Ayodhya Kanda Sarga 25
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అయోధ్యకాండ
|| మాతృస్వస్త్యయనమ్ ||
అయోధ్యకాండ
|| మాతృస్వస్త్యయనమ్ ||
VERSE #2
సా'పనీయ తమాయాసముపస్పృశ్య జలం శుచిః |
చకార మాతా రామస్య మంగలాని మనస్వినీ ||
చకార మాతా రామస్య మంగలాని మనస్వినీ ||
VERSE #3
న శక్యసే వారయితుం గచ్ఛేదానీం రఘూత్తమ |
శీఘ్రం చ వినివర్తస్వ వర్తస్వ చ సతాం క్రమే ||
శీఘ్రం చ వినివర్తస్వ వర్తస్వ చ సతాం క్రమే ||
VERSE #4
యం పాలయసి ధర్మం త్వం ధృత్యా చ నియమేన చ |
స వై రాఘవశార్దూల ధర్మస్త్వామభిరక్షతు ||
స వై రాఘవశార్దూల ధర్మస్త్వామభిరక్షతు ||
VERSE #5
యేభ్యః ప్రణమసే పుత్ర చైత్యేష్వాయతనేషు చ |
తే చ త్వామభిరక్షంతు వనే సహ మహర్షిభిః ||
తే చ త్వామభిరక్షంతు వనే సహ మహర్షిభిః ||
VERSE #6
యాని దత్తాని తే'స్త్రాణి విశ్వామిత్రేణ ధీమతా |
తాని త్వామభిరక్షంతు గుణైః సముదితం సదా ||
తాని త్వామభిరక్షంతు గుణైః సముదితం సదా ||
VERSE #7
పితృశుశ్రూషయా పుత్ర మాతృశుశ్రూషయా తథా |
సత్యేన చ మహాబాహో చిరం జీవాభిరక్షితః ||
సత్యేన చ మహాబాహో చిరం జీవాభిరక్షితః ||
VERSE #8
సమిత్కుశపవిత్రాణి వేద్యశ్చాయతనాని చ |
స్థండిలాని విచిత్రాణి శైలా వృక్షాః క్షుపా హ్రదాః ||
స్థండిలాని విచిత్రాణి శైలా వృక్షాః క్షుపా హ్రదాః ||
VERSE #9
పతంగాః పన్నగాః సింహాస్త్వాం రక్షంతు నరోత్తమ |
స్వస్తి సాధ్యాశ్చ విశ్వే చ మరుతశ్చ మహర్షయః ||
స్వస్తి సాధ్యాశ్చ విశ్వే చ మరుతశ్చ మహర్షయః ||
VERSE #10
స్వస్తి ధాతా విధాతా చ స్వస్తి పూషా భగో'ర్యమా |
లోకపాలాశ్చ తే సర్వే వాసవప్రముఖాస్తథా ||
లోకపాలాశ్చ తే సర్వే వాసవప్రముఖాస్తథా ||
VERSE #11
ఋతవశ్చైవ పక్షాశ్చ మాసాః సంవత్సరాః క్షపాః |
దినాని చ ముహూర్తాశ్చ స్వస్తి కుర్వంతు తే సదా ||
దినాని చ ముహూర్తాశ్చ స్వస్తి కుర్వంతు తే సదా ||
VERSE #12
స్మృతిర్ధృతిశ్చ ధర్మశ్చ పాతు త్వాం పుత్ర సర్వతః |
స్కందశ్చ భగవాందేవః సోమశ్చ సబృహస్పతిః ||
స్కందశ్చ భగవాందేవః సోమశ్చ సబృహస్పతిః ||
VERSE #13
సప్తర్షయో నారదశ్చ తే త్వాం రక్షంతు సర్వతః |
యే చాపి సర్వతః సిద్ధా దిశశ్చ సదిగీశ్వరాః ||
యే చాపి సర్వతః సిద్ధా దిశశ్చ సదిగీశ్వరాః ||
VERSE #14
స్తుతా మయా వనే తస్మిన్పాంతు త్వాం పుత్ర నిత్యశః |
శైలాః సర్వే సముద్రాశ్చ రాజా వరుణ ఏవ చ ||
శైలాః సర్వే సముద్రాశ్చ రాజా వరుణ ఏవ చ ||
VERSE #15
ద్యౌరంతరిక్షం పృథివీ నద్యః సర్వాస్తథైవ చ |
నక్షత్రాణి చ సర్వాణి గ్రహాశ్చ సహదేవతాః ||
నక్షత్రాణి చ సర్వాణి గ్రహాశ్చ సహదేవతాః ||
VERSE #16
అహోరాత్రే తథా సంధ్యే పాంతు త్వాం వనమాశ్రితమ్ |
ఋతవశ్చైవ షట్ పుణ్యా మాసాః సంవత్సరాస్తథా ||
ఋతవశ్చైవ షట్ పుణ్యా మాసాః సంవత్సరాస్తథా ||
VERSE #17
కలాశ్చ కాష్ఠాశ్చ తథా తవ శర్మ దిశంతు తే |
మహావనే విచరతో మునివేషస్య ధీమతః ||
మహావనే విచరతో మునివేషస్య ధీమతః ||
VERSE #18
తవాదిత్యాశ్చ దైత్యాశ్చ భవంతు సుఖదాః సదా |
రాక్షసానాం పిశాచానాం రౌద్రాణాం క్రూరకర్మణామ్ ||
రాక్షసానాం పిశాచానాం రౌద్రాణాం క్రూరకర్మణామ్ ||
VERSE #19
క్రవ్యాదానాం చ సర్వేషాం మా భూత్పుత్రక తే భయమ్ |
ప్లవగా వృశ్చికా దంశా మశకాశ్చైవ కాననే ||
ప్లవగా వృశ్చికా దంశా మశకాశ్చైవ కాననే ||
VERSE #20
సరీసృపాశ్చ కీటాశ్చ మా భూవన్గహనే తవ |
మహాద్విపాశ్చ సింహాశ్చ వ్యాఘ్రా ఋక్షాశ్చ దంష్ట్రిణః ||
మహాద్విపాశ్చ సింహాశ్చ వ్యాఘ్రా ఋక్షాశ్చ దంష్ట్రిణః ||
VERSE #21
మహిషాః శృంగిణో రౌద్రా న తే ద్రుహ్యంతు పుత్రక |
నృమాంసభోజినో రౌద్రా యే చాన్యే సత్త్వజాతయః ||
నృమాంసభోజినో రౌద్రా యే చాన్యే సత్త్వజాతయః ||
VERSE #22
మా చ త్వాం హింసిషుః పుత్ర మయా సంపూజితాస్త్విహ |
ఆగమాస్తే శివాః సంతు సిద్ధ్యంతు చ పరాక్రమాః ||
ఆగమాస్తే శివాః సంతు సిద్ధ్యంతు చ పరాక్రమాః ||
VERSE #23
సర్వసంపత్తయే రామ స్వస్తిమాన్గచ్ఛ పుత్రక |
స్వస్తి తే'స్త్వాంతరిక్షేభ్యః పార్థివేభ్యః పునః పునః ||
స్వస్తి తే'స్త్వాంతరిక్షేభ్యః పార్థివేభ్యః పునః పునః ||
VERSE #24
సర్వేభ్యశ్చైవ దేవేభ్యో యే చ తే పరిపంథినః |
శుక్రః సోమశ్చ సూర్యశ్చ ధనదో'థ యమస్తథా || [గురుః]
శుక్రః సోమశ్చ సూర్యశ్చ ధనదో'థ యమస్తథా || [గురుః]
VERSE #25
పాంతు త్వామర్చితా రామ దండకారణ్యవాసినమ్ |
అగ్నిర్వాయుస్తథా ధూమో మంత్రాశ్చర్షిముఖాచ్చ్యుతాః ||
అగ్నిర్వాయుస్తథా ధూమో మంత్రాశ్చర్షిముఖాచ్చ్యుతాః ||
VERSE #26
ఉపస్పర్శనకాలే తు పాంతు త్వాం రఘునందన |
సర్వలోకప్రభుర్బ్రహ్మా భూతభర్తా తథర్షయః ||
సర్వలోకప్రభుర్బ్రహ్మా భూతభర్తా తథర్షయః ||
VERSE #27
యే చ శేషాః సురాస్తే త్వాం రక్షంతు వనవాసినమ్ |
ఇతి మాల్యైః సురగణాన్గంధైశ్చాపి యశస్వినీ ||
ఇతి మాల్యైః సురగణాన్గంధైశ్చాపి యశస్వినీ ||
VERSE #28
స్తుతిభిశ్చానురూపాభిరానర్చాయతలోచనా | [అనుకూలాభిః]
VERSE #29
జ్వలనం సముపాదాయ బ్రాహ్మణేన మహాత్మనా ||
VERSE #30
హావయామాస విధినా రామమంగలకారణాత్ |
ఘృతం శ్వేతాని మాల్యాని సమిధః శ్వేతసర్షపాన్ ||
ఘృతం శ్వేతాని మాల్యాని సమిధః శ్వేతసర్షపాన్ ||
VERSE #31
ఉపసంపాదయామాస కౌసల్యా పరమాంగనా |
ఉపాధ్యాయః స విధినా హుత్వా శాంతిమనామయమ్ ||
ఉపాధ్యాయః స విధినా హుత్వా శాంతిమనామయమ్ ||
VERSE #32
హుతహవ్యావశేషేణ బాహ్యం బలిమకల్పయత్ |
మధుదధ్యక్షతఘృతైః స్వస్తివాచ్య ద్విజాంస్తతః ||
మధుదధ్యక్షతఘృతైః స్వస్తివాచ్య ద్విజాంస్తతః ||
VERSE #33
వాచయామాస రామస్య వనే స్వస్త్యయనక్రియాః |
తతస్తస్మై ద్విజేంద్రాయ రామమాతా యశస్వినీ ||
తతస్తస్మై ద్విజేంద్రాయ రామమాతా యశస్వినీ ||
VERSE #34
దక్షిణాం ప్రదదౌ కామ్యాం రాఘవం చేదమబ్రవీత్ |
యన్మంగలం సహస్రాక్షే సర్వదేవనమస్కృతే ||
యన్మంగలం సహస్రాక్షే సర్వదేవనమస్కృతే ||
VERSE #35
వృత్రనాశే సమభవత్తత్తే భవతు మంగలమ్ |
యన్మంగలం సుపర్ణస్య వినతా'కల్పయత్పురా ||
యన్మంగలం సుపర్ణస్య వినతా'కల్పయత్పురా ||
VERSE #36
అమృతం ప్రార్థయానస్య తత్తే భవతు మంగలమ్ |
అమృతోత్పాదనే దైత్యాన్ ఘ్నతో వజ్రధరస్య యత్ ||
అమృతోత్పాదనే దైత్యాన్ ఘ్నతో వజ్రధరస్య యత్ ||
VERSE #37
అదితిర్మంగలం ప్రాదాత్తత్తే భవతు మంగలమ్ |
త్రీన్విక్రమాన్ప్రక్రమతో విష్ణోరమితతేజసః ||
త్రీన్విక్రమాన్ప్రక్రమతో విష్ణోరమితతేజసః ||
VERSE #38
యదాసీన్మంగలం రామ తత్తే భవతు మంగలమ్ |
ఋతవః సాగరా ద్వీపా వేదా లోకా దిశశ్చ తే ||
ఋతవః సాగరా ద్వీపా వేదా లోకా దిశశ్చ తే ||
VERSE #39
మంగలాని మహాబాహో దిశంతు శుభమంగలాః |
ఇతి పుత్రస్య శేషాంశ్చ కృత్వా శిరసి భామినీ ||
ఇతి పుత్రస్య శేషాంశ్చ కృత్వా శిరసి భామినీ ||
VERSE #40
గంధైశ్చాపి సమాలభ్య రామమాయతలోచనా |
ఓషధీం చాపి సిద్ధార్థాం విశల్యకరణీం శుభామ్ ||
ఓషధీం చాపి సిద్ధార్థాం విశల్యకరణీం శుభామ్ ||
VERSE #41
చకార రక్షాం కౌసల్యా మంత్రైరభిజజాప చ |
ఉవాచాతిప్రహృష్టేవ సా దుఃఖవశవర్తినీ ||
ఉవాచాతిప్రహృష్టేవ సా దుఃఖవశవర్తినీ ||
VERSE #42
వాఙ్మాత్రేణ న భావేన వాచా సంసజ్జమానయా |
ఆనమ్య మూర్ధ్ని చాఘ్రాయ పరిష్వజ్య యశస్వినీ ||
ఆనమ్య మూర్ధ్ని చాఘ్రాయ పరిష్వజ్య యశస్వినీ ||
VERSE #43
అవదత్పుత్ర సిద్ధార్థో గచ్ఛ రామ యథాసుఖమ్ |
అరోగం సర్వసిద్ధార్థమయోధ్యాం పునరాగతమ్ ||
అరోగం సర్వసిద్ధార్థమయోధ్యాం పునరాగతమ్ ||
VERSE #44
పశ్యామి త్వాం సుఖం వత్స సుస్థితం రాజవర్త్మని |
ప్రనష్టదుఃఖసంకల్పా హర్షవిద్యోతితాననా ||
ప్రనష్టదుఃఖసంకల్పా హర్షవిద్యోతితాననా ||
VERSE #45
ద్రక్ష్యామి త్వాం వనాత్ప్రాప్తం పూర్ణచంద్రమివోదితమ్ |
భద్రాసనగతం రామ వనవాసాదిహాగతమ్ || [భద్రం]
భద్రాసనగతం రామ వనవాసాదిహాగతమ్ || [భద్రం]
VERSE #46
ద్రక్ష్యామి చ పునస్త్వాం తు తీర్ణవంతం పితుర్వచః |
మంగలైరుపసంపన్నో వనవాసాదిహాగతః |
వధ్వా మమ చ నిత్యం త్వం కామాన్ సంవర్ధ యాహి భో ||
మంగలైరుపసంపన్నో వనవాసాదిహాగతః |
వధ్వా మమ చ నిత్యం త్వం కామాన్ సంవర్ధ యాహి భో ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మయార్చితా దేవగణాః శివాదయో
VERSE #47
మహర్షయో భూతమహాసురోరగాః |
అభిప్రయాతస్య వనం చిరాయ తే
హితాని కాంక్షంతు దిశశ్చ రాఘవ ||
అభిప్రయాతస్య వనం చిరాయ తే
హితాని కాంక్షంతు దిశశ్చ రాఘవ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఇతీవ చాశ్రుప్రతిపూర్ణలోచనా
VERSE #48
సమాప్య చ స్వస్త్యయనం యథావిధి |
ప్రదక్షిణం చైవ చకార రాఘవం
పునః పునశ్చాపి నిపీడ్య సస్వజే ||
ప్రదక్షిణం చైవ చకార రాఘవం
పునః పునశ్చాపి నిపీడ్య సస్వజే ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తథా తు దేవ్యా స కృతప్రదక్షిణో
VERSE #49
నిపీడ్య మాతుశ్చరణౌ పునః పునః |
జగామ సీతానిలయం మహాయశాః
స రాఘవః ప్రజ్వలితః స్వయా శ్రియా ||
జగామ సీతానిలయం మహాయశాః
స రాఘవః ప్రజ్వలితః స్వయా శ్రియా ||
VERSE #50
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే పంచవింశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అయోధ్యాకాండ షడ్వింశః సర్గః (౨౬)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Ayodhya Kanda Sarga 25 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.