Ayodhya Kanda Sarga 18
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అయోధ్యకాండ
|| వనవాసనిదేశః ||
అయోధ్యకాండ
|| వనవాసనిదేశః ||
VERSE #2
స దదర్శాసనే రామో నిషణ్ణం పితరం శుభే |
కైకేయీసహితం దీనం ముఖేన పరిశుష్యతా ||
కైకేయీసహితం దీనం ముఖేన పరిశుష్యతా ||
VERSE #3
స పితుశ్చరణౌ పూర్వమభివాద్య వినీతవత్ |
తతో వవందే చరణౌ కైకేయ్యాః సుసమాహితః ||
తతో వవందే చరణౌ కైకేయ్యాః సుసమాహితః ||
VERSE #4
రామేత్యుక్త్వా చ వచనం బాష్పపర్యాకులేక్షణః |
శశాక నృపతిర్దీనో నేక్షితుం నాభిభాషితుమ్ ||
శశాక నృపతిర్దీనో నేక్షితుం నాభిభాషితుమ్ ||
VERSE #5
తదపూర్వం నరపతేర్దృష్ట్వా రూపం భయావహమ్ |
రామో'పి భయమాపన్నః పదా స్పృష్ట్వేవ పన్నగమ్ ||
రామో'పి భయమాపన్నః పదా స్పృష్ట్వేవ పన్నగమ్ ||
VERSE #6
ఇంద్రియైరప్రహృష్టైస్తం శోకసంతాపకర్శితమ్ |
నిఃశ్వసంతం మహారాజం వ్యథితాకులచేతసమ్ ||
నిఃశ్వసంతం మహారాజం వ్యథితాకులచేతసమ్ ||
VERSE #7
ఊర్మిమాలినమక్షోభ్యం క్షుభ్యంతమివ సాగరమ్ |
ఉపప్లుతమివాదిత్యముక్తానృతమృషిం యథా ||
ఉపప్లుతమివాదిత్యముక్తానృతమృషిం యథా ||
VERSE #8
అచింత్యకల్పం హి పితుస్తం శోకముపధారయన్ |
బభూవ సంరబ్ధతరః సముద్ర ఇవ పర్వణి ||
బభూవ సంరబ్ధతరః సముద్ర ఇవ పర్వణి ||
VERSE #9
చింతయామాస చ తదా రామః పితృహితే రతః |
కిం స్విదద్యైవ నృపతిర్న మాం ప్రత్యభినందతి ||
కిం స్విదద్యైవ నృపతిర్న మాం ప్రత్యభినందతి ||
VERSE #10
అన్యదా మాం పితా దృష్ట్వా కుపితో'పి ప్రసీదతి |
తస్య మామద్య సంప్రేక్ష్య కిమాయాసః ప్రవర్తతే ||
తస్య మామద్య సంప్రేక్ష్య కిమాయాసః ప్రవర్తతే ||
VERSE #11
స దీన ఇవ శోకార్తో విషణ్ణవదనద్యుతిః |
కైకేయీమభివాద్యైవ రామో వచనమబ్రవీత్ ||
కైకేయీమభివాద్యైవ రామో వచనమబ్రవీత్ ||
VERSE #12
కచ్చిన్మయా నాపరాద్ధమజ్ఞానాద్యేన మే పితా |
కుపితస్తన్మమాచక్ష్వ త్వం చైవైనం ప్రసాదయ ||
కుపితస్తన్మమాచక్ష్వ త్వం చైవైనం ప్రసాదయ ||
VERSE #13
అప్రసన్నమనాః కిం ను సదా మాం ప్రతి వత్సలః |
వివర్ణవదనో దీనో న హి మామభిభాషతే ||
వివర్ణవదనో దీనో న హి మామభిభాషతే ||
VERSE #14
శారీరో మానసో వా'పి కచ్చిదేనం న బాధతే |
సంతాపో వా'భితాపో వా దుర్లభం హి సదా సుఖమ్ ||
సంతాపో వా'భితాపో వా దుర్లభం హి సదా సుఖమ్ ||
VERSE #15
కచ్చిన్న కించిద్భరతే కుమారే ప్రియదర్శనే |
శత్రుఘ్నే వా మహాసత్త్వే మాతౄణాం వా మమాశుభమ్ ||
శత్రుఘ్నే వా మహాసత్త్వే మాతౄణాం వా మమాశుభమ్ ||
VERSE #16
అతోషయన్మహారాజమకుర్వన్వా పితుర్వచః |
ముహూర్తమపి నేచ్ఛేయం జీవితుం కుపితే నృపే ||
ముహూర్తమపి నేచ్ఛేయం జీవితుం కుపితే నృపే ||
VERSE #17
యతోమూలం నరః పశ్యేత్ప్రాదుర్భావమిహాత్మనః |
కథం తస్మిన్న వర్తేత ప్రత్యక్షే సతి దైవతే ||
కథం తస్మిన్న వర్తేత ప్రత్యక్షే సతి దైవతే ||
VERSE #18
కచ్చిత్తే పరుషం కించిదభిమానాత్పితా మమ |
ఉక్తో భవత్యా కోపేన యత్రాస్య లులితం మనః ||
ఉక్తో భవత్యా కోపేన యత్రాస్య లులితం మనః ||
VERSE #19
ఏతదాచక్ష్వ మే దేవి తత్త్వేన పరిపృచ్ఛతః |
కిం నిమిత్తమపూర్వో'యం వికారో మనుజాధిపే ||
కిం నిమిత్తమపూర్వో'యం వికారో మనుజాధిపే ||
VERSE #20
ఏవముక్తా తు కైకేయీ రాఘవేణ మహాత్మనా |
ఉవాచేదం సునిర్లజ్జా ధృష్టమాత్మహితం వచః ||
ఉవాచేదం సునిర్లజ్జా ధృష్టమాత్మహితం వచః ||
VERSE #21
న రాజా కుపితో రామ వ్యసనం నాస్య కించన |
కించిన్మనోగతం త్వస్య త్వద్భయాన్నాభిభాషతే ||
కించిన్మనోగతం త్వస్య త్వద్భయాన్నాభిభాషతే ||
VERSE #22
ప్రియం త్వామప్రియం వక్తుం వాణీ నాస్యోపవర్తతే |
తదవశ్యం త్వయా కార్యం యదనేనాశ్రుతం మమ ||
తదవశ్యం త్వయా కార్యం యదనేనాశ్రుతం మమ ||
VERSE #23
ఏష మహ్యం వరం దత్త్వా పురా మామభిపూజ్య చ |
స పశ్చాత్తప్యతే రాజా యథా'న్యః ప్రాకృతస్తథా ||
స పశ్చాత్తప్యతే రాజా యథా'న్యః ప్రాకృతస్తథా ||
VERSE #24
అతిసృజ్య దదానీతి వరం మమ విశాంపతిః |
స నిరర్థం గతజలే సేతుం బంధితుమిచ్ఛతి ||
స నిరర్థం గతజలే సేతుం బంధితుమిచ్ఛతి ||
VERSE #25
ధర్మమూలమిదం రామ విదితం చ సతామపి |
తత్సత్యం న త్యజేద్రాజా కుపితస్త్వత్కృతే యథా ||
తత్సత్యం న త్యజేద్రాజా కుపితస్త్వత్కృతే యథా ||
VERSE #26
యది తద్వక్ష్యతే రాజా శుభం వా యది వా'శుభమ్ |
కరిష్యసి తతః సర్వమాఖ్యాస్యామి పునస్త్వహమ్ ||
కరిష్యసి తతః సర్వమాఖ్యాస్యామి పునస్త్వహమ్ ||
VERSE #27
యది త్వభిహితం రాజ్ఞా త్వయి తన్న విపత్స్యతే |
తతో'హమభిధాస్యామి న హ్యేష త్వయి వక్ష్యతి ||
తతో'హమభిధాస్యామి న హ్యేష త్వయి వక్ష్యతి ||
VERSE #28
ఏతత్తు వచనం శ్రుత్వా కైకేయ్యా సముదాహృతమ్ |
ఉవాచ వ్యథితో రామస్తాం దేవీం నృపసన్నిధౌ ||
ఉవాచ వ్యథితో రామస్తాం దేవీం నృపసన్నిధౌ ||
VERSE #29
అహో ధిఙ్నార్హసే దేవి వక్తుం మామీదృశం వచః |
అహం హి వచనాద్రాజ్ఞః పతేయమపి పావకే ||
అహం హి వచనాద్రాజ్ఞః పతేయమపి పావకే ||
VERSE #30
భక్షయేయం విషం తీక్ష్ణం మజ్జేయమపి చార్ణవే |
నియుక్తో గురుణా పిత్రా నృపేణ చ హితేన చ ||
నియుక్తో గురుణా పిత్రా నృపేణ చ హితేన చ ||
VERSE #31
తద్బ్రూహి వచనం దేవి రాజ్ఞో యదభికాంక్షితమ్ |
కరిష్యే ప్రతిజానే చ రామో ద్విర్నాభిభాషతే ||
కరిష్యే ప్రతిజానే చ రామో ద్విర్నాభిభాషతే ||
VERSE #32
తమార్జవసమాయుక్తమనార్యా సత్యవాదినమ్ |
ఉవాచ రామం కైకేయీ వచనం భృశదారుణమ్ ||
ఉవాచ రామం కైకేయీ వచనం భృశదారుణమ్ ||
VERSE #33
పురా దైవాసురే యుద్ధే పిత్రా తే మమ రాఘవ |
రక్షితేన వరౌ దత్తౌ సశల్యేన మహారణే ||
రక్షితేన వరౌ దత్తౌ సశల్యేన మహారణే ||
VERSE #34
తత్ర మే యాచితో రాజా భరతస్యాభిషేచనమ్ |
గమనం దండకారణ్యే తవ చాద్యైవ రాఘవ ||
గమనం దండకారణ్యే తవ చాద్యైవ రాఘవ ||
VERSE #35
యది సత్యప్రతిజ్ఞం త్వం పితరం కర్తుమిచ్ఛసి |
ఆత్మానం చ నరశ్రేష్ఠ మమ వాక్యమిదం శృణు ||
ఆత్మానం చ నరశ్రేష్ఠ మమ వాక్యమిదం శృణు ||
VERSE #36
సన్నిదేశే పితుస్తిష్ఠ యథా'నేన ప్రతిశ్రుతమ్ |
త్వయా'రణ్యం ప్రవేష్టవ్యం నవ వర్షాణి పంచ చ ||
త్వయా'రణ్యం ప్రవేష్టవ్యం నవ వర్షాణి పంచ చ ||
VERSE #37
భరతస్త్వభిషిచ్యేత యదేతదభిషేచనమ్ |
త్వదర్థే విహితం రాజ్ఞా తేన సర్వేణ రాఘవ ||
త్వదర్థే విహితం రాజ్ఞా తేన సర్వేణ రాఘవ ||
VERSE #38
సప్త సప్త చ వర్షాణి దండకారణ్యమాశ్రితః |
అభిషేకమిమం త్యక్త్వా జటాజినధరో వస ||
అభిషేకమిమం త్యక్త్వా జటాజినధరో వస ||
VERSE #39
భరతః కోసలపురే ప్రశాస్తు వసుధామిమామ్ |
నానారత్నసమాకీర్ణాం సవాజిరథకుంజరామ్ ||
నానారత్నసమాకీర్ణాం సవాజిరథకుంజరామ్ ||
VERSE #40
ఏతేన త్వాం నరేంద్రో'యం కారుణ్యేన సమాప్లుతః |
శోకసంక్లిష్టవదనో న శక్నోతి నిరీక్షితుమ్ ||
శోకసంక్లిష్టవదనో న శక్నోతి నిరీక్షితుమ్ ||
VERSE #41
ఏతత్కురు నరేంద్రస్య వచనం రఘునందన |
సత్యేన మహతా రామ తారయస్వ నరేశ్వరమ్ ||
సత్యేన మహతా రామ తారయస్వ నరేశ్వరమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఇతీవ తస్యాం పరుషం వదంత్యాం
VERSE #42
న చైవ రామః ప్రవివేశ శోకమ్ |
ప్రవివ్యథే చాపి మహానుభావో
రాజా తు పుత్రవ్యసనాభితప్తః ||
ప్రవివ్యథే చాపి మహానుభావో
రాజా తు పుత్రవ్యసనాభితప్తః ||
VERSE #43
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే అష్టాదశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అయోధ్యాకాండ ఏకోనవింశః సర్గః (౧౯)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Ayodhya Kanda Sarga 18 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.