Narayaneeyam Dasakam 8
Language: Sanskrit / Vedic
Script: Devanagari / Telugu
VERSE #1
నారాయణీయం
నారాయణీయం
నారాయణీయం అష్టమదశకమ్ (౮) – ప్రళయవర్ణనమ్
(శ్రీమన్నారాయణీయం 8వ దశకంలో (ప్రళయ వర్ణన) బ్రహ్మదేవుని కాలగణన మరియు నైమిత్తిక ప్రళయ విశేషాలను భట్టాద్రి వివరించారు.)
ఏవం తావత్ ప్రాకృతప్రక్షయాంతే
బ్రాహ్మే కల్పే హ్యాదిమే లబ్ధజన్మా |
బ్రహ్మా భూయస్త్వత్త ఏవాప్య వేదాన్
సృష్టిం చక్రే పూర్వకల్పోపమానామ్ || ౮- ||
నారాయణీయం
నారాయణీయం అష్టమదశకమ్ (౮) – ప్రళయవర్ణనమ్
(శ్రీమన్నారాయణీయం 8వ దశకంలో (ప్రళయ వర్ణన) బ్రహ్మదేవుని కాలగణన మరియు నైమిత్తిక ప్రళయ విశేషాలను భట్టాద్రి వివరించారు.)
ఏవం తావత్ ప్రాకృతప్రక్షయాంతే
బ్రాహ్మే కల్పే హ్యాదిమే లబ్ధజన్మా |
బ్రహ్మా భూయస్త్వత్త ఏవాప్య వేదాన్
సృష్టిం చక్రే పూర్వకల్పోపమానామ్ || ౮- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ స్వామీ! ఈ విధంగా ప్రాకృత ప్రక్షయ-అంతే (ప్రాకృత ప్రళయం ముగిసిన తర్వాత), మొదటిదైన బ్రాహ్మ కల్పమునందు జన్మించిన బ్రహ్మదేవుడు, తిరిగి నీ నుండియే వేదములను పొంది, గత కల్పముతో సమానమైన సృష్టిని కావించెను.
సో'యం చతుర్యుగసహస్రమితాన్యహాని
సో'యం చతుర్యుగసహస్రమితాన్యహాని
VERSE #2
తావన్మితాశ్చ రజనీర్బహుశో నినాయ |
నిద్రాత్యసౌ త్వయి నిలీయ సమం స్వసృష్టై-
ఆ బ్రహ్మదేవుడు వెయ్యి మహాయుగాల పరిమాణము గల పగళ్లను, అంతే కాలపరిమితి గల రాత్రులను అనేకమార్లు గడిపెను. ఆయన తాను సృష్టించిన వారితో కలిసి నీయందు లీనమై నిద్రిస్తాడు; అందుకే ఆయన రాత్రి కాలాన్ని ‘నైమిత్తిక ప్రళయము’ అని అంటారు.
అస్మాదృశాం పునరహర్ముఖకృత్యతుల్యాం
సృష్టిం కరోత్యనుదినం స భవత్ప్రసాదాత్ |
ప్రాగ్బ్రహ్మకల్పజనుషాం చ పరాయుషాం తు
సుప్తప్రబోధనసమా'స్తి తదా'పి సృష్టిః || ౮- ||
నిద్రాత్యసౌ త్వయి నిలీయ సమం స్వసృష్టై-
ఆ బ్రహ్మదేవుడు వెయ్యి మహాయుగాల పరిమాణము గల పగళ్లను, అంతే కాలపరిమితి గల రాత్రులను అనేకమార్లు గడిపెను. ఆయన తాను సృష్టించిన వారితో కలిసి నీయందు లీనమై నిద్రిస్తాడు; అందుకే ఆయన రాత్రి కాలాన్ని ‘నైమిత్తిక ప్రళయము’ అని అంటారు.
అస్మాదృశాం పునరహర్ముఖకృత్యతుల్యాం
సృష్టిం కరోత్యనుదినం స భవత్ప్రసాదాత్ |
ప్రాగ్బ్రహ్మకల్పజనుషాం చ పరాయుషాం తు
సుప్తప్రబోధనసమా'స్తి తదా'పి సృష్టిః || ౮- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
మనవంటి సామాన్య జీవులకు ప్రతిరోజూ ఉదయాన్నే చేసే పనులతో సమానమైన సృష్టిని, ఆయన నీ అనుగ్రహం వలన ప్రతిరోజూ చేస్తున్నాడు. బ్రహ్మతో సమానమైన ఆయుష్షు కలవారికి మాత్రం, ఆ సృష్టి నిద్రపోయి మేల్కొనడంతో సమానంగా ఉంటుంది.
పంచాశదబ్దమధునా స్వవయో'ర్ధరూప-
తత్రాంత్యరాత్రిజనితాన్ కథయామి భూమన్
పంచాశదబ్దమధునా స్వవయో'ర్ధరూప-
తత్రాంత్యరాత్రిజనితాన్ కథయామి భూమన్
VERSE #3
పశ్చాద్దినావతరణే చ భవద్విలాసాన్ || ౮- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ పరమాత్మా! ప్రస్తుతం ఈ బ్రహ్మ తన వయస్సులో సగభాగమైన యాభై ఏళ్లను (ఒక పరార్థమును) దాటి జీవించి ఉన్నాడు. ఆ మొదటి పరార్థం చివర రాత్రిలో జరిగిన విశేషాలను, ఆ తర్వాత పగలు ప్రారంభంలో జరిగిన నీ లీలలను (విలాసాలను) ఇప్పుడు వివరిస్తాను.
దినావసానే'థ సరోజయోనిః
దినావసానే'థ సరోజయోనిః
VERSE #4
సుషుప్తికామస్త్వయి సన్నిలిల్యే |
జగంతి చ త్వజ్జఠరం సమీయు-
అటుపై బ్రహ్మదేవుని పగలు ముగియగానే, ఆయన నిద్రించాలనే కోరికతో నీయందు లీనమయ్యాడు. అప్పుడు లోకములన్నీ నీ ఉదరము (జఠరము) లోనికి చేరుకున్నాయి; ఆ సమయంలో ఈ జగత్తు అంతా ఒకే ఒక సముద్రముగా (ఏకార్ణవము) మారెను.
తవైవ వేషే ఫణిరాజిశేషే
జలైకశేషే భువనే స్మ శేషే |
ఆనందసాంద్రానుభవస్వరూపః
స్వయోగనిద్రాపరిముద్రితాత్మా || ౮- ||
జగంతి చ త్వజ్జఠరం సమీయు-
అటుపై బ్రహ్మదేవుని పగలు ముగియగానే, ఆయన నిద్రించాలనే కోరికతో నీయందు లీనమయ్యాడు. అప్పుడు లోకములన్నీ నీ ఉదరము (జఠరము) లోనికి చేరుకున్నాయి; ఆ సమయంలో ఈ జగత్తు అంతా ఒకే ఒక సముద్రముగా (ఏకార్ణవము) మారెను.
తవైవ వేషే ఫణిరాజిశేషే
జలైకశేషే భువనే స్మ శేషే |
ఆనందసాంద్రానుభవస్వరూపః
స్వయోగనిద్రాపరిముద్రితాత్మా || ౮- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
లోకమంతా కేవలం జలముగా మిగిలి ఉండగా, నీ అంశయే అయిన పాములకు రాజైన ఆదిశేషునిపై నీవు పవళించావు. గాఢమైన ఆనందానుభవమే స్వరూపముగా గలవాడవై, నీదైన యోగనిద్రలో మునిగిన మనస్సుతో (ఆత్మతో) ప్రకాశించావు.
కాలాఖ్యశక్తిం ప్రళయావసానే
కాలాఖ్యశక్తిం ప్రళయావసానే
VERSE #5
ప్రబోధయేత్యాదిశతా కిలాదౌ |
త్వయా ప్రసుప్తం పరిసుప్తశక్తి-
మొదటగా (నిద్రకు ముందు) “ప్రళయం ముగియగానే నన్ను మేల్కొలుపు” అని ‘కాలము’ అనే పేరుగల నీ శక్తిని ఆజ్ఞాపిస్తూ, లీనమైన శక్తుల సమూహము కలవాడవై, సమస్త జీవులకు ఆధారమైన నీవు యోగనిద్రను చెందావయ్యా.
చతుర్యుగాణాం చ సహస్రమేవం
త్వయి ప్రసుప్తే పునరద్వితీయే |
కాలాఖ్యశక్తిః ప్రథమప్రబుద్ధా
ప్రాబోధయత్త్వాం కిల విశ్వనాథ || ౮- ||
త్వయా ప్రసుప్తం పరిసుప్తశక్తి-
మొదటగా (నిద్రకు ముందు) “ప్రళయం ముగియగానే నన్ను మేల్కొలుపు” అని ‘కాలము’ అనే పేరుగల నీ శక్తిని ఆజ్ఞాపిస్తూ, లీనమైన శక్తుల సమూహము కలవాడవై, సమస్త జీవులకు ఆధారమైన నీవు యోగనిద్రను చెందావయ్యా.
చతుర్యుగాణాం చ సహస్రమేవం
త్వయి ప్రసుప్తే పునరద్వితీయే |
కాలాఖ్యశక్తిః ప్రథమప్రబుద్ధా
ప్రాబోధయత్త్వాం కిల విశ్వనాథ || ౮- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ విశ్వనాథా! అద్వితీయుడవైన (నీకు సాటిలేని) నీవు, ఈ విధంగా చతుర్యుగ సహస్రము (వెయ్యి మహాయుగాల కాలం) నీయందు నీవు నిద్రించిన తర్వాత, ప్రళయ కాలం ముగియగానే అందరికంటే ముందుగా మేల్కొన్న ‘కాలాఖ్యశక్తి’ (కాలము అనే నీ శక్తి) నిన్ను మేల్కొలిపింది గదా!
విబుధ్య చ త్వం జలగర్భశాయిన్
విబుధ్య చ త్వం జలగర్భశాయిన్
VERSE #6
విలోక్య లోకానఖిలాన్ ప్రలీనాన్ |
తేష్వేవ సూక్ష్మాత్మతయా నిజాంతః-
ప్రళయ జలమునందు శయనించిన ఓ ప్రభూ! నీవు మేల్కొని, నీలో లీనమైపోయిన అఖిల లోకాలను చూశావు. అప్పుడు నీ లోపల సూక్ష్మాత్మతయా (అతి సూక్ష్మ రూపంలో) ఉన్న ఆ విశ్వములపై సృష్టి చేయాలనే సంకల్పంతో నీ దృష్టిని సారించావు.
తతస్త్వదీయాదయి నాభిరంధ్రా-
నిలీననిశ్శేషపదార్థమాలా-
ఆ తర్వాత ఓ స్వామీ! నీ నాభిరంధ్రము (బొడ్డు) నుండి ఒక దివ్యమైన పద్మము పైకి ఆవిర్భవించింది. అది నీలో లీనమైన నిశ్శేష పదార్థముల (సమస్త వస్తువుల) సమూహాన్ని తనలో సంక్షేప రూపంలో (క్లుప్తంగా) ఉంచుకుని, ఒక ముకుళాయమానమ్ (మొగ్గ) వలె ప్రకాశించింది.
తదేతదంభోరుహకుడ్మలం తే
కళేవరాత్తోయపథే ప్రరూఢమ్ |
బహిర్నిరీతం పరితః స్ఫురద్భిః
స్వధామభిర్ధ్వాంతమలం న్యకృంతత్ || ౮- ||
తేష్వేవ సూక్ష్మాత్మతయా నిజాంతః-
ప్రళయ జలమునందు శయనించిన ఓ ప్రభూ! నీవు మేల్కొని, నీలో లీనమైపోయిన అఖిల లోకాలను చూశావు. అప్పుడు నీ లోపల సూక్ష్మాత్మతయా (అతి సూక్ష్మ రూపంలో) ఉన్న ఆ విశ్వములపై సృష్టి చేయాలనే సంకల్పంతో నీ దృష్టిని సారించావు.
తతస్త్వదీయాదయి నాభిరంధ్రా-
నిలీననిశ్శేషపదార్థమాలా-
ఆ తర్వాత ఓ స్వామీ! నీ నాభిరంధ్రము (బొడ్డు) నుండి ఒక దివ్యమైన పద్మము పైకి ఆవిర్భవించింది. అది నీలో లీనమైన నిశ్శేష పదార్థముల (సమస్త వస్తువుల) సమూహాన్ని తనలో సంక్షేప రూపంలో (క్లుప్తంగా) ఉంచుకుని, ఒక ముకుళాయమానమ్ (మొగ్గ) వలె ప్రకాశించింది.
తదేతదంభోరుహకుడ్మలం తే
కళేవరాత్తోయపథే ప్రరూఢమ్ |
బహిర్నిరీతం పరితః స్ఫురద్భిః
స్వధామభిర్ధ్వాంతమలం న్యకృంతత్ || ౮- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నీ దివ్య శరీరం (కళేబరం) నుండి తోయపథమున (జలమార్గమున) మొలకెత్తి బయటకు వచ్చిన ఆ పద్మపు మొగ్గ, తన చుట్టూ అంతటా స్ఫురిస్తున్న స్వధామభిః (తన స్వంత కాంతులతో) అప్పటి వరకు ఆవరించి ఉన్న ధ్వాంతమ్ (గాఢాంధకారాన్ని) పూర్తిగా ఛేదించివేసింది.
సంఫుల్లపత్రే నితరాం విచిత్రే
సంఫుల్లపత్రే నితరాం విచిత్రే
VERSE #7
తస్మిన్ భవద్వీర్యధృతే సరోజే |
స పద్మజన్మా విధిరావిరాసీత్
స్వయంప్రబుద్ధాఖిలవేదరాశిః || ౮- ||
స పద్మజన్మా విధిరావిరాసీత్
స్వయంప్రబుద్ధాఖిలవేదరాశిః || ౮- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
చక్కగా వికసించిన రేకులతో, ఎంతో విచిత్రంగా ఉన్నట్టి, నీ వీర్య (శక్తి) చేత ధరించబడిన ఆ పద్మమునందు బ్రహ్మదేవుడు ఆవిర్భవించాడు. ఆయన పుట్టగానే స్వయంప్రబుద్ధ అఖిల వేదరాశిః (సమస్త వేదరాశిని తనంతట తానుగా స్మరించుకున్నవాడై) వెలుగొందాడు.
అస్మిన్ పరాత్మన్ నను పాద్మకల్పే
అస్మిన్ పరాత్మన్ నను పాద్మకల్పే
VERSE #8
త్వమిత్థముత్థాపితపద్మయోనిః |
అనంతభూమా మమ రోగరాశిం
నిరుంధి వాతాలయవాస విష్ణో || ౮- ||
అనంతభూమా మమ రోగరాశిం
నిరుంధి వాతాలయవాస విష్ణో || ౮- ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
ఓ పరమాత్మా! ఈ పాద్మకల్పము నందు నీవు ఈ విధంగా పద్మయోనిని (బ్రహ్మను) ఉద్భవింపజేశావు. అపారమైన మహిమ కలవాడా! వాతాలయవాస (గురువాయూరులో నివసించే) ఓ విష్ణో! నా రోగరాశిని (వ్యాధుల సమూహాన్ని) అరికట్టి నన్ను రక్షించు.
VERSE #9
ఇతి అష్టమదశకం సమాప్తమ్ ||
తాత్పర్యం / Meaning & Significance
నారాయణీయం నవమదశకమ్
నారాయణీయం
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
సంపూర్ణ
నారాయణీయం
(నిత్య పారాయణ గ్రంథము)
సంపూర్ణ
VERSE #10
శ్రీమన్నారాయణీయం (౧౦౦ దశకాలు)
పారాయణ మహిమ & ఫలశ్రుతి (Chanting Significance & Spiritual Fruits)
ఆధ్యాత్మిక శాంతి & దివ్య రక్షణ
నిత్య పారాయణం వలన మనశ్శాంతి, ఏకాగ్రత మరియు సమస్త ప్రతికూల శక్తుల నుండి దివ్య రక్షణ లభిస్తుంది.
శుభ ముహూర్తం
బ్రాహ్మీ ముహూర్తము (ఉదయం 4:00 - 6:00) లేదా సాయంకాల సంధ్యా సమయాలలో పారాయణ అత్యంత ఫలప్రదం.
జప సంఖ్యా నియమం
నిష్ఠతో ప్రతిరోజూ 1, 3, 11 లేదా 21 సార్లు భక్తి శ్రద్ధలతో జపం చేయడం ఉత్తమ ఫలితాలను ఇస్తుంది.
📖 తాత్పర్యము & భావార్థము (Spiritual Essence & Meaning)
Narayaneeyam Dasakam 8 represents a sacred stream of Vedic devotion, composed in reverence to the Supreme Divinity. The recitation of these sacred verses fosters inner tranquility, removes negative obstacles (విఘ్న నివారణ), and aligns the chanter's consciousness with divine wisdom.
చిత్తశుద్ధి & మానసిక ప్రశాంతత (Mental Purity & Peace):
Chanting these rhythmic verses calms the fluctuating mind, cultivating focused devotion and spiritual clarity throughout the day.
దైవిక రక్షణ & ఆయురారోగ్యాలు (Divine Protection & Well-being):
Traditional scriptures highlight that continuous recitation of sacred Stotram establishes a protective aura, dispelling fear, negativity, and distress.
భక్తి సాధన & ఫలప్రాప్తి (Spiritual Attainment):
Regular chanting with pure devotion and concentration bestows peace of mind, family harmony, spiritual elevation, and divine grace.
🕉️ పారాయణ విధానము & ఆధ్యాత్మిక ప్రాశస్త్యము (Chanting Methodology & Significance)
🪔 పారాయణ సమయము (Auspicious Chanting Time)
Best recited during Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or during evening Sandhya Kaala after cleansing and lighting a traditional oil lamp (దీపారాధన).
🧘 ఆసనము & నియమములు (Posture & Focus)
Sit facing East or North on a clean woolen or cotton mat. Chant with clear pronunciation, maintaining steady rhythm and heartfelt devotion to Divinity.
Preserved across authentic palm-leaf manuscripts and classical Sanskrit traditions, this sacred hymn is revered across generations as an essential daily sadhana for spiritual seekers and householders alike.