Ayodhya Kanda Sarga 90
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అయోధ్యకాండ
|| భరద్వాజాశ్రమనివాసః ||
అయోధ్యకాండ
|| భరద్వాజాశ్రమనివాసః ||
VERSE #2
భరద్వాజాశ్రమం దృష్ట్వా క్రోశాదేవ నరర్షభః |
బలం సర్వమవస్థాప్య జగామ సహమంత్రిభిః ||
బలం సర్వమవస్థాప్య జగామ సహమంత్రిభిః ||
VERSE #3
పద్భ్యామేవ హి ధర్మజ్ఞో న్యస్తశస్త్రపరిచ్ఛదః |
వసానో వాససీ క్షౌమే పురోధాయ పురోధసమ్ ||
వసానో వాససీ క్షౌమే పురోధాయ పురోధసమ్ ||
VERSE #4
తతః సందర్శనే తస్య భరద్వాజస్య రాఘవః |
మంత్రిణస్తానవస్థాప్య జగామానుపురోహితమ్ ||
మంత్రిణస్తానవస్థాప్య జగామానుపురోహితమ్ ||
VERSE #5
వసిష్ఠమథ దృష్ట్వైవ భరద్వాజో మహాతపాః |
సంచచాలాసనాత్తూర్ణం శిష్యానర్ఘ్యమితి బ్రువన్ ||
సంచచాలాసనాత్తూర్ణం శిష్యానర్ఘ్యమితి బ్రువన్ ||
VERSE #6
సమాగమ్య వసిష్ఠేన భరతేనాభివాదితః |
అబుధ్యత మహాతేజాః సుతం దశరథస్య తమ్ ||
అబుధ్యత మహాతేజాః సుతం దశరథస్య తమ్ ||
VERSE #7
తాభ్యామర్ఘ్యం చ పాద్యం చ దత్త్వా పశ్చాత్ఫలాని చ |
ఆనుపూర్వ్యాచ్ఛ ధర్మజ్ఞః పప్రచ్ఛ కుశలం కులే ||
ఆనుపూర్వ్యాచ్ఛ ధర్మజ్ఞః పప్రచ్ఛ కుశలం కులే ||
VERSE #8
అయోధ్యాయాం బలే కోశే మిత్రేష్వపి చ మంత్రిషు |
జానన్ దశరథం వృత్తం న రాజానముదాహరత్ ||
జానన్ దశరథం వృత్తం న రాజానముదాహరత్ ||
VERSE #9
వసిష్ఠో భరతశ్చైనం పప్రచ్ఛతురనామయమ్ |
శరీరే'గ్నిషు వృక్షేషు శిష్యేషు మృగపక్షిషు ||
శరీరే'గ్నిషు వృక్షేషు శిష్యేషు మృగపక్షిషు ||
VERSE #10
తథేతి తత్ప్రతిజ్ఞాయ భరద్వాజో మహాతపాః |
భరతం ప్రత్యువాచేదం రాఘవస్నేహబంధనాత్ ||
భరతం ప్రత్యువాచేదం రాఘవస్నేహబంధనాత్ ||
VERSE #11
కిమిహాగమనే కార్యం తవ రాజ్యం ప్రశాసతః |
ఏతదాచక్ష్వ మే సర్వం నహి మే శుద్ధ్యతే మనః ||
ఏతదాచక్ష్వ మే సర్వం నహి మే శుద్ధ్యతే మనః ||
VERSE #12
సుషువే యమమిత్రఘ్నం కౌసల్యా'నందవర్ధనమ్ |
భ్రాత్రా సహ సభార్యో యశ్చిరం ప్రవ్రాజితో వనమ్ ||
భ్రాత్రా సహ సభార్యో యశ్చిరం ప్రవ్రాజితో వనమ్ ||
VERSE #13
నియుక్తః స్త్రీనియుక్తేన పిత్రా యో'సౌ మహాయశాః |
వనవాసీ భవేతీహ సమాః కిల చతుర్దశ ||
వనవాసీ భవేతీహ సమాః కిల చతుర్దశ ||
VERSE #14
కచ్ఛిన్న తస్యాపాపస్య పాపం కర్తుమిహేచ్ఛసి |
అకంటకం భోక్తుమనాః రాజ్యం తస్యానుజస్య చ ||
అకంటకం భోక్తుమనాః రాజ్యం తస్యానుజస్య చ ||
VERSE #15
ఏవముక్తో భరద్వాజం భరతః ప్రత్యువాచ హ |
పర్యశ్రునయనో దుఃఖాద్వాచా సంసజ్జమానయా ||
పర్యశ్రునయనో దుఃఖాద్వాచా సంసజ్జమానయా ||
VERSE #16
హతో'స్మి యది మామేవం భగవానపి మన్యతే |
మత్తో న దోషమాశంకే నైవం మామనుశాధి హి ||
మత్తో న దోషమాశంకే నైవం మామనుశాధి హి ||
VERSE #17
న చైతదిష్టం మాతా మే యదవోచన్మదంతరే |
నాహమేతేన తుష్టశ్చ న తద్వచనమాదదే ||
నాహమేతేన తుష్టశ్చ న తద్వచనమాదదే ||
VERSE #18
అహం తు తం నరవ్యాఘ్రముపయాతః ప్రసాదకః |
ప్రతినేతుమయోధ్యాం చ పాదౌ తస్యాభివందితుమ్ ||
ప్రతినేతుమయోధ్యాం చ పాదౌ తస్యాభివందితుమ్ ||
VERSE #19
త్వం మామేవంగతం మత్వా ప్రసాదం కర్తుమర్హసి |
శంస మే భగవన్రామః క్వ సంప్రతి మహీపతిః ||
శంస మే భగవన్రామః క్వ సంప్రతి మహీపతిః ||
VERSE #20
వసిష్ఠాదిభిరృత్విగ్భిర్యాచితో భగవాంస్తతః |
ఉవాచ తం భరద్వాజః ప్రసాదాద్భరతం వచః ||
ఉవాచ తం భరద్వాజః ప్రసాదాద్భరతం వచః ||
VERSE #21
త్వయ్యేతత్పురుషవ్యాఘ్ర యుక్తం రాఘవవంశజే |
గురువృత్తిర్దమశ్చైవ సాధూనాం చానుయాయితా ||
గురువృత్తిర్దమశ్చైవ సాధూనాం చానుయాయితా ||
VERSE #22
జానే చైతన్మనఃస్థం తే దృఢీకరణమస్త్వితి |
అపృచ్ఛం త్వాం తథా'త్యర్థం కీర్తిం సమభివర్ధయన్ ||
అపృచ్ఛం త్వాం తథా'త్యర్థం కీర్తిం సమభివర్ధయన్ ||
VERSE #23
జానే చ రామం ధర్మజ్ఞం ససీతం సహలక్ష్మణమ్ |
అసౌ వసతి తే భ్రాతా చిత్రకూటే మహాగిరౌ ||
అసౌ వసతి తే భ్రాతా చిత్రకూటే మహాగిరౌ ||
VERSE #24
శ్వస్తు గంతాసి తం దేశం వసాద్య సహ మంత్రిభిః |
ఏతన్మే కురు సుప్రాజ్ఞ కామం కామార్థకోవిద ||
ఏతన్మే కురు సుప్రాజ్ఞ కామం కామార్థకోవిద ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తతస్తథేత్యేవముదారదర్శనః
VERSE #25
ప్రతీతరూపో భరతో'బ్రవీద్వచః |
చకార బుద్ధిం చ తదా తదాశ్రమే
నిశానివాసాయ నరాధిపా'త్మజః ||
చకార బుద్ధిం చ తదా తదాశ్రమే
నిశానివాసాయ నరాధిపా'త్మజః ||
VERSE #26
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే నవతితమః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అయోధ్యాకాండ ఏకనవతితమః సర్గః (౯౧)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Ayodhya Kanda Sarga 90 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.