Ayodhya Kanda Sarga 31
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అయోధ్యకాండ
|| లక్ష్మణవనానుగమనభ్యనుజ్ఞా ||
అయోధ్యకాండ
|| లక్ష్మణవనానుగమనభ్యనుజ్ఞా ||
VERSE #2
ఏవం శ్రుత్వా తు సంవాదం లక్ష్మణః పూర్వమాగతః |
బాష్పపర్యాకులముఖః శోకం సోఢుమశక్నువన్ ||
బాష్పపర్యాకులముఖః శోకం సోఢుమశక్నువన్ ||
VERSE #3
స భ్రాతుశ్చరణౌ గాఢం నిపీడ్య రఘునందనః |
సీతామువాచాతియశా రాఘవం చ మహావ్రతమ్ ||
సీతామువాచాతియశా రాఘవం చ మహావ్రతమ్ ||
VERSE #4
యది గంతుం కృతా బుద్ధిర్వనం మృగగజాయుతమ్ |
అహం త్వా'నుగమిష్యామి వనమగ్రే ధనుర్ధరః ||
అహం త్వా'నుగమిష్యామి వనమగ్రే ధనుర్ధరః ||
VERSE #5
మయా సమేతో'రణ్యాని బహూని విచరిష్యసి |
పక్షిభిర్మృగయూథైశ్చ సంఘుష్టాని సమంతతః ||
పక్షిభిర్మృగయూథైశ్చ సంఘుష్టాని సమంతతః ||
VERSE #6
న దేవలోకాక్రమణం నామరత్వమహం వృణే |
ఐశ్వర్యం వా'పి లోకానాం కామయే న త్వయా వినా ||
ఐశ్వర్యం వా'పి లోకానాం కామయే న త్వయా వినా ||
VERSE #7
ఏవం బ్రువాణః సౌమిత్రిర్వనవాసాయ నిశ్చితః |
రామేణ బహుభిః సాంత్వైర్నిషిద్ధః పునరబ్రవీత్ ||
రామేణ బహుభిః సాంత్వైర్నిషిద్ధః పునరబ్రవీత్ ||
VERSE #8
అనుజ్ఞాతశ్చ భవతా పూర్వమేవ యదస్మ్యహమ్ |
కిమిదానీం పునరిదం క్రియతే మే నివారణమ్ ||
కిమిదానీం పునరిదం క్రియతే మే నివారణమ్ ||
VERSE #9
యదర్థం ప్రతిషేధో మే క్రియతే గంతుమిచ్ఛతః |
ఏతదిచ్ఛామి విజ్ఞాతుం సంశయో హి మమానఘ ||
ఏతదిచ్ఛామి విజ్ఞాతుం సంశయో హి మమానఘ ||
VERSE #10
తతో'బ్రవీన్మహాతేజా రామో లక్ష్మణమగ్రతః |
స్థితం ప్రాగ్గామినం వీరం యాచమానం కృతాంజలిమ్ ||
స్థితం ప్రాగ్గామినం వీరం యాచమానం కృతాంజలిమ్ ||
VERSE #11
స్నిగ్ధో ధర్మరతో వీరః సతతం సత్పథే స్థితః |
ప్రియః ప్రాణసమో వశ్యో భ్రాతా చాసి సఖా చ మే ||
ప్రియః ప్రాణసమో వశ్యో భ్రాతా చాసి సఖా చ మే ||
VERSE #12
మయా'ద్య సహ సౌమిత్రే త్వయి గచ్ఛతి తద్వనమ్ |
కో భరిష్యతి కౌసల్యాం సుమిత్రాం వా యశస్వినీమ్ ||
కో భరిష్యతి కౌసల్యాం సుమిత్రాం వా యశస్వినీమ్ ||
VERSE #13
అభివర్షతి కామైర్యః పర్జన్యః పృథివీమివ |
స కామపాశపర్యస్తో మహాతేజా మహీపతిః ||
స కామపాశపర్యస్తో మహాతేజా మహీపతిః ||
VERSE #14
సా హి రాజ్యమిదం ప్రాప్య నృపస్యాశ్వపతేః సుతా |
దుఃఖితానాం సపత్నీనాం న కరిష్యతి శోభనమ్ ||
దుఃఖితానాం సపత్నీనాం న కరిష్యతి శోభనమ్ ||
VERSE #15
న స్మరిష్యతి కౌసల్యాం సుమిత్రాం చ సుదుఃఖితామ్ |
భరతో రాజ్యమాసాద్య కైకేయ్యాం పర్యవస్థితః ||
భరతో రాజ్యమాసాద్య కైకేయ్యాం పర్యవస్థితః ||
VERSE #16
తామార్యాం స్వయమేవేహ రాజానుగ్రహణేన వా |
సౌమిత్రే భర కౌసల్యాముక్తమర్థమిమం చర ||
సౌమిత్రే భర కౌసల్యాముక్తమర్థమిమం చర ||
VERSE #17
ఏవం మమ చ తే భక్తిర్భవిష్యతి సుదర్శితా |
ధర్మజ్ఞ గురుపూజాయాం ధర్మశ్చాప్యతులో మహాన్ ||
ధర్మజ్ఞ గురుపూజాయాం ధర్మశ్చాప్యతులో మహాన్ ||
VERSE #18
ఏవం కురుష్వ సౌమిత్రే మత్కృతే రఘునందన |
అస్మాభిర్విప్రహీణాయా మాతుర్నో న భవేత్సుఖమ్ ||
అస్మాభిర్విప్రహీణాయా మాతుర్నో న భవేత్సుఖమ్ ||
VERSE #19
ఏవముక్తస్తు రామేణ లక్ష్మణః శ్లక్ష్ణయా గిరా |
ప్రత్యువాచ తదా రామం వాక్యజ్ఞో వాక్యకోవిదమ్ ||
ప్రత్యువాచ తదా రామం వాక్యజ్ఞో వాక్యకోవిదమ్ ||
VERSE #20
తవైవ తేజసా వీర భరతః పూజయిష్యతి |
కౌసల్యాం చ సుమిత్రాం చ ప్రయతో నాత్ర సంశయః ||
కౌసల్యాం చ సుమిత్రాం చ ప్రయతో నాత్ర సంశయః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
[* అధికపాఠః –
VERSE #21
యది దుఃస్థో న రక్షేత భరతో రాజ్యముత్తమమ్ |
ప్రాప్య దుర్మనసా వీర గర్వేణ చ విశేషతః ||
ప్రాప్య దుర్మనసా వీర గర్వేణ చ విశేషతః ||
VERSE #22
తమహం దుర్మతిం క్రూరం వధిష్యామి న సంశయః |
తత్పక్ష్యానపి తాన్సర్వాంస్త్రైలోక్యమపి కిం ను సా ||
తత్పక్ష్యానపి తాన్సర్వాంస్త్రైలోక్యమపి కిం ను సా ||
VERSE #23
కౌసల్యా బిభృయాదార్యా సహస్రమపి మద్విధాన్ |
యస్యాః సహస్రం గ్రామాణాం సంప్రాప్తముపజీవినమ్ ||
యస్యాః సహస్రం గ్రామాణాం సంప్రాప్తముపజీవినమ్ ||
VERSE #24
తదాత్మభరణే చైవ మమ మాతుస్తథైవ చ |
పర్యాప్తా మద్విధానాం చ భరణాయ యశస్వినీ ||
పర్యాప్తా మద్విధానాం చ భరణాయ యశస్వినీ ||
VERSE #25
కురుష్వ మామనుచరం వైధర్మ్యం నేహ విద్యతే |
కృతార్థో'హం భవిష్యామి తవ చార్థః ప్రకల్పతే ||
కృతార్థో'హం భవిష్యామి తవ చార్థః ప్రకల్పతే ||
VERSE #26
ధనురాదాయ సశరం ఖనిత్రపిటకాధరః |
అగ్రతస్తే గమిష్యామి పంథానమనుదర్శయన్ ||
అగ్రతస్తే గమిష్యామి పంథానమనుదర్శయన్ ||
VERSE #27
ఆహరిష్యామి తే నిత్యం మూలాని చ ఫలాని చ |
వన్యాని యాని చాన్యాని స్వాహారాణి తపస్వినామ్ ||
వన్యాని యాని చాన్యాని స్వాహారాణి తపస్వినామ్ ||
VERSE #28
భవాంస్తు సహ వైదేహ్యా గిరిసానుషు రంస్యతే |
అహం సర్వం కరిష్యామి జాగ్రతః స్వపతశ్చ తే ||
అహం సర్వం కరిష్యామి జాగ్రతః స్వపతశ్చ తే ||
VERSE #29
రామస్త్వనేన వాక్యేన సుప్రీతః ప్రత్యువాచ తమ్ |
వ్రజాపృచ్ఛస్వ సౌమిత్రే సర్వమేవ సుహృజ్జనమ్ ||
వ్రజాపృచ్ఛస్వ సౌమిత్రే సర్వమేవ సుహృజ్జనమ్ ||
VERSE #30
యే చ రాజ్ఞో దదౌ దివ్యే మహాత్మా వరుణః స్వయమ్ |
జనకస్య మహాయజ్ఞే ధనుషీ రౌద్రదర్శనే ||
జనకస్య మహాయజ్ఞే ధనుషీ రౌద్రదర్శనే ||
VERSE #31
అభేద్య కవచే దివ్యే తూణీ చాక్షయసాయకౌ |
ఆదిత్యవిమలౌ చోభౌ ఖడ్గౌ హేమపరిష్కృతౌ ||
ఆదిత్యవిమలౌ చోభౌ ఖడ్గౌ హేమపరిష్కృతౌ ||
VERSE #32
సత్కృత్య నిహితం సర్వమేతదాచార్యసద్మని |
స త్వమాయుధమాదాయ క్షిప్రమావ్రజ లక్ష్మణ ||
స త్వమాయుధమాదాయ క్షిప్రమావ్రజ లక్ష్మణ ||
VERSE #33
స సుహృజ్జనమామంత్ర్య వనవాసాయ నిశ్చితః |
ఇక్ష్వాకుగురుమాగమ్య జగ్రాహాయుధముత్తమమ్ ||
ఇక్ష్వాకుగురుమాగమ్య జగ్రాహాయుధముత్తమమ్ ||
VERSE #34
తద్దివ్యం రఘుశార్దూలః సత్కృతం మాల్యభూషితమ్ |
రామాయ దర్శయామాస సౌమిత్రిః సర్వమాయుధమ్ ||
రామాయ దర్శయామాస సౌమిత్రిః సర్వమాయుధమ్ ||
VERSE #35
తమువాచాత్మవాన్రామః ప్రీత్యా లక్ష్మణమాగతమ్ |
కాలే త్వమాగతః సౌమ్య కాంక్షితే మమ లక్ష్మణ ||
కాలే త్వమాగతః సౌమ్య కాంక్షితే మమ లక్ష్మణ ||
VERSE #36
అహం ప్రదాతుమిచ్ఛామి యదిదం మామకం ధనమ్ |
బ్రాహ్మణేభ్యస్తపస్విభ్యస్త్వయా సహ పరంతప ||
బ్రాహ్మణేభ్యస్తపస్విభ్యస్త్వయా సహ పరంతప ||
VERSE #37
వసంతీహ దృఢం భక్త్యా గురుషు ద్విజసత్తమాః |
తేషామపి చ మే భూయః సర్వేషాం చోపజీవినామ్ ||
తేషామపి చ మే భూయః సర్వేషాం చోపజీవినామ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
వసిష్ఠపుత్రం తు సుయజ్ఞమార్యం
VERSE #38
త్వమానయాశు ప్రవరం ద్విజానామ్ |
అభిప్రయాస్యామి వనం సమస్తా-
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే ఏకత్రింశః సర్గః ||
అభిప్రయాస్యామి వనం సమస్తా-
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే ఏకత్రింశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అయోధ్యాకాండ ద్వాత్రింశః సర్గః (౩౨) >>
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Ayodhya Kanda Sarga 31 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.