Ayodhya Kanda Sarga 46
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అయోధ్యకాండ
|| పౌరమోహనమ్ ||
అయోధ్యకాండ
|| పౌరమోహనమ్ ||
VERSE #2
తతస్తు తమసాతీరం రమ్యమాశ్రిత్య రాఘవః |
సీతాముద్వీక్ష్య సౌమిత్రిమిదం వచనమబ్రవీత్ ||
సీతాముద్వీక్ష్య సౌమిత్రిమిదం వచనమబ్రవీత్ ||
VERSE #3
ఇయమద్య నిశా పూర్వా సౌమిత్రే ప్రహితా వనమ్ |
వనవాసస్య భద్రం తే స నోత్కంఠితుమర్హసి ||
వనవాసస్య భద్రం తే స నోత్కంఠితుమర్హసి ||
VERSE #4
పశ్య శూన్యాన్యరణ్యాని రుదంతీవ సమంతతః |
యథానిలయమాయద్భిర్నిలీనాని మృగద్విజైః ||
యథానిలయమాయద్భిర్నిలీనాని మృగద్విజైః ||
VERSE #5
అద్యాయోధ్యా తు నగరీ రాజధానీ పితుర్మమ |
సస్త్రీపుంసాగతానస్మాన్శోచిష్యతి న సంశయః ||
సస్త్రీపుంసాగతానస్మాన్శోచిష్యతి న సంశయః ||
VERSE #6
అనురక్తా హి మనుజాః రాజానం బహుభిర్గుణైః |
త్వాం చ మాం చ నరవ్యాఘ్ర శత్రఘ్నభరతౌ తథా ||
త్వాం చ మాం చ నరవ్యాఘ్ర శత్రఘ్నభరతౌ తథా ||
VERSE #7
పితరం చానుశోచామి మాతరం చ యశస్వినీమ్ |
అపి వా'ంధౌ భవేతాం తు రుదంతౌ తావభీక్ష్ణశః ||
అపి వా'ంధౌ భవేతాం తు రుదంతౌ తావభీక్ష్ణశః ||
VERSE #8
భరతః ఖలు ధర్మాత్మా పితరం మాతరం చ మే |
ధర్మార్థకామసహితైః వాక్యైరాశ్వాసయిష్యతి ||
ధర్మార్థకామసహితైః వాక్యైరాశ్వాసయిష్యతి ||
VERSE #9
భరతస్యానృశంసత్వం విచింత్యాహం పునః పునః |
నానుశోచామి పితరం మాతరం చాపి లక్ష్మణ ||
నానుశోచామి పితరం మాతరం చాపి లక్ష్మణ ||
VERSE #10
త్వయా కార్యం నరవ్యాఘ్ర మామనువ్రజతా కృతమ్ |
అన్వేష్టవ్యా హి వైదేహ్యా రక్షణార్థే సహాయతా ||
అన్వేష్టవ్యా హి వైదేహ్యా రక్షణార్థే సహాయతా ||
VERSE #11
అద్భిరేవ తు సౌమిత్రే వత్స్యామ్యద్య నిశామిమామ్ |
ఏతద్ధి రోచతే మహ్యం వన్యే'పి వివిధే సతి ||
ఏతద్ధి రోచతే మహ్యం వన్యే'పి వివిధే సతి ||
VERSE #12
ఏవముక్త్వా తు సౌమిత్రం సుమంత్రమపి రాఘవః |
అప్రమత్తస్త్వమశ్వేషు భవ సౌమ్యేత్యువాచ హ ||
అప్రమత్తస్త్వమశ్వేషు భవ సౌమ్యేత్యువాచ హ ||
VERSE #13
సో'శ్వాన్సుమంత్రః సంయమ్య సూర్యే'స్తం సముపాగతే |
ప్రభూతయవసాన్కృత్వా బభూవ ప్రత్యనంతరః ||
ప్రభూతయవసాన్కృత్వా బభూవ ప్రత్యనంతరః ||
VERSE #14
ఉపాస్య తు శివాం సంధ్యాం దృష్ట్వా రాత్రిముపస్థితామ్ |
రామస్య శయనం చక్రే సూతః సౌమిత్రిణా సహ ||
రామస్య శయనం చక్రే సూతః సౌమిత్రిణా సహ ||
VERSE #15
తాం శయ్యాం తమసాతీరే వీక్ష్య వృక్షదలైః కృతామ్ |
రామః సౌమిత్రిణా సార్ధం సభార్యః సంవివేశ హ ||
రామః సౌమిత్రిణా సార్ధం సభార్యః సంవివేశ హ ||
VERSE #16
సభార్యం సంప్రసుప్తం తం భ్రాతరం వీక్ష్య లక్ష్మణః |
కథయామాస సూతాయ రామస్య వివిధాన్గుణాన్ ||
కథయామాస సూతాయ రామస్య వివిధాన్గుణాన్ ||
VERSE #17
జాగ్రతః హ్యేవ తాం రాత్రిం సౌమిత్రేరుదితః రవిః |
సూతస్య తమసాతీరే రామస్య బ్రువతః గుణాన్ ||
సూతస్య తమసాతీరే రామస్య బ్రువతః గుణాన్ ||
VERSE #18
గోకులాకులతీరాయాస్తమసాయా విదూరతః |
అవసత్తత్ర తాం రాత్రిం రామః ప్రకృతిభిః సహ ||
అవసత్తత్ర తాం రాత్రిం రామః ప్రకృతిభిః సహ ||
VERSE #19
ఉత్థాయ తు మహాతేజాః ప్రకృతీస్తా నిశామ్య చ |
అబ్రవీద్భ్రాతరం రామః లక్ష్మణం పుణ్యలక్షణమ్ ||
అబ్రవీద్భ్రాతరం రామః లక్ష్మణం పుణ్యలక్షణమ్ ||
VERSE #20
అస్మద్వ్యపేక్షాన్సౌమిత్రే నిరపేక్షాన్గృహేష్వపి |
వృక్షమూలేషు సంసుప్తాన్పశ్య లక్ష్మణ సాంప్రతమ్ ||
వృక్షమూలేషు సంసుప్తాన్పశ్య లక్ష్మణ సాంప్రతమ్ ||
VERSE #21
యథైతే నియమం పౌరాః కుర్వంత్యస్మన్నివర్తనే |
అపి ప్రాణాన్న్యసిష్యంతి న తు త్యక్ష్యంతి నిశ్చయమ్ ||
అపి ప్రాణాన్న్యసిష్యంతి న తు త్యక్ష్యంతి నిశ్చయమ్ ||
VERSE #22
యావదేవ తు సంసుప్తాస్తావదేవ వయం లఘు |
రథమారుహ్య గచ్ఛామ పంథానమకుతోభయమ్ ||
రథమారుహ్య గచ్ఛామ పంథానమకుతోభయమ్ ||
VERSE #23
అతః భూయో'పి నేదానీమిక్ష్వాకుపురవాసినః |
స్వపేయురనురక్తా మాం వృక్షమూలాని సంశ్రితాః ||
స్వపేయురనురక్తా మాం వృక్షమూలాని సంశ్రితాః ||
VERSE #24
పౌరా హ్యాత్మకృతాద్దుఃఖాద్విప్రమోక్ష్యా నృపాత్మజైః |
న తే ఖల్వాత్మనా యోజ్యా దుఃఖేన పురవాసినః || [న తు]
న తే ఖల్వాత్మనా యోజ్యా దుఃఖేన పురవాసినః || [న తు]
VERSE #25
అబ్రవీల్లక్ష్మణో రామం సాక్షాద్ధర్మమివస్థితమ్ |
రోచతే మే తథా ప్రాజ్ఞ క్షిప్రమారుహ్యతామితి ||
రోచతే మే తథా ప్రాజ్ఞ క్షిప్రమారుహ్యతామితి ||
VERSE #26
అథ రామో'బ్రవీచ్ఛ్రీమాన్సుమంత్రం యుజ్యతాం రథః |
గమిష్యామి తతో'రణ్యం గచ్ఛ శ్రీఘ్రమితః ప్రభో ||
గమిష్యామి తతో'రణ్యం గచ్ఛ శ్రీఘ్రమితః ప్రభో ||
VERSE #27
సూతస్తతః సంత్వరితః స్యందనం తైర్హయోత్తమైః |
యోజయిత్వా'థ రామాయ ప్రాంజలిః ప్రత్యవేదయత్ ||
యోజయిత్వా'థ రామాయ ప్రాంజలిః ప్రత్యవేదయత్ ||
VERSE #28
అయం యుక్తో మహాబాహో రథస్తే రథినాంవర |
తమారోహ సుభద్రం తే ససీతః సహలక్ష్మణః ||
తమారోహ సుభద్రం తే ససీతః సహలక్ష్మణః ||
VERSE #29
తం స్యందనమధిష్ఠాయ రాఘవః సపరిచ్ఛదః |
శీఘ్రగామాకులావర్తాం తమసామతరన్నదీమ్ ||
శీఘ్రగామాకులావర్తాం తమసామతరన్నదీమ్ ||
VERSE #30
స సంతీర్య మహాబాహుః శ్రీమాన్శివమకంటకమ్ |
ప్రాపద్యత మహామార్గమభయం భయదర్శినామ్ ||
ప్రాపద్యత మహామార్గమభయం భయదర్శినామ్ ||
VERSE #31
మోహనార్థం తు పౌరాణాం సూతం రామో'బ్రవీద్వచః |
ఉదఙ్ముఖః ప్రయాహి త్వం రథమాస్థాయ సారథే ||
ఉదఙ్ముఖః ప్రయాహి త్వం రథమాస్థాయ సారథే ||
VERSE #32
ముహూర్తం త్వరితం గత్వా నివర్తయ రథం పునః |
యథా న విద్యుః పౌరా మాం తథా కురు సమాహితః ||
యథా న విద్యుః పౌరా మాం తథా కురు సమాహితః ||
VERSE #33
రామస్య వచనం శ్రుత్వా తథా చక్రే స సారథిః |
ప్రత్యాగమ్య చ రామస్య స్యందనం ప్రత్యవేదయత్ ||
ప్రత్యాగమ్య చ రామస్య స్యందనం ప్రత్యవేదయత్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తౌ సంప్రయుక్తం తు రథం సమాసిత్థౌ
VERSE #34
తదా ససీతౌ రఘవంశవర్ధనౌ |
ప్రచోదయామాస తతస్తురంగమాన్
స సారథిర్యేన పథా తపోవనమ్ ||
ప్రచోదయామాస తతస్తురంగమాన్
స సారథిర్యేన పథా తపోవనమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తతః సమాస్థాయ రథం మహారథః
VERSE #35
ససారథిర్ధాశరథిర్వనం యయౌ |
ఉదఙ్ముఖం తం తు రథం చకార స
ప్రయాణమాంగళ్య నిమిత్తదర్శనాత్ ||
ఉదఙ్ముఖం తం తు రథం చకార స
ప్రయాణమాంగళ్య నిమిత్తదర్శనాత్ ||
VERSE #36
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే షట్చత్వారింశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అయోధ్యాకాండ సప్తచత్వారింశః సర్గః (౪౭)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Ayodhya Kanda Sarga 46 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.