Ayodhya Kanda Sarga 45
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అయోధ్యకాండ
|| పౌరయాచనమ్ ||
అయోధ్యకాండ
|| పౌరయాచనమ్ ||
VERSE #2
అనురక్తా మహాత్మానం రామం సత్యపరాక్రమమ్ |
అనుజగ్ముః ప్రయాంతం తం వనవాసాయ మానవాః ||
అనుజగ్ముః ప్రయాంతం తం వనవాసాయ మానవాః ||
VERSE #3
నివర్తితే'పి చ బలాత్సుహృద్వర్గే చ రాజని |
నైవ తే సంన్యవర్తంత రామస్యానుగతా రథమ్ ||
నైవ తే సంన్యవర్తంత రామస్యానుగతా రథమ్ ||
VERSE #4
అయోధ్యానిలయానాం హి పురుషాణాం మహాయశాః |
బభూవ గుణసంపన్నః పూర్ణచంద్ర ఇవ ప్రియః ||
బభూవ గుణసంపన్నః పూర్ణచంద్ర ఇవ ప్రియః ||
VERSE #5
స యాచ్యమానః కాకుత్స్థః స్వాభిః ప్రకృతిభిస్తదా |
కుర్వాణః పితరం సత్యం వనమేవాన్వపద్యత ||
కుర్వాణః పితరం సత్యం వనమేవాన్వపద్యత ||
VERSE #6
అవేక్షమాణః సస్నేహం చక్షుషా ప్రపిబన్నివ |
ఉవాచ రామః స్నేహేన తాః ప్రజాస్స్వాః ప్రజా ఇవ ||
ఉవాచ రామః స్నేహేన తాః ప్రజాస్స్వాః ప్రజా ఇవ ||
VERSE #7
యా ప్రీతిర్బహుమానశ్చ మయ్యయోధ్యానివాసినామ్ |
మత్ప్రియార్థం విశేషేణ భరతే సా నివేశ్యతామ్ ||
మత్ప్రియార్థం విశేషేణ భరతే సా నివేశ్యతామ్ ||
VERSE #8
స హి కళ్యాణచారిత్రః కైకేయ్యానందవర్ధనః |
కరిష్యతి యథావద్వః ప్రియాణి చ హితాని చ ||
కరిష్యతి యథావద్వః ప్రియాణి చ హితాని చ ||
VERSE #9
జ్ఞానవృద్ధో వయోబాలో మృదుర్వీర్యగుణాన్వితః |
అనురూపః స వో భర్తా భవిష్యతి భయాపహః ||
అనురూపః స వో భర్తా భవిష్యతి భయాపహః ||
VERSE #10
స హి రాజగుణైర్యుక్తో యువరాజః సమీక్షితః |
అపి చాపి మయా శిష్టైః కార్యం వో భర్తృశాసనమ్ ||
అపి చాపి మయా శిష్టైః కార్యం వో భర్తృశాసనమ్ ||
VERSE #11
న చ తప్యేద్యథా చాసౌ వనవాసం గతే మయి |
మహారాజస్తథా కార్యో మమ ప్రియచికీర్షయా ||
మహారాజస్తథా కార్యో మమ ప్రియచికీర్షయా ||
VERSE #12
యథాయథా దాశరథిర్ధర్మ ఏవ స్థితో'భవత్ |
తథాతథా ప్రకృతయో రామం పతిమకామయన్ ||
తథాతథా ప్రకృతయో రామం పతిమకామయన్ ||
VERSE #13
బాష్పేణ పిహితం దీనం రామః సౌమిత్రిణా సహ |
చకర్షేవ గుణైర్బద్ధ్వా జనం పునరివాసినమ్ ||
చకర్షేవ గుణైర్బద్ధ్వా జనం పునరివాసినమ్ ||
VERSE #14
తే ద్విజాస్త్రివిధం వృద్ధాః జ్ఞానేన వయసౌజసా |
వయః ప్రకంపశిరసో దూరాదూచురిదం వచః ||
వయః ప్రకంపశిరసో దూరాదూచురిదం వచః ||
VERSE #15
వహంతః జవనా రామం భోభో జాత్యాస్తురంగమాః |
నివర్తధ్వం న గంతవ్యం హితా భవత భర్తరి ||
నివర్తధ్వం న గంతవ్యం హితా భవత భర్తరి ||
VERSE #16
కర్ణవంతి హి భూతాని విశేషేణ తురంగమాః |
యూయం తస్మాన్నివర్తధ్వం యాచనాం ప్రతివేదితాః ||
యూయం తస్మాన్నివర్తధ్వం యాచనాం ప్రతివేదితాః ||
VERSE #17
ధర్మతః స విశుద్ధాత్మా వీరః శుభదృఢవ్రతః |
ఉపవాహ్యస్తు వో భర్తా నాపవాహ్యః పురాద్వనమ్ ||
ఉపవాహ్యస్తు వో భర్తా నాపవాహ్యః పురాద్వనమ్ ||
VERSE #18
ఏవమార్తప్రలాపాంస్తాన్వృద్ధాన్ప్రలపతో ద్విజాన్ |
అవేక్ష్య సహసా రామః రథాదవతతార హ ||
అవేక్ష్య సహసా రామః రథాదవతతార హ ||
VERSE #19
పద్భ్యామేవ జగామాథ ససీతః సహలక్ష్మణః |
సన్నికృష్టపదన్యాసో రామః వనపరాయణః ||
సన్నికృష్టపదన్యాసో రామః వనపరాయణః ||
VERSE #20
ద్విజాతీంస్తు పదాతీంస్తాన్రామశ్చారిత్రవత్సలః |
న శశాక ఘృణాచక్షుః పరిమోక్తుం రథేన సః ||
న శశాక ఘృణాచక్షుః పరిమోక్తుం రథేన సః ||
VERSE #21
గచ్ఛంతమేవ తం దృష్ట్వా రామం సంభ్రాంతచేతసః |
ఊచుః పరమసంతప్తా రామం వాక్యమిదం ద్విజాః ||
ఊచుః పరమసంతప్తా రామం వాక్యమిదం ద్విజాః ||
VERSE #22
బ్రాహ్మణ్యం కృత్స్నమేతత్త్వాం బ్రహ్మణ్యమనుగచ్ఛతి |
ద్విజస్కంధాధిరూఢాస్త్వామ్ అగ్నయో'ప్యనుయాంత్యమీ ||
ద్విజస్కంధాధిరూఢాస్త్వామ్ అగ్నయో'ప్యనుయాంత్యమీ ||
VERSE #23
వాజపేయసముత్థాని ఛత్రాణ్యేతాని పశ్య నః |
పృష్ఠతోనుప్రయాతాని మేఘానివ జలాత్యయే ||
పృష్ఠతోనుప్రయాతాని మేఘానివ జలాత్యయే ||
VERSE #24
అనవాప్తాతపత్రస్య రశ్మిసంతాపితస్య తే |
ఏభిశ్ఛాయాం కరిష్యామః స్వైశ్ఛత్రైర్వాజపేయికైః ||
ఏభిశ్ఛాయాం కరిష్యామః స్వైశ్ఛత్రైర్వాజపేయికైః ||
VERSE #25
యా హి నః సతతం బుద్ధిర్వేదమంత్రానుసారిణీ |
త్వత్కృతే సా కృతా వత్స వనవాసానుసారిణీ ||
త్వత్కృతే సా కృతా వత్స వనవాసానుసారిణీ ||
VERSE #26
హృదయేష్వేవ తిష్ఠంతి వేదా యే నః పరం ధనమ్ |
వత్స్యంత్యపి గృహేష్వేవ దారాశ్చారిత్రరక్షితాః ||
వత్స్యంత్యపి గృహేష్వేవ దారాశ్చారిత్రరక్షితాః ||
VERSE #27
న పునర్నిశ్చయః కార్యస్త్వద్గతౌ సుకృతా మతిః |
త్వయి ధర్మవ్యపేక్షే తు కిం స్యాద్ధర్మమపేక్షితుమ్ || [పథేస్థితమ్]
త్వయి ధర్మవ్యపేక్షే తు కిం స్యాద్ధర్మమపేక్షితుమ్ || [పథేస్థితమ్]
VERSE #28
యాచితో నో నివర్తస్వ హంసశుక్లశిరోరుహైః |
శిరోభిర్నిభృతాచార మహీపతనపాంసులైః ||
శిరోభిర్నిభృతాచార మహీపతనపాంసులైః ||
VERSE #29
బహూనాం వితతా యజ్ఞా ద్విజానాం య ఇహాగతాః |
తేషాం సమాప్తిరాయత్తా తవ వత్స నివర్తనే ||
తేషాం సమాప్తిరాయత్తా తవ వత్స నివర్తనే ||
VERSE #30
భక్తిమంతి హి భూతాని జంగమా'జంగమాని చ |
యాచమానేషు రామ త్వం భక్తిం భక్తేషు దర్శయ ||
యాచమానేషు రామ త్వం భక్తిం భక్తేషు దర్శయ ||
VERSE #31
అనుగంతుమశక్తాస్త్వాం మూలైరుద్ధతవేగినః |
ఉన్నతా వాయువేగేన విక్రోశంతీవ పాదపాః ||
ఉన్నతా వాయువేగేన విక్రోశంతీవ పాదపాః ||
VERSE #32
నిశ్చేష్టాహారసంచారా వృక్షైకస్థానవిష్ఠితాః |
పక్షిణో'పి ప్రయాచంతే సర్వభూతానుకంపినమ్ ||
పక్షిణో'పి ప్రయాచంతే సర్వభూతానుకంపినమ్ ||
VERSE #33
ఏవం విక్రోశతాం తేషాం ద్విజాతీనాం నివర్తనే |
దదృశే తమసా తత్ర వారయంతీవ రాఘవమ్ ||
దదృశే తమసా తత్ర వారయంతీవ రాఘవమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తతః సుమంత్రో'పి రథాద్విముచ్య
VERSE #34
శ్రాంతాన్హయాన్సంపరివర్త్య శ్రీఘ్రమ్ |
పీతోదకాంస్తోయపరిప్లుతాంగాన్
అచారయద్వై తమసావిదూరే ||
పీతోదకాంస్తోయపరిప్లుతాంగాన్
అచారయద్వై తమసావిదూరే ||
VERSE #35
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే పంచచత్వారింశః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అయోధ్యాకాండ షట్చత్వారింశః సర్గః (౪౬)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Ayodhya Kanda Sarga 45 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.