Ayodhya Kanda Sarga 67
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అయోధ్యకాండ
|| అరాజకదురవస్థావర్ణనమ్ ||
అయోధ్యకాండ
|| అరాజకదురవస్థావర్ణనమ్ ||
VERSE #2
ఆక్రందితనిరానందా సాస్రకంఠజనాకులా |
ఆయోధ్యాయామవతతా సా వ్యతీయాయ శర్వరీ ||
ఆయోధ్యాయామవతతా సా వ్యతీయాయ శర్వరీ ||
VERSE #3
వ్యతీతాయాం తు శర్వర్యామాదిత్యస్యోదయే తతః |
సమేత్య రాజకర్తారః సభామీయుర్ద్విజాతయః ||
సమేత్య రాజకర్తారః సభామీయుర్ద్విజాతయః ||
VERSE #4
మార్కండేయో'థ మౌద్గల్యో వామదేవశ్చ కాశ్యపః |
కాత్యయనో గౌతమశ్చ జాబాలిశ్చ మహాయశాః ||
కాత్యయనో గౌతమశ్చ జాబాలిశ్చ మహాయశాః ||
VERSE #5
ఏతే ద్విజాః సహామాత్యైః పృథగ్వాచముదీరయన్ |
వసిష్ఠమేవాభిముఖాః శ్రేష్ఠం రాజపురోహితమ్ ||
వసిష్ఠమేవాభిముఖాః శ్రేష్ఠం రాజపురోహితమ్ ||
VERSE #6
అతీతా శర్వరీ దుఃఖం యా నో వర్షశతోపమా |
అస్మిన్ పంచత్వమాపన్నే పుత్ర శోకేన పార్థివే ||
అస్మిన్ పంచత్వమాపన్నే పుత్ర శోకేన పార్థివే ||
VERSE #7
స్వర్గతశ్చ మహారాజో రామశ్చారణ్యమాశ్రితః |
లక్ష్మణశ్చాపి తేజస్వీ రామేణైవ గతః సహ ||
లక్ష్మణశ్చాపి తేజస్వీ రామేణైవ గతః సహ ||
VERSE #8
ఉభౌ భరత శత్రుఘ్నౌ కేకయేషు పరంతపౌ |
పురే రాజగృహే రమ్యే మాతామహనివేశనే ||
పురే రాజగృహే రమ్యే మాతామహనివేశనే ||
VERSE #9
ఇక్ష్వాకూణామిహాద్యైవ కశ్చిద్రాజా విధీయతామ్ |
అరాజకం హి నో రాష్ట్రం న వినాశమవాప్నుయాత్ ||
అరాజకం హి నో రాష్ట్రం న వినాశమవాప్నుయాత్ ||
VERSE #10
నారాజకే జనపదే విద్యున్మాలీ మహాస్వనః |
అభివర్షతి పర్జన్యో మహీం దివ్యేన వారిణా ||
అభివర్షతి పర్జన్యో మహీం దివ్యేన వారిణా ||
VERSE #11
నారాజకే జనపదే బీజముష్టిః ప్రకీర్యతే |
నారాజకే పితుః పుత్రః భార్యా వా వర్తతే వశే ||
నారాజకే పితుః పుత్రః భార్యా వా వర్తతే వశే ||
VERSE #12
అరాజకే ధనం నాస్తి నాస్తి భార్యా'ప్యరాజకే |
ఇదమత్యాహితం చాన్యత్ కుతః సత్యమరాజకే ||
ఇదమత్యాహితం చాన్యత్ కుతః సత్యమరాజకే ||
VERSE #13
నారాజకే జనపదే కారయంతి సభాం నరాః |
ఉద్యానాని చ రమ్యాణి హృష్టాః పుణ్యగృహాణి చ ||
ఉద్యానాని చ రమ్యాణి హృష్టాః పుణ్యగృహాణి చ ||
VERSE #14
నారాజకే జనపదే యజ్ఞశీలా ద్విజాతయః |
సత్రాణ్యన్వాసతే దాంతా బ్రాహ్మణాః సంశితవ్రతాః ||
సత్రాణ్యన్వాసతే దాంతా బ్రాహ్మణాః సంశితవ్రతాః ||
VERSE #15
నారాజకే జనపదే మహాయజ్ఞేషు యజ్వనః |
బ్రాహ్మణా వసుసంపన్నా విసృజంత్యాప్తదక్షిణాః ||
బ్రాహ్మణా వసుసంపన్నా విసృజంత్యాప్తదక్షిణాః ||
VERSE #16
నారాజకే జనపదే ప్రభూతనటనర్తకాః |
ఉత్సవాశ్చ సమాజాశ్చ వర్ధంతే రాష్ట్రవర్ధనాః ||
ఉత్సవాశ్చ సమాజాశ్చ వర్ధంతే రాష్ట్రవర్ధనాః ||
VERSE #17
నారజకే జనపదే సిద్ధార్థా వ్యవహారిణః |
కథాభిరనురజ్యంతే కథాశీలాః కథాప్రియైః ||
కథాభిరనురజ్యంతే కథాశీలాః కథాప్రియైః ||
VERSE #18
నారాజకే జనపదే ఉద్యానాని సమాగతాః |
సాయాహ్నే క్రీడితుం యాంతి కుమార్యో హేమభూషితాః ||
సాయాహ్నే క్రీడితుం యాంతి కుమార్యో హేమభూషితాః ||
VERSE #19
నారాజకే జనపదే వాహనైః శీఘ్రగామిభిః |
నరా నిర్యాంత్యరణ్యాని నారీభిః సహ కామినః ||
నరా నిర్యాంత్యరణ్యాని నారీభిః సహ కామినః ||
VERSE #20
నారాజకే జనపదే ధనవంతః సురక్షితాః |
శేరతే వివృత ద్వారాః కృషిగోరక్షజీవినః ||
శేరతే వివృత ద్వారాః కృషిగోరక్షజీవినః ||
VERSE #21
నారాజకే జనపదే బద్దఘంటావిషాణినః |
ఆటంతి రాజమార్గేషు కుంజరా షష్టిహాయనాః ||
ఆటంతి రాజమార్గేషు కుంజరా షష్టిహాయనాః ||
VERSE #22
నారాజకే జనపదే శరాన్ సతతమస్యతామ్ |
శ్రూయతే తలనిర్ఘోష ఇష్వస్త్రాణాముపాసనే ||
శ్రూయతే తలనిర్ఘోష ఇష్వస్త్రాణాముపాసనే ||
VERSE #23
నారాజకే జనపదే వణిజో దూరగామినః |
గచ్ఛంతి క్షేమమధ్వానం బహుపణ్యసమాచితాః ||
గచ్ఛంతి క్షేమమధ్వానం బహుపణ్యసమాచితాః ||
VERSE #24
నారాజకే జనపదే చరత్యేకచరః వశీ |
భావయన్నాత్మనా''త్మానం యత్ర సాయంగృహో మునిః ||
భావయన్నాత్మనా''త్మానం యత్ర సాయంగృహో మునిః ||
VERSE #25
నారాజకే జనపదే యోగక్షేమం ప్రవర్తతే |
నచాప్యరాజకే సేనా శత్రూన్ విషహతే యుధి ||
నచాప్యరాజకే సేనా శత్రూన్ విషహతే యుధి ||
VERSE #26
నారాజకే జనపదే హృష్టైః పరమవాజిభిః |
నరాః సంయాంతి సహసా రథైశ్చ పరిమండితాః ||
నరాః సంయాంతి సహసా రథైశ్చ పరిమండితాః ||
VERSE #27
నారాజకే జనపదే నరాః శాస్త్రవిశారదాః |
సంవదంతో'వతిష్ఠంతే వనేషూపవనేషు చ ||
సంవదంతో'వతిష్ఠంతే వనేషూపవనేషు చ ||
VERSE #28
నారాజకే జనపదే మాల్యమోదకదక్షిణాః |
దేవతాభ్యర్చనార్థయ కల్ప్యంతే నియతైర్జనైః ||
దేవతాభ్యర్చనార్థయ కల్ప్యంతే నియతైర్జనైః ||
VERSE #29
నారాజకే జనపదే చందనాగురురూషితాః |
రాజపుత్రా విరాజంతే వసంత ఇవ శాఖినః ||
రాజపుత్రా విరాజంతే వసంత ఇవ శాఖినః ||
VERSE #30
యథా హ్యనుదకా నద్యో యథా వా'ప్యతృణం వనమ్ |
అగోపాలా యథా గావస్తథా రాష్ట్రమరాజకమ్ ||
అగోపాలా యథా గావస్తథా రాష్ట్రమరాజకమ్ ||
VERSE #31
ధ్వజో రథస్య ప్రజ్ఞానం ధూమో జ్ఞానం విభావసోః |
తేషాం యో నో ధ్వజో రాజ స దేవత్వమితో గతః ||
తేషాం యో నో ధ్వజో రాజ స దేవత్వమితో గతః ||
VERSE #32
నారాజకే జనపదే స్వకం భవతి కస్యచిత్ |
మత్స్యా ఇవనరా నిత్యం భక్షయంతి పరస్పరమ్ ||
మత్స్యా ఇవనరా నిత్యం భక్షయంతి పరస్పరమ్ ||
VERSE #33
యే హి సంభిన్నమర్యాదా నాస్తికాశ్చిన్న సంశయాః |
తే'పి భావాయ కల్పంతే రాజదండనిపీడితాః ||
తే'పి భావాయ కల్పంతే రాజదండనిపీడితాః ||
VERSE #34
యథా దృష్టిః శరీరస్య నిత్యమేవప్రవర్తతే |
తథా నరేంద్రో రాష్ట్రస్య ప్రభవః సత్యధర్మయోః ||
తథా నరేంద్రో రాష్ట్రస్య ప్రభవః సత్యధర్మయోః ||
VERSE #35
రాజా సత్యం చ ధర్మశ్చ రాజా కులవతాం కులమ్ |
రాజా మాతా పితా చైవ రాజా హితకరో నృణామ్ ||
రాజా మాతా పితా చైవ రాజా హితకరో నృణామ్ ||
VERSE #36
యమో వైశ్రవణః శక్రో వరుణశ్చ మహాబలః |
విశేష్యంతే నరేంద్రేణ వృత్తేన మహతా తతః ||
విశేష్యంతే నరేంద్రేణ వృత్తేన మహతా తతః ||
VERSE #37
అహో తమైవేదం స్యాత్ న ప్రజ్ఞాయేత కించన |
రాజా చేన్న భవేల్లోకే విభజన్ సాధ్వసాధునీ ||
రాజా చేన్న భవేల్లోకే విభజన్ సాధ్వసాధునీ ||
VERSE #38
జీవత్యపి మహారాజే తవైవ వచనం వయమ్ |
నాతిక్రమామహే సర్వే వేలాం ప్రాప్యేవ సాగరః ||
నాతిక్రమామహే సర్వే వేలాం ప్రాప్యేవ సాగరః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
స నః సమీక్ష్య ద్విజవర్య వృత్తమ్
VERSE #39
నృపం వినా రాజ్యమరణ్యభూతమ్ |
కుమారమిక్ష్వాకు సుతం వదాన్యమ్
త్వమేవ రాజానమిహాభిషించ ||
కుమారమిక్ష్వాకు సుతం వదాన్యమ్
త్వమేవ రాజానమిహాభిషించ ||
VERSE #40
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే సప్తషష్ఠితమః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అయోధ్యాకాండ అష్టషష్ఠితమః సర్గః (౬౮)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Ayodhya Kanda Sarga 67 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.