📖 Valmiki Ramayanam

Aranya Kanda Sarga 51

Language: Sanskrit / Vedic

Script: Devanagari / Telugu

← Previous Aranya Kanda Sarga 50 📚 Table of Contents Next → Aranya Kanda Sarga 52

VERSE #1

వాల్మీకి రామాయణం
అరణ్యకాండ
|| జటాయూరావణయుద్ధమ్ ||

VERSE #2

ఇత్యుక్తస్య యథాన్యాయం రావణస్య జటాయుషా |
క్రుద్ధస్యాగ్నినిభాః సర్వా రేజుర్వింశతిదృష్టయః ||

VERSE #3

సంరక్తనయనః కోపాత్తప్తకాంచనకుండలః |
రాక్షసేంద్రో'భిదుద్రావ పతగేంద్రమమర్షణః ||

VERSE #4

స సంప్రహారస్తుములస్తయోస్తస్మిన్ మహావనే |
బభూవ వాతోద్ధతయోర్మేఘయోర్గగనే యథా ||

VERSE #5

తద్బభూవాద్భుతం యుద్ధం గృధ్రరాక్షసయోస్తదా |
సపక్షయోర్మాల్యవతోర్మహాపర్వతయోరివ ||

VERSE #6

తతో నాలీకనారాచైస్తీక్ష్ణాగ్రైశ్చ వికర్ణిభిః |
అభ్యవర్షన్మహాఘోరైర్గృధ్రరాజం మహాబలః ||

VERSE #7

స తాని శరజాలాని గృధ్రః పత్రరథేశ్వరః |
జటాయుః ప్రతిజగ్రాహ రావణాస్త్రాణి సంయుగే ||

VERSE #8

తస్య తీక్ష్ణనఖాభ్యాం తు చరణాభ్యాం మహాబలః |
చకార బహుధా గాత్రే వ్రణాన్ పతగసత్తమః ||

VERSE #9

అథ క్రోధాద్దశగ్రీవో జగ్రాహ దశ మార్గణాన్ |
మృత్యుదండనిభాన్ ఘోరాన్ శత్రుమర్దనకాంక్షయా ||

VERSE #10

స తైర్బాణైర్మహావీర్యః పూర్ణముక్తైరజిహ్మగైః |
బిభేద నిశితైస్తీక్ష్ణైర్గృధ్రం ఘోరైః శిలీముఖైః ||

VERSE #11

స రాక్షసరథే పశ్యన్ జానకీం బాష్పలోచనామ్ |
అచింతయిత్వా తాన్ బాణాన్ రాక్షసం సమభిద్రవత్ ||

VERSE #12

తతో'స్య సశరం చాపం ముక్తామణివిభూషితమ్ |
చరణాభ్యాం మహాతేజా బభంజ పతగేశ్వరః ||

VERSE #13

తతో'న్యద్ధనురాదాయ రావణః క్రోధమూర్ఛితః |
వవర్ష శరవర్షాణి శతశో'థ సహస్రశః ||

VERSE #14

శరైరావారితస్తస్య సంయుగే పతగేశ్వరః |
కులాయముపసంప్రాప్తః పక్షీవ ప్రబభౌ తదా ||

VERSE #15

స తాని శరవర్షాణి పక్షాభ్యాం చ విధూయ చ |
చరణాభ్యాం మహాతేజా బభంజాస్య మహద్ధనుః ||

VERSE #16

తచ్చాగ్నిసదృశం దీప్తం రావణస్య శరావరమ్ |
పక్షాభ్యాం స మహావీర్యో వ్యాధునోత్పతగేశ్వరః ||

VERSE #17

కాంచనోరశ్ఛదాన్ దివ్యాన్ పిశాచవదనాన్ ఖరాన్ |
తాంశ్చాస్య జవసంపన్నాన్ జఘాన సమరే బలీ ||

VERSE #18

వరం త్రివేణుసంపన్నం కామగం పావకార్చిషమ్ |
మణిహేమవిచిత్రాంగం బభంజ చ మహారథమ్ ||

VERSE #19

పూర్ణచంద్రప్రతీకాశం ఛత్రం చ వ్యజనైః సహ |
పాతయామాస వేగేన గ్రాహిభీ రాక్షసైః సహ ||

VERSE #20

సారథేశ్చాస్య వేగేన తుండేనైవ మహచ్ఛిరః |
పునర్వ్యపాహరచ్ఛ్రీమాన్ పక్షిరాజో మహాబలః ||

VERSE #21

స భగ్నధన్వా విరథో హతాశ్వో హతసారథిః |
అంకేనాదాయ వైదేహీం పపాత భువి రావణః ||

VERSE #22

దృష్ట్వా నిపతితం భూమౌ రావణం భగ్నవాహనమ్ |
సాధు సాధ్వితి భూతాని గృధ్రరాజమపూజయన్ ||

VERSE #23

పరిశ్రాంతం తు తం దృష్ట్వా జరయా పక్షియూథపమ్ |
ఉత్పపాత పునర్హృష్టో మైథిలీం గృహ్య రావణః ||

VERSE #24

తం ప్రహృష్టం నిధాయాంకే గచ్ఛంతం జనకాత్మజామ్ |
గృధ్రరాజః సముత్పత్య సమభిద్రుత్య రావణమ్ ||

VERSE #25

సమావార్య మహాతేజా జటాయురిదమబ్రవీత్ |
వజ్రసంస్పర్శబాణస్య భార్యాం రామస్య రావణ ||

VERSE #26

అల్పబుద్ధే హరస్యేనాం వధాయ ఖలు రక్షసామ్ |
సమిత్రబంధుః సామాత్యః సబలః సపరిచ్ఛదః ||

VERSE #27

విషపానం పిబస్యేతత్పిపాసిత ఇవోదకమ్ |
అనుబంధమజానంతః కర్మణామవిచక్షణాః ||

VERSE #28

శీఘ్రమేవ వినశ్యంతి యథా త్వం వినశిష్యసి |
బద్ధస్త్వం కాలపాశేన క్వ గతస్తస్య మోక్ష్యసే ||

VERSE #29

వధాయ బడిశం గృహ్య సామిషం జలజో యథా |
న హి జాతు దురాధర్షో కాకుత్స్థౌ తవ రావణ ||

VERSE #30

ధర్షణం చాశ్రమస్యాస్య క్షమిష్యేతే తు రాఘవౌ |
యథా త్వయా కృతం కర్మ భీరుణా లోకగర్హితమ్ ||

VERSE #31

తస్కరాచరితో మార్గో నైష వీరనిషేవితః |
యుద్ధ్యస్వ యది శూరో'సి ముహూర్తం తిష్ఠ రావణ ||

VERSE #32

శయిష్యసే హతో భూమౌ యథా భ్రాతా ఖరస్తథా |
పరేతకాలే పురుషో యత్కర్మ ప్రతిపద్యతే ||

VERSE #33

వినాశాయాత్మనో'ధర్మ్యం ప్రతిపన్నో'సి కర్మ తత్ |
పాపానుబంధో వై యస్య కర్మణః కర్మ కో ను తత్ ||

VERSE #34

కుర్వీత లోకాధిపతిః స్వయంభూర్భగవానపి |
ఏవముక్త్వా శుభం వాక్యం జటాయుస్తస్య రక్షసః ||

VERSE #35

నిపపాత భృశం పృష్ఠే దశగ్రీవస్య వీర్యవాన్ |
తం గృహీత్వా నఖైస్తీక్ష్ణైర్విరరాద సమంతతః ||

VERSE #36

అధిరూఢో గజారోహో యథా స్యాద్దుష్టవారణమ్ |
విరరాద నఖైరస్య తుండం పృష్ఠే సమర్పయన్ ||

VERSE #37

కేశాంశ్చోత్పాటయామాస నఖపక్షముఖాయుధః |
స తథా గృధ్రరాజేన క్లిశ్యమానో ముహుర్ముహుః ||

VERSE #38

అమర్షస్ఫురితోష్ఠః సన్ ప్రాకంపత స రావణః |
స పరిష్వజ్య వైదేహీం వామేనాంకేన రావణః ||

VERSE #39

తలేనాభిజఘానాశు జటాయుం క్రోధమూర్ఛితః |
జటాయుస్తమభిక్రమ్య తుండేనాస్య ఖగాధిపః ||

VERSE #40

వామబాహూన్ దశ తదా వ్యపాహరదరిందమః |
సంఛిన్నబాహోః సద్యైవ బాహవః సహసా'భవన్ ||

VERSE #41

విషజ్వాలావలీయుక్తా వల్మీకాదివ పన్నగాః |
తతః క్రోధాద్దశగ్రీవః సీతాముత్సృజ్య రావణః ||

VERSE #42

ముష్టిభ్యాం చరణాభ్యాం చ గృధ్రరాజమపోథయత్ |
తతో ముహూర్తం సంగ్రామో బభూవాతులవీర్యయోః ||

VERSE #43

రాక్షసానాం చ ముఖ్యస్య పక్షిణాం ప్రవరస్య చ |
తస్య వ్యాయచ్ఛమానస్య రామస్యార్థే స రావణః ||

VERSE #44

పక్షౌ పార్శ్వౌ చ పాదౌ చ ఖడ్గముద్ధృత్య సో'చ్ఛినత్ |
స చ్ఛిన్నపక్షః సహసా రక్షసా రౌద్రకర్మణా |
నిపపాత హతో గృధ్రో ధరణ్యామల్పజీవితః ||

VERSE #45

తం దృష్ట్వా పతితం భూమౌ క్షతజార్ద్రం జటాయుషమ్ |
అభ్యధావత వైదహీ స్వబంధుమివ దుఃఖితా ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

తం నీలజీమూతనికాశకల్పం

VERSE #46

సుపాండురోరస్కముదారవీర్యమ్ |
దదర్శ లంకాధిపతిః పృథివ్యాం
జటాయుషం శాంతమివాగ్నిదావమ్ ||

📖తాత్పర్యం / Meaning & Significance

తతస్తు తం పత్రరథం మహీతలే

VERSE #47

నిపాతితం రావణవేగమర్దితమ్ |
పునః పరిష్వజ్య శశిప్రభాననా
రురోద సీతా జనకాత్మజా తదా ||

VERSE #48

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే ఏకపంచాశః సర్గః ||

🪷

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

🕊️

ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ

నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.

🌅

శుభ ముహూర్తం

బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.

📿

జప సంఖ్యా నియమం

నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

Aranya Kanda Sarga 51 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.

🪷

చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace): Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.

🛡️

దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being): Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.

✨

భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment): Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.

📜 సంప్రదాయ ప్రశస్తి (Scholarly Context):

Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.

← Previous Aranya Kanda Sarga 50 Next → Aranya Kanda Sarga 52

Sacred Work	Valmiki Ramayanam
Language	Sanskrit / Telugu

పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)

మరిన్ని ప్రముఖ స్తోత్రాలు & మంత్రాలు (Explore Popular Sacred Chants)

📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)

🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)

🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)

🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)

🕉️ Related Sacred Texts & Chants

Narayaneeyam Dasakam 59

Yuddha Kanda Sarga 4

Sri Narasimha Stotram 6 (Naaraka Krutam)

Navagraha Karavalamba Stotram