Ayodhya Kanda Sarga 58
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అయోధ్యకాండ
|| రామసందేశాఖ్యానమ్ ||
అయోధ్యకాండ
|| రామసందేశాఖ్యానమ్ ||
VERSE #2
ప్రత్యాశ్వస్తః యదా రాజా మోహాత్ ప్రత్యాగతః పునః |
అథా''జుహావ తం సూతం రామవృత్తాంతకారణాత్ ||
అథా''జుహావ తం సూతం రామవృత్తాంతకారణాత్ ||
VERSE #3
తదా సూతో మహారాజం కృతాంజలిరుపస్థితః|
రామమేవానుశోచంతం దుఃఖశోకసమన్వితమ్ ||
రామమేవానుశోచంతం దుఃఖశోకసమన్వితమ్ ||
VERSE #4
వృద్ధం పరమ సంతప్తం నవగ్రహమివ ద్విపమ్ |
వినిఃశ్వసంతం ధ్యాయంతమస్వస్థమివ కుంజరమ్ ||
వినిఃశ్వసంతం ధ్యాయంతమస్వస్థమివ కుంజరమ్ ||
VERSE #5
రాజా తు రజసా ధూతం ధ్వస్తాంగం సముపస్థితమ్ |
అశ్రుపూర్ణముఖం దీనమువాచ పరమార్తవత్ ||
అశ్రుపూర్ణముఖం దీనమువాచ పరమార్తవత్ ||
VERSE #6
క్వ ను వత్స్యతి ధర్మాత్మా వృక్ష మూలముపాశ్రితః |
సో'త్యంతసుఖితః సూత కిమశిష్యతి రాఘవః ||
సో'త్యంతసుఖితః సూత కిమశిష్యతి రాఘవః ||
VERSE #7
దుఃఖస్యానుచితో దుఃఖం సుమంత్ర శయనోచితః |
భూమిపాలాత్మజో భూమౌ శేతే కథమనాథవత్ ||
భూమిపాలాత్మజో భూమౌ శేతే కథమనాథవత్ ||
VERSE #8
యం యాంతమనుయాంతి స్మ పదాతిరథకుంజరాః |
స వత్స్యతి కథం రామః విజనం వనమాశ్రితః ||
స వత్స్యతి కథం రామః విజనం వనమాశ్రితః ||
VERSE #9
వ్యాలైః మృగైః ఆచరితం కృష్ణసర్పనిషేవితమ్ |
కథం కుమారౌ వైదేహ్యా సార్ధం వనముపస్థితౌ ||
కథం కుమారౌ వైదేహ్యా సార్ధం వనముపస్థితౌ ||
VERSE #10
సుకుమార్యా తపస్విన్యా సుమంత్ర సహ సీతయా |
రాజపుత్రౌ కథం పాదైః అవరుహ్య రథాద్గతౌ ||
రాజపుత్రౌ కథం పాదైః అవరుహ్య రథాద్గతౌ ||
VERSE #11
సిద్ధార్థః ఖలు సూత త్వం యేన దృష్టౌ మమాత్మజౌ |
వనాంతం ప్రవిశంతౌ తౌ అశ్వినావివ మందరమ్ ||
వనాంతం ప్రవిశంతౌ తౌ అశ్వినావివ మందరమ్ ||
VERSE #12
కిమువాచ వచో రామః కిమువాచ చ లక్ష్మణః |
సుమంత్ర వనమాసాద్య కిమువాచ చ మైథిలీ ||
సుమంత్ర వనమాసాద్య కిమువాచ చ మైథిలీ ||
VERSE #13
ఆసితం శయితం భుక్తం సూత రామస్య కీర్తయ |
జీవిష్యామ్యహమేతేన యయాతిరివ సాధుషు ||
జీవిష్యామ్యహమేతేన యయాతిరివ సాధుషు ||
VERSE #14
ఇతి సూతో నరేంద్రేణ చోదితః సజ్జమానయా |
ఉవాచ వాచా రాజానం సబాష్పపరిరబ్ధయా ||
ఉవాచ వాచా రాజానం సబాష్పపరిరబ్ధయా ||
VERSE #15
అబ్రవీన్మాం మహారాజ ధర్మమేవానుపాలయన్ |
అంజలిం రాఘవః కృత్వా శిరసా'భిప్రణమ్య చ ||
అంజలిం రాఘవః కృత్వా శిరసా'భిప్రణమ్య చ ||
VERSE #16
సూత మద్వచనాత్తస్య తాతస్య విదితాత్మనః |
శిరసా వందనీయస్య వంద్యౌ పాదౌ మహాత్మనః ||
శిరసా వందనీయస్య వంద్యౌ పాదౌ మహాత్మనః ||
VERSE #17
సర్వమంతః పురం వాచ్యం సూత మద్వచనాత్త్వయా |
ఆరోగ్యమవిశేషేణ యథా'ర్హం చాభివాదనమ్ ||
ఆరోగ్యమవిశేషేణ యథా'ర్హం చాభివాదనమ్ ||
VERSE #18
మాతా చ మమ కౌసల్యా కుశలం చాభివాదనమ్ |
అప్రమాదం చ వక్తవ్యా బ్రూయాశ్చైనామిదం వచః ||
అప్రమాదం చ వక్తవ్యా బ్రూయాశ్చైనామిదం వచః ||
VERSE #19
ధర్మనిత్యా యథాకాలమగ్న్యగారపరా భవ |
దేవి దేవస్య పాదౌ చ దేవవత్ పరిపాలయ ||
దేవి దేవస్య పాదౌ చ దేవవత్ పరిపాలయ ||
VERSE #20
అభిమానం చ మానం చ త్యక్త్వా వర్తస్వ మాతృషు |
అనురాజానమార్యాం చ కైకేయీమంబ కారయ ||
అనురాజానమార్యాం చ కైకేయీమంబ కారయ ||
VERSE #21
కుమారే భరతే వృత్తిర్వర్తితవ్యా చ రాజవత్ |
అర్థజ్యేష్ఠా హి రాజానో రాజధర్మమనుస్మర ||
అర్థజ్యేష్ఠా హి రాజానో రాజధర్మమనుస్మర ||
VERSE #22
భరతః కుశలం వాచ్యః వాచ్యో మద్వచనేన చ |
సర్వాస్వైవ యథాన్యాయం వృత్తిం వర్తస్వ మాతృషు ||
సర్వాస్వైవ యథాన్యాయం వృత్తిం వర్తస్వ మాతృషు ||
VERSE #23
వక్తవ్యశ్చ మహాబాహురిక్ష్వాకు కులనందనః |
పితరం యౌవరాజ్యస్థో రాజ్యస్థమనుపాలయ ||
పితరం యౌవరాజ్యస్థో రాజ్యస్థమనుపాలయ ||
VERSE #24
అతిక్రాంతవయా రాజా మాస్మైనం వ్యవరోరుధః |
కుమారరాజ్యే జీవత్వం తస్యైవాజ్ఞాప్రవర్తనాత్ ||
కుమారరాజ్యే జీవత్వం తస్యైవాజ్ఞాప్రవర్తనాత్ ||
VERSE #25
అబ్రవీచ్చాపి మాం భూయో భృశమశ్రూణి వర్తయన్ |
మాతేవ మమ మాతా తే ద్రష్టవ్యా పుత్రగర్ధినీ ||
మాతేవ మమ మాతా తే ద్రష్టవ్యా పుత్రగర్ధినీ ||
VERSE #26
ఇత్యేవం మాం మహారాజ బృవన్నేవ మహాయశాః |
రామః రాజీవ తామ్రాక్షో భృశమశ్రూణ్యవర్తయత్ ||
రామః రాజీవ తామ్రాక్షో భృశమశ్రూణ్యవర్తయత్ ||
VERSE #27
లక్ష్మణస్తు సుసంక్రుద్ధో నిశ్శ్వసన్ వాక్యమబ్రవీత్ |
కేనాయమపరాధేన రాజపుత్రః వివాసితః ||
కేనాయమపరాధేన రాజపుత్రః వివాసితః ||
VERSE #28
రాజ్ఞా తు ఖలు కైకేయ్యా లఘుత్వాశ్రిత్య శాసనమ్ |
కృతం కార్యమకార్యం వా వయం యేనాభిపీడితాః ||
కృతం కార్యమకార్యం వా వయం యేనాభిపీడితాః ||
VERSE #29
యది ప్రవ్రాజితః రామః లోభకారణకారితమ్ |
వరదాననిమిత్తం వా సర్వథా దుష్కృతం కృతమ్ ||
వరదాననిమిత్తం వా సర్వథా దుష్కృతం కృతమ్ ||
VERSE #30
ఇదం తావద్యథాకామమీశ్వరస్య కృతే కృతమ్ |
రామస్య తు పరిత్యాగే న హేతుముపలక్షయే ||
రామస్య తు పరిత్యాగే న హేతుముపలక్షయే ||
VERSE #31
అసమీక్ష్య సమారబ్ధం విరుద్ధం బుద్ధి లాఘవాత్ |
జనయిష్యతి సంక్రోశం రాఘవస్య వివాసనమ్ ||
జనయిష్యతి సంక్రోశం రాఘవస్య వివాసనమ్ ||
VERSE #32
అహం తావన్ మహారాజే పితృత్వం నోపలక్షయే |
భ్రాతా భర్తా చ బంధుశ్చ పితా చ మమ రాఘవః ||
భ్రాతా భర్తా చ బంధుశ్చ పితా చ మమ రాఘవః ||
VERSE #33
సర్వలోకప్రియం త్యక్త్వా సర్వలోకహితే రతమ్ |
సర్వలోకో'నురజ్యేత కథం త్వా'నేన కర్మణా ||
సర్వలోకో'నురజ్యేత కథం త్వా'నేన కర్మణా ||
VERSE #34
సర్వప్రజాభిరామం హి రామం ప్రవ్రాజ్య ధార్మికమ్ |
సర్వలోకం విరుధ్యేమం కథం రాజా భవిష్యసి ||
సర్వలోకం విరుధ్యేమం కథం రాజా భవిష్యసి ||
VERSE #35
జానకీ తు మహారాజ నిఃశ్వసంతీ మనస్వినీ |
భూతోపహతచిత్తేవ విష్ఠితా విస్మితా స్థితా ||
భూతోపహతచిత్తేవ విష్ఠితా విస్మితా స్థితా ||
VERSE #36
అదృష్ట పూర్వ వ్యసనా రాజ పుత్రీ యశస్వినీ |
తేన దుఃఖేన రుదతీ నైవ మాం కించిదబ్రవీత్ ||
తేన దుఃఖేన రుదతీ నైవ మాం కించిదబ్రవీత్ ||
VERSE #37
ఉద్వీక్షమాణా భర్తారం ముఖేన పరిశుష్యతా |
ముమోచ సహసా బాష్పం మాం ప్రయాంతముదీక్ష్య సా ||
ముమోచ సహసా బాష్పం మాం ప్రయాంతముదీక్ష్య సా ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తథైవ రామో'శ్రు ముఖః కృతాంజలిః
VERSE #38
స్థితో'భవల్లక్ష్మణబాహు పాలితః |
తథైవ సీతా రుదతీ తపస్వినీ
నిరీక్షతే రాజరథం తథైవ మామ్ ||
తథైవ సీతా రుదతీ తపస్వినీ
నిరీక్షతే రాజరథం తథైవ మామ్ ||
VERSE #39
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే అష్టపంచాశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అయోధ్యాకాండ ఏకోనషష్ఠితమః సర్గః (౫౯) >>
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Ayodhya Kanda Sarga 58 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.