Ayodhya Kanda Sarga 116
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అయోధ్యకాండ
|| ఖరవిప్రకరణకథనమ్ ||
అయోధ్యకాండ
|| ఖరవిప్రకరణకథనమ్ ||
VERSE #2
ప్రతిప్రయాతే భరతే వసన్ రామస్తపోవనే |
లక్షయామాస సోద్వేగమథౌత్సుక్యం తపస్వినామ్ ||
లక్షయామాస సోద్వేగమథౌత్సుక్యం తపస్వినామ్ ||
VERSE #3
యే తత్ర చిత్రకూటస్య పురస్తాత్తాపసాశ్రమే |
రామమాశ్రిత్య నిరతాస్తానలక్షయదుత్సుకాన్ ||
రామమాశ్రిత్య నిరతాస్తానలక్షయదుత్సుకాన్ ||
VERSE #4
నయనైర్భుకుటీభిశ్చ రామం నిర్దిశ్య శంకితాః |
అన్యోన్యముపజల్పంతః శనైశ్చక్రుర్మిథః కథాః ||
అన్యోన్యముపజల్పంతః శనైశ్చక్రుర్మిథః కథాః ||
VERSE #5
తేషామౌత్సుక్యమాలక్ష్య రామస్త్వాత్మని శంకితః |
కృతాంజలిరువాచేదమృషిం కులపతిం తతః ||
కృతాంజలిరువాచేదమృషిం కులపతిం తతః ||
VERSE #6
న కచ్చిద్భగవన్ కించిత్పూర్వవృత్తమిదం మయి |
దృశ్యతే వికృతం యేన విక్రియంతే తపస్వినః ||
దృశ్యతే వికృతం యేన విక్రియంతే తపస్వినః ||
VERSE #7
ప్రమాదాచ్చరితం కచ్చిత్కించిన్నావరజస్య మే |
లక్ష్మణస్యర్షిభిర్దృష్టం నానురూపమివాత్మనః ||
లక్ష్మణస్యర్షిభిర్దృష్టం నానురూపమివాత్మనః ||
VERSE #8
కచ్చిచ్ఛుశ్రూషమాణా వః శుశ్రూషణపరా మయి |
ప్రమదాభ్యుచితాం వృత్తిం సీతా యుక్తం న వర్తతే ||
ప్రమదాభ్యుచితాం వృత్తిం సీతా యుక్తం న వర్తతే ||
VERSE #9
అథర్షిర్జరయా వృద్ధస్తపసా చ జరాం గతః |
వేపమాన ఇవోవాచ రామం భూతదయాపరమ్ ||
వేపమాన ఇవోవాచ రామం భూతదయాపరమ్ ||
VERSE #10
కుతః కళ్యాణసత్త్వాయాః కళ్యాణాభిరతేస్తథా |
చలనం తాత వైదేహ్యాస్తపస్విషు విశేషతః ||
చలనం తాత వైదేహ్యాస్తపస్విషు విశేషతః ||
VERSE #11
త్వన్నిమిత్తమిదం తావత్తాపసాన్ ప్రతి వర్తతే |
రక్షోభ్యస్తేన సంవిగ్నాః కథయంతి మిథః కథాః ||
రక్షోభ్యస్తేన సంవిగ్నాః కథయంతి మిథః కథాః ||
VERSE #12
రావణావరజః కశ్చిత్ ఖరో నామేహ రాక్షసః |
ఉత్పాట్య తాపసాన్ సర్వాన్ జనస్థాననికేతనాన్ ||
ఉత్పాట్య తాపసాన్ సర్వాన్ జనస్థాననికేతనాన్ ||
VERSE #13
ధృష్టశ్చ జితకాశీ చ నృశంసః పురుషాదకః |
అవలిప్తశ్చ పాపశ్చ త్వాం చ తాత న మృష్యతే ||
అవలిప్తశ్చ పాపశ్చ త్వాం చ తాత న మృష్యతే ||
VERSE #14
త్వం యదాప్రభృతి హ్యస్మిన్నాశ్రమే తాత వర్తసే |
తదాప్రభృతి రక్షాంసి విప్రకుర్వంతి తాపసాన్ ||
తదాప్రభృతి రక్షాంసి విప్రకుర్వంతి తాపసాన్ ||
VERSE #15
దర్శయంతి హి బీభత్సైః క్రూరైర్భీషణకైరపి |
నానారూపైర్విరూపైశ్చ రూపైర్వికృతదర్శనైః ||
నానారూపైర్విరూపైశ్చ రూపైర్వికృతదర్శనైః ||
VERSE #16
అప్రశస్తైరశుచిభిః సంప్రయోజ్య చ తాపసాన్ |
ప్రతిఘ్నంత్యపరాన్ క్షిప్రమనార్యాః పురతః స్థితాః ||
ప్రతిఘ్నంత్యపరాన్ క్షిప్రమనార్యాః పురతః స్థితాః ||
VERSE #17
తేషు తేష్వాశ్రమస్థానేష్వబుద్ధమవలీయ చ |
రమంతే తాపసాంస్తత్ర నాశయంతో'ల్పచేతసః ||
రమంతే తాపసాంస్తత్ర నాశయంతో'ల్పచేతసః ||
VERSE #18
అపక్షిపంతి స్రుగ్భాండానగ్నీన్ సించంతి వారిణా |
కలశాంశ్చ ప్రమృద్నంతి హవనే సముపస్థితే ||
కలశాంశ్చ ప్రమృద్నంతి హవనే సముపస్థితే ||
VERSE #19
తైర్దురాత్మభిరామృష్టానాశ్రమాన్ ప్రజిహాసవః |
గమనాయాన్యదేశస్య చోదయంత్యృషయో'ద్యమామ్ ||
గమనాయాన్యదేశస్య చోదయంత్యృషయో'ద్యమామ్ ||
VERSE #20
తత్పురా రామ శారీరీముపహింసాం తపస్విషు |
దర్శయంతి హి దుష్టాస్తే త్యక్ష్యామ ఇమమాశ్రమమ్ ||
దర్శయంతి హి దుష్టాస్తే త్యక్ష్యామ ఇమమాశ్రమమ్ ||
VERSE #21
బహుమూలఫలం చిత్రమవిదూరాదితో వనమ్ |
పురాణాశ్రమమేవాహం శ్రయిష్యే సగణః పునః ||
పురాణాశ్రమమేవాహం శ్రయిష్యే సగణః పునః ||
VERSE #22
ఖరస్త్వయ్యపి చాయుక్తం పురా తాత ప్రవర్తతే |
సహాస్మాభిరితో గచ్ఛ యది బుద్ధిః ప్రవర్తతే ||
సహాస్మాభిరితో గచ్ఛ యది బుద్ధిః ప్రవర్తతే ||
VERSE #23
సకలత్రస్య సందేహో నిత్యం యత్తస్య రాఘవ |
సమర్థస్యాపి వసతో వాసో దుఃఖమిహాద్య తే ||
సమర్థస్యాపి వసతో వాసో దుఃఖమిహాద్య తే ||
VERSE #24
ఇత్యుక్తవంతం రామస్తం రాజపుత్రస్తపస్వినమ్ |
న శశాకోత్తరైర్వాక్యైరవరోద్ధుం సముత్సుకః ||
న శశాకోత్తరైర్వాక్యైరవరోద్ధుం సముత్సుకః ||
VERSE #25
అభినంద్య సమాపృచ్ఛ్య సమాధాయ చ రాఘవమ్ |
స జగామాశ్రమం త్యక్త్వా కులైః కులపతిః సహ ||
స జగామాశ్రమం త్యక్త్వా కులైః కులపతిః సహ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
రామః సంసాధ్య త్వృషిగణమనుగమనాత్
VERSE #26
దేశాత్తస్మాత్ కులపతిమభివాద్య ఋషిమ్ |
సమ్యక్ప్రీతైస్తైరనుమత ఉపదిష్టార్థః
పుణ్యం వాసాయ స్వనిలయముపసంపేదే ||
సమ్యక్ప్రీతైస్తైరనుమత ఉపదిష్టార్థః
పుణ్యం వాసాయ స్వనిలయముపసంపేదే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఆశ్రమం త్వృషివిరహితం ప్రభుః
VERSE #27
క్షణమపి న విజహౌ స రాఘవః |
రాఘవం హి సతతమనుగతాః
తాపసాశ్చార్షచరితధృతగుణాః ||
రాఘవం హి సతతమనుగతాః
తాపసాశ్చార్షచరితధృతగుణాః ||
VERSE #28
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే షోడశోత్తరశతతమః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అయోధ్యాకాండ సప్తదశోత్తరశతతమః సర్గః (౧౧౭) >>
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Ayodhya Kanda Sarga 116 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.