Ayodhya Kanda Sarga 87
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
వాల్మీకి రామాయణం
అయోధ్యకాండ
|| రామశయనాదిప్రశ్నః ||
అయోధ్యకాండ
|| రామశయనాదిప్రశ్నః ||
VERSE #2
గుహస్య వచనం శ్రుత్వా భరతో భృశమప్రియమ్ |
ధ్యానం జగామ తత్రైవ యత్ర తచ్ఛ్రుతమప్రియమ్ ||
ధ్యానం జగామ తత్రైవ యత్ర తచ్ఛ్రుతమప్రియమ్ ||
VERSE #3
సుకుమారో మహాసత్త్వః సింహస్కంధో మహాభుజః |
పుండరీకవిశాలాక్షస్తరుణః ప్రియదర్శనః ||
పుండరీకవిశాలాక్షస్తరుణః ప్రియదర్శనః ||
VERSE #4
ప్రత్యాశ్వస్య ముహూర్తం తు కాలం పరమదుర్మనాః |
పపాత సహసా తోత్రైః హ్యతివిద్ధ ఇవ ద్విపః ||
పపాత సహసా తోత్రైః హ్యతివిద్ధ ఇవ ద్విపః ||
VERSE #5
తదవస్థం తు భరతం శత్రుఘ్నో'నంతర స్థితః |
పరిష్వజ్య రురోదోచ్చైర్విసంజ్ఞః శోకకర్శితః ||
పరిష్వజ్య రురోదోచ్చైర్విసంజ్ఞః శోకకర్శితః ||
VERSE #6
తతః సర్వాః సమాపేతుర్మాతరో భరతస్య తాః |
ఉపవాసకృశా దీనా భర్తుర్వ్యసనకర్శితాః ||
ఉపవాసకృశా దీనా భర్తుర్వ్యసనకర్శితాః ||
VERSE #7
తాశ్చ తం పతితం భూమౌ రుదంత్యః పర్యవారయన్ |
కౌసల్యా త్వనుసృత్యైనం దుర్మనాః పరిషస్వజే ||
కౌసల్యా త్వనుసృత్యైనం దుర్మనాః పరిషస్వజే ||
VERSE #8
వత్సలా స్వం యథా వత్సముపగూహ్య తపస్వినీ |
పరిపప్రచ్ఛ భరతం రుదంతీ శోకలాలసా ||
పరిపప్రచ్ఛ భరతం రుదంతీ శోకలాలసా ||
VERSE #9
పుత్ర వ్యాధిర్న తే కచ్చిత్ శరీరం పరిబాధతే |
అద్య రాజకులస్యాస్య త్వదధీనం హి జీవితమ్ ||
అద్య రాజకులస్యాస్య త్వదధీనం హి జీవితమ్ ||
VERSE #10
త్వాం దృష్ట్వా పుత్ర జీవామి రామే సభ్రాతృకే గతే |
వృత్తే దశరథే రాజ్ఞి నాథైకస్త్వమద్య నః ||
వృత్తే దశరథే రాజ్ఞి నాథైకస్త్వమద్య నః ||
VERSE #11
కచ్చిన్ను లక్ష్మణే పుత్ర శ్రుతం తే కించిదప్రియమ్ |
పుత్రే వా హ్యేకపుత్రాయాః సహభార్యే వనం గతే ||
పుత్రే వా హ్యేకపుత్రాయాః సహభార్యే వనం గతే ||
VERSE #12
స ముహూర్తం సమాశ్వస్య రుదన్నేవ మహాయశాః |
కౌసల్యాం పరిసాంత్వేదం గుహం వచనమబ్రవీత్ ||
కౌసల్యాం పరిసాంత్వేదం గుహం వచనమబ్రవీత్ ||
VERSE #13
భ్రాతా మే క్వావసద్రాత్రౌ క్వ సీతా క్వ చ లక్ష్మణః |
అస్వపచ్ఛయనే కస్మిన్ కిం భుక్త్వా గుహ శంస మే ||
అస్వపచ్ఛయనే కస్మిన్ కిం భుక్త్వా గుహ శంస మే ||
VERSE #14
సో'బ్రవీద్భరతం హృష్టో నిషాదాధిపతిర్గుహః |
యద్విధం ప్రతిపేదే చ రామే ప్రియహితే'తిథౌ ||
యద్విధం ప్రతిపేదే చ రామే ప్రియహితే'తిథౌ ||
VERSE #15
అన్నముచ్చావచం భక్షాః ఫలాని వివిధాని చ |
రామాయాభ్యవహారార్థం బహు చోపహృతం మయా ||
రామాయాభ్యవహారార్థం బహు చోపహృతం మయా ||
VERSE #16
తత్సర్వం ప్రత్యనుజ్ఞాసీద్రామః సత్య పరాక్రమః |
న తు తత్ప్రత్యగృహ్ణాత్స క్షత్ర ధర్మమనుస్మరన్ ||
న తు తత్ప్రత్యగృహ్ణాత్స క్షత్ర ధర్మమనుస్మరన్ ||
VERSE #17
న హ్యస్మాభిః ప్రతిగ్రాహ్యం సఖే దేయం తు సర్వదా |
ఇతి తేన వయం రాజన్ అనునీతా మహాత్మనా ||
ఇతి తేన వయం రాజన్ అనునీతా మహాత్మనా ||
VERSE #18
లక్ష్మణేన సమానీతం పీత్వా వారి మహాయశాః |
ఔపవాస్యం తదా'కార్షీద్రాఘవః సహ సీతయా ||
ఔపవాస్యం తదా'కార్షీద్రాఘవః సహ సీతయా ||
VERSE #19
తతస్తు జలశేషేణ లక్ష్మణో'ప్యకరోత్తదా |
వాగ్యతాస్తే త్రయః సంధ్యాం సముపాసత సంహితాః ||
వాగ్యతాస్తే త్రయః సంధ్యాం సముపాసత సంహితాః ||
VERSE #20
సౌమిత్రిస్తు తతః పశ్చాదకరోత్స్వాస్తరం శుభమ్ |
స్వయమానీయ బర్హీంషి క్షిప్రం రాఘవకారణాత్ ||
స్వయమానీయ బర్హీంషి క్షిప్రం రాఘవకారణాత్ ||
VERSE #21
తస్మిన్ సమావిశద్రామః స్వాస్తరే సహ సీతయా |
ప్రక్షాళ్య చ తయోః పాదౌ అపచక్రామ లక్ష్మణః ||
ప్రక్షాళ్య చ తయోః పాదౌ అపచక్రామ లక్ష్మణః ||
VERSE #22
ఏతత్తదింగుదీమూలమిదమేవ చ తత్తృణమ్ |
యస్మిన్ రామశ్చ సీతా చ రాత్రిం తాం శయితావుభౌ ||
యస్మిన్ రామశ్చ సీతా చ రాత్రిం తాం శయితావుభౌ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నియమ్య పృష్ఠే తు తలాంగులిత్రవాన్
VERSE #23
శరైః సుపూర్ణావిషుధీ పరంతపః |
మహద్ధనుః సజ్యముపోహ్య లక్ష్మణో
నిశామతిష్ఠత్పరితో'స్య కేవలమ్ ||
మహద్ధనుః సజ్యముపోహ్య లక్ష్మణో
నిశామతిష్ఠత్పరితో'స్య కేవలమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
తతస్త్వహం చోత్తమబాణ చాపధృత్
VERSE #24
స్థితో'భవం తత్ర స యత్ర లక్ష్మణః |
అతంద్రిభిర్జ్ఞాతిభిరాత్త కార్ముకైః
మహేంద్రకల్పం పరిపాలయంస్తదా ||
అతంద్రిభిర్జ్ఞాతిభిరాత్త కార్ముకైః
మహేంద్రకల్పం పరిపాలయంస్తదా ||
VERSE #25
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాండే సప్తాశీతితమః సర్గః ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
అష్టాశీతితమః సర్గః (౮౮)
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
సంపూర్ణ
వాల్మీకి రామాయణ అయోధ్యకాండ
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Ayodhya Kanda Sarga 87 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.