చయమ్ ||
VERSE #3
శ్వ ఏవ పుష్యో భవితా శ్వో'భిషేచ్యస్తు మే సుతః |
రామో రాజీవతామ్రాక్షో యౌవరాజ్య ఇతి ప్రభుః ||
రామో రాజీవతామ్రాక్షో యౌవరాజ్య ఇతి ప్రభుః ||
VERSE #4
అథాంతర్గృహమావిశ్య రాజా దశరథస్తదా |
సూతమాజ్ఞాపయామాస రామం పునరిహానయ || [మంత్రయామాస]
సూతమాజ్ఞాపయామాస రామం పునరిహానయ || [మంత్రయామాస]
VERSE #5
ప్రతిగృహ్య స తద్వాక్యం సూతః పునరుపాయయౌ |
రామస్య భవనం శీఘ్రం రామమానయితుం పునః ||
రామస్య భవనం శీఘ్రం రామమానయితుం పునః ||
VERSE #6
ద్వాఃస్థైరావేదితం తస్య రామాయాగమనం పునః |
శ్రుత్వైవ చాపి రామస్తం ప్రాప్తం శంకాన్వితో'భవత్ ||
శ్రుత్వైవ చాపి రామస్తం ప్రాప్తం శంకాన్వితో'భవత్ ||
VERSE #7
ప్రవేశ్య చైనం త్వరితం రామో వచనమబ్రవీత్ |
యదాగమనకృత్యం తే భూయస్తద్బ్రూహ్యశేషతః ||
యదాగమనకృత్యం తే భూయస్తద్బ్రూహ్యశేషతః ||
VERSE #8
తమువాచ తతః సూతో రాజా త్వాం ద్రష్టుమిచ్ఛతి |
శ్రుత్వా ప్రమాణమత్ర త్వం గమనాయేతరాయ వా ||
శ్రుత్వా ప్రమాణమత్ర త్వం గమనాయేతరాయ వా ||
VERSE #9
ఇతి సూతవచః శ్రుత్వా రామో'థ త్వరయాన్వితః |
ప్రయయౌ రాజభవనం పునర్ద్రష్టుం నరేశ్వరమ్ ||
ప్రయయౌ రాజభవనం పునర్ద్రష్టుం నరేశ్వరమ్ ||
VERSE #10
తం శ్రుత్వా సమనుప్రాప్తం రామం దశరథో నృపః |
ప్రవేశయామాస గృహం వివక్షుః ప్రియముత్తమమ్ ||
ప్రవేశయామాస గృహం వివక్షుః ప్రియముత్తమమ్ ||
VERSE #11
ప్రవిశన్నేవ చ శ్రీమాన్రాఘవో భవనం పితుః |
దదర్శ పితరం దూరాత్ప్రణిపత్య కృతాంజలిః ||
దదర్శ పితరం దూరాత్ప్రణిపత్య కృతాంజలిః ||
VERSE #12
ప్రణమంతం సముత్థాప్య తం పరిష్వజ్య భూమిపః |
ప్రదిశ్య చాస్మై రుచిరమాసనం పునరబ్రవీత్ ||
ప్రదిశ్య చాస్మై రుచిరమాసనం పునరబ్రవీత్ ||
VERSE #13
రామ వృద్ధో'స్మి దీర్ఘాయుర్భుక్తా భోగా మయేప్సితాః |
అన్నవద్భిః క్రతుశతైస్తథేష్టం భూరిదక్షిణైః ||
అన్నవద్భిః క్రతుశతైస్తథేష్టం భూరిదక్షిణైః ||
VERSE #14
జాతమిష్టమపత్యం మే త్వమద్యానుపమం భువి |
దత్తమిష్టమధీతం చ మయా పురుషసత్తమ ||
దత్తమిష్టమధీతం చ మయా పురుషసత్తమ ||
VERSE #15
అనుభూతాని చేష్టాని మయా వీరసుఖాన్యపి |
దేవర్షిపితృవిప్రాణామనృణో'స్మి తథా''త్మనః ||
దేవర్షిపితృవిప్రాణామనృణో'స్మి తథా''త్మనః ||
VERSE #16
న కించిన్మమ కర్తవ్యం తవాన్యత్రాభిషేచనాత్ |
అతో యత్త్వామహం బ్రూయాం తన్మే త్వం కర్తుమర్హసి ||
అతో యత్త్వామహం బ్రూయాం తన్మే త్వం కర్తుమర్హసి ||
VERSE #17
అద్య ప్రకృతయః సర్వాస్త్వామిచ్ఛంతి నరాధిపమ్ |
అతస్త్వాం యువరాజానమభిషేక్ష్యామి పుత్రక ||
అతస్త్వాం యువరాజానమభిషేక్ష్యామి పుత్రక ||
VERSE #18
అపి చాద్యాశుభాన్రామ స్వప్నే పశ్యామి దారుణాన్ |
సనిర్ఘాతా మహోల్కాశ్చ పతితా హి మహాస్వనాః || [దివోల్కా]
సనిర్ఘాతా మహోల్కాశ్చ పతితా హి మహాస్వనాః || [దివోల్కా]
VERSE #19
అవష్టబ్ధం చ మే రామ నక్షత్రం దారుణైర్గ్రహైః |
ఆవేదయంతి దైవజ్ఞాః సూర్యాంగారకరాహుభిః ||
ఆవేదయంతి దైవజ్ఞాః సూర్యాంగారకరాహుభిః ||
VERSE #20
ప్రాయేణ హి నిమిత్తానామీదృశానాం సముద్భవే |
రాజా హి మృత్యుమవాప్నోతి ఘోరాం వా''పదమృచ్ఛతి ||
రాజా హి మృత్యుమవాప్నోతి ఘోరాం వా''పదమృచ్ఛతి ||
VERSE #21
తద్యావదేవ మే చేతో న విముంచతి రాఘవ | [విముహ్యతి]
VERSE #22
తావదేవాభిషించస్వ చలా హి ప్రాణినాం మతిః ||
VERSE #23
అద్య చంద్రో'భ్యుపగతః పుష్యాత్పూర్వం పునర్వసూ |
శ్వః పుష్యయోగం నియతం వక్ష్యంతే దైవచింతకాః ||
శ్వః పుష్యయోగం నియతం వక్ష్యంతే దైవచింతకాః ||
VERSE #24
తతః పుష్యే'భిషించస్వ మనస్త్వరయతీవ మామ్ |
శ్వస్త్వా'హమభిషేక్ష్యామి యౌవరాజ్యే పరంతప ||
శ్వస్త్వా'హమభిషేక్ష్యామి యౌవరాజ్యే పరంతప ||
VERSE #25
తస్మాత్త్వయా'ద్యప్రభృతి నిశేయం నియతాత్మనా |
సహ వధ్వోపవస్తవ్యా దర్భప్రస్తరశాయినా ||
సహ వధ్వోపవస్తవ్యా దర్భప్రస్తరశాయినా ||
VERSE #26
సుహృదశ్చాప్రమత్తాస్త్వాం రక్షంత్వద్య సమంతతః |
భవంతి బహువిఘ్నాని కార్యాణ్యేవంవిధాని హి ||
భవంతి బహువిఘ్నాని కార్యాణ్యేవంవిధాని హి ||
VERSE #27
విప్రోషితశ్చ భరతో యావదేవ పురాదితః |
తావదేవాభిషేకస్తే ప్రాప్తకాలో మతో మమ ||
తావదేవాభిషేకస్తే ప్రాప్తకాలో మతో మమ ||
VERSE #28
కామం ఖలు సతాం వృత్తే భ్రాతా తే భరతః స్థితః |
జ్యేష్ఠానువర్తీ ధర్మాత్మా సానుక్రోశో జితేంద్రియః ||
జ్యేష్ఠానువర్తీ ధర్మాత్మా సానుక్రోశో జితేంద్రియః ||
VERSE #29
కిం తు చిత్తం మనుష్యాణామనిత్యమితి మే మతిః |
సతాం చ ధర్మనిత్యానాం కృతశోభి చ రాఘవ ||
సతాం చ ధర్మనిత్యానాం కృతశోభి చ రాఘవ ||
VERSE #30
ఇత్యుక్తః సూ'భ్యనుజ్ఞాతః శ్వోభావిన్యభిషేచనే |
వ్రజేతి రామః పితరమభివాద్యాభ్యయాద్గృహమ్ ||
వ్రజేతి రామః పితరమభివాద్యాభ్యయాద్గృహమ్ ||
VERSE #31
ప్రవిశ్య చాత్మనో వేశ్మ రాజ్ఞోద్దిష్టే'భిషేచనే |
తత్క్షణేన చ నిష్క్రమ్య మాతురంతఃపురం యయౌ || [వినిర్గమ్యే]
తత్క్షణేన చ నిష్క్రమ్య మాతురంతఃపురం యయౌ || [వినిర్గమ్యే]
VERSE #32
తత్ర తాం ప్రవణామేవ మాతరం క్షౌమవాసినీమ్ |
వాగ్యతాం దేవతాగారే దదర్శాయాచతీం శ్రియమ్ ||
వాగ్యతాం దేవతాగారే దదర్శాయాచతీం శ్రియమ్ ||
VERSE #33
ప్రాగేవ చాగతా తత్ర సుమిత్రా లక్ష్మణస్తథా |
సీతా చ నాయితా శ్రుత్వా ప్రియం రామాభిషేచనమ్ ||
సీతా చ నాయితా శ్రుత్వా ప్రియం రామాభిషేచనమ్ ||
VERSE #34
తస్మిన్కాలే హి కౌసల్యా తస్థావామీలితేక్షణా |
సుమిత్రయా'న్వాస్యమానా సీతయా లక్ష్మణేన చ ||
సుమిత్రయా'న్వాస్యమానా సీతయా లక్ష్మణేన చ ||
VERSE #35
శ్రుత్వా పుష్యేణ పుత్రస్య యౌవరాజ్యా'భిషేచనమ్ |
ప్రాణాయామేన పురుషం ధ్యాయమానా జనార్దనమ్ ||
ప్రాణాయామేన పురుషం ధ్యాయమానా జనార్దనమ్ ||
VERSE #36
తథా సన్నియమామేవ సో'భిగమ్యాభివాద్య చ |
ఉవాచ వచనం రామో హర్షయంస్తామనిందితాం ||
ఉవాచ వచనం రామో హర్షయంస్తామనిందితాం ||
VERSE #37
అంబ పిత్రా నియుక్తో'స్మి ప్రజాపాలనకర్మణి |
భవితా శ్వో'భిషేకో మే యథా మే శాసనం పితుః ||
భవితా శ్వో'భిషేకో మే యథా మే శాసనం పితుః ||
VERSE #38
సీతయా'ప్యుపవస్తవ్యా రజనీయం మయా సహ |
ఏవమృత్విగుపాధ్యాయైః సహ మాముక్తవాన్పితా ||
ఏవమృత్విగుపాధ్యాయైః సహ మాముక్తవాన్పితా ||
VERSE #39
యాని యాన్యత్ర యోగ్యాని శ్వోభావిన్యభిషేచనే |
తాని మే మంగళాన్యద్య వైదేహ్యాశ్చైవ కారయ ||
తాని మే మంగళాన్యద్య వైదేహ్యాశ్చైవ కారయ ||
VERSE #40
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు కౌసల్యా చిరకాలాభికాంక్షితమ్ |
హర్షబాష్పకలం వాక్యమిదం రామమభాషత ||
హర్షబాష్పకలం వాక్యమిదం రామమభాషత ||
VERSE #41
వత్స రామ చిరం జీవ హతాస్తే పరిపంథినః |
జ్ఞాతీన్మే త్వం శ్రియా యుక్తః సుమిత్రాయాశ్చ నందయ ||
జ్ఞాతీన్మే త్వం శ్రియా యుక్తః సుమిత్రాయాశ్చ నందయ ||
VERSE #42
కళ్యాణే బత నక్షత్రే మయి జాతో'సి పుత్రక |
యేన త్వయా దశరథో గుణైరారాధితః పితా ||
యేన త్వయా దశరథో గుణైరారాధితః పితా ||
VERSE #43
అమోఘం బత మే క్షాంతం పురుషే పుష్కరేక్షణే |
యేయమిక్ష్వాకురాజ్యశ్రీః పుత్ర త్వాం సంశ్రయిష్యతి ||
యేయమిక్ష్వాకురాజ్యశ్రీః పుత్ర త్వాం సంశ్రయిష్యతి ||
VERSE #44
ఇత్యేవముక్తో మాత్రేదం రామో భ్రాతరమబ్రవీత్ |
ప్రాంజలిం ప్రహ్వమాసీనమభివీక్ష్య స్మయన్నివ ||
ప్రాంజలిం ప్రహ్వమాసీనమభివీక్ష్య స్మయన్నివ ||
VERSE #45
లక్ష్మణేమాం మాయా సార్ధం ప్రశాధి త్వం వసుంధరామ్ |
ద్వితీయం మేంతరాత్మానం త్వామియం శ్రీరుపస్థితా ||
ద్వితీయం మేంతరాత్మానం త్వామియం శ్రీరుపస్థితా ||
VERSE #46
సౌమిత్రే భుంక్ష్వ భోగాంస్త్వమిష్టాన్రాజ్యఫలాని చ |
జీవితం చ హి రాజ్యం చ త్వదర్థమభికామయే ||
జీవితం చ హి రాజ్యం చ త్వదర్థమభికామయే ||
VERSE #47
ఇత్యుక్త్వా లక్ష్మణం రామో మాతరావభివాద్య చ |
అభ్యనుజ్ఞాప్య సీతాం చ జగామ స్వం నివేశనమ్ ||
అభ్యనుజ్ఞాప్య సీతాం చ జగామ స్వం నివేశనమ్ ||
VERSE #48
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే చతుర్థః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అయోధ్యాకాండ పంచమః సర్గః (౫)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Ayodhya Kanda Sarga 4 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.